<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="http://www.textpartnership.net/docs/code/pfs.css"?>
<!DOCTYPE ETS SYSTEM "http://www.textpartnership.net/docs/code/eebo2prf.xml.dtd">
<ETS>
<!-- TEMPHEAD>
<REVDESCR>
<CHANGE><DATE>8-22-16</DATE><RESPSTMT><NAME>lattaj</NAME><RESP>MURP</RESP></RESPSTMT><ITEM>Added TEMPHEAD, checked ID, and added TYPEs to DIVs in order to validate. Checked for N=""s. Checked for GROUP tags. Proofed title page. Checked <SUP>s</SUP>. Reviewed structure; added several missing HIs; changed DIV3s to DIV2s; added DIV1; changed LIST ITEMs to Ps; changed some HEADs to HEADNOTEs. Checked placement and completeness of PBs; moved numerous PBs. Checked for damage GAPs, #s, @s, dashes, and UNCLEARs. Corrected [dollar]s. Checked for &amp;cs with incorrect spacing. Checked for LBs. Checked for startqs and endqs, abq's, oes, qs, Ae's, and Qs. Checked proofsheets and made corrections. Checked italic I / J and U / V. Checked for missing page GAPs. Checked for EPIGRAPHs and ARGUMENTS. Checked CLOSERs, OPENERs, SIGNEDs, SALUTEs, TRAILERs, BYLINEs. Checked decorated initials. Checked FIGUREs; added description. Sample: 2 minutes. Proofing: 0 minutes. Tag review and corrections: 50 minutes. DONE.</ITEM></CHANGE>
</REVDESCR>
</TEMPHEAD -->

<HEADER><FILEDESC><TITLESTMT>
         <TITLE TYPE="245" I2="0">S. Editha, sive Chronicon vilodunense im Wiltshire dialekt, aus Ms. Cotton. Faustina B III; hrsg. von C. Horstmann.</TITLE>
         <AUTHOR>Editha, Saint. Legend.</AUTHOR>
      </TITLESTMT><EXTENT>113 pages, ca. 479 kb</EXTENT><PUBLICATIONSTMT>
         <PUBLISHER>University of Michigan Library</PUBLISHER>
         <PUBPLACE>Ann Arbor, Michigan</PUBPLACE>
         <DATE>2018</DATE>
         <IDNO TYPE="dlps">CME00147</IDNO>
         <IDNO TYPE="aleph">01910178</IDNO>
         <IDNO TYPE="notis">AJE0623</IDNO>
         <AVAILABILITY><P>The University of Michigan Library provides access to these materials in furtherance of its educational and research mission. This work has been identified as being in the public domain, free of known restrictions under copyright law, including all related and neighboring rights. You may copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. If you have questions about the collection, please contact Digital Content and Collections (mec-info@umich.edu). If you have concerns about the inclusion of an item in this collection, please contact Library Information Technology (LibraryIT-info@umich.edu).</P></AVAILABILITY>
      </PUBLICATIONSTMT><SOURCEDESC>
         <BIBLFULL>
            <TITLESTMT>
               
                  <TITLE TYPE="245" I2="0">S. Editha, sive Chronicon vilodunense im Wiltshire dialekt, aus Ms. Cotton. Faustina B III; hrsg. von C. Horstmann.</TITLE>
               
               <AUTHOR>Editha, Saint. Legend.</AUTHOR>
               <AUTHOR>Horstmann, Carl, 1851- ed.</AUTHOR>
               <AUTHOR>Goscelin, fl. 1090.</AUTHOR>
            </TITLESTMT>
            <EXTENT>vii, [1], 116 p. 22 1/2 cm. </EXTENT>
            <PUBLICATIONSTMT>
               <PUBPLACE>Heilbronn,</PUBPLACE>
               <PUBLISHER>Gebr. Henninger,</PUBLISHER>
               <DATE>1883.</DATE>
            </PUBLICATIONSTMT>
            <NOTESSTMT>
               <NOTE>"Vita S. Edithae auctore, ut creditur Gotselino monacho": p. 113-116.</NOTE>
            </NOTESSTMT>
         </BIBLFULL>
      </SOURCEDESC></FILEDESC><ENCODINGDESC><PROJECTDESC>
         <P>Header created with script marcschemacollection2cmeteiutf.xsl on 2018-07-31.</P>
         <P>Header expanded with script IDmapper.xsl on 2018-07-31.</P>
      </PROJECTDESC><EDITORIALDECL N="4">
         <P>Encoding has been done using the recommendations for Level 4 of the TEI in Libraries Guidelines.</P>
      </EDITORIALDECL></ENCODINGDESC><PROFILEDESC><LANGUSAGE>
         <LANGUAGE ID="enm">English, Middle (1100-1500) </LANGUAGE>
      </LANGUSAGE><TEXTCLASS>
         <KEYWORDS>
            <TERM>English language -- Dialects -- England -- Wiltshire.</TERM>
         </KEYWORDS>
      </TEXTCLASS></PROFILEDESC><REVISIONDESC>
<CHANGE><DATE>8-22-16</DATE><RESPSTMT><NAME>lattaj</NAME><RESP>MURP</RESP></RESPSTMT><ITEM>Added TEMPHEAD, checked ID, and added TYPEs to DIVs in order to validate. Checked for N=""s. Checked for GROUP tags. Proofed title page. Checked <HI REND="sup">s</HI>. Reviewed structure; added several missing HIs; changed DIV3s to DIV2s; added DIV1; changed LIST ITEMs to Ps; changed some HEADs to HEADNOTEs. Checked placement and completeness of PBs; moved numerous PBs. Checked for damage GAPs, #s, @s, --s, and UNCLEARs. Corrected [dollar]s. Checked for &amp;cs with incorrect spacing. Checked for LBs. Checked for startqs and endqs, abq's, oes, qs, Ae's, and Qs. Checked proofsheets and made corrections. Checked italic I / J and U / V. Checked for missing page GAPs. Checked for EPIGRAPHs and ARGUMENTS. Checked CLOSERs, OPENERs, SIGNEDs, SALUTEs, TRAILERs, BYLINEs. Checked decorated initials. Checked FIGUREs; added description. Sample: 2 minutes. Proofing: 0 minutes. Tag review and corrections: 50 minutes. DONE.</ITEM></CHANGE>
</REVISIONDESC></HEADER>


<EEBO>
<IDG S="marc" R="UM" ID="CME00147">
<STC T="M">147</STC>
<BIBNO T="mec">CME00147</BIBNO>
<VID>CME00147</VID>
</IDG>
<TEXT LANG="enm lat ger">
<FRONT>
<DIV1 TYPE="title page">
<PB REF="1" MS="y"/>
<P>S. EDITHA SIVE CHRONICON VILODUNENSE IM WILTSHIRE DIALEKT</P>
<P>AUS MS. COTTON. FAUSTINA B III</P>
<P>HERAUSGEGEBEN VON C. HORSTMANN.</P>
<P><FIGURE><FIGDESC>printer's device</FIGDESC>
<HEAD>1874</HEAD>
</FIGURE></P>
<P>HEILBRONN, VERLAG VON GEBR. HENNINGER.</P>
<P>1883.</P>
</DIV1>
</FRONT>
<BODY>
<DIV1 TYPE="poem">
<PB REF="2"/>
<HEAD>S. Editha</HEAD>
<HEADNOTE><P>(Dialect von Wiltshire)</P></HEADNOTE>
<HEADNOTE><P>aus Ms. Cotton Faustina B III.<NOTE PLACE="foot"><P>Diese Legende ist bereits edirt von Black u. d. T. Chronicon Vilodunense, 1830. Dem Dichter dieser Legende gehört auch die von S. Etheldrede in dems. Ms. fol. 260 ff. (ed. in A. L. N. F. p. 282 ff.) an.</P>
<P>Im Ms. sind y und þ oft vertauscht, so 21 yat, ye st. þat, þe, 50 þnne st. ynne, 58 þwþs st. ywys u. a. Black in s. Ed. behält die Schreibweise des Ms.</P></NOTE></P></HEADNOTE>
<DIV2 TYPE="part">
<LG>
<L><MILESTONE N="194" UNIT="fol."/> Almyȝty god in trinite, | fader &amp; sone and holy goste,<NOTE PLACE="foot">Auf fol. 194 u. 5 ist oft corrigirt und radirt v. a. H.</NOTE></L>
<L>Helpe and <HI REND="italic">sp</HI>ede and consell<HI REND="italic">e</HI> me, | as þ<HI REND="italic">ou</HI> art god of myȝtus moste, <NOTE PLACE="foot">2) spede aus rede corr.</NOTE></L>
<L>And ȝeue me grace to brenge | to godde <HI REND="italic">h</HI>eyndynge,</L>
<L>Jh<HI REND="italic">es</HI>u, for seint Edus sake, | þys werke, þ<HI REND="italic">at</HI> y, so vncon<HI REND="italic">n</HI>ynge, <NOTE PLACE="foot">4) Edus in Edys corr.</NOTE></L>
<L N="5">Presu<HI REND="italic">m</HI>pswysly(che) haue vndere-take. <NOTE PLACE="foot">5 u. 8) in ly<HI REND="italic">che</HI> ist che ausra∣dirt.</NOTE></L>
<L>For y considere and knowe well<HI REND="italic">e</HI> hytte,</L>
<L>þat thyngus þ<HI REND="italic">at</HI> haue ben fer (I)-paste <NOTE PLACE="foot">7) hinter fer sind zwei Buchst. ausradirt, vor past ein Buchst. (I); a. R. steht hertherto.</NOTE></L>
<L>Leyȝtely(che) slydyth from mo<HI REND="italic">n</HI>ny(s) wytte, <NOTE PLACE="foot">8) mōnys in mannys corr. Ms. urspr. whytte, h ist ausradirt.</NOTE></L>
<L>Bote ȝif þey ben in story (y)-wryton or caste;<NOTE PLACE="foot">9 u. 11) y ist ausradirt.</NOTE></L>
<L N="10">Wherfore y thenk in story to wryȝte <NOTE PLACE="foot">10) Ms. thenk, e in y corr.</NOTE></L>
<L>Of kingus þat haue (y)-ben herbyfore<NOTE PLACE="foot">11 u. 13) Ms. byfore u. ybore mit n nach r überschr. (byforne, yborne).</NOTE></L>
<L>Here in Westesexe, to touche a <HI REND="italic">ly</HI>te, <NOTE PLACE="foot">12) vor <HI REND="italic">ly</HI>te sind zwei Buchst. ausrad. u. <HI REND="italic">ly</HI> aufgetragen.</NOTE></L>
<L>Seyȝthe kynge Egbert(e) was furste y-bore. <NOTE PLACE="foot">13) furste in fyrste corr.</NOTE></L>
<L>For su<HI REND="italic">m</HI>p tyme in Westesexe þere was a k<HI REND="italic">i</HI>nge, <NOTE PLACE="foot">14) in kinge ist i in y corr.</NOTE></L>
<L N="15">Egberte was þat kynges name, <NOTE PLACE="marg">Cronica Cistrensis.</NOTE><NOTE PLACE="foot">15) e in Egberte über Rasur überschr. kynges in kyngys corr.</NOTE></L>
<L>A douȝty knyȝt and of godde gouernynge,</L>
<L>And a mon he was of ryȝt godde fame.</L>
<L>þys douȝty knyȝt Egbert, Alq<HI REND="italic">ui</HI>mundy (ys) sone, <NOTE PLACE="foot">18) ys ist ausrad. u. an Alquimundy s angehängt.</NOTE></L>
<L>To þe kyngdome of Westsex was corond kynge <NOTE PLACE="foot">19) Ms. corone? in crownyd corr.</NOTE></L>
<L N="20">In þe ayȝte hundreth ȝere saue on</L>
<L>Aft<HI REND="italic">er</HI> þat Jh<HI REND="italic">es</HI>u of Mary ded spryng<HI REND="italic">e;</HI> <NOTE PLACE="foot">21) ded in dyd corr.</NOTE></L>
<L>And also he was þe twolthe kyng<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="foot">22) vor also ist after ausgestr.</NOTE></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> in Westsex cristyndam nome</L>
<L>After Kyngylf, þat holy thyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="25">þat by seynt Byryn crystyn be-come.</L>
<L><PB N="2" REF="3"/>
And at Wynchest<HI REND="italic">er</HI> y-cronyd he was</L>
<L>Of Elmeston<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> was bysshoppe þo.</L>
<L>&amp; þe thryd ȝer<HI REND="italic">e</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> thoro godd<HI REND="italic">ys</HI> g<HI REND="italic">ra</HI>ce<NOTE PLACE="foot">28) an thoro ist w angehängt.</NOTE></L>
<L>Seynt Swythyn was I-bore also.<NOTE PLACE="foot">29) Ms. bore in borne corr.</NOTE></L>
<L N="30">Byfore his tyme in Bretayne þ<HI REND="italic">er</HI> wer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Syxe kyngdom<HI REND="italic">us</HI> more þen his;</L>
<L>Bot four<HI REND="italic">e</HI> þis kyng knytte y-fere,</L>
<L>As in trewe story wryten hit is.</L>
<L>þe kyngdam of Kent he wo<HI REND="italic">n</HI>ne firste, <NOTE PLACE="foot">34) in kyngdam ist a in o corr.</NOTE></L>
<L N="35">W<SUP>t</SUP> mony a batell<HI REND="italic">e</HI> strong and sore,</L>
<L>And drof owte þe kyng, þ<HI REND="italic">at</HI> he neu<HI REND="italic">er</HI> dirste</L>
<L>Chalange þat kyngdam after more;</L>
<L>þe kyngdam of þe Marche he wo<HI REND="italic">n</HI>ne also,</L>
<L>þis douȝty knyght Egbert þe kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="40">And þe kyngdam of Exsex he wo<HI REND="italic">n</HI>ne þ<HI REND="italic">er</HI>to:</L>
<L>And hade þuse four<HI REND="italic">e</HI> in his gou<HI REND="italic">er</HI>nyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And also by-fore his tyme y-wys</L>
<L>þis lond was clepyt all<HI REND="italic">e</HI>-hole Bretayne,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> now Englond y-clepyt ys</L>
<L N="45">For kyng<HI REND="italic">e</HI> Egberd þ<HI REND="italic">at</HI> name dede downe layne.</L>
<L>Fiue moner of pepull here dwellyd þo, <NOTE PLACE="foot">46) dwelt in dwellyd corr.</NOTE></L>
<L>To wex þe Bretones for hurr<HI REND="italic">e</HI> synne:</L>
<L>Pictis, and Scottys, and Hyrysshe also,</L>
<L>And þe Denmarkes come þo first ynne,</L>
<L N="50">And þe Saxsones wer<HI REND="italic">e</HI> þo clepud ynne also <NOTE PLACE="foot">50) tilge þo.</NOTE></L>
<L>In kyng Wortyng<HI REND="italic">er</HI> is tyme, hym to helpe;</L>
<L>And so þai deden hym s<HI REND="italic">er</HI>uice þo,</L>
<L>Bot how þay deden after, y nylt not ȝelpe.</L>
<L>For aft<HI REND="italic">er</HI>ward þai drevyn þe Brytones houȝt</L>
<L N="55">Fro herr<HI REND="italic">e</HI> owne habitacyon<HI REND="italic">e</HI> in þis lond here</L>
<L>And drevyn hem in-to Walys, w<SUP>t</SUP>-outen douȝte, <NOTE PLACE="foot">56) Ms. hom?</NOTE></L>
<L>&amp; in-to þis day þay dwell<HI REND="italic">e</HI> ȝet þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>From Saxsonye in Almayne þer comen y-wys</L>
<L>Thre man<HI REND="italic">er</HI> of pepull<HI REND="italic">e</HI> of on<HI REND="italic">e</HI> tonge:</L>
<L N="60">Saxones, &amp; Jutys, and Englysshe,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> thralles weren her<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> longe.</L>
<L>Bot aft<HI REND="italic">er</HI>ward þey weren long lord<HI REND="italic">ys</HI> and kyng<HI REND="italic">ys</HI> her<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="marg">Cronica Cistrensis.</NOTE></L>
<L>And hadden all<HI REND="italic">e</HI> þis hole reme in her gou<HI REND="italic">er</HI>nau<HI REND="italic">n</HI>ce,</L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> Wyllyam Bastard, as ȝe ȝet mowe yche day her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="65">Come owt of Normandy in Frau<HI REND="italic">n</HI>ce</L>
<L>And slow kyng Haralde i<HI REND="italic">n</HI> þe batell<HI REND="italic">e</HI> of Hastynge,</L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> his ost he scomfytyd þer<HI REND="italic">e</HI> also; <NOTE PLACE="foot">67) Ms. ōst = host?</NOTE></L>
<L>And þo of all<HI REND="italic">e</HI> Englond<HI REND="italic">e</HI> he was y-cronyd kyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And put þe Saxsones a-ȝeyn in to thraldam &amp; wo.</L>
<L N="70"><PB N="3" REF="4"/>
Knyȝtes and swyers he made þo bounde,</L>
<L>þe wyche gentyls and lord<HI REND="italic">ys</HI> byfore þ<HI REND="italic">at</HI> wer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Dukys and herles he drof owte of þis lond—</L>
<L>þey durst not her<HI REND="italic">e</HI> abyde for fer<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>And made mony of hom lordes þo</L>
<L N="75">þ<HI REND="italic">at</HI> comen w<SUP>t</SUP> hym fro Normondy,</L>
<L>And put þe Saxsones aȝeyn in thraldam &amp; wo</L>
<L>By-cause of her<HI REND="italic">e</HI> synne (&amp;) of here foly—</L>
<L>For pryde, couetyse and lechery <NOTE PLACE="foot">78) &amp; fehlt im Ms.</NOTE></L>
<L>God toke opon hem suche vengeau<HI REND="italic">n</HI>ce þus;</L>
<L N="80">And falslyche to for-swer<HI REND="italic">e</HI> hem þey ner<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> wery—</L>
<L>Here owne kyng Harald<HI REND="italic">e</HI> ȝaffe hom ensampull<HI REND="italic">e</HI> of þis.—<NOTE PLACE="foot">81) harald<HI REND="italic">e</HI> überschr.</NOTE></L>
<L>Bot kyng<HI REND="italic">e</HI> Egberd<HI REND="italic">e,</HI> of þe wyche I speke to ȝov of ȝer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Vsede no poyntes of suche synnes ny of suche foly:</L>
<L>Wherfore he knytte four<HI REND="italic">e</HI> kyngdom<HI REND="italic">us</HI> y-fer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="85">And gou<HI REND="italic">er</HI>ned hem well<HI REND="italic">e</HI> and full<HI REND="italic">e</HI> monfully.</L>
<L>Bot whe<HI REND="italic">n</HI> he had brouȝt þo four<HI REND="italic">e</HI> kindam<HI REND="italic">us</HI> to hepe <MILESTONE N="195" UNIT="f."/></L>
<L>And won þe cyte of Chest<HI REND="italic">er</HI> also,</L>
<L>He co<HI REND="italic">m</HI>mau<HI REND="italic">n</HI>dede all<HI REND="italic">e</HI> men to clepe</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> his lond Englond<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L N="90">And he com<HI REND="italic">m</HI>andede his men also</L>
<L>To clepe all<HI REND="italic">e</HI> þe Saxson<HI REND="italic">es</HI> Englissheme<HI REND="italic">n,</HI> <NOTE PLACE="foot">91) Ms. saxson̄s.</NOTE></L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> þe Britones þ<HI REND="italic">at</HI> wer<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> þo</L>
<L>To ben y-clepud Wallissheme<HI REND="italic">n.</HI></L>
<L>Britones wer<HI REND="italic">e</HI> long I-clepud Cadwallesme<HI REND="italic">n,</HI></L>
<L N="95">After Cadwall<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> was hur<HI REND="italic">e</HI> kyng<HI REND="italic">e;</HI> <NOTE PLACE="foot">95) hure in there corr.</NOTE></L>
<L>Bot Saxson<HI REND="italic">e</HI>s clepud hom ȝeyȝthen Walsheme<HI REND="italic">n</HI> <NOTE PLACE="foot">96) hom in them corr. 96) ȝeyȝthen = sythen.</NOTE></L>
<L>By-cause of sherte spekyng<HI REND="italic">e.</HI><NOTE PLACE="foot">97 u. 105) Engestis in Engistis corr.</NOTE></L>
<L>And Saxson<HI REND="italic">e</HI>s wer<HI REND="italic">e</HI> y-clepud Eng<HI REND="italic">e</HI>stis men,</L>
<L>Englys and Jutys bothe y-fere,</L>
<L N="100">For Hengestis was þe first duke of hem</L>
<L>And in to þis lond he dede hem lere;</L>
<L>For ryȝt as Walsheme<HI REND="italic">n</HI> token hur<HI REND="italic">e</HI> name</L>
<L>Of Cadwall<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þo hur<HI REND="italic">e</HI> kyng wys,</L>
<L>Ryȝt so Englissheme<HI REND="italic">n</HI> token hure name <NOTE PLACE="foot">104) Ms. token token.</NOTE></L>
<L N="105">Of here owne duke Heng<HI REND="italic">e</HI>stis.</L>
<L>And þus Englond<HI REND="italic">e</HI> toke first his name</L>
<L>In þe gode kyng Egbert<HI REND="italic">ys</HI> tyme,</L>
<L>Ryȝt as we clepe ȝet þe same</L>
<L>And herrafter shulde w<SUP>t</SUP>-ouȝte lyme. <NOTE PLACE="foot">109) w<SUP>t</SUP> ist überschr.</NOTE></L>
<L N="110">And when kyng Egbert, as I sayde heyr<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Had set in pese þus all<HI REND="italic">e</HI> his lond</L>
<L>And scomfidid his enmyes w<SUP>t</SUP> batel &amp; monhode y-fere</L>
<L>&amp; made all<HI REND="italic">e</HI> þis reme to ben y-clepud all<HI REND="italic">e</HI>-hole Englond<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L><PB N="4" REF="5"/>
He satte þo in grete rest and peys:</L>
<L N="115">For nomon durst w<SUP>t</SUP> hym werre—</L>
<L>For he was a mon̄full<HI REND="italic">e</HI> knyȝt w<SUP>t</SUP>-ouȝte leys—</L>
<L>His name was knowe bothe neȝe and ferre.</L>
<L>For when he had þus foure kyngdam<HI REND="italic">us</HI> to-ged<HI REND="italic">er</HI> satte,</L>
<L>He dwelte at Wylton<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP>-ouȝte leys</L>
<L N="120">Nyne wynt<HI REND="italic">er</HI> long<HI REND="italic">e</HI> after þat</L>
<L>In gode rest &amp; i<HI REND="italic">n</HI> gode peys. <NOTE PLACE="foot">V. 121 ist hinter 120 geschr.</NOTE></L>
<L>And other-whyle at Wynchest<HI REND="italic">er</HI> he dwelte also,</L>
<L>And eke at Salisbury in þ<HI REND="italic">at</HI> tour,</L>
<L>And in mony other places mo,</L>
<L N="125">As a kyng ouȝte of suche honour.</L>
<L>An holy mon, forsothe, he was,</L>
<L>And gret almys he dede for goddes sake;</L>
<L>Religyose houses in mony a plase</L>
<L>For goddys loue he let þo make.</L>
<L N="130">In þe toun<HI REND="italic">e</HI> of Wylton<HI REND="italic">e</HI> let make on<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="marg">Henricus Crōpe.</NOTE></L>
<L>In þe worshippe of owre lady,</L>
<L>By consel of Bysshop Elmeston<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat was bysshop of Wynchest<HI REND="italic">er</HI> þo, sycurlye,</L>
<L>And threttene sustren he sette þer<HI REND="italic">e</HI>-Inne,</L>
<L N="135">To serue þer<HI REND="italic">e</HI> god bothe nyght and day;</L>
<L>A Religiose house þey clepte hit þenne; <NOTE PLACE="foot">136) A ist vorgeschr.</NOTE></L>
<L>Seynt Mary chirche þerto þo laye.</L>
<L>For Elburwys loue he made þ<HI REND="italic">at</HI> place,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> was þe erle of Wylton<HI REND="italic">e</HI>s wyf by-fore,</L>
<L N="140">And kyng Egbert<HI REND="italic">ys</HI> sustre also he was,</L>
<L>And þere-inne also hee was y-bore;—</L>
<L>Erle Wolston<HI REND="italic">e</HI>s wyff, forsothe, hee was,</L>
<L>Or he toke þe mantell<HI REND="italic">e</HI> and þe ryng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>And to make a relygiose house of hur owne place,</L>
<L N="145">He prayede hur brother Egbert þe kyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Kyng Egbert grau<HI REND="italic">n</HI>tede hit anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>By consell<HI REND="italic">e</HI> of Elmeston<HI REND="italic">e,</HI> as I sayde ȝer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þis ordinau<HI REND="italic">n</HI>ce was þus y-don<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Of his regnyng<HI REND="italic">e</HI> þe threttythe ȝer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="150">þis Religiose house was foundyd þer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þe threttythe ȝer<HI REND="italic">e</HI> of his regnynge,</L>
<L>And ayȝte hundryd and thretty ȝer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>After þ<HI REND="italic">at</HI> Jh<HI REND="italic">es</HI>u of Mary dud sprynge.</L>
<L>And seuene ȝere leng<HI REND="italic">er</HI> ȝet left his lyff<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="marg">Henricus Crōpe.</NOTE></L>
<L N="155">In his remys gou<HI REND="italic">er</HI>nyng<HI REND="italic">e,</HI> w<SUP>t</SUP>-ouȝte blame.</L>
<L>A sone he had by Osyth, his wyff<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">156) Black left.</NOTE></L>
<L>Atwolf was þ<HI REND="italic">at</HI> chyldis name.</L>
<L><PB N="5" REF="6"/>
Bot aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e,</HI> when he was ded, <NOTE PLACE="foot">158) Ms. dede mit ausrad. e.</NOTE></L>
<L>At Wynchest<HI REND="italic">er</HI> was his byryeng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="160">And Atwolf his sone, as I haue red,</L>
<L>Anon<HI REND="italic">e</HI> after was made her kynge.</L>
<L>þis Atwolf was croned kyng her<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>After þ<HI REND="italic">at</HI> goddis sone was bore</L>
<L>Ayȝte hundreth &amp; ayȝte &amp; thretty ȝere</L>
<L N="165">And thre monethus &amp; nyne dayes more.</L>
<L>Kyng Atwolff was an harlasm<HI REND="italic">o</HI>n <NOTE PLACE="foot">166) Ms. urspr. man, über a ist o übersch. harlas = harmless.</NOTE></L>
<L>And loued ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> to serue god;</L>
<L>Forsothe, harme nold<HI REND="italic">e</HI> he do non<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot he wold do meche gode.</L>
<L N="170">þis kyng had in hys leuyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Foure sones by hys weddyd wyff—</L>
<L>Osburwe he het, þ<HI REND="italic">at</HI> semely thyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Children had he nomo in all<HI REND="italic">e</HI> his lyff<HI REND="italic">e;</HI>—</L>
<L>After he was kyng<HI REND="italic">e,</HI> he wedded hure sone—</L>
<L N="175">His owne spencers douȝter he was;</L>
<L>In Westsex he dwellyd þo all<HI REND="italic">e</HI>-on<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>At Wylton in his owne place. <MILESTONE N="196" UNIT="f."/></L>
<L>For Wylton<HI REND="italic">e</HI> was a gode toun<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>And meche pepull<HI REND="italic">e</HI> þeder drowe,</L>
<L N="180">þe kyng<HI REND="italic">e</HI> duellud þere meche also,</L>
<L>For plentythe of vitel þer<HI REND="italic">e</HI> was y-nowe. <NOTE PLACE="foot">181) Bl. plentyche.</NOTE></L>
<L>Hit was meche þe bett<HI REND="italic">er</HI> for his sake,</L>
<L>For he was a full<HI REND="italic">e</HI> honest mon<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Chirches and Abbays he ded do make</L>
<L N="185">W<SUP>t</SUP>-inne his reme mony on<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And to holy chirche þis kyng ȝaff þan</L>
<L>þe tenthe part of his lond,</L>
<L>By consell<HI REND="italic">e</HI> of seynt Swythan,</L>
<L>þat þo was bysshop of Wynchest<HI REND="italic">er,</HI> I vnderstond<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="190">þe religiouse house of Wylton<HI REND="italic">e</HI> he encreset also</L>
<L>þe whiche his fader had I-made byfore,</L>
<L>And mo religiouse wyme<HI REND="italic">n</HI> he sette þerto,</L>
<L>&amp; ȝaff londes and rentes well<HI REND="italic">e</HI> more.</L>
<L>For men of holy chirche he loued full<HI REND="italic">e</HI> welle</L>
<L N="195">And gret cher<HI REND="italic">e</HI> to hem euer he made;</L>
<L>And also, w<SUP>t</SUP> seynt Elmiston<HI REND="italic">e</HI> when he dede dwelle,</L>
<L>Ordo<HI REND="italic">ur</HI> of sodekyn forsothe he hade—</L>
<L>For a mon<HI REND="italic">e</HI> of holychirche he wold<HI REND="italic">e</HI> haue be,</L>
<L>Bot þe reme nold not consent þ<HI REND="italic">er</HI>to, <NOTE PLACE="marg">Cronica Cistrensis.</NOTE></L>
<L N="200">For þere was non other heyr<HI REND="italic">e</HI> bot he—</L>
<L>For kyng<HI REND="italic">e</HI> Egberd<HI REND="italic">e</HI> had sones no mo.</L>
<L><PB N="6" REF="7"/>
Wherfore afterward<HI REND="italic">e</HI> he went to Rome</L>
<L>To Leo, þat was pope þere þa<HI REND="italic">n</HI>ne,</L>
<L>To be assoyled of þat by his dome—</L>
<L N="205">For þat was þe consell<HI REND="italic">e</HI> of seynt Swytha<HI REND="italic">n</HI>ne—</L>
<L>And w<SUP>t</SUP> hym he toke Alured his sone,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> ȝongest was of hem all<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And a twolmon̄the at Rome he dud wone—</L>
<L>þe pope Leo men dede þo calle.</L>
<L N="210">He grau<HI REND="italic">n</HI>ted also þo to pay to Rome</L>
<L>Euery ȝere a peny y-wys</L>
<L>Of yche an house in his kyngdom—</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> »Pet<HI REND="italic">er</HI> pounse« y-clepud ȝet is.</L>
<L>For byfore his tyme þe lawe was suche:</L>
<L N="215">þ<HI REND="italic">at,</HI> what mon had don ony opon<HI REND="italic">e</HI> horribull<HI REND="italic">e</HI> synne,</L>
<L>As smytten his fader or mon<HI REND="italic">e</HI> of holy chyrche,</L>
<L>To þe pope he most go, his pardon<HI REND="italic">e</HI> to wynne;</L>
<L>I-fedryd to-geder<HI REND="italic">e</HI> þey most þedur go,</L>
<L>Ryȝt as thewys gon<HI REND="italic">e</HI> to þe galowe-tre.</L>
<L N="220">Kyng<HI REND="italic">e</HI> Athwolff<HI REND="italic">e</HI> sawe hem oft so do,</L>
<L>And had of hem ryȝt gret pete.</L>
<L>þo he gate to Englond suche a p<HI REND="italic">ri</HI>uilage</L>
<L>þat non Englysshemon<HI REND="italic">e</HI> shuld<HI REND="italic">e</HI> go more þeder in suche a maner<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>He granted þo to þe Pope Leo suche a talage:</L>
<L N="225">Off<HI REND="italic">e</HI> euery howse in his kyndam a peny by ȝer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot que<HI REND="italic">n</HI> he had dwelled þer<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> ȝere,</L>
<L>Home thoro Frau<HI REND="italic">n</HI>ce he come y-wys.</L>
<L>Kyng Charlys douȝt<HI REND="italic">er</HI> he weddede þo þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And in to Englond<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> hure y-come<HI REND="italic">n</HI> he ys. <NOTE PLACE="foot">229) Bl. come, Ms. comē.</NOTE></L>
<L N="230">He regned her<HI REND="italic">e</HI> two &amp; twenty wyntr<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>In grete worship and in gret prosp<HI REND="italic">er</HI>ite;</L>
<L>He dyed and byreyd was at Wynchest<HI REND="italic">er.</HI></L>
<L>Of þis plase byfore y-sayde þe secund fou<HI REND="italic">n</HI>der was he.</L>
<L>Athelbald<HI REND="italic">e</HI> his sone was mad kyng þo;</L>
<L N="235">He regned her<HI REND="italic">e</HI> bot on ȝere, yche vnderstond<HI REND="italic">e.</HI> <NOTE PLACE="marg">Athelbaldus.</NOTE></L>
<L>His owne stepmoder was wedded hym to,</L>
<L>Aȝeyns þe lawes of þis lond<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>He wedded Judyth, þ<HI REND="italic">at</HI> was his fader wyff<HI REND="italic">e.</HI> <NOTE PLACE="marg">Cronica Cistrensis.</NOTE></L>
<L>Wherfore all<HI REND="italic">e</HI> thyng fell<HI REND="italic">e</HI> to hym a-mys;</L>
<L N="240">He dyede for vengau<HI REND="italic">n</HI>ce of his synnefull<HI REND="italic">e</HI> lyff<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And at Shirburne y-buryed he ys.</L>
<L>And þen was Ethelbryt y-croned hur<HI REND="italic">e</HI> kyng<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="marg">Ethelbriȝtus.</NOTE> <NOTE PLACE="foot">242) hure st. here.</NOTE></L>
<L>Of all<HI REND="italic">e</HI> Westsexus lond<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe whyche was in his brother leuyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="245">Kyng of Kent, as I vnderstond<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>And regned after hym fyue ȝer<HI REND="italic">e</HI> ryȝt,</L>
<L>And had Westsex and Kent bothe yn fee;</L>
<L>And dyed þo thoro godd<HI REND="italic">ys</HI> myȝt,</L>
<L>And at Wymburne y-buryed was he.</L>
<L N="250"><PB N="7" REF="8"/>
Bot when Ethelbryȝt was þus forthe past,</L>
<L>Hys brother Etheldrede was y-croned þo kyng<HI REND="italic">e.</HI> <NOTE PLACE="marg">Etheldredus.</NOTE></L>
<L>Anon<HI REND="italic">e</HI> after þat in gret hast</L>
<L>Gret grace he hade thoro gode leuyng<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>For an holy mon, forsothe, he was</L>
<L N="255">And loued full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI> goddys s<HI REND="italic">er</HI>uyse;</L>
<L>Euery day he wold her<HI REND="italic">e</HI> a masse,</L>
<L>As sone as he ded vp ryse;—</L>
<L>Wherfore hit fel hym oft by grace</L>
<L>To haue of god what þ<HI REND="italic">at</HI> he bedde.</L>
<L N="260">In exp<HI REND="italic">er</HI>ience hit fell<HI REND="italic">e</HI> by case</L>
<L>At Asshedone, wase hath þe story redde:</L>
<L>For at Asshedone a tyme hit fell<HI REND="italic">e</HI> by case</L>
<L>þat Oseg<HI REND="italic">ys,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> kyng of Denmark<HI REND="italic">e</HI> was þo,</L>
<L>Come to Asshedone w<SUP>t</SUP> grete manasse,</L>
<L N="265">W<SUP>t</SUP> other lordys mony on mo.</L>
<L>Bot kyng Etheldrede was þer<HI REND="italic">e</HI> redy y-wys,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> Alured, his brother, and other mo,</L>
<L>Forto aȝeyn-stond<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> his malys</L>
<L>And to kepe þ<HI REND="italic">at</HI> cou<HI REND="italic">n</HI>tre fro hem also.</L>
<L N="270">Herlyche in þe moretyde forsothe hit was <MILESTONE N="197" UNIT="f."/></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þis batel shuld þer<HI REND="italic">e</HI> ydo be.</L>
<L>Bot Etheldred went to chyrche a gode pas,</L>
<L>To her<HI REND="italic">e</HI> a masse þer<HI REND="italic">e</HI> of þe Trynite.</L>
<L>Bot þ<HI REND="italic">at</HI> whyle þe Danys in þe feld chesen hur<HI REND="italic">e</HI> place</L>
<L N="275">Ryȝt at hure owne wyll<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Bot kyng Etheldred a-bode and herd his masse</L>
<L>And made his p<HI REND="italic">ra</HI>yers knelyng full<HI REND="italic">e</HI> styll<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bote Alured his brother was in þe feld<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Monfullyche w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> his men,</L>
<L N="280">Wel arayed w<SUP>t</SUP> spere and shelde;</L>
<L>þe mynstrals blwe hure trompus þen.</L>
<L>þus men bygo<HI REND="italic">n</HI>ne &amp; scarmysshute fast,</L>
<L>þe twey hostes bothe y-fere.</L>
<L>þe Englyssheme<HI REND="italic">n</HI> þey woxe a-gast</L>
<L N="285">And bygu<HI REND="italic">n</HI>ne to falle all<HI REND="italic">e</HI> hur<HI REND="italic">e</HI> cher<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe Englysshe lordys lokedon<HI REND="italic">e</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> hur<HI REND="italic">e</HI> kyng</L>
<L>And speke and prayden hym come to hem anon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot he nold not þen for no-thyng<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">288) Ms. loke don̄.</NOTE></L>
<L>Tyl all<HI REND="italic">e</HI> þe masse wer<HI REND="italic">e</HI> fully don<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="290">Bot when þe masse was all<HI REND="italic">e</HI> y-dee,</L>
<L>Kyng Etheldrede heyȝede hym full<HI REND="italic">e</HI> fast;</L>
<L>þe Englyssheme<HI REND="italic">n</HI> by-gon<HI REND="italic">n</HI>e to fle, <NOTE PLACE="foot">292) Ms. dee, Bl. doe.</NOTE></L>
<L>For þey wer<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> sore a-gast.</L>
<L><PB N="8" REF="9"/>
þe kyng toke þo to hym his horse,</L>
<L N="295">And in þe t<HI REND="italic">ri</HI>nites holy name</L>
<L>He hym blessed and mad a crosse,</L>
<L>And bad his men to do þe same;</L>
<L>He prekede in to þe feld<HI REND="italic">e</HI> þo full<HI REND="italic">e</HI> snell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Amon̄g þe Denmerk<HI REND="italic">ys</HI> so kene,</L>
<L N="300">And all<HI REND="italic">e</HI> þat he met adon̄ he fell<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">300) Ms. adon̄ oder adoū?</NOTE></L>
<L>And slowe hem all<HI REND="italic">e</HI> by-dene.</L>
<L>þe Dane kyng he slowe y-wys,</L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> his lordys þ<HI REND="italic">at</HI> wer<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And þus þe victory was his,</L>
<L N="305">þorowe help of þe t<HI REND="italic">ri</HI>nite &amp; of þe masse þ<HI REND="italic">at</HI> he dud her<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L>By whyche ensawmpull<HI REND="italic">e</HI> I may well<HI REND="italic">e</HI> see <NOTE PLACE="foot">306) I st. ȝe.</NOTE></L>
<L>How gracyose hit is a masse to her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And nomlyche of þe t<HI REND="italic">ri</HI>nite,</L>
<L>To euery worthy kyng or bacheler<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L N="310">Bot þen sone aft<HI REND="italic">er</HI> dyed þis kyng</L>
<L>Etheldrede, þ<HI REND="italic">at</HI> was þe elder brother<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe ayȝthe ȝere of his regnyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Alured was heyre þo—þere nasse non other<HI REND="italic">e.</HI>—<NOTE PLACE="marg">Rex Alrudus.</NOTE></L>
<L>Bot nowe y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝow tell<HI REND="italic">e</HI> by goddys grace</L>
<L N="315">For whom ȝe ben y-holde to preyȝe fore</L>
<L>And who wer<HI REND="italic">e</HI> first funders of þat place</L>
<L>Of þe whyche y spake of byfore.</L>
<L>In þe ayȝte hundreth aft<HI REND="italic">er</HI> þe i<HI REND="italic">n</HI>carnacyon<HI REND="italic">e</HI> h<HI REND="italic">it</HI> fell<HI REND="italic">e</HI> by case</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> Ethelmu<HI REND="italic">n</HI>d<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> of þe Marche þo was kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="320">Come in to Westsex w<SUP>t</SUP> gret manasse,</L>
<L>To make þe erle of Wylteshyr<HI REND="italic">e</HI> his vnderlyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot Wolston<HI REND="italic">e,</HI> þat was erle of Wylteshyr<HI REND="italic">e</HI> þoo,</L>
<L>Aȝeynestode hym w<SUP>t</SUP> gret stren̄the and mayne,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> mony a mon of Wylteshyre mo,</L>
<L N="325">And drof hym to his lond aȝayne.</L>
<L>Bot in þ<HI REND="italic">at</HI> batell<HI REND="italic">e</HI> was slawe y-wys</L>
<L>Alq<HI REND="italic">ui</HI>mundy, þ<HI REND="italic">at</HI> holy mon<HI REND="italic">e,</HI>—</L>
<L>Erle Wolston<HI REND="italic">us</HI> wyffus fader he wys. <NOTE PLACE="foot">328) fader übergeschr.</NOTE></L>
<L>For hym he made gret soro and mon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="330">And for his soule a chyrche lette make</L>
<L>In Wylton<HI REND="italic">e</HI> fast by his owne place,</L>
<L>To syng and red for his sowle sake;</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> a collage y-clepud þo hit wasse.</L>
<L>Bot in þe hono<HI REND="italic">ur</HI> of owr<HI REND="italic">e</HI> lady</L>
<L N="335">Hit had ben foundyd ferre byfore,</L>
<L>Bot thorow strong werr<HI REND="italic">e,</HI> securlye,</L>
<L>Hit was almost clene forlore.</L>
<L>And so for seynt Alquimou<HI REND="italic">n</HI>dyes loue h<HI REND="italic">it</HI> was fyrst y-made</L>
<L>Off Walston<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> was erle of Wylteshyr<HI REND="italic">e</HI> þo.</L>
<L N="340">And afterward<HI REND="italic">e</HI> for Elburwys loue, as y ere sayde,</L>
<L>Kyng Egberd<HI REND="italic">e</HI> made þe religyose house þ<HI REND="italic">er</HI>to.</L>
<L><PB N="9" REF="10"/>
And so erle Walston<HI REND="italic">e</HI> was furst founder of þ<HI REND="italic">at</HI> chirche</L>
<L>For seynt Alq<HI REND="italic">ui</HI>mou<HI REND="italic">n</HI>dyes loue ywys, <NOTE PLACE="marg">Henricus Crōpe.</NOTE></L>
<L>And Elburwe þ<HI REND="italic">at</HI> religyose house let after whirche,</L>
<L N="345">And so þe fyrst founder þ<HI REND="italic">er</HI>of he was,—</L>
<L>By consent of Egberd<HI REND="italic">e</HI> þe kynge,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> was hur<HI REND="italic">e</HI> owne brother;</L>
<L>&amp; so he was furst cause of þ<HI REND="italic">at</HI> house makyng<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>He preyde hym so feyr<HI REND="italic">e,</HI> he myȝt non other,</L>
<L N="350">Bot grauntede for (to) be hur<HI REND="italic">e</HI> patrone</L>
<L>And mayntener<HI REND="italic">e</HI> of þ<HI REND="italic">at</HI> place.</L>
<L>And Elburwe hur<HI REND="italic">e</HI>-self dede þ<HI REND="italic">er</HI>-inne wōne,</L>
<L>Sone after þ<HI REND="italic">at</HI> þe erle ded was.</L>
<L>&amp; kyng Egbert ȝaffe bothe londys &amp; rente</L>
<L N="355">To þat place and þe chirche, y-wys,</L>
<L>For his loue þ<HI REND="italic">at</HI> alle thyng sente;</L>
<L>And þus þe furst founder of kynges he ys. <MILESTONE N="198" UNIT="f."/></L>
<L>And Atwolf<HI REND="italic">e</HI> his sone, þat holy mon,</L>
<L>Ȝaff londys and rentys þ<HI REND="italic">er</HI>to, as y sayde ere.</L>
<L N="360">And Ethelbald<HI REND="italic">e</HI> his son, when he was gone,</L>
<L>Of kynges was þe thryd founder.</L>
<L>And kyng Ethelbryȝt<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> worthy knyȝt,</L>
<L>þe fourthe founder he was þ<HI REND="italic">er</HI>to.</L>
<L>And Etheldrede, þ<HI REND="italic">at</HI> holy wyȝt<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="365">Was þe fyuethe founder also.</L>
<L>Of kyngys founders fynd I no mo</L>
<L>Y-wryton i<HI REND="italic">n</HI> no story y-wys—</L>
<L>Bot Wolston<HI REND="italic">e</HI> and Elburwe þ<HI REND="italic">at</HI> weren þo</L>
<L>þe first causes off all<HI REND="italic">e</HI> þis.—</L>
<L N="370">Bot after Etheldrede Alured, his brother, was y-croned kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> was þe ȝongust brother of all<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>A full<HI REND="italic">e</HI> wysmon, and of full<HI REND="italic">e</HI> gode gou<HI REND="italic">er</HI>nyng<HI REND="italic">e</HI>—<NOTE PLACE="marg">Cronica Cistrensis.</NOTE></L>
<L>Alurd<HI REND="italic">e</HI> þe gode kynge, men dedon hym calle.</L>
<L>For que<HI REND="italic">n</HI> he was a ȝong<HI REND="italic">e</HI> thyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="375">To Rome w<SUP>t</SUP> his fader he went,</L>
<L>And of Leo þe pope was anyntyd kyng<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>þe grett<HI REND="italic">er</HI> grace god hym sent.</L>
<L>þis Alrud lyued &amp; regnyd kyng her<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Nyne and twenty wyntr<HI REND="italic">e</HI> nyȝe,</L>
<L N="380">In grete t<HI REND="italic">ra</HI>uayle and werr<HI REND="italic">e</HI> y-fere—</L>
<L>þus Danes weren full<HI REND="italic">e</HI> fals and slyȝe</L>
<L>And werreden w<SUP>t</SUP> hym eu<HI REND="italic">er</HI> full<HI REND="italic">e</HI> fast;</L>
<L>Bot he was eu<HI REND="italic">er</HI> a douȝty knyȝt</L>
<L>And ou<HI REND="italic">er</HI>-come hem at þe last,</L>
<L N="385">þoro þe g<HI REND="italic">ra</HI>ce of goddys myȝt.</L>
<L>An holy mon<HI REND="italic">e</HI> forsothe was he</L>
<L>&amp; s<HI REND="italic">er</HI>uede god bothe nyȝt and day,</L>
<L>For he dipartede hem (in) þree—</L>
<L>In what man<HI REND="italic">er</HI> y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝow say.</L>
<L N="390"><PB N="10" REF="11"/>
Of foure and twenty houres y-wys</L>
<L>Ȝyf þe nombr<HI REND="italic">e</HI> be dep<HI REND="italic">ar</HI>tyd in þre,</L>
<L>Eyȝte, eyȝte, and eyȝte hit ys—</L>
<L>Cou<HI REND="italic">n</HI>te hit well<HI REND="italic">e</HI> and ȝe mowe se.</L>
<L>þe first eyȝt houres of þe day</L>
<L N="395">He s<HI REND="italic">er</HI>ued god, heuene kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe secund<HI REND="italic">e</HI> eyȝte houres in rest<HI REND="italic">e</HI> and play,</L>
<L>þe thryd eyȝte houres in his remes gou<HI REND="italic">er</HI>nyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Thre waxe-candels he let make þen,</L>
<L>Euery candell<HI REND="italic">e</HI> y-leyche of weyȝt,</L>
<L N="400">In his chapell<HI REND="italic">e</HI> forto bren</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> þe day and eke þe nyȝt:</L>
<L>þuse thre candels weren ordeyned þere</L>
<L>Forto depart þe tyme of þree</L>
<L>In maner ryȝt as I sayd ere,</L>
<L N="405">As þe story telleth well<HI REND="italic">e</HI> me.</L>
<L>Kyng Alured ȝet dude more þen þis:</L>
<L>He departed his rentys in two:</L>
<L>Hym-selfe þe to halfe and no more ywys, <NOTE PLACE="foot">408)l. to(ke) þe?</NOTE></L>
<L>þe toþer half in almys-dede was do:</L>
<L N="410">To chirches and abbays þ<HI REND="italic">at</HI> weren pore</L>
<L>þe ton half þus ȝaff<HI REND="italic">e</HI> he,</L>
<L>þay to haue hit for eu<HI REND="italic">er</HI>more</L>
<L>In possessyon and in fee.</L>
<L>After þe Incarnacyon ayȝte hundreth ȝer<HI REND="italic">e</HI> fenty and fyue hit was</L>
<L N="415">þ<HI REND="italic">at</HI> kyng Alured was cronyd her<HI REND="italic">e</HI> kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>For heyr<HI REND="italic">e</HI> of Westsex non other þer<HI REND="italic">e</HI> nasse</L>
<L>Bot Alured, þ<HI REND="italic">at</HI> worthy thyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot w<SUP>t</SUP>-inne þe moneth after þis</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> Alured kyng of Westsex was made,</L>
<L N="420">þe Danys comen to Wylton<HI REND="italic">e</HI> y-wys,</L>
<L>And a grete batell<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> he hade.</L>
<L>Bot kyng Alured was redy at Wylton<HI REND="italic">e</HI> þo, <NOTE PLACE="foot">422)Ms. þe st. þo.</NOTE></L>
<L>And Edward<HI REND="italic">e</HI> his sone, þ<HI REND="italic">at</HI> worthy knyȝt,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> mony an other douȝty lord mo,</L>
<L N="425">þ<HI REND="italic">at</HI> fouȝte w<SUP>t</SUP> þe Danys w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> hur<HI REND="italic">e</HI> myȝt<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>A gret batell<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> day þer<HI REND="italic">e</HI> was y-wys,</L>
<L>And mony a mon<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> day was slawe:</L>
<L>For þ<HI REND="italic">at</HI> day fell<HI REND="italic">e</HI> to eyder part amys,</L>
<L>And mony a mon was þ<HI REND="italic">at</HI> day y-do to (!) dawe. <NOTE PLACE="foot">429) to st. of.</NOTE></L>
<L N="430">Bot first que<HI REND="italic">n</HI> þe pepull<HI REND="italic">e</HI> þe sothe herd<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þe Danys to Wylton<HI REND="italic">e</HI> y-come<HI REND="italic">n</HI> were,</L>
<L>For-sothe þey wer<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> sore a-dred<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And cryeden and wepto all<HI REND="italic">e</HI> y-fer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Wyme<HI REND="italic">n</HI> and children þay cryȝeden fast <NOTE PLACE="marg">Walterus Oxfordiensis.</NOTE></L>
<L N="435">And prayed god to help hem for his g<HI REND="italic">ra</HI>ce—</L>
<L>For þey weren full<HI REND="italic">e</HI> sore a-gast</L>
<L>Bothe of hem-self and of her<HI REND="italic">e</HI> place.</L>
<L><PB N="11" REF="12"/>
Bot Edward<HI REND="italic">e</HI> Senior, þ<HI REND="italic">at</HI> dwelte þer<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>Had a ȝong chyld<HI REND="italic">e</HI> to douȝt<HI REND="italic">er</HI> y-wys,</L>
<L N="440">þ<HI REND="italic">at</HI> w<SUP>t</SUP> hur<HI REND="italic">e</HI> norse was þer<HI REND="italic">e</HI> also;</L>
<L>For sothe, w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> hit fell<HI REND="italic">e</HI> amys:</L>
<L>For þat day þ<HI REND="italic">at</HI> child<HI REND="italic">e</HI> was dede,</L>
<L>Hurre soule past vp to heue<HI REND="italic">n</HI> blysse.</L>
<L>Bot as I haue in story oft redde, <MILESTONE N="199" UNIT="f."/></L>
<L N="445">þe cause of hurr<HI REND="italic">e</HI> deyth, forsoth, was þis—</L>
<L>Ryȝt as hit was, y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝov ler<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Ryȝt as þe story doth me tell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Water and herbus were sodon<HI REND="italic">e</HI> y-fere,</L>
<L>To han wasshe þ<HI REND="italic">at</HI> chyld euery delle;</L>
<L N="450">Bot þe norse þ<HI REND="italic">at</HI> shuld<HI REND="italic">e</HI> þe chyld haue kepte,</L>
<L>Herd crye and sorw<HI REND="italic">e</HI> on ycha syde:</L>
<L>þe chyld<HI REND="italic">e</HI> in þat wat<HI REND="italic">er</HI> leyge he lette</L>
<L>And for-ȝat hit in þ<HI REND="italic">at</HI> tyde.</L>
<L>þis child<HI REND="italic">e</HI> nasse bot þre ȝer<HI REND="italic">e</HI> of age</L>
<L N="455">When hit was dede at Wylton<HI REND="italic">e</HI> þis,</L>
<L>Of hurre fadres first mariage,</L>
<L>Elflede was hurre name y-wys.</L>
<L>And when þis child<HI REND="italic">e</HI> was þis þ<HI REND="italic">er</HI> deyd<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Ryȝt gret sorowe was made þ<HI REND="italic">er</HI>fore;</L>
<L N="460">Bot when þey seyȝe non other redde,</L>
<L>þey thongedon<HI REND="italic">e</HI> god &amp; mour<HI REND="italic">n</HI>edon<HI REND="italic">e</HI> no more,</L>
<L>And burydon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> chyld<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> honestly,</L>
<L>Both<HI REND="italic">e</HI> erlys &amp; barnesse &amp; ladyes cler<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>In seynt Maryes chyrche þ<HI REND="italic">er</HI> fast-by,</L>
<L N="465">þere as þe religiose wy<HI REND="italic">m</HI>me<HI REND="italic">n</HI> were.</L>
<L>Bot all<HI REND="italic">e</HI>-þawe þis child<HI REND="italic">e</HI> wer<HI REND="italic">e</HI> þis deyed &amp; buryed þer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> gret batell<HI REND="italic">e</HI> at Wylton<HI REND="italic">e</HI> y-do,</L>
<L>Mony gret batels after þ<HI REND="italic">at</HI> ȝet þer<HI REND="italic">e</HI> wer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Y-don bytwy<HI REND="italic">n</HI>ne Alured &amp; þe Danys mo.</L>
<L N="470">Bot in þe fourthe ȝer<HI REND="italic">e</HI> after hit fell<HI REND="italic">e</HI> by case</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þey come<HI REND="italic">n</HI> to Chypenh<HI REND="italic">a</HI>m and distryȝedo þe contr<HI REND="italic">e</HI> clene</L>
<L>And dystryȝede &amp; brenden vp þe kyng<HI REND="italic">ys</HI> place,</L>
<L>þat þ<HI REND="italic">er</HI>of nasse þere no-thyng sene.</L>
<L>And kyng Alured dwelt in Selwode þo,</L>
<L N="475">To haue had þer<HI REND="italic">e</HI> su<HI REND="italic">m</HI>me rest, in pore aray;</L>
<L>Bot twenty men had he w<SUP>t</SUP> hym no mo;</L>
<L>By fysshyng and hondyng<HI REND="italic">e</HI> ȝet leuedon<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> þey.</L>
<L>Bot sone after hit fell<HI REND="italic">e</HI> by case</L>
<L>In Selwode, in þ<HI REND="italic">at</HI> wyld<HI REND="italic">e</HI> cou<HI REND="italic">n</HI>traye,</L>
<L N="480">þ<HI REND="italic">at</HI> kyng Alured full<HI REND="italic">e</HI> heuy was</L>
<L>And in a preueye place all<HI REND="italic">e</HI>-on<HI REND="italic">e</HI> he lay,</L>
<L>And his men on<HI REND="italic">e</HI> fysshyng from hym weron gon<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Bot in his preyers he knelyd full<HI REND="italic">e</HI> styll<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þo by hym come an old<HI REND="italic">e</HI> hore mon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="485">And sayde: »syr kyng, rest ȝov wylle! <NOTE PLACE="foot">485) wylle aus welle corr.</NOTE></L>
<L><PB N="12" REF="13"/>
Syre kyng<HI REND="italic">e,</HI> he sayde, ychaue ferre gon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Som<HI REND="italic">m</HI>e meyte ȝem̄e for charyte!«</L>
<L>þe kyng loked vpon on (!) þ<HI REND="italic">at</HI> old mon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And sayde: »y thonk god in trynite« <NOTE PLACE="foot">489) Ms. ȝēme = ȝif me.</NOTE></L>
<L N="490">And lufte vp his hondon<HI REND="italic">e</HI> two <NOTE PLACE="foot">490) Ms. vpon on; BI. l. nur vpon.</NOTE></L>
<L>And thonked god mekely of his g<HI REND="italic">ra</HI>ce</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> fouchesafe to send hym to</L>
<L>A nother as pore a mon<HI REND="italic">e</HI> as he hym-self was,</L>
<L>To aske of hym gode þat had nouȝt<HI REND="italic">e</HI> hym-self to take to,</L>
<L N="495">Bot as a pore beyger shuld<HI REND="italic">e,</HI> askethe, of an noþer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe kyng clepte after his mon þo</L>
<L>And sayde: »þowe schalte haue, myn owne brother;« <NOTE PLACE="foot">497) Ms. pore <SUP>a</SUP> st. a pore (a an falscher Stelle übersch.).</NOTE></L>
<L>þe kyng sayde: »syre, ȝe shull fayn haue</L>
<L>Suche gode as god has ȝeue to me;</L>
<L N="500">Y thonk<HI REND="italic">e</HI> god þ<HI REND="italic">at</HI> yche ouȝte haue</L>
<L>For his loue to ȝeue nowe to þe.</L>
<L>»Panterer<HI REND="italic">e,</HI> yche þe prey, q<HI REND="italic">uod</HI> þe kyng<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">502) pantenere = pantler.</NOTE></L>
<L>Ȝeue þowe so<HI REND="italic">m</HI>me mete to þis mon,</L>
<L>For his loue þ<HI REND="italic">at</HI> made all<HI REND="italic">e</HI> thyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="505">Let hym not hongry no furr<HI REND="italic">e</HI> gon<HI REND="italic">e</HI>!«</L>
<L>His panterer<HI REND="italic">e</HI> to a lofe þo ywys <NOTE PLACE="foot">506) Ms. to st. toke.</NOTE></L>
<L>And brake hit euene an-two,</L>
<L>And sayde: »syre, ȝe shuld<HI REND="italic">e</HI> haue þis,</L>
<L>For loues haue y no mo.«</L>
<L N="510">þis pore mon toke þis bred, and his leue also,</L>
<L>And forthe on his way con passe—</L>
<L>þey nyste neuer wher<HI REND="italic">e</HI> he was a-go, <NOTE PLACE="marg">Cronica Cistrensis.</NOTE></L>
<L>Ne of his trodus no sygne þ<HI REND="italic">er</HI> nasse,</L>
<L>Bot sodenlyche he vanysshede a-way—</L>
<L N="515">None of hem wyst whoder-ward<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe bred þ<HI REND="italic">at</HI> he reseyued, styll<HI REND="italic">e</HI> þere laye,</L>
<L>Of þ<HI REND="italic">at</HI> loffe toke he no pard<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þen come þus fysshers home a-swythe</L>
<L>And plenteythe of fysshe þey hadden y-nowe;</L>
<L N="520">And eton<HI REND="italic">e</HI> and drongon<HI REND="italic">e</HI> and made hem blythe.</L>
<L>þe kyng afterward<HI REND="italic">e</HI> to slepe he hym drowe.</L>
<L>Bot when þe kyng w<HI REND="italic">a</HI>s y-fole a-slepe, <NOTE PLACE="foot">522) y-fole = fallen, vgl. 897.</NOTE></L>
<L>A wonder syȝt hym thoȝt he saye:</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> a semely p<HI REND="italic">re</HI>let stode at his fete,</L>
<L N="525">Lyke to a bysshop in his araye,</L>
<L>And sayde: »syre kyng, take ȝe gode hede</L>
<L>To s<HI REND="italic">er</HI>ue god in ryȝtwysnasse,</L>
<L>And pore men loue to clethe &amp; fede</L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> men of holy chirche, bothe more and lasse,</L>
<L N="530"><PB N="13" REF="14"/>
And loue religiose w<SUP>t</SUP> alle ȝour<HI REND="italic">e</HI> myght <MILESTONE N="200" UNIT="f."/></L>
<L>And loke þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe don<HI REND="italic">e</HI> hem encrese:</L>
<L>And þowe shalde ou<HI REND="italic">er</HI>come þy enmyes anon ryȝt <NOTE PLACE="foot">532) Bl. shalle.</NOTE></L>
<L>And leue aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> in gode rest and pese.«</L>
<L>þe kyng<HI REND="italic">e</HI> askede anon<HI REND="italic">e</HI> what was his name</L>
<L N="535">And what mon and whethen þ<HI REND="italic">at</HI> he wasse.</L>
<L>»Cudberth of Dereham, he sayde, ychame</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> tell<HI REND="italic">e</HI> þe nowthe of þis casse.</L>
<L>&amp; when þ<HI REND="italic">ou</HI> art in þy prosp<HI REND="italic">er</HI>ite</L>
<L>Ryȝt at þyn owne left,</L>
<L N="540">Loke þat þowe thenk þen vpon<HI REND="italic">e</HI> me,</L>
<L>For þow shall<HI REND="italic">e</HI> fynd þ<HI REND="italic">at</HI> for þe best<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Icham þe pylgrym þ<HI REND="italic">at</HI> bad þe brede,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> god hath send nowe to þe.</L>
<L>Loke þ<HI REND="italic">at</HI> þow do as ychaue þe rede,</L>
<L N="545">And lowe well<HI REND="italic">e</HI> god, and he wyll<HI REND="italic">e</HI> loue þe.</L>
<L>For he knowyth þy conscyens ryȝt well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And þy gode hert he knoyth also;</L>
<L>He wolle þe whyte euery dell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> myȝt trust þ<HI REND="italic">er</HI>to.«</L>
<L N="550">þe kyng a-woke anon<HI REND="italic">e</HI> after þis,</L>
<L>And a gret charge he toke hym vpon<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>For in a Jogulers lykenesse y-wys</L>
<L>He went to aspye what dede his fon.</L>
<L>And when þe kynge had aspyet ryȝt well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="555">Ryȝt at his owne plesau<HI REND="italic">n</HI>ce and leste,</L>
<L>Hom aȝeyn he come full<HI REND="italic">e</HI> snell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And told<HI REND="italic">e</HI> his mon<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he sawe, both most &amp; leste. <NOTE PLACE="foot">557) mon<HI REND="italic">e</HI> st. mene.</NOTE></L>
<L>Bot þo come Hampshyr<HI REND="italic">e,</HI> Wylteshyr<HI REND="italic">e,</HI> &amp; Som<HI REND="italic">er</HI>set to,</L>
<L>To help þe kyng in his nede.</L>
<L N="560">And anon<HI REND="italic">e</HI> to her<HI REND="italic">e</HI> enmyes þey wenton þo,</L>
<L>And slowe hem &amp; toke hem euery hede.</L>
<L>þe kyng of Denmark<HI REND="italic">e</HI> ȝold<HI REND="italic">e</HI> hym anon<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>And granted cristenmon eu<HI REND="italic">er</HI> to be;</L>
<L>And thretty gret lordys mo</L>
<L N="565">Weren ycrystonyd in þe nome of þe t<HI REND="italic">ri</HI>nite.</L>
<L>Alured toke vp þe kyng from þe fonston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And his godefader by-come ryȝt þore,</L>
<L>And clepte þe same Ethelston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þat Gurmu<HI REND="italic">n</HI>de was y-clepud by-fore;</L>
<L N="570">And ȝaffe hym lonndys and rentys y-wys,</L>
<L>Bothe to hym and to his wyffe.</L>
<L>And Alured lyued after in rest and peys</L>
<L>þe most part of all<HI REND="italic">e</HI> his lyffe.</L>
<L>And kyng Alured went to Wylton þo</L>
<L N="575">From þe yle of Hethelynge;</L>
<L>And þe bysshop Swytheline was þer<HI REND="italic">e</HI> also,</L>
<L>For at Wylton<HI REND="italic">e</HI> þo was his dwellyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L><PB N="14" REF="15"/>
þe kyng dyd maken abbeys þo—</L>
<L>For to werre he thoght<HI REND="italic">e</HI> nomore;</L>
<L N="580">At Wylton<HI REND="italic">e</HI> he let make on<HI REND="italic">e</HI> of þo,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> honestlyche stont ȝet ryȝt þore;</L>
<L>Of his owne maner w<SUP>t</SUP>-ouȝte wene</L>
<L>He let þer<HI REND="italic">e</HI> a nabbay þo make</L>
<L>þorow preyer of Egwne þe quene</L>
<L N="585">For Elflede, þ<HI REND="italic">at</HI> chyldys sake.</L>
<L>And also Edward his sone g<HI REND="italic">ra</HI>unde þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>By preyour of Elflede, his suster der<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat was godmoder and aunte also</L>
<L>Of Elflede þe chyld<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> was ded þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="590">And Swythelyne, þ<HI REND="italic">at</HI> was bysshop þo, <NOTE PLACE="marg">Will. Ryualensis.</NOTE></L>
<L>Was made cheffe procutour of þat place;</L>
<L>And so he was procuto<HI REND="italic">ur</HI> and gret helper þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>For a full<HI REND="italic">e</HI> holy mon<HI REND="italic">e</HI> forsothe he was.</L>
<L>In Merche forsothe þe seueneth day</L>
<L N="595">At Wylton<HI REND="italic">e</HI> þis batell<HI REND="italic">e</HI> was þus y-do;</L>
<L>þe same tyme dyede þ<HI REND="italic">at</HI> lytill<HI REND="italic">e</HI> may,</L>
<L>þe story tellyth and sayth ryȝt so.</L>
<L>In august þe II ȝer<HI REND="italic">e</HI> after þe twenty day</L>
<L>Kyng Alured leyd þe first ston,</L>
<L N="600">In þe name of owre lady, þ<HI REND="italic">at</HI> blest May,</L>
<L>And of seynt Bartholomey, þ<HI REND="italic">at</HI> holy mon<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>For by-twen̄e þe Assu<HI REND="italic">m</HI>psyon &amp; his day hit was</L>
<L>þe secu<HI REND="italic">n</HI>de ffery þ<HI REND="italic">at</HI> þay be-gon<HI REND="italic">e</HI> to wyrche;</L>
<L>And þe kyng was þer<HI REND="italic">e</HI> þo in þ<HI REND="italic">at</HI> place</L>
<L N="605">And leyd þer<HI REND="italic">e</HI> þe first ston<HI REND="italic">e</HI> of þat chyrche.</L>
<L>Aft<HI REND="italic">er</HI> þe Incarnacyon ayȝte hundreth ȝer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; foure score ȝer<HI REND="italic">e</HI> mo &amp; ten</L>
<L>þis abbay was fyrst set her<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>By syre Alured þat was kyng<HI REND="italic">e</HI> then; <MILESTONE N="201" UNIT="f."/></L>
<L N="610">And aft<HI REND="italic">er</HI> þe bygy<HI REND="italic">n</HI>nyng of þe first p<HI REND="italic">ri</HI>ory</L>
<L>Thre score full<HI REND="italic">e</HI> ȝer<HI REND="italic">e</HI> and thre,</L>
<L>þat was fyrst foun̄dyd in kyng Egberd<HI REND="italic">ys</HI> day</L>
<L>For Elburwes loue, his sustre free.</L>
<L>And w<SUP>t</SUP>-inne two ȝere þis abbey was wrouȝt</L>
<L N="615">And brouȝt to a parfytte hend<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>Bot of þe dedycacyon spake y ryȝt nouȝt,</L>
<L>For euery ȝere hit comys in mynde.</L>
<L>Bot Radgunde was first sacryd abbas þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe erlys douȝt<HI REND="italic">er</HI> of Wylteshyr<HI REND="italic">e,</HI> Ethelston<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="620">And þe relygyose wyme<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> weron at seynt Mary chirche byfore</L>
<L>Weren broȝt þeder þo euerychon<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>And other maydones mony mo also</L>
<L>Weron veylled þo in þ<HI REND="italic">at</HI> abbay:</L>
<L>Radgund &amp; twelff<HI REND="italic">e</HI> other maydones mo</L>
<L N="625">Weron y-weylled þer<HI REND="italic">e</HI> in on day.</L>
<L><PB N="15" REF="16"/>
So þat in þe first bygynnyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Syxe and twenty weme<HI REND="italic">n</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> wer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And hadden þer<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> leuyng,</L>
<L>To serue god þere all<HI REND="italic">e</HI> y-fere.</L>
<L N="630">Bot þen in short tyme after þis <NOTE PLACE="marg">Cronica Cistrensis.</NOTE></L>
<L>Kyng Alured fell<HI REND="italic">e</HI> in gret age;</L>
<L>He send bysshop Swytelyn y-wys</L>
<L>In to Yende for hym on pilgremage,</L>
<L>And Ethelston<HI REND="italic">e,</HI> þat was erle of Wylteshyr<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L N="635">To þe courte of Rome was sent</L>
<L>In pylgremage for þe kyng also—</L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> þis he dede in gode entent.</L>
<L>Bot que<HI REND="italic">n</HI> kyng Alured had regnyd þus her<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>A-bouȝte a thretty long wynter,</L>
<L N="640">He was ded and leyde on bere;</L>
<L>And buryed he was at Wynchester.</L>
<L>Bot fyue abbeys he let make</L>
<L>Byfore þe tyme þ<HI REND="italic">at</HI> he was ded:</L>
<L>Pollesworth and Whytteby for seynt Modwyn<HI REND="italic">us</HI> sake,</L>
<L N="645">As ychaue ofto in story red:</L>
<L>In þe whyche dwelt seynt Ede, his aunte, y-wys,</L>
<L>Seynt Modewyne &amp; Ede &amp; Osyth y-fere;</L>
<L>Bot seynt Ede y-schryned ȝet þere ys—</L>
<L>Who so wolle go þedur, may fynde hit þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="650">And þe abbay of Wylton<HI REND="italic">e</HI> he made also.</L>
<L>And þe abbay of Shaftysbury also made he,</L>
<L>And ȝaffe londys &amp; rentys gret won þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>Bycause of Ethelgore, his douȝt<HI REND="italic">er</HI> free.</L>
<L>þe vniu<HI REND="italic">er</HI>syte of Oxenford forsothe he made,</L>
<L N="655">As trewe story telleþ wel me;</L>
<L>For þe abbotys Neotys consell<HI REND="italic">e</HI> he had</L>
<L>þat vniu<HI REND="italic">er</HI>site to make w<SUP>t</SUP> lawys fre.</L>
<L>þe abbey of Ethelyngiseie he let make</L>
<L>And set þer-inne monchus þo mony y-fere.</L>
<L N="660">And þe abbey of Glastynbury, as Bede dothe spake,</L>
<L>And Elfryde his douȝt<HI REND="italic">er</HI> made abbas þere.—</L>
<L>Bot when all<HI REND="italic">e</HI> þis was þus y-wrouȝt</L>
<L>And his sowle to heue<HI REND="italic">n</HI> y-past,</L>
<L>þe crone was to his sone y-brouȝt,</L>
<L N="665">And cronede hym kyng<HI REND="italic">e</HI> in gret hast.</L>
<L>Bot when his sone was crownede kyng<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="marg">Edwardus Senior.</NOTE></L>
<L>þe wheche was clepte Edward Seniore:</L>
<L>þe neynthe hundred ȝer<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP>-ouȝte lesyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>After þ<HI REND="italic">at</HI> god of Mary was bore.</L>
<L N="670">And regned after Alured, his fader fre,</L>
<L>Hollyche twenty wynter and fyue;</L>
<L>And fourteyn children by wyffus þre</L>
<L>Kyng Edward<HI REND="italic">e</HI> had in his lyue.</L>
<L><PB N="16" REF="17"/>
Towns and abbeys and castels fre</L>
<L N="675">Mony on<HI REND="italic">e</HI> in his lyff he made.</L>
<L>A douȝty knyȝt forsothe was he</L>
<L>And in his lyffe meche worshepe hade.</L>
<L>He regned her<HI REND="italic">e</HI> in prosp<HI REND="italic">er</HI>ite</L>
<L>þe ȝerys y-nombred byfore,</L>
<L N="780">And atte his day y-sette þo dyede he,</L>
<L>And to þe abbey of Wynchest<HI REND="italic">er</HI> his body was bore.—</L>
<L>Now haue I told<HI REND="italic">e</HI> ȝow opynly her<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Who was þe fyrst founder off þis abbay,</L>
<L>And why hit was made &amp; in what ȝer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="685">And how Elfled was ded and in what day;</L>
<L>Now wolly tell<HI REND="italic">e</HI> ȝow forther-more</L>
<L>þe nomes of þe founders euerychon,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe mowe haue of hem knowyng<HI REND="italic">e</HI> þe more,</L>
<L>In ȝ<HI REND="italic">our</HI> preyours for hem þe rather to don<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="690">Athelston<HI REND="italic">e</HI> was Edwardys sone fyrst ybore, <NOTE PLACE="marg">Rex Athelstanus.</NOTE></L>
<L>And of all<HI REND="italic">e</HI> Englond<HI REND="italic">e</HI> furst kyng he was—</L>
<L>And so nasse neu<HI REND="italic">er</HI> non hym bifore <MILESTONE N="202" UNIT="f."/></L>
<L>Seyȝth Hengestys and Orsus come inne by casse.</L>
<L>þe thryd founder forsothe he was</L>
<L N="695">Of þis newe y-made abbay <NOTE PLACE="foot">695) Bl. nowe.</NOTE></L>
<L>And meche gode he dede to þ<HI REND="italic">a</HI>t place,</L>
<L>As in ȝo<HI REND="italic">ur</HI> Mynyment<HI REND="italic">ys</HI> fynd ȝe may.</L>
<L>Sexstene ȝer<HI REND="italic">e</HI> he regned her<HI REND="italic">e</HI> kyng;</L>
<L>He was a mon<HI REND="italic">e</HI> of ryȝt gret grace.</L>
<L N="700">þe fyrst ȝere of his regnyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> also ybore he was.</L>
<L>And when he had regnyde her<HI REND="italic">e</HI> sexstene ȝere,</L>
<L>As ichaue redde i<HI REND="italic">n</HI> trewe story,</L>
<L>He was ded and layde on<HI REND="italic">e</HI> ber<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="705">And I-buryed at <HI REND="italic">M</HI>almesbury.</L>
<L>And aft<HI REND="italic">er</HI> hym was made kyng þo <NOTE PLACE="marg">Rex Edmundus.</NOTE></L>
<L>Edmu<HI REND="italic">n</HI>d, his halfe-brother, ywys:</L>
<L>Seuene ȝere he regnede and nomo,</L>
<L>And at Glastonbury y-buryed he is.</L>
<L N="710">Twey sones he had in hys lyffe,</L>
<L>Edwyge and Edgar, his hole brother,</L>
<L>By Eluine, his weddede wyffe—</L>
<L>þey Regneden eyther after oþer.</L>
<L>To Cantyrbury he come by casse:</L>
<L N="715">And þere kyng Edmund was ded;</L>
<L>þe fourteyþ founder forsothe he was,</L>
<L>As ychaue in story red.</L>
<L><PB N="17" REF="18"/>
Edred, his hole brother, was made þo kyng<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="marg">Rex Edredus.</NOTE></L>
<L>And regnede fullyche ten ȝere here;</L>
<L N="720">For Edwyge nasse bot a ȝong<HI REND="italic">e</HI> thyng<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>His age nasnot fullyche seuene ȝer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot when ten ȝer<HI REND="italic">e</HI> weren þus fully past<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Gret sekenesse to hym come þo:</L>
<L>And after seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> he send in hast<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="725">For he was his consyler and his co<HI REND="italic">n</HI>fessor also.</L>
<L>Seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> heyȝede hym full<HI REND="italic">e</HI> fast<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And ȝyrne to god for hym he bedde.</L>
<L>Bot when þe furst dayes Jurney was full<HI REND="italic">e</HI> past<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>An angell<HI REND="italic">e</HI> hym told þ<HI REND="italic">at</HI> he was dede;</L>
<L N="730">And ryȝt as þat voys come to seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>His horse fell<HI REND="italic">e</HI> doun<HI REND="italic">e</HI> to þe grounde</L>
<L>And dyede anon þo ryȝt þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP>-ouȝt ony stroke, dount or wound<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Seynt Donston full well knewe þo in his thouȝt</L>
<L N="735">þ<HI REND="italic">at</HI> þe kyng was ded y-wys.</L>
<L>And to Wynchest<HI REND="italic">er</HI> þo was he brouȝt,</L>
<L>And in þe old<HI REND="italic">e</HI> abbey y-buryed he ys.</L>
<L>Bot when þis kyng<HI REND="italic">e</HI> was þus forth past<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>His sowle to god in trynite,</L>
<L N="740">Edwyg<HI REND="italic">ys</HI> was made kyng<HI REND="italic">e</HI> þo in hast<NOTE PLACE="foot"><MILESTONE N="740 u. 778" UNIT="Ms."/> Edwyg mit Schleife für ys; a. R. steht rex Edwicus. Bl. Edwyge.</NOTE></L>
<L>In Kyngeston, in þ<HI REND="italic">at</HI> gode cete. <NOTE PLACE="marg">Rex Edwicus.</NOTE></L>
<L>And þe furst day of his crownyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>In to spousebreche he fell<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e,</HI>—</L>
<L>And suche on he was all<HI REND="italic">e</HI> his leuyng,</L>
<L N="745">For all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> myȝt don<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot for seynt Dunston spake to hym þ<HI REND="italic">er</HI>off<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And conselede hym to leue his synfull<HI REND="italic">e</HI> lyffe,</L>
<L>Ouȝte of his reme he hym droffe</L>
<L>In to Fraundrus, w<SUP>t</SUP> soro and stryffe.</L>
<L N="750">Abbeys and Monchus he hatede y-wys</L>
<L>By-cause of seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> his lore;</L>
<L>þe abbey of Malmesbury he ȝaff his clerkys</L>
<L>And sayde Monchus shuld<HI REND="italic">e</HI> dwell<HI REND="italic">e</HI> þere nomore.</L>
<L>Bot by-cause of Eluine, his moder der<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="755">þe abbey of Wylton<HI REND="italic">e</HI> he dede encresse,</L>
<L>And so he was þe fyuethe foundere</L>
<L>Of þ<HI REND="italic">at</HI> Abbey w<SUP>t</SUP>-ouȝte lesse:</L>
<L>For he confermyde holyche þ<HI REND="italic">er</HI>to</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> thyng y-ȝeue byfore,</L>
<L N="760">And ȝaffe þerto londys and rentys mo,</L>
<L>By-cause þ<HI REND="italic">at</HI> his fader was þer<HI REND="italic">e</HI> ybore.</L>
<L><PB N="18" REF="19"/>
Bot þen þis kyng<HI REND="italic">e</HI> dyede after anon<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>He regned her<HI REND="italic">e</HI> bot foure ȝere;</L>
<L>For god toke vengau<HI REND="italic">n</HI>s hym vpon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="765">For þe synnes þ<HI REND="italic">at</HI> he dede her<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>He dyede sodanly for his synne,</L>
<L>And at Wynchest<HI REND="italic">er</HI> yburyed he was.</L>
<L>Bot seynt Dounston<HI REND="italic">e</HI> to prey for hym he nold<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> blynne,</L>
<L>So þ<HI REND="italic">at</HI> his soule y-dampned nasse.</L>
<L N="770">For as sone as he was deyde,</L>
<L>Seynt Dunston knewe þ<HI REND="italic">at</HI> by vysyon,</L>
<L>And to god for hym so he badde <MILESTONE N="203" UNIT="f."/></L>
<L>þat his sowle was sauyd from dampnacyon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot of þis kyng speke y nomore,</L>
<L N="775">For he dyed þus, as y dede say,</L>
<L>And to Wynchest<HI REND="italic">er</HI> he was y-bore</L>
<L>And buryed in þ<HI REND="italic">at</HI> olde abbey.</L>
<L>Bot when Edwyg<HI REND="italic">ys</HI> was þus ago,</L>
<L>Edgar, his brother, was made þo kyng<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L N="780">For all<HI REND="italic">e</HI> Englond consentede þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>For he was a v<HI REND="italic">er</HI>tuose thyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Sexstene wynt<HI REND="italic">er</HI> he was olde</L>
<L>When he was cronyd kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Of seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> &amp; seynt Oswolde</L>
<L N="785">Atte Bathe ysacryd, w<SUP>t</SUP>-ouȝte lesyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>In þe nyenthe houndryd ȝer<HI REND="italic">e</HI> syxsty saue on<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>After þat godd<HI REND="italic">us</HI> sone was ybore,</L>
<L>Edgar, þat was Edmundys ȝong<HI REND="italic">e</HI> son<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>To þe kyndam of Englond<HI REND="italic">e</HI> was y-core;</L>
<L N="790">And seyth þ<HI REND="italic">at</HI> ȝer<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> kyng Alured layde þe furst<HI REND="italic">e</HI> ston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Of þis newe abbay, þ<HI REND="italic">at</HI> stonte her<HI REND="italic">e</HI> ȝet,</L>
<L>Foure score ȝer<HI REND="italic">e</HI> &amp; four<HI REND="italic">e</HI> saue on<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Ben past forthe, seyȝthe þ<HI REND="italic">at</HI> hit was sette;</L>
<L>And seyth Egberd<HI REND="italic">e</HI> &amp; Elburwe, his sust<HI REND="italic">er,</HI> y-wys,</L>
<L N="795">Bulden vp þ<HI REND="italic">at</HI> religiose house y-fere,</L>
<L>Seuene score ȝer<HI REND="italic">e</HI> &amp; sex hit is,</L>
<L>For hit nys neyther furre ne nere.</L>
<L>And sexstene wyntre &amp; more he regnyd her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>In gret worshep and prosp<HI REND="italic">er</HI>ite,</L>
<L N="800">As þe trewe story wolle ȝow lere;</L>
<L>An holy mon forsothe was he.</L>
<L>For when þ<HI REND="italic">at</HI> chyld<HI REND="italic">e</HI> was bore y-wys,</L>
<L>Seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> was at Glastynburry,</L>
<L>And þere he herd<HI REND="italic">e</HI> an angel say ryȝt tys:</L>
<L N="805">»Now may Englond<HI REND="italic">e</HI> be glad and mery!</L>
<L>For rest and pese shall<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>inne be</L>
<L>By all<HI REND="italic">e</HI> þis kyng<HI REND="italic">ys</HI> tyme y-wys,</L>
<L>And holy leuyng in prosp<HI REND="italic">er</HI>ite;</L>
<L>God hathe þ<HI REND="italic">at</HI> child<HI REND="italic">e</HI> y-graundyd þis.</L>
<L N="810"><PB N="19" REF="20"/>
And all<HI REND="italic">e</HI> þe tyme þ<HI REND="italic">at</HI> þy lyffe doth last,</L>
<L>þe prosp<HI REND="italic">er</HI>ite shall<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> aslake;</L>
<L>Bot qu<HI REND="italic">e</HI>n þy sowle to heuene ys past,</L>
<L>Meche soro shall<HI REND="italic">e</HI> ben for sy<HI REND="italic">n</HI>ne sake.«</L>
<L N="815">Yn hys h<HI REND="italic">er</HI>te he was ful glad <NOTE PLACE="foot">815-822) sind oben a. R. von ähnlicher Hand nebengeschrieben; der erste Vers oben ist abge∣schnitten.</NOTE></L>
<L>&amp; cu<HI REND="italic">n</HI>selyd þe ȝyng kyng þ<HI REND="italic">at</HI> he schuld not do amys</L>
<L>But loue wel god eu<HI REND="italic">er</HI> w<SUP>t</SUP> gode h<HI REND="italic">er</HI>te &amp; sad.</L>
<L>Wher<HI REND="italic">e</HI>-for<HI REND="italic">e</HI> so hyly encresyd þe kyng yn al godenes</L>
<L>And yn so grete p<HI REND="italic">ro</HI>sp<HI REND="italic">er</HI>ite encressyd al-so <NOTE PLACE="foot">819-22 sind eine Wiederholung der folg. Strophe.</NOTE></L>
<L N="820">And so muche trowþe &amp; pees yn hys tyme was,</L>
<L>That no mo<HI REND="italic">ne</HI> to oþ<HI REND="italic">er</HI> wulde mysdo.)</L>
<L>So heylyche encresset þis kyng in all<HI REND="italic">e</HI> godenesse</L>
<L>And in so gret prosp<HI REND="italic">er</HI>yte he encressed also</L>
<L>And so meche pese and trewthe in his tyme wesse,</L>
<L N="825">þat nomon<HI REND="italic">e</HI> to other wold mys-do</L>
<L>Ny in alle þe tyme of his regnyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Theff ne mycher forsothe þere nasse—<NOTE PLACE="foot">827) ny 1835 nyȝe = nor.</NOTE></L>
<L>So monfull<HI REND="italic">e</HI> he was in his gou<HI REND="italic">er</HI>yng <NOTE PLACE="foot">828) mycher one who skulks, a thief.</NOTE></L>
<L>And so full<HI REND="italic">e</HI> of vertu and of grace.</L>
<L N="830">And also he was a full<HI REND="italic">e</HI> semely mon,</L>
<L>þawe he off stature ner<HI REND="italic">e</HI> not full<HI REND="italic">e</HI> heyȝe,—</L>
<L>An hardyo<HI REND="italic">ur</HI> knyȝt nasse now-where non,</L>
<L>For in dedus of armys he was full<HI REND="italic">e</HI> slyȝe.</L>
<L>A full<HI REND="italic">e</HI> monfull<HI REND="italic">e</HI> mon, forsothe, he was,</L>
<L N="835">As by an ensampull y may ȝow tell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>For in a tyme hit fell<HI REND="italic">e</HI> so by case</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þe kyng of Scotlond<HI REND="italic">e</HI> dud w<SUP>t</SUP> hym dwell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And vpon<HI REND="italic">e</HI> a day as he myry satte</L>
<L>In gret murthes, as y chaue redde,</L>
<L N="840">He sayde he m<HI REND="italic">er</HI>uaylede muche of þatte</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> kyng<HI REND="italic">e</HI> Edgar was so mechel adredde</L>
<L>Of all men þ<HI REND="italic">at</HI> dwelton<HI REND="italic">e</HI> hym aboute,</L>
<L>Off kyng or prynce, bothe ferr<HI REND="italic">e</HI> or nere,</L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> euery yle of hym hadden douȝt</L>
<L N="845">And þat homagelyche to hym þey dedon so abeyȝe,</L>
<L>Seyȝt he is of statur<HI REND="italic">e</HI> so lyte</L>
<L>And also so ȝong of age,</L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> men þ<HI REND="italic">at</HI> hadden gret dyspyte,</L>
<L>Durston donn<HI REND="italic">e</HI> to hym non<HI REND="italic">e</HI> ouȝte-rage. <NOTE PLACE="foot">849) Ms. doun̄?</NOTE></L>
<L N="850">In maner of scorne þuse wordes he sayde,</L>
<L>For to him he hadde a preueyȝe enmyȝe</L>
<L>And hulte hym nothyng<HI REND="italic">e</HI> wel a-payde</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> so mony kyng<HI REND="italic">ys</HI> dudon to hym obeyȝe.</L>
<L><PB N="20" REF="21"/>
Bot kyng Edgar herd<HI REND="italic">e</HI> sone of þ<HI REND="italic">at</HI></L>
<L N="855">þat þe kyng of Scotlond<HI REND="italic">e</HI> had þus y-sayde:</L>
<L>Wherfore in to a wode he hym gatte,</L>
<L>As þawe he wold<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> hym han playde.</L>
<L>And when he had hym in to þe wode brouȝt,</L>
<L>And nomon w<SUP>t</SUP> hem bot þey tweyne y-fere,</L>
<L N="860">Kyng Edgar of hym he ȝaffe ryȝt nouȝt,</L>
<L>þaw he meche þe more mon wer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And sayde: »syre kyng, hane her<HI REND="italic">e</HI> a swerd<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat of stele ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> y<SUP>s</SUP> made,</L>
<L>And a-wowe now þy worde <MILESTONE N="204" UNIT="f."/></L>
<L N="865">þ<HI REND="italic">at</HI> þow behynd me <HI REND="italic">h</HI>as y-sayde! <NOTE PLACE="foot">865) h in has überschrieben.</NOTE></L>
<L>Here ben tweyn, chese þow þe best,</L>
<L>For þow schall<HI REND="italic">e</HI> fyȝt her<HI REND="italic">e,</HI> or þowe go;</L>
<L>For of vs tweyne þow arte þe mest,</L>
<L>Bot loke who ys þe strong<HI REND="italic">er</HI> of vs two.«</L>
<L N="870">þe kyng of Scotlond<HI REND="italic">e</HI> was þo alla-baysshette,</L>
<L>And fell<HI REND="italic">e</HI> doun<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e</HI> to his fotte</L>
<L>And m<HI REND="italic">er</HI>cy mekelyche of hym he ayschette,</L>
<L>And sayde: »syre kyng<HI REND="italic">e,</HI> fyȝt wolly notte,</L>
<L>Bot of any worde þ<HI REND="italic">at</HI> ychaue sayde,</L>
<L N="875">Syre Edgar, y preyȝe ȝow forȝeue hit me.«</L>
<L>»Syre, q<HI REND="italic">uod</HI> Edgar, y hold<HI REND="italic">e</HI> me well apayde,</L>
<L>Holyche þy askyng I graunte to þe.«</L>
<L>And þo þey paston forthe y-fere,</L>
<L>þuse kyngus bothe, w<SUP>t</SUP> play and game,</L>
<L N="880">And to Edgar he swore ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he nold neu<HI REND="italic">er</HI> hym more blame.</L>
<L>And also i<HI REND="italic">n</HI> þe furst ȝer<HI REND="italic">e</HI> of his regnyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Vpon<HI REND="italic">e</HI> a day hit fell by case</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> Edgar rode ouȝt on his pleyeng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="885">In to a forest neyȝt to his place.</L>
<L>And when he come in to þ<HI REND="italic">at</HI> forestes syde,</L>
<L>A gret lust he had to slepe:</L>
<L>And vnder a tre he doun<HI REND="italic">e</HI> hym leyde.</L>
<L>A m<HI REND="italic">er</HI>uayle sweuene þo con he mete: <NOTE PLACE="foot">889) l. swenene?</NOTE></L>
<L N="890">Hym thouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> his grebyche lay hym besyde</L>
<L>As gret w<SUP>t</SUP> whelp as he myȝt go,</L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> þe whelpus w<SUP>t</SUP>-in hur<HI REND="italic">e</HI> body i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> tyde</L>
<L>Burke fast at þe kyng &amp; hur<HI REND="italic">e</HI> also.</L>
<L>Hym thoȝt also þ<HI REND="italic">at</HI> a broke by hym þer<HI REND="italic">e</HI> ron</L>
<L N="895">And þat vpon<HI REND="italic">e</HI> þe bonke þ<HI REND="italic">er</HI>of an appultr<HI REND="italic">e</HI> stode</L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> twey fayr<HI REND="italic">e</HI> appullon crowedon<HI REND="italic">e</HI> þeron, <NOTE PLACE="foot">896) crowedon<HI REND="italic">e</HI> grew.</NOTE></L>
<L>Bot þey folle doun<HI REND="italic">e</HI> bothe in to þ<HI REND="italic">at</HI> flode;</L>
<L><PB N="21" REF="22"/>
Bot when þuse appullon wer<HI REND="italic">e</HI> bothe y-falle <NOTE PLACE="foot">898) Ms. appullen?</NOTE></L>
<L>In to þ<HI REND="italic">at</HI> broke þ<HI REND="italic">at</HI> ron hym bysyde,</L>
<L N="900">A voys he herd þer<HI REND="italic">e</HI> clepe and calle</L>
<L>And sayde: »wel þe betyde, welle þe betyde!«</L>
<L>Also he met þ<HI REND="italic">at</HI> a lampe so bryȝt</L>
<L>Hongede an heyȝe vpon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> tre,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> ȝaff a-bouȝt hym so gret leyȝt</L>
<L N="905">þat all þe contrey þe better myȝt se.</L>
<L>Bot when kyng<HI REND="italic">e</HI> Edgar<HI REND="italic">e</HI> had met þis swene</L>
<L>And seye hit, hym thouȝt, verely in syȝt,</L>
<L>He askede hys moder Eluine þe quene,</L>
<L>What þis swene signifye myȝt.</L>
<L N="910">»Sone, he sayde, y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝow tell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þe significacyon of þis sweuene.</L>
<L>þuse whelpus þ<HI REND="italic">at</HI> burken on þe so snell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP>-inne hur<HI REND="italic">e</HI> moder body, by semene</L>
<L>And signifyen þ<HI REND="italic">at</HI> men w<SUP>t</SUP>-ouȝt douȝt</L>
<L N="915">þ<HI REND="italic">at</HI> after þis tyme shull<HI REND="italic">e</HI> by bore,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> hur<HI REND="italic">e</HI> myȝt wolle be a-bouȝt</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> holy chyrche wer<HI REND="italic">e</HI> forlore.</L>
<L>Her body signifyeth world, so, sire,</L>
<L>þe whelpus signifyen heretyc<HI REND="italic">us</HI> y-wys,</L>
<L N="920">þ<HI REND="italic">at</HI> wollen w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> hur<HI REND="italic">e</HI> myȝt desire</L>
<L>To p<HI REND="italic">er</HI>uert þe lawe, for couetyse;</L>
<L>þey wollen desyr<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> all hur<HI REND="italic">e</HI> myȝt <NOTE PLACE="marg">Cronica Cistrensis.</NOTE></L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> Religiose folke forto shende,</L>
<L>And haue gret how bothe day and nyȝt <NOTE PLACE="foot">924) how care. 915 u.</NOTE></L>
<L N="925">How þey myȝt best bryng hit to anynde.</L>
<L>And þy-self, sone, sygnifyeth þis tre,</L>
<L>For ȝe shulle bryng forth fruyte of g<HI REND="italic">ra</HI>ce.</L>
<L>And þus whelpus þ<HI REND="italic">at</HI> borken thus at þe <NOTE PLACE="foot">928) tilge þat?</NOTE></L>
<L>And w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> her myȝt do þe manasse,</L>
<L N="930">For relygiose heylyche ȝe shull<HI REND="italic">e</HI> encrese</L>
<L>In al ȝo<HI REND="italic">ur</HI> reme both ferre and neyȝe;</L>
<L>Bot men herafter wyþ-ouȝt leysse</L>
<L>Whollen haue þ<HI REND="italic">er</HI>to full<HI REND="italic">e</HI> gret enuyȝe</L>
<L>And couet londys and rentys y-wys</L>
<L N="935">þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe shull ȝyff to relygiose place—</L>
<L>And all þ<HI REND="italic">at</HI> shall<HI REND="italic">e</HI> be for couetys</L>
<L>And also for defauuȝte of g<HI REND="italic">ra</HI>ce.</L>
<L>Bot ryȝt as þus whelpus mow do ȝow no harme</L>
<L>Bot only stere ȝow from ȝo<HI REND="italic">ur</HI> rest,</L>
<L N="940">Ryȝt so holy chyrche aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> starme</L>
<L>Shall<HI REND="italic">e</HI> haue þe maystre atte. lest.</L>
<L><PB N="22" REF="23"/>
And þus tweyȝe appullon, sone, also,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> follen from þis tre so bleyue, <NOTE PLACE="foot">943) Ms. bleyme.</NOTE></L>
<L>Signifye, my chyld<HI REND="italic">e,</HI> sones two</L>
<L N="945">þat shulle haue in ȝo<HI REND="italic">ur</HI> lyue;</L>
<L>Bot þe to<HI REND="italic">n</HI> shall<HI REND="italic">e</HI> for þe toþ<HI REND="italic">er</HI> dye <MILESTONE N="205" UNIT="f."/></L>
<L>And a Martyr be y-wys,</L>
<L>And regne he shall<HI REND="italic">e</HI> in heuene an heyȝc;</L>
<L>And þe toþ<HI REND="italic">er</HI> in vrthe w<SUP>t</SUP> lytyl peys.</L>
<L N="950">Bot he þ<HI REND="italic">at</HI> þis voys spake to þo (!) þis <NOTE PLACE="foot">950) þo st. þe.</NOTE></L>
<L>»Well<HI REND="italic">e</HI> þe betyde, well<HI REND="italic">e</HI> þe be-tyde«,</L>
<L>Shall<HI REND="italic">e</HI> regne her<HI REND="italic">e</HI> and in heuene blys</L>
<L>And in þat Joye euer abyde.</L>
<L>þe lamp, sone, þ<HI REND="italic">at</HI> is so bryȝt,</L>
<L N="955">Signifyeth a douȝt<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe shall haue,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> shall s<HI REND="italic">er</HI>ue god bothe day &amp; nyȝt</L>
<L>And clene mayde hur<HI REND="italic">e</HI> body saue;</L>
<L>And ryȝt as þis lampe ȝefth gret lyȝt</L>
<L>To euery creatur<HI REND="italic">e</HI> abouȝt hit dwellyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="960">Ryȝt so shall he ȝeue to eu<HI REND="italic">er</HI>ry weyȝt</L>
<L>Gret ensampull of gode leuyng.«</L>
<L>And when þe quene had þus ysayde</L>
<L>And expoundyd þis sweuene ryȝt tys,</L>
<L>þe kyng hulte hym well a-payde</L>
<L N="965">And mekelyche thongede þe kyng of blys.</L>
<L>þe kyng lay at Shaftusbury þo,</L>
<L>As þe story telleth well<HI REND="italic">e</HI> me.</L>
<L>Bot to Wynchest<HI REND="italic">er</HI> he thoȝt to go,</L>
<L>Forto vysidete þ<HI REND="italic">at</HI> contre:</L>
<L N="970">And toke his Jerney and forth con past</L>
<L>To-warde Wynchest<HI REND="italic">er,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> fayr<HI REND="italic">e</HI> cyte,</L>
<L>And come to Wylton<HI REND="italic">e</HI> at þe last.</L>
<L>And a newe fayr<HI REND="italic">e</HI> chirche þer<HI REND="italic">e</HI> sawe he;</L>
<L>Bot when he was þer<HI REND="italic">e</HI> vpon<HI REND="italic">e</HI> þe doune,</L>
<L N="975">þ<HI REND="italic">at</HI> chirche was lusty in his syȝt;</L>
<L>He thouȝt he wold<HI REND="italic">e</HI> go doun to toune</L>
<L>And soiorne þere he thouȝt all<HI REND="italic">e</HI> nyȝt.</L>
<L>W<SUP>t</SUP> hym he toke a preuey mayneye</L>
<L>And to-ward<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> chirche full sone he went,</L>
<L N="980">For to se þ<HI REND="italic">at</HI> feyr<HI REND="italic">e</HI> abbey</L>
<L>And offerre þer<HI REND="italic">e</HI> in gode entent.</L>
<L>Bot to þ<HI REND="italic">at</HI> chirche when he come was,</L>
<L>Vp to þe auter he went anon<HI REND="italic">e</HI> an heyȝe,</L>
<L>For þer<HI REND="italic">e</HI> was made a ryal place</L>
<L N="985">In þe worshepe of owre ladyȝe.</L>
<L><PB N="23" REF="24"/>
Religiose wymme<HI REND="italic">n</HI> þo dwelton<HI REND="italic">e</HI> þere, <NOTE PLACE="foot">986) Ms. wymne<HI REND="italic">n.</HI></NOTE></L>
<L>Sacryd maydenys and sustren y-fer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And ȝong maydenys, of boke to lere;</L>
<L>þay welcomeden þe kyng w<SUP>t</SUP> ryȝt gret chere.</L>
<L N="990">Bot þe kyng couetede þo of hem anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>To see hure fayre place w<SUP>t</SUP>-Inne</L>
<L>And in to her<HI REND="italic">e</HI> cloystr<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> hem to gon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Mekelyche þe maydenys grauntede hym þonne <NOTE PLACE="foot">993) Ms. þenne?</NOTE></L>
<L>&amp; in to her<HI REND="italic">e</HI> cloystr<HI REND="italic">e</HI> þey hym brouȝt.</L>
<L N="995">&amp; aft<HI REND="italic">er</HI> in to þe fraytr<HI REND="italic">e</HI> þo come he;</L>
<L>þus maydenys mekelyche þo hym be-souȝt</L>
<L>W<SUP>t</SUP> hem to take þere charyte. <NOTE PLACE="marg">Legenda sce Edithe.</NOTE></L>
<L>þe kyng was meke and gentyl ywys</L>
<L>And grauntede þus maydenys all<HI REND="italic">e</HI> hur<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="1000">And to þe meyte now set he is,</L>
<L>And meyte &amp; drynk was brouȝt hym tyll<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot of hem þ<HI REND="italic">at</HI> seruede hym at þe borde</L>
<L>In þe story ys made no mensyon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Ny of non other I speke no worde</L>
<L N="1005">Bot of þe mayden þ<HI REND="italic">at</HI> red þe lesson<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>For at þe lectron a mayde satte,</L>
<L>Wltrud was þ<HI REND="italic">at</HI> maydon<HI REND="italic">us</HI> name,</L>
<L>A barones douȝt<HI REND="italic">er</HI> for sothe was þ<HI REND="italic">at</HI></L>
<L>&amp; a mayden<HI REND="italic">e</HI> of ryȝt gode fame;</L>
<L N="1010">þ<HI REND="italic">at</HI> mayden red þ<HI REND="italic">at</HI> lesson þo,</L>
<L>Whyle þe kyng was atte mete.</L>
<L>þe kyng toke ryȝt gode hed þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>For hur<HI REND="italic">e</HI> voys was bothe myelde &amp; swete,</L>
<L>An angelys voys hym thouȝt hit was:</L>
<L N="1015">And loke vp þ<HI REND="italic">at</HI> mayden vpon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; for all<HI REND="italic">e</HI> her<HI REND="italic">e</HI> veyle he seyȝe her<HI REND="italic">e</HI> face—</L>
<L>A feyrer hym thouȝt he sawe neu<HI REND="italic">er</HI> non<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And so he thouȝt in his hert þo</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he was a semely thyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="1020">And askede what kynradon<HI REND="italic">e</HI> he was come fro,</L>
<L>And also of her<HI REND="italic">e</HI> gode gou<HI REND="italic">er</HI>nynge.</L>
<L>»A Barones douȝt<HI REND="italic">er,</HI> my lord<HI REND="italic">e,</HI> was he,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> was a knyȝt of ryȝt gode fame</L>
<L>And dwelte her<HI REND="italic">e</HI> in þis cou<HI REND="italic">n</HI>tre,</L>
<L N="1025">Syre Godwyn was þ<HI REND="italic">at</HI> knyȝtis name.</L>
<L>Her<HI REND="italic">e</HI> fader ys dede, her<HI REND="italic">e</HI> moder also,</L>
<L>þis mayden her<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> vs dothe dwell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>To s<HI REND="italic">er</HI>ue god her<HI REND="italic">e,</HI> as we shull<HI REND="italic">e</HI> do;</L>
<L>Hit is holyche, my lorde, hur<HI REND="italic">e</HI> wylle.</L>
<L N="1030"><PB N="24" REF="25"/>
Forsothe y-sacryd he nysnot ȝet</L>
<L>. . . . . . . . . . . .</L>
</LG>
<TAILNOTE><P>Hier fehlt eine Lage von 12 foll. (c. 980 V.).</P></TAILNOTE>
<TAILNOTE><P>(Diese 12 foll. enthielten die Liebe Edgar's u. Wultrud, die Geburt der, Edith, die Busse des Königs u. der Heiligen, Jugend u. Erziehung Editha's.)</P></TAILNOTE>
</DIV2>
<DIV2 TYPE="part">
<LG>
<L>. . . . . . . . . . . .</L>
<L>. . . . . . . . . . . .</L>
<L>And bedon here loue entyerlyche god aboue <MILESTONE N="206" UNIT="f."/></L>
<L>&amp; all cryston<HI REND="italic">e</HI> creaturis for his loue, bothe more &amp; lesse.</L>
<L>þey tauȝton<HI REND="italic">e</HI> Woltrud her<HI REND="italic">e</HI> moder also,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> was eu<HI REND="italic">er</HI>more þ<HI REND="italic">at</HI> mayde by</L>
<L N="1035">&amp; toke ryȝt gode hede þ<HI REND="italic">er</HI>-to</L>
<L>&amp; lyff eu<HI REND="italic">er</HI> full v<HI REND="italic">er</HI>tuosely.</L>
<L>þis was þe gou<HI REND="italic">er</HI>nyl þey token hem to,</L>
<L>þe moder &amp; þe douȝt<HI REND="italic">er</HI> y-fe<HI REND="italic">re.</HI></L>
<L>Ȝet was þe douȝt<HI REND="italic">er</HI> þe p<HI REND="italic">ar</HI>fitor of hem two,</L>
<L N="1040">Ȝyff ony of hem p<HI REND="italic">ar</HI>fitor were.</L>
<L>Euery nyȝt w<SUP>t</SUP>-ouȝt lesyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>After þ<HI REND="italic">at</HI> mateynes weron ydo,</L>
<L>He chaysteyssede hur<HI REND="italic">e</HI> body w<SUP>t</SUP> displynyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> mony a nother afflixion<HI REND="italic">e</HI> mo.</L>
<L N="1045">&amp; after when þe day con spryng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe kyndam of heuene he souȝt fyrst,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> meke preyeres to heuene kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>In whyche was all<HI REND="italic">e</HI> hure tryst.</L>
<L>And when he had don<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> hur<HI REND="italic">e</HI> s<HI REND="italic">er</HI>uyse</L>
<L N="1050">þ<HI REND="italic">at</HI> ouȝt to be don<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP>-inne þe chirche,</L>
<L>As gladsome as þaw he had come ouȝt of p<HI REND="italic">ar</HI>adys</L>
<L>He come forthe, other thyngus to wyrche.</L>
<L>&amp; as besy he was in all<HI REND="italic">e</HI> thyng</L>
<L>To s<HI REND="italic">er</HI>ue hur<HI REND="italic">e</HI> sustren w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> mekenes,</L>
<L N="1055">As was Martha or Mary in herr<HI REND="italic">e</HI> s<HI REND="italic">er</HI>uyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>To Jh<HI REND="italic">es</HI>u goddis sone, kyng of grace.</L>
<L>For he couetede neu<HI REND="italic">er</HI> i<HI REND="italic">n</HI> no wyse</L>
<L>To be worshepud for her<HI REND="italic">e</HI> heyȝe lynage,</L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI> to be meke in lowe s<HI REND="italic">er</HI>uyse,</L>
<L N="1060">For all to mekenes was her<HI REND="italic">e</HI> currage;</L>
<L>&amp; couetede to serue god to plesyn<HI REND="italic">g,</HI></L>
<L>&amp; to hurr<HI REND="italic">e</HI> sustren all<HI REND="italic">e</HI> y-fere,</L>
<L>He dud hem to plese all<HI REND="italic">e</HI> diligens,</L>
<L>As þaw he had take of hem gret hyre.</L>
<L N="1065">So louyng &amp; so lowelyche he was y-wys</L>
<L>To euery cryston<HI REND="italic">e</HI> creture,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he nold<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> do to hem a-mys,</L>
<L>In worde ny dede, ny dishono<HI REND="italic">ur.</HI></L>
<L><PB N="25" REF="26"/>
And meyte and drynke he wold hem ȝeue,</L>
<L N="1070">For grace w<SUP>t</SUP> hur<HI REND="italic">e</HI> was eu<HI REND="italic">er</HI> y-nowe—</L>
<L>For þaw he ȝaff meche, y-nowe ȝet dud leue;</L>
<L>&amp; euery mon to hurr<HI REND="italic">e</HI> for her<HI REND="italic">e</HI> godnes drowe.</L>
<L>So v<HI REND="italic">er</HI>tuoselyche hurr<HI REND="italic">e</HI> lyff he ladde</L>
<L>&amp; so furforthe he was forthe-fulte w<SUP>t</SUP> goddis g<HI REND="italic">ra</HI>ce,</L>
<L N="1075">þ<HI REND="italic">at</HI> euery mon<HI REND="italic">e</HI> of her<HI REND="italic">e</HI> Joy hadde</L>
<L>&amp; desyred to see her<HI REND="italic">e</HI> semely face.</L>
<L>What for her<HI REND="italic">e</HI> deseruyng<HI REND="italic">e</HI> &amp; hurre lynage,</L>
<L>Duke, Errelle &amp; eke Baron<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> all hurr<HI REND="italic">e</HI> faderes holle barnage</L>
<L N="1080">Putten hem-self vnder her<HI REND="italic">e</HI> subiection<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> þe reme of Englond, bounde &amp; fre,</L>
<L>Sayden þ<HI REND="italic">at</HI> he was worthy to ben<HI REND="italic">e</HI> a quene;</L>
<L>&amp; quene of Frau<HI REND="italic">n</HI>ce he myȝt han be,</L>
<L>Bot he nold<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> consent to bene.</L>
<L N="1085">þer<HI REND="italic">e</HI> nas no cryston<HI REND="italic">e</HI> kyng ny emp<HI REND="italic">er</HI>o<HI REND="italic">ur,</HI></L>
<L>Bysshop ny legate ny cardinall<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þey nadde hur<HI REND="italic">e</HI> in gret hono<HI REND="italic">ur,</HI></L>
<L>&amp; herr<HI REND="italic">e</HI> owne suster þey deden her<HI REND="italic">e</HI> call<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Also þe pope, I vnderstond<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1090">þ<HI REND="italic">at</HI> was pope of Rome þo,</L>
<L>To hure send lettre in to Englond<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; his blessyng w<SUP>t</SUP> hem also.</L>
<L>Bot of worldelyche worshepe he toke non<HI REND="italic">e</HI> hedde,</L>
<L>Bot to s<HI REND="italic">er</HI>ue god was all<HI REND="italic">e</HI> her<HI REND="italic">e</HI> þouȝt</L>
<L N="1095">&amp; þe pore and þe maymot forto clothe and fede—</L>
<L>Of oþ<HI REND="italic">er</HI> wordelyche hono<HI REND="italic">ur</HI> ȝaff he ryȝt nouȝt.</L>
<L>For leuer here was þe pore to fede,</L>
<L>þe maymot, þe seke to wasshe &amp; hele,</L>
<L>&amp; blynd laȝerus &amp; croked in chirche to lede</L>
<L N="1100">&amp; from þe deyth to saue ryȝt fele,</L>
<L>þen to han ben emp<HI REND="italic">er</HI>ys of Rome</L>
<L>&amp; bore þe corone of ony heyȝe astate,</L>
<L>Or ellus quene of ony kyndome—</L>
<L>So meke and humble he was algate. <MILESTONE N="207" UNIT="f."/></L>
<L N="1105">&amp; euer he was full<HI REND="italic">e</HI> redy</L>
<L>To help ychemon in his nede;</L>
<L>&amp; thenys y-dampnyde for felony</L>
<L>From þe Galoys he wold<HI REND="italic">e</HI> hem lede;</L>
<L>To hurre fader he wold<HI REND="italic">e</HI> ofto knele</L>
<L N="1110">Vpon<HI REND="italic">e</HI> here knen doun<HI REND="italic">e</HI> to þe grounde,</L>
<L>&amp; dampnyd men he sauede fele,</L>
<L>þaw þey weron dampnyd in þ<HI REND="italic">at</HI> stounde.</L>
<L>For here fader was ryȝtwys to forthfulle þe lawe</L>
<L>þorw-ouȝt all<HI REND="italic">e</HI> his reme y-wys;</L>
<L N="1115">Bot he nold<HI REND="italic">e</HI> haue nomon y-slawe,</L>
<L>For he was so mercyfull<HI REND="italic">e</HI> &amp; so pytewys;</L>
<L><PB N="26" REF="27"/>
Bot eu<HI REND="italic">er</HI> when ony mon dude on-mys,</L>
<L>He wold<HI REND="italic">e</HI> hit amend w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> hur<HI REND="italic">e</HI> myȝt—</L>
<L>So graciose &amp; so godelyche he was y-wys</L>
<L N="1120">þ<HI REND="italic">at</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e</HI> was all<HI REND="italic">e</HI> wrongus to a-ryȝt.</L>
<L>Ychemon<HI REND="italic">e</HI> &amp; woman louede her<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; wyld<HI REND="italic">e</HI> bestes &amp; folys of flyȝt.</L>
<L>To here clepyng<HI REND="italic">e</HI> wold<HI REND="italic">e</HI> come full<HI REND="italic">e</HI> snell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; at hurr<HI REND="italic">e</HI> byddyng þei wold<HI REND="italic">e</HI> doun lyȝt</L>
<L N="1125">&amp; of hurr<HI REND="italic">e</HI> hond þey wold<HI REND="italic">e</HI> meyte take.</L>
<L>Bot dowuys of briddis he louede most</L>
<L>&amp; greste chere to hem wolde make,</L>
<L>By-cause þey ben legenyd to þe holy gost. <NOTE PLACE="foot">1128) legenyd = lykened.</NOTE></L>
<L>For euer he bare in hert full<HI REND="italic">e</HI> styll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="1130">þe gospell<HI REND="italic">e</HI> of þe vtaus of þe towolthe-day</L>
<L>How þe holy gost spake seynt Jon tyll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>»þis is my sone«, þe fader dede fay;</L>
<L>For in a dowue likenes he come doun<HI REND="italic">e</HI> when he spake—</L>
<L>Jh<HI REND="italic">es</HI>u goddys sone was y-folwyd ryȝt þo;</L>
<L N="1135">»þis is my sone«, þe fader þo sayde, »to hym hede take,</L>
<L>For he shall<HI REND="italic">e</HI> bryng<HI REND="italic">e</HI> monys sowle from wo«.</L>
<L>þis was þe cause þ<HI REND="italic">at</HI> he louede coleron so well<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; for þey weron so meke also;</L>
<L>Also, when he hem clepte, þey wold<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> snell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="1140">Ouȝt of þe eyer com flee hurr<HI REND="italic">e</HI> to.</L>
<L>Also wyld<HI REND="italic">e</HI> bestus obeyden hem so louelyche to þis mayde,</L>
<L>þat þei wolden take meyte at hurre hond<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Mekelyche and hendlyche, as y ȝow sayde;</L>
<L>And when he hem bedde, styll þey wold<HI REND="italic">e</HI> stond<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="1145">Also for loue of Helie þe prophet, y-wys,</L>
<L>Rafenys he wold<HI REND="italic">e</HI> kepe &amp; oft hem fede,</L>
<L>&amp; for his loue had hem in gret cherysshenys—<NOTE PLACE="foot">1147) cherysshenys = cherishness.</NOTE></L>
<L>þus p<HI REND="italic">ar</HI>fite he was in yche gode dede—:</L>
<L>For when þ<HI REND="italic">at</HI> holy p<HI REND="italic">ro</HI>fet Helye Tesbitem</L>
<L N="1150">Flow away from Achab, þ<HI REND="italic">at</HI> was þo kyng<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">1150) Tesbitem Beiname des Elias.</NOTE></L>
<L>Rafenys bredde &amp; fleyssh<HI REND="italic">e</HI> þey brouȝt hym</L>
<L>Bothe on ȝeuen and in þe morouyng<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L>He was so v<HI REND="italic">er</HI>tuose &amp; so full<HI REND="italic">e</HI> of grace</L>
<L>&amp; so meche godenesse he had in herr<HI REND="italic">e</HI> delyte,</L>
<L N="1155">þ<HI REND="italic">at</HI> y naue nouther wytte ny space</L>
<L>All her<HI REND="italic">e</HI> godenesse forto wryte.</L>
<L>Her<HI REND="italic">e</HI> voys was full<HI REND="italic">e</HI> clere in syngyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; wryte he couthe &amp; purtrey also,</L>
<L>Full<HI REND="italic">e</HI> p<HI REND="italic">ar</HI>fite he was in selke worchyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1160">&amp; full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI> enbroudre &amp; leyge gold<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>to. <NOTE PLACE="foot">1160) leyge = lay.</NOTE></L>
<L><PB N="27" REF="28"/>
Tunyculus &amp; chesepulus he made mony on<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; mantillus, enbroudrid w<SUP>t</SUP> gold<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> redde,</L>
<L>&amp; mitrus y-cowchud w<SUP>t</SUP> mony a ryall<HI REND="italic">e</HI> ston;</L>
<L>Bot of worldlyche clothus of pryde he ne toke hede.</L>
<L N="1165">Worldelyche clothus he wold<HI REND="italic">e</HI> non<HI REND="italic">e</HI> worche</L>
<L>To fader ny brother by no maner wey,</L>
<L>Bot in plesau<HI REND="italic">n</HI>ce of god &amp; holy chirche</L>
<L>Fast he wold<HI REND="italic">e</HI> worche euery dey. <NOTE PLACE="foot">1168) Ms. dey mit a über e.</NOTE></L>
<L>Harp he conthe &amp; syng well<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L N="1170">&amp; carff well<HI REND="italic">e</HI> ymagus, &amp; peyntede bothe—</L>
<L>Suche v<HI REND="italic">ir</HI>tuose werkus he wold<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI> do</L>
<L>Full<HI REND="italic">e</HI> sotelyche w<SUP>t</SUP>-owte ony wothe.</L>
<L>Of her<HI REND="italic">e</HI> v<HI REND="italic">ir</HI>tuose worchyng, as y sayde ere,</L>
<L>Ynam not sufficiant to wryte her<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="1175">Wherfore þ<HI REND="italic">er</HI>off to speke ychull<HI REND="italic">e</HI> steynte her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; som-what how he lyuede, ȝow tell<HI REND="italic">e</HI> y schall<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>For full<HI REND="italic">e</HI> p<HI REND="italic">ar</HI>fite he was in herre leuyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; gret penau<HI REND="italic">n</HI>ce vpon herr<HI REND="italic">e</HI> he toke;</L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI> he louede ouer all<HI REND="italic">e</HI> thyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="1180">To rede and syng vpon her<HI REND="italic">e</HI> boke.</L>
<L>And ofto he fast &amp; lytull he ete,</L>
<L>&amp; ȝet euery nyȝt he wold<HI REND="italic">e</HI> vp ryse—</L>
<L>He faylede neu<HI REND="italic">er</HI> bot ȝyff he were seke <MILESTONE N="208" UNIT="f."/></L>
<L>Ony nyȝt from hurre s<HI REND="italic">er</HI>uyse.</L>
<L N="1185">A bedde he hadde ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> y-dyȝt</L>
<L>W<SUP>t</SUP> ryche clothus of ryȝt gode aray,</L>
<L>Bot seldon he lay þere-in ony nyȝt,</L>
<L>Bot on an harde borde well<HI REND="italic">e</HI> ofter he lay.</L>
<L>He went y-clothud full<HI REND="italic">e</HI> honestly</L>
<L N="1190">In ryall<HI REND="italic">e</HI> clothyng to yche mon<HI REND="italic">us</HI> syȝt,</L>
<L>Bot an harde hayre full<HI REND="italic">e</HI> securlye</L>
<L>Was nexst her<HI REND="italic">e</HI> fleysshe both day and nyȝt;</L>
<L>þis hard hayre he wered hurre body nexst</L>
<L>Vnder a curtull of purpur byse</L>
<L N="1195">Enbroudrid w<SUP>t</SUP> gold<HI REND="italic">e,</HI> as saythe þe text,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> other clothus aboue þ<HI REND="italic">at</HI> wer<HI REND="italic">e</HI> of grett<HI REND="italic">er</HI> pryse.</L>
<L>Full<HI REND="italic">e</HI> honestlyche eu<HI REND="italic">er</HI> he went y-cladde</L>
<L>In blake clothyng, hur<HI REND="italic">re</HI> ordur leyke,</L>
<L>Bot in gret mekenesse hurre lyff he ladde,</L>
<L N="1200">In lowe s<HI REND="italic">er</HI>uyse to euery mon, bothe hole &amp; seke.</L>
<L>Bot seynt Adelwold<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> holy mon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Spake to þ<HI REND="italic">at</HI> mayde vpon a day</L>
<L>&amp; sayde þat he herd<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> of non</L>
<L>þat went to Paradys on<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> aray;</L>
<L N="1205"><PB N="28" REF="29"/>
»Ny þy heuenelyche spouse, douȝter, q<HI REND="italic">uod</HI> he,</L>
<L>Delytede hym neuer ȝet in suche cl<HI REND="italic">e</HI>thyng<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">1206) Ms. Clothyng<HI REND="italic">e</HI>?</NOTE></L>
<L>Bot in lowenesse, in mekenesse &amp; i<HI REND="italic">n</HI> charite,</L>
<L>&amp; not in ryalte of clothus weryng.«</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> mayde mekelyche ouswered hym þo</L>
<L N="1210">&amp; sayde: »holy fader, vnder suche clothus of honeste,</L>
<L>ȝyf hit wer<HI REND="italic">e</HI> plesyng to ȝov to take hede þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>Mowe ben v<HI REND="italic">ir</HI>twys werkus gret pleynte.</L>
<L>Fader, wher þe holy gost wolnot as gladlyche wone</L>
<L>Vnder a mantyl y-furned w<SUP>t</SUP> beuer ryȝt welle</L>
<L N="1215">And w<SUP>t</SUP> as gode wylle take þer<HI REND="italic">e</HI> his habitacyon,</L>
<L>As vnder a mantyl y-furned w<SUP>t</SUP> a row gotus fell<HI REND="italic">e</HI>?</L>
<L>Jh<HI REND="italic">es</HI>u, holy fader, þat vs dere bouȝt,</L>
<L>Take not only hede to mo<HI REND="italic">n</HI>nys clothyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot also to bothe his hert &amp; þouȝt</L>
<L N="1220">&amp; also to his gode worchyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Y chaue my lord god in my þouȝt as redy</L>
<L>&amp; þenk vpon his gret passion<HI REND="italic">e</HI> both nyȝt &amp; day</L>
<L>And w<SUP>t</SUP> as gode wyll<HI REND="italic">e</HI> y cholde hym seruy,</L>
<L>As þaw y were arayed in ryȝt pore aray.«</L>
<L N="1225">When þis holy mayde had þus y-sayde</L>
<L>&amp; mekelyche to hym þis tale y-tolde,</L>
<L>þis holy bysshop hold<HI REND="italic">e</HI> hym ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> apayde</L>
<L>&amp; þonkede þ<HI REND="italic">er</HI>fore god mony a folde,</L>
<L>&amp; lette þe grace of god w<SUP>t</SUP>-inne her<HI REND="italic">e</HI> worche</L>
<L N="1230">Aft<HI REND="italic">er</HI> his owne g<HI REND="italic">ra</HI>ciose will<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Knowyng þ<HI REND="italic">at</HI> he loued bett<HI REND="italic">er</HI> god &amp; holy chirche</L>
<L>þen ony wordelyche ryche appayreylle,</L>
<L>&amp; leu<HI REND="italic">er</HI> he had, as þey trowedon<HI REND="italic">e</HI> ychon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>To sytte vpon a matte of þe Angoras</L>
<L N="1235">þ<HI REND="italic">at</HI> for seynt Paules loue was y-closud in ston<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">1235) angoras = anchoress.</NOTE></L>
<L>þen to haue ben duchasse, quene or Emp<HI REND="italic">er</HI>as.—</L>
<L>A Jh<HI REND="italic">es</HI>u, what is mekenesse &amp; lowenesse worthy</L>
<L>To euery mon and wom<HI REND="italic">an</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> leuys her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Seythe allmyghty god in heuene an heyȝe</L>
<L N="1240">Hath had hit euer in so gret chere!</L>
<L>Of all<HI REND="italic">e</HI> þe v<HI REND="italic">ir</HI>twys þ<HI REND="italic">at</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> mon wrouȝt</L>
<L>Mekenes is best &amp; most worthy;</L>
<L>W<SUP>t</SUP> mekenes god mo<HI REND="italic">n</HI>nys sowle hath bouȝt,</L>
<L>By-cause of mekenes he was y-bore of owre lady.</L>
<L N="1245">þ<HI REND="italic">er</HI> nys non v<HI REND="italic">ir</HI>twe þ<HI REND="italic">at</HI> god louythe more</L>
<L>þen mekenes, whoso wolle take hede;</L>
<L>By-cause of pryde mo<HI REND="italic">n</HI>nys sawle was lore,</L>
<L>Tylle goddus sone was for vs dede.</L>
<L><PB N="29" REF="30"/>
Wherfore we shuld<HI REND="italic">e</HI> loue h<HI REND="italic">it</HI> most &amp; lest,</L>
<L N="1250">Seythe hit is cause of all<HI REND="italic">e</HI> honeste.</L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">at</HI> god of all<HI REND="italic">e</HI> v<HI REND="italic">ir</HI>twys louythe hit best,</L>
<L>By þis ensampull<HI REND="italic">e</HI> ȝe mowe wel y-see</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he preysede his owne mod<HI REND="italic">ur</HI> ou<HI REND="italic">er</HI> all<HI REND="italic">e</HI> thyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>As we redon in þe psalme of Magnificat,</L>
<L N="1255">For hurr<HI REND="italic">e</HI> mekenes &amp; lowe beryng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; for þ<HI REND="italic">at</HI> euer-lastyng worshepe he hath,</L>
<L>&amp; bare þe sone of god most of myȝt;</L>
<L>Mekenesse was þe first cause þ<HI REND="italic">er</HI>of y-wys</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he is made quene of heuene so bryȝt</L>
<L N="1260">&amp; dwellud þere w<SUP>t</SUP> her<HI REND="italic">e</HI> sone in blys.—</L>
<L>So falle hit by þis mayden, seynt Ede,</L>
<L>þat mekenes &amp; lowenes dud hurr<HI REND="italic">e</HI> so encresse</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> in hurre lyff<HI REND="italic">e,</HI> as we don<HI REND="italic">e</HI> rede, <MILESTONE N="209" UNIT="f."/></L>
<L>Gret miracles he dud þoro goddys g<HI REND="italic">ra</HI>ce.</L>
<L N="1265">Of þe whyche on ychull ȝov now tell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe sothe as y fynd in story y-wryte, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þe cas euery dele ryȝt as hit fell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>To ȝow þ<HI REND="italic">at</HI> lustenyth hit to wete.</L>
<L>A mayde he hadde in a tyme i<HI REND="italic">n</HI> her<HI REND="italic">e</HI> seruyse,</L>
<L N="1270">þ<HI REND="italic">at</HI> kepte hurr<HI REND="italic">e</HI> clothus, here chambur also:</L>
<L>þe whiche had brouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> Abbay in to gret deseysse,</L>
<L>Nad god hym-self take hede þ<HI REND="italic">at</HI> tyme þ<HI REND="italic">er</HI>to.</L>
<L>For in a nyȝt hit fell þ<HI REND="italic">at</HI> tyme by casse</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þe cerge þ<HI REND="italic">at</HI> stode bryngnyng þ<HI REND="italic">at</HI> aut<HI REND="italic">er</HI> by,</L>
<L N="1275">þis mayde toke hit þo from þ<HI REND="italic">at</HI> place</L>
<L>&amp; blewe ouȝt þe leyȝt anon<HI REND="italic">e</HI> sodanly—</L>
<L>Bot þe weke hulte styll<HI REND="italic">e</HI> þe snytte.</L>
<L>þis mayde heyȝede full<HI REND="italic">e</HI> fast þo a-way</L>
<L>&amp; sodenlyche in to þ<HI REND="italic">at</HI> wyche hit putte</L>
<L N="1280">Wherenne seynt Edys clothys þo lay.</L>
<L>þe snotte fast brend<HI REND="italic">e,</HI> þe clothys cauȝt hete</L>
<L>&amp; by-gonne to brenne ful fast.</L>
<L>þis mayde layde herr<HI REND="italic">e</HI> doun<HI REND="italic">e</HI> to slepe,</L>
<L>Bot sone after he rosse vp sore agast:</L>
<L N="1285">For when he begon to slombre &amp; slepe,</L>
<L>þe flauour of þ<HI REND="italic">at</HI> feyr<HI REND="italic">e</HI> he tastede sone,</L>
<L>&amp; vp he starte &amp; begon to crye &amp; wepe—</L>
<L>þe ladyes werone a-slepe þo eu<HI REND="italic">er</HI>ychon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe feyr<HI REND="italic">e</HI> a-bouȝt þe auter gon brenne</L>
<L N="1290">All<HI REND="italic">e</HI> þe clothus full<HI REND="italic">e</HI> sone a-way.</L>
<L>þis mayde to þe wyche dud fast renne</L>
<L>þere as seynt Edys clothus þo lay.</L>
<L>þe ladyes a-wokon &amp; reson vp fast,</L>
<L>þe feyr<HI REND="italic">e</HI> woxe euer more &amp; more;</L>
<L N="1295">þe ladyes weron<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> sore agast,</L>
<L>For drede leste þey weron for-lore.</L>
<L><PB N="30" REF="31"/>
þey besedon<HI REND="italic">e</HI> hem fast þis feyr<HI REND="italic">e</HI> to que<HI REND="italic">n</HI>che,</L>
<L>Euery lady w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> myȝt;</L>
<L>Bot euer to god cryede þ<HI REND="italic">at</HI> wenche</L>
<L N="1300">To stanche þat feyr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> was so leyȝt.</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> wyche nasnot brende neu<HI REND="italic">er</HI> a dell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot þe feyr<HI REND="italic">e</HI> brend<HI REND="italic">e</HI> fast all<HI REND="italic">e</HI> a-bouȝte.</L>
<L>Seynt Ede hurr<HI REND="italic">e</HI>-self he stod full<HI REND="italic">e</HI> styll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; of goddes help he nad no douȝte;</L>
<L N="1305">Sayeng<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> þe prophet on þis manere:</L>
<L>Bot ȝyff god hym-selff kepe þe cyte well<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Cyte &amp; keperus &amp; all<HI REND="italic">e</HI> y-fer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>To nouȝt shall<HI REND="italic">e</HI> fall euery dell<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; sayde: »lord god, ȝyff hit be þi wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1310">Stawnche þis feyr<HI REND="italic">e,</HI> lord Jh<HI REND="italic">es</HI>u, y prey nowe þe,</L>
<L>At þyn owne lust, for þat is skyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat all<HI REND="italic">e</HI> thyng euer y-do be.«</L>
<L>þo feyr<HI REND="italic">e</HI> stau<HI REND="italic">n</HI>chede þo after anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þorow þe grace of goddus myȝt,</L>
<L N="1315">&amp; more harme hit nath<HI REND="italic">e</HI> not don<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot stanchede anon<HI REND="italic">e</HI> þo &amp; left his lyȝt.</L>
<L>þis holy mayde stode &amp; by-hulte</L>
<L>How hurr<HI REND="italic">e</HI> clothus lye vndur hurr<HI REND="italic">e</HI> fote</L>
<L>Among þe gledys all<HI REND="italic">e</HI> by-swulte,</L>
<L N="1320">Bot he set not by þ<HI REND="italic">at</HI> leste a mote;</L>
<L>Bot onlyche on god was all hurr<HI REND="italic">e</HI> truste</L>
<L>&amp; on his godenesse he þouȝt well<HI REND="italic">e</HI> more</L>
<L>þen in all<HI REND="italic">e</HI> þe toþer worldelyche burste</L>
<L>Or in ony oþer gode þ<HI REND="italic">at</HI> was þer<HI REND="italic">e</HI> lore.</L>
<L N="1325">Bot hurre mayde come forthe þo, sore wepyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>When he sawe þ<HI REND="italic">at</HI> clothyng in suche aray,</L>
<L>Among þe feyr<HI REND="italic">e</HI> so leygynge</L>
<L>þe mantyl þ<HI REND="italic">at</HI> was furnyd w<SUP>t</SUP> puryd gray.</L>
<L>Bot to þ<HI REND="italic">at</HI> mantyl sone he rauȝt,</L>
<L N="1330">þ<HI REND="italic">at</HI> was well<HI REND="italic">e</HI> furnyd<HI REND="italic">e,</HI> as y sayde ere,</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> her<HI REND="italic">e</HI> hond<HI REND="italic">e</HI> vp hit cauȝt—</L>
<L>Bot sone after þ<HI REND="italic">at</HI> he chanchede her<HI REND="italic">e</HI> chere.</L>
<L>For when he hadde lokede þis mantyll<HI REND="italic">e</HI> vpon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; shakede of þe gledys all by-dene,</L>
<L N="1335">&amp; sawe well<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> harme hit hadde þo non<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">1335) &amp; st. he.</NOTE></L>
<L>For god had hym kepte allone;</L>
<L>He sayde þo: »low, her<HI REND="italic">e</HI> is a wonder thyng<HI REND="italic">e</HI>!</L>
<L>Lo wheche a marfaylle god hathe her<HI REND="italic">e</HI> wrouȝt!</L>
<L>Y thonk now heyly god, heuene kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1340">Off ȝowre gode, ma dame, is brenne ryȝt nouȝt, <MILESTONE N="210" UNIT="f."/></L>
<L>Bot clene y-kepte lo hit is now here</L>
<L>þoro goddus grace &amp; his heyȝe myȝt.</L>
<L>Y-blessud be ȝe, my lady so dure,</L>
<L>For for ȝow þis miracle is do her<HI REND="italic">e</HI> þis nyȝt.«</L>
<L N="1345"><PB N="31" REF="32"/>
þe ladyes comen re<HI REND="italic">n</HI>nyng<HI REND="italic">e</HI> þo on yche a syde,</L>
<L>To se þe myracle þ<HI REND="italic">at</HI> þere was y-do;</L>
<L>þe furnyd mantyll<HI REND="italic">e</HI> þe mayde forth þo leyde</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe toþer clothus w<SUP>t</SUP> hit also.</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe pepull<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> sey þ<HI REND="italic">at</HI> syȝt,</L>
<L N="1350">Anon þey fell<HI REND="italic">e</HI> doun<HI REND="italic">e</HI> to þe grounde</L>
<L>&amp; þongedon<HI REND="italic">e</HI> heylyche god of myȝt</L>
<L>&amp; also seynt Ede in þ<HI REND="italic">at</HI> stounde,</L>
<L>&amp; saydon: »lo lo, mayden full<HI REND="italic">e</HI> of g<HI REND="italic">ra</HI>ce,</L>
<L>Whyche a myracle god hath y-don her<HI REND="italic">e</HI> for þe</L>
<L N="1355">Ryȝt now her<HI REND="italic">e</HI> in þis same place,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þe peple mow well<HI REND="italic">e</HI> y-see.«</L>
<L>Seynt Ede stode styll<HI REND="italic">e</HI> &amp; sayde ryȝt nouȝt,</L>
<L>Bot þongede god onlyche of his grace,</L>
<L>&amp; dred þus laudable wordus more i<HI REND="italic">n</HI> hure þouȝt</L>
<L N="1360">þen all þe feyr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> by-fore was.</L>
<L>Bot þis whyche þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝe was þer<HI REND="italic">e</HI> brende,</L>
<L>In witnesse of þe gret miracle þ<HI REND="italic">at</HI> þere was do</L>
<L>A lowe in to þe bouke of þe chirche was send<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="foot">1363) Ms. of þe þe. Nach 1363 fehlt ein Vers.</NOTE></L>
<L N="1365">þ<HI REND="italic">at</HI> euery mon myȝt ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> see</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> god hym-self had don<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> myracle dede</L>
<L>For loue of þ<HI REND="italic">at</HI> mayde þ<HI REND="italic">at</HI> was so fre</L>
<L>&amp; so p<HI REND="italic">ar</HI>fite in yche gode dede.</L>
<L>þis miracle was do þus as ychaue sayde,</L>
<L N="1370">&amp; more marfeyllogur þen y tell<HI REND="italic">e</HI> con<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>By-cause of seynt Ede, þ<HI REND="italic">at</HI> holy mayde,</L>
<L>þe whiche god louede &amp; euery mon<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L>&amp; ȝet for þis mayden &amp; for here moder y-fer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Sone after þis a noþ<HI REND="italic">er</HI> miracle god dud ȝet worche—</L>
<L N="1375">Ryȝt as hit was y-don<HI REND="italic">e,</HI> ychull<HI REND="italic">e</HI> ȝow ler<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; how hit by-fell<HI REND="italic">e</HI> ryȝt in þis chirche.</L>
<L>At Triuer by-ȝond þe gret flodde <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þat ys y-clepud þe wat<HI REND="italic">er</HI> of Ryne,</L>
<L>Was made an abbay ryche and gode</L>
<L N="1380">In þe worshepe of seynt Paulyne;</L>
<L>And Dan Benne was chanon<HI REND="italic">e</HI> of þ<HI REND="italic">at</HI> abbay,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> techer of þis mayde was, as yche vnderstond<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>&amp; þere was a relyke ryche &amp; gay</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> was y-brouȝt from þe holy lond<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L N="1385">A particul of a naylle, forsothe, hit was,</L>
<L>þis relyke þ<HI REND="italic">at</HI> y spake of byfore,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> þe whyche Jh<HI REND="italic">es</HI>u was y-naylled to þe crasse</L>
<L>To saue monkynd þ<HI REND="italic">at</HI> was forlore.</L>
<L><PB N="32" REF="33"/>
&amp; Woltrud &amp; hurr<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er</HI> y-fere</L>
<L N="1390">Desireden heylyche bothe day &amp; nyȝt</L>
<L>To haue som part of þ<HI REND="italic">at</HI> p<HI REND="italic">re</HI>ciose tresere,</L>
<L>Hit forto hono<HI REND="italic">ur</HI> w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> her myȝt.</L>
<L>&amp; to Dan Benne full<HI REND="italic">e</HI> ofto con þey speke</L>
<L>To go to þe abbot &amp; to þe couent,</L>
<L N="1395">To byche hem so<HI REND="italic">m</HI>me p<HI REND="italic">ar</HI>ticull<HI REND="italic">e</HI> of þ<HI REND="italic">at</HI> releke;</L>
<L>&amp; two þowsond<HI REND="italic">e</HI> shyllyngus by hym þey sent,</L>
<L>To byche hem som<HI REND="italic">me</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>of, ȝyf þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt.</L>
<L>&amp; so he dude, &amp; sped ryȝt well<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>A litull<HI REND="italic">e</HI> p<HI REND="italic">ar</HI>ticull<HI REND="italic">e</HI> sone after he hem dyȝt,</L>
<L N="1400">&amp; closede hit w<SUP>t</SUP>-in a cresce cristell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>&amp; to Wylton<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e</HI> he hit brouȝt,</L>
<L>He brouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> ryche relyke in to þ<HI REND="italic">at</HI> place,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> was muche derr<HI REND="italic">e</HI> y-bouȝt</L>
<L>þen þe Juys bouȝt god of Judas.</L>
<L N="1405">Bot when seynt Adelwold<HI REND="italic">e</HI> herd of þis</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þis releke was þedur y-brouȝt,</L>
<L>To Wylton anon þo come he y-wys</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> myelde wordus þ<HI REND="italic">at</HI> ladyes bysouȝt <NOTE PLACE="foot">1408) ladyes ist über eine Rasur geschr.</NOTE></L>
<L>þ<HI REND="italic">er</HI>of to hym so<HI REND="italic">m</HI>me part to ȝeue,</L>
<L N="1410">Ȝyff hit were here gode wyll<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þus ladyes weron lothe hy<HI REND="italic">m</HI> to greue,</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> his askyng þey g<HI REND="italic">ra</HI>untede hym tyll<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þis releke was sone y-brouȝt forthe þo</L>
<L>&amp; vpon<HI REND="italic">e</HI> þe aut<HI REND="italic">er</HI> hit was y-leyde;</L>
<L N="1415">&amp; a chalys was brouȝt þedur anon<HI REND="italic">e</HI> also,</L>
<L>þe whyche was made of gold<HI REND="italic">e</HI> so rede;</L>
<L>And a file to file þis nayle a-two. <MILESTONE N="211" UNIT="f."/></L>
<L>þat nayle a p<HI REND="italic">re</HI>st toke þo in hond<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>Aȝeynes euon<HI REND="italic">e</HI> when heuesong was do,</L>
<L N="1420">þey dedon þis werke, y vnderstond<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þis p<HI REND="italic">re</HI>st bygon and filede ryȝt fast,</L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> he some part a-wey þ<HI REND="italic">er</HI>of hadde.</L>
<L>Bot þey byholden &amp; seyen þo at þe last</L>
<L>How fast &amp; ȝerne þat nayle bledde;</L>
<L N="1425">&amp; leke as god was on þe cresse,</L>
<L>þey syen as þaw his wondys dud blede</L>
<L>Into þe chaleys, w<SUP>t</SUP>-ouȝt lesse,</L>
<L>Tyll hit was full<HI REND="italic">e</HI> of blode full<HI REND="italic">e</HI> rede.</L>
<L>Bot when þey seyn þis merfeyle syȝt</L>
<L N="1430">And seyȝe verylyche þ<HI REND="italic">at</HI> hit was so,</L>
<L>þey cryede god mercy all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝt—</L>
<L>And meraclelyche god. toke hede þ<HI REND="italic">er</HI>to.</L>
<L>And when þe p<HI REND="italic">re</HI>st seyȝe þe nayle blede so,</L>
<L>He ron awey þo anon<HI REND="italic">e</HI>—so sore he was agast.</L>
<L N="1435">&amp; þe bysshappe and þuse ladyes were sore a-ferd<HI REND="italic">e</HI> also,</L>
<L>And toward<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> chamburs þey went full<HI REND="italic">e</HI> fast.</L>
<L><PB N="33" REF="34"/>
And weron in soro &amp; penau<HI REND="italic">n</HI>ce all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝt,</L>
<L>&amp; preyden<HI REND="italic">e</HI> mekelyche to god &amp; seynt Ede</L>
<L>þat þey wolden þoro her<HI REND="italic">e</HI> g<HI REND="italic">ra</HI>ce &amp; her<HI REND="italic">e</HI> myȝt</L>
<L N="1440">Fore-ȝeue hem þ<HI REND="italic">at</HI> gret mysdede.</L>
<L>In þe mortyde þo, whenne hit was day,</L>
<L>To þ<HI REND="italic">at</HI> auter þey heyȝedon<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> fast:</L>
<L>Bot þ<HI REND="italic">at</HI> nayle all<HI REND="italic">e</HI>-hole in þe chalys þo lay;</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> blode was clene to heuene vp past.</L>
<L N="1445">And all<HI REND="italic">e</HI> þe mynyssionys of þ<HI REND="italic">at</HI> nayle</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> weron fyled of þ<HI REND="italic">at</HI> nayle w<SUP>t</SUP> þe file,</L>
<L>Weron foudryd fast aȝayne w<SUP>t</SUP>-ouȝt ony fayle,</L>
<L>Sadelyche y-nowe w<SUP>t</SUP>-ouȝt ony gyle.</L>
<L>And þe nayle was as hole as hit was her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1450">And þe blode was clene y-past a-way also.—</L>
<L>þey þongedon<HI REND="italic">e</HI> god heyȝelyche þo all<HI REND="italic">e</HI> y-fer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>For þ<HI REND="italic">at</HI> miracle þ<HI REND="italic">at</HI> was þus þer<HI REND="italic">e</HI> y-do.</L>
<L>Bot þat nayle was halff y-fylyd a-two</L>
<L>Ouer euon<HI REND="italic">e,</HI> or þey sye first þ<HI REND="italic">at</HI> syeȝt;</L>
<L N="1455">Bot othemorwyn h<HI REND="italic">it</HI> was all<HI REND="italic">e</HI>-hole to-gedu<HI REND="italic">r</HI> y-go <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þoro goddus grace &amp; þorow his myȝt.</L>
<L>For þer<HI REND="italic">e</HI> was no-thyng senene y-wys</L>
<L>Of þe trace þ<HI REND="italic">at</HI> þe p<HI REND="italic">re</HI>st had w<SUP>t</SUP> þe fyle y-made,</L>
<L>Bot all<HI REND="italic">e</HI>-hole to-gedur y-closod aȝeyne hit is.</L>
<L N="1460">Bot þo weron þuse ladyes in hert full<HI REND="italic">e</HI> glad</L>
<L>þat þis nayle was þus all<HI REND="italic">e</HI>-hole aȝayn</L>
<L>As þaw þe file had nothyng<HI REND="italic">e</HI> y-do þ<HI REND="italic">er</HI>to;</L>
<L>No wonder hit nas þaw þey weron fayne</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> god wold<HI REND="italic">e</HI> for hem suche miracles do.</L>
<L N="1465">þen was þe bysshop full<HI REND="italic">e</HI> sore a-dred<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Lest he hadde displesid god w<SUP>t</SUP> þis dede,</L>
<L>And mekelyche for-ȝeuenesse of hym he bedde,</L>
<L>&amp; also of seynt Woltrud &amp; of seynt Ede,</L>
<L>&amp; sayde: »deytron, ycham full<HI REND="italic">e</HI> heuy</L>
<L N="1470">Bothe in hert and eke in mode</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> y nam not so worthy</L>
<L>To haue ony part of þis releke so gowde.«</L>
<L>And þouȝt he dud in his hert anon<HI REND="italic">e</HI> þo</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> Woltrud &amp; mayden Ede, herr<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er</HI> so fre,</L>
<L N="1475">Meche more skylle hadden þen he þis releke to</L>
<L>And better weron by-loued w<SUP>t</SUP> gode þen was he;</L>
<L>And þouȝt how þey hadden payde þ<HI REND="italic">er</HI>fore,</L>
<L>&amp; how gret tryst &amp; loue þey hadden þer<HI REND="italic">e</HI>-Inne:</L>
<L>Wherfore he desyrid<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>of<HI REND="italic">e</HI> for drede nomore,</L>
<L N="1480">Bot dred lest his desyre wer<HI REND="italic">e</HI> to hym gret synne;</L>
<L>&amp; knewe well<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þus holy wy<HI REND="italic">m</HI>me<HI REND="italic">n</HI>nus wyll<HI REND="italic">e</HI> nas not þ<HI REND="italic">er</HI>to</L>
<L>þat he ony thyng of þ<HI REND="italic">at</HI> p<HI REND="italic">re</HI>ciose releke shull<HI REND="italic">e</HI> haue,</L>
<L>Ȝyf þey hadde wyst ony oþ<HI REND="italic">er</HI> wyse to do</L>
<L>And herre worshepe and his loue to saue.</L>
<L N="1485"><PB N="34" REF="35"/>
&amp; anon<HI REND="italic">e</HI> þo he let þis miracle þer<HI REND="italic">e</HI> wryte,</L>
<L>In memory to haue hit for eu<HI REND="italic">er</HI>-more,</L>
<L>To haue god þe more i<HI REND="italic">n</HI> mynd &amp; þe feynde i<HI REND="italic">n</HI> despyte;</L>
<L>&amp; blessede þe tyme þ<HI REND="italic">at</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> þuse wy<HI REND="italic">m</HI>men weron bore;</L>
<L>And toke his leue &amp; past his wey</L>
<L N="1490">Toward Wynchestr<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> fayre cyte,</L>
<L>&amp; thongede god ȝerne bothe nyȝt &amp; day</L>
<L>For þis miracle þat was don þer<HI REND="italic">e</HI> for þus ladyes fre;</L>
<L>&amp; knewe well<HI REND="italic">e</HI> in his hert<HI REND="italic">e</HI> þo y-wys</L>
<L>þat god loued þus lady ryȝt entierly, <MILESTONE N="212" UNIT="f."/></L>
<L N="1495">When he wold<HI REND="italic">e</HI> kepe þis releke to hem þys</L>
<L>&amp; for hem do þ<HI REND="italic">at</HI> miracle so openly.</L>
<L>þis miracle was at þis tyme þus y-do <NOTE PLACE="marg">Legenda Edithae.</NOTE></L>
<L>Byfore þis holy bysshop seynt Adelwold<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>God dede hit for loue of þus ladyes two,</L>
<L N="1500">&amp; mony won mo, whose woll<HI REND="italic">e</HI> by-hold<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L>Of þe whyche an other ȝet y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝow tell<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>As y in story y-writon<HI REND="italic">e</HI> haue seyȝe,</L>
<L>þe very trewthe ryȝt as hit by-fell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>In Wylton<HI REND="italic">e</HI> in seynt Ede abbeyȝe.</L>
<L N="1505">Euer hoe vsed wher<HI REND="italic">e</HI>-eu<HI REND="italic">er</HI> hoe went,</L>
<L>In yche werk þ<HI REND="italic">at</HI> hoe wrouȝt, erlyche or late,</L>
<L>To blesse hit &amp; her<HI REND="italic">e</HI>-self in gode entent,</L>
<L>þe feyndis power so forto þere-w<SUP>t</SUP> abate.</L>
<L>Bot vpon a day hit byfell<HI REND="italic">e</HI> ryȝt thys</L>
<L N="1510">þ<HI REND="italic">at</HI> þis holy mayde &amp; virgyne seynt Ede</L>
<L>had y-don meyte in a dysshe,</L>
<L>Pore men þ<HI REND="italic">er</HI>-w<SUP>t</SUP> þere to fede;</L>
<L>&amp; forth w<SUP>t</SUP> þ<HI REND="italic">at</HI> meyte he went full<HI REND="italic">e</HI> tyde, <NOTE PLACE="foot">1513) tyde = tyte.</NOTE></L>
<L>To seche a pore creture.</L>
<L N="1515">Bot a ȝong chyld<HI REND="italic">e</HI>-mon come renne a-syde,</L>
<L>&amp; to þis holy mayde he dude honure</L>
<L>&amp; askede of þ<HI REND="italic">at</HI> meyte so<HI REND="italic">m</HI>me part<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Ryȝt as þaw he had hadde gret nede.</L>
<L>&amp; anon<HI REND="italic">e</HI> þis mayde lokede hym toward<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1520">&amp; so<HI REND="italic">m</HI>me of þis meyte he dud hym bude.</L>
<L>Bot first he blessed hit w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> hond<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">1521) Ms. byd in bude corr.</NOTE></L>
<L>As eu<HI REND="italic">er</HI> hit was herr<HI REND="italic">e</HI> vse to do.</L>
<L>þis ȝong chyld<HI REND="italic">e</HI> þo, þ<HI REND="italic">at</HI> by hurr<HI REND="italic">e</HI> dud stond<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Anon<HI REND="italic">e</HI> vanysshede away &amp; was ago:</L>
<L N="1525">So þ<HI REND="italic">at</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> nasse nowþ<HI REND="italic">er</HI> child<HI REND="italic">e</HI> ny mon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>To take þ<HI REND="italic">at</HI> meyte of þ<HI REND="italic">at</HI> mayde.</L>
<L>Bot he stode all<HI REND="italic">e</HI> assmayhed<HI REND="italic">e</HI> as styll<HI REND="italic">e</HI> as ston<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; in hurre hert he þouȝt &amp; sayde</L>
<L><PB N="35" REF="36"/>
þ<HI REND="italic">at</HI> hit nas non vrthelyche mon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="1530">þat þis meyte of hurre wold<HI REND="italic">e</HI> haue take,</L>
<L>Bot a wykkede spirite or an angell<HI REND="italic">e,</HI> þe ton<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat þouȝt to here so<HI REND="italic">m</HI>me cause to make.</L>
<L>Bot þen he stode styll<HI REND="italic">e</HI> þus in a þouȝt</L>
<L>&amp; was all<HI REND="italic">e</HI> assmayed of þis case,</L>
<L N="1535">Where hit wer<HI REND="italic">e</HI> þus by god y-wrouȝt</L>
<L>Or how or in what<HI REND="italic">e</HI> moner hit do was.</L>
<L>Bot anon he comforde hurre-selfen þer<HI REND="italic">e</HI> þo <NOTE PLACE="foot">1537) he aus hee corr.</NOTE></L>
<L>By þe ensampull<HI REND="italic">e</HI> of seynt Gregory,</L>
<L>How an angell<HI REND="italic">e</HI> come hym to</L>
<L N="1540">&amp; askede of hym so<HI REND="italic">m</HI>me gode full<HI REND="italic">e</HI> petwysly.</L>
<L>Bot what maner of angell þ<HI REND="italic">at</HI> hit was</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> come þo þedur þ<HI REND="italic">at</HI> meyte to craue,</L>
<L>þe gret trust þat he hadde in god &amp; in þe cresse</L>
<L>From all<HI REND="italic">e</HI> dysesse þ<HI REND="italic">at</HI> mayde dude saue.</L>
<L N="1545">For opynlyche in story fynd y not writon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þat hit a euel spirite was;</L>
<L>Bot euery mon may well knowe &amp; wyte</L>
<L>What he was, by-cause þ<HI REND="italic">at</HI> he shynte &amp; dred þe cresse:</L>
<L>For, and he had ben a gode angell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1550">he nold<HI REND="italic">e</HI> not for þe crosse han flowe,</L>
<L>Bot rather han stond<HI REND="italic">e</HI> by hurr<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> styll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; to þe crosse han lowtud full<HI REND="italic">e</HI> lowe;</L>
<L>Wherfore y dar wryte &amp; baldelyche say</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> hit a wykede spirite þo was,</L>
<L N="1555">þ<HI REND="italic">at</HI> come þedur to a-tempte þ<HI REND="italic">at</HI> may,</L>
<L>Ȝyff he hade hadde tyme or space.</L>
<L>Bot what maner spirite þ<HI REND="italic">at</HI> hit wer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; what þ<HI REND="italic">at</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> he purposed hym to don<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; by what cause he asked þ<HI REND="italic">at</HI> almys þere,</L>
<L N="1560">Whethen he come &amp; hodere he went, knewe nomon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Ȝet þis we mow wyton &amp; know seurly</L>
<L>þat god, knower of all maner thyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Wold<HI REND="italic">e</HI> take þ<HI REND="italic">at</HI> almys full<HI REND="italic">e</HI> worthely</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> for his loue þ<HI REND="italic">at</HI> holy mayde dude þedur brynge, <NOTE PLACE="foot">1564) þedur überschr. von ders. Hand.</NOTE></L>
<L N="1565">&amp; þonk here heylyche for hurr<HI REND="italic">e</HI> gode wyll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> almys for his loue þed<HI REND="italic">ur</HI> bryng<HI REND="italic">e</HI> or send<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>So p<HI REND="italic">re</HI>uely, so mekely &amp; so styll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>For his loue þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> thyng has lend<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>&amp; so full<HI REND="italic">e</HI> gretlyche y-þongede he was</L>
<L N="1570">&amp; wel by-louede of god &amp; of all<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> lynage:</L>
<L>For in all<HI REND="italic">e</HI> Englond<HI REND="italic">e</HI> þat day þer nasse</L>
<L>A wysor wo<HI REND="italic">m</HI>mon þen he of hur<HI REND="italic">e</HI> age,</L>
<L><PB N="36" REF="37"/>
Ny vertuoser in leuyng<HI REND="italic">e,</HI> y dar well<HI REND="italic">e</HI> say, <MILESTONE N="213" UNIT="f."/></L>
<L>þen was þis holy mayde seynt Ede;</L>
<L N="1575">And ȝet hurre godenes encressede euery day.</L>
<L>So þ<HI REND="italic">at</HI> þe bysshoppus of þe reme toke hem to rede,</L>
<L>By consell<HI REND="italic">e</HI> of seynt Adelwold<HI REND="italic">e</HI> &amp; seynt Dunston<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>To encresse hurr<HI REND="italic">e</HI> in hurr<HI REND="italic">e</HI> degre</L>
<L>In gou<HI REND="italic">er</HI>nyng<HI REND="italic">e</HI> of mo abbeus þen on,</L>
<L N="1580">For he was so wyse, gentyll<HI REND="italic">e</HI> &amp; so fre.</L>
<L>And also þe kyng<HI REND="italic">e,</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> fader, knew þ<HI REND="italic">at</HI> full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> hurre was leuer to her<HI REND="italic">e</HI> mayteynesse &amp; masse</L>
<L>&amp; vpon hure boke to rede and spell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Nen to be duchas, quene or cowntasse. <NOTE PLACE="foot">1584) nen, non = than.</NOTE></L>
<L N="1585">Wherfore þe kyng<HI REND="italic">e,</HI> her<HI REND="italic">e</HI> fader, g<HI REND="italic">ra</HI>unded also þ<HI REND="italic">er</HI>to</L>
<L>To sacre hurre abbas of þe abbay of Wynchestre,</L>
<L>Of Berkyng, &amp; of Wylton<HI REND="italic">e</HI> also—</L>
<L>&amp; ȝet hur<HI REND="italic">e</HI> age nas þo bot fyftene wyntre.</L>
<L>þat mayde onswered þo full<HI REND="italic">e</HI> mekely</L>
<L N="1590">To þe kyng, hur<HI REND="italic">e</HI> fader so dere,</L>
<L>&amp; sayde: »syrre, y nam not worthy</L>
<L>Forto bere so gret a cure.«</L>
<L>Bot þe bysshopus nold<HI REND="italic">e</HI> turne non other-weys,</L>
<L>Bot saydon<HI REND="italic">e</HI> þat he shuld<HI REND="italic">e</HI> for any thyng</L>
<L N="1595">Ben abbas of þuse þre abbays</L>
<L>&amp; haue þe couent in hurre gou<HI REND="italic">er</HI>nyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe abbey of Wynchestre þo securly</L>
<L>Seynt Adelwolde hym-self repared þ<HI REND="italic">at</HI> ȝere</L>
<L>In þe worshepe of owre lady,</L>
<L N="1600">And made seynt Ede furst abbas þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">er</HI>fore þ<HI REND="italic">at</HI> mayde curteys &amp; hend<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Durst not aȝeyn-stond<HI REND="italic">e</HI> hurre godfadris hest<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot grauntede hym þo at þe hend<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And sayde: »syrre, dothe by me as ȝow thyngyþ best!«</L>
<L N="1605">Seynt Adelwold<HI REND="italic">e</HI> sacrede hurre þo anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Of seynt Mary abbay of Wynchestre in to abbas,</L>
<L>Of Berkyng also, &amp; eke of Wylton<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>For of þuse þre abbeys abbas he was.</L>
<L>þis heyȝe state he toke mekelyche aȝeyn hurr<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1610">And of þuse þre abbeys abbas y-made he ys; <NOTE PLACE="foot">1610) þre überschr.</NOTE></L>
<L>Bot euer he dwelte at Wylton styll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>He nold<HI REND="italic">e</HI> not from hurre moder depart, y-wys.</L>
<L>For leuer he hadde to abyde ryȝt þere</L>
<L>Vndur hurre moder chasteyssyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1615">þen ony state gretter howherellys to ber<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="foot">1615) howherellys = o-where els.</NOTE></L>
<L>Of cheffenesse or of heyȝe gou<HI REND="italic">er</HI>nyng.</L>
<L><PB N="37" REF="38"/>
Bot two sprytwall<HI REND="italic">e</HI> ladyus he ordeynede þo</L>
<L>To ocupy þ<HI REND="italic">at</HI> worshipfull<HI REND="italic">e</HI> state in hurre absens</L>
<L>&amp; kepe þe couentes of þuse abbays two,</L>
<L N="1620">&amp; of gode leuyng hee ȝaff hem gret euidens.</L>
<L>Bot he hurre-selff dwelte at Wylton<HI REND="italic">e</HI> styll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> moder, as y sayde ȝowe ere;</L>
<L>For hurr<HI REND="italic">e</HI> moder to serue was holyche hurr<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Well<HI REND="italic">e</HI> leuer þen ony other gret state to bere;</L>
<L N="1625">And also for he was norysshut vp in þ<HI REND="italic">at</HI> place</L>
<L>&amp; furste y-ordryd he was þere þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>And mony miracles þorow goddus grace</L>
<L>For hurre weron<HI REND="italic">e</HI> don<HI REND="italic">e</HI> þere also.</L>
<L>Wherfore hurre wyll<HI REND="italic">e</HI> was most þere forto abyde—</L>
<L N="1630">Bot þe couentus were gou<HI REND="italic">er</HI>ned ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þre;</L>
<L>For oþ<HI REND="italic">er</HI>while he wold<HI REND="italic">e</HI> to hem ryde</L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> þe gouernell<HI REND="italic">e</HI> of hem he wold<HI REND="italic">e</HI> ouer-se.—<NOTE PLACE="foot">1632) Ms. eu<HI REND="italic">er</HI> st. ou<HI REND="italic">er</HI>?</NOTE></L>
<L>Bot w<SUP>t</SUP>-Inne sherte tyme after þys</L>
<L>Kyng<HI REND="italic">e</HI> Edgar, hurr<HI REND="italic">e</HI> fadur so dure,</L>
<L N="1635">W<SUP>t</SUP>-Inne þe ȝere and half y-wys <NOTE PLACE="foot">1635) Ms. þe st. þre. 1149 u. 50) sind a. R. nebengeschr., 1150 steht auch im Texte; a. R. fehlt mon in 1150. 1152) Ms. lafte, über Rasur. 1162) Bl. wykens.</NOTE></L>
<L>He was ded and leyde on bere:</L>
<L>When he hadde regnyd her<HI REND="italic">e</HI> syxstene ȝere</L>
<L>Fullyche complete w<SUP>t</SUP> so<HI REND="italic">m</HI>mewhat more;</L>
<L>&amp; sixstene ȝere hold<HI REND="italic">e</HI> &amp; so<HI REND="italic">m</HI>mewhat more, y trowe, he were</L>
<L N="1640">When he was kyng furst y-kore.</L>
<L>Bot<HI REND="italic">e</HI> of his deth and also his burynge</L>
<L>Ychaue ywriton ȝowe here-byfore,</L>
<L>&amp; so<HI REND="italic">m</HI>me-what of his gode gou<HI REND="italic">er</HI>nyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; þat is þe cause þ<HI REND="italic">at</HI> y wryte here nomore.</L>
<L N="1645">Bot when þis mayde herd<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> her fadur was dede,</L>
<L>Gret mowrnyng made þ<HI REND="italic">at</HI> mayde þo;</L>
<L>Nouȝt onlyche for hurr<HI REND="italic">e</HI>-self he ne drede,</L>
<L>Bot also for mony another mon mo.</L>
<L>He sorowede not onlyche for here-self y-wys</L>
<L N="1650">Bot also for mony a-nother mon mo,</L>
<L>For myche rest, ioy and blys</L>
<L>þe Reme lafte when he was ago.</L>
<L>Bot when þe kyng Edgar was þus deyde, <MILESTONE N="214" UNIT="f."/></L>
<L>His sone Edward<HI REND="italic">e</HI> was cronyd kyng</L>
<L N="1655">By all<HI REND="italic">e</HI> þe hole remes redde—</L>
<L>Ten ȝerre eld<HI REND="italic">e</HI> was þ<HI REND="italic">at</HI> semely thyng.</L>
<L>A blessed kyng forsothe was he!</L>
<L>He leuede not here no whyle y-wys;</L>
<L>Bot of his deth was gret pyete,</L>
<L N="1660">As in his story y-writon<HI REND="italic">e</HI> hit is.</L>
<L><PB N="38" REF="39"/>
For he regnede not foure ȝere here,</L>
<L>By sixe wykeus, as yche vnderstond<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat he nas martrid &amp; leyde on bere,</L>
<L>In grete myscheffe &amp; gret sorwe to all<HI REND="italic">e</HI> Englond<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="1665">Bot a lytull<HI REND="italic">e</HI> byfore his deyth þis mayde seynt Ede</L>
<L>Vpon a tyme hadde gret lust to slepe:</L>
<L>And in to hurr<HI REND="italic">e</HI> orytorie to slepe he ȝede.</L>
<L>Bot a m<HI REND="italic">er</HI>ueylle swene he dude þo mete:</L>
<L>Hurre þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> hurre ryȝt hyȝe þo ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="1670">Fell<HI REND="italic">e</HI> ouȝte of herr<HI REND="italic">e</HI> heyde þo sodenly.</L>
<L>He woke w<SUP>t</SUP> þat &amp; scrykede for fer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; woke hurre moder &amp; hurr<HI REND="italic">e</HI> sust<HI REND="italic">er</HI>en þ<HI REND="italic">at</HI> lye her<HI REND="italic">e</HI> by.</L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> moder was sore afferde also</L>
<L>&amp; sayde: »dure, god douȝt<HI REND="italic">er,</HI> what eylluth þe?«</L>
<L N="1675">»A dredefull<HI REND="italic">e</HI> sweuene, moder, y mette þo,</L>
<L>þe whyche, moder, gretlyche greuys me.</L>
<L>Me þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> my ryȝt Eyȝe fell<HI REND="italic">e</HI> ouȝt of my hedde</L>
<L>Doun in to þe grounde fast me by.</L>
<L>Hit betokenyth þ<HI REND="italic">at</HI> my brother<HI REND="italic">e</HI> shall<HI REND="italic">e</HI> be dedde</L>
<L N="1680">Sone after þis tyme now sodenly;</L>
<L>For y knowe hit, he sayde, ryȝt well<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat hit nyll<HI REND="italic">e</HI> turne non other-warde</L>
<L>Bot soden deythe woll<HI REND="italic">e</HI> come full<HI REND="italic">e</HI> snell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>To my brother, kyng Edward<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L N="1685">And ryȝt so hit by-fell<HI REND="italic">e</HI> aft<HI REND="italic">er</HI>ward sone—</L>
<L>In what manere, ychull<HI REND="italic">e</HI> ȝov say.</L>
<L>þis ȝong kyng þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> gone</L>
<L>Into a forest<HI REND="italic">e</HI> vpon a day hym to play,</L>
<L>And to seyn Etheldrede, his brother, also,</L>
<L N="1690">þe whyche he loued as his lyff.</L>
<L>Bot his stepmoder slow hym þo,</L>
<L>As he dronge þer<HI REND="italic">e,</HI> w<SUP>t</SUP> hurre knyff.</L>
<L>And when seynt Ede tythynges hadde</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> kyng Edward<HI REND="italic">e</HI> here brother was þus deyde,</L>
<L N="1695">Myche sorow forsoth he þo made,</L>
<L>&amp; byde þ<HI REND="italic">at</HI> his body to Schaftesbury wer<HI REND="italic">e</HI> leyde</L>
<L>In to þe gouernell<HI REND="italic">e</HI> of quene Eluyne,</L>
<L>þat was þe moder of kyng Edgare;</L>
<L>þe whyche was ȝet þ<HI REND="italic">at</HI> tyme alyue,</L>
<L N="1700">&amp;, as y trawe, he dwelt þo þare.</L>
<L>&amp; þus was forthe-fulde þe prophecy of þe sweuene</L>
<L>Of þe tweyn appullon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> fellon from þe tre i<HI REND="italic">n</HI> to þe wat<HI REND="italic">er</HI> i<HI REND="italic">n</HI> his the<HI REND="italic">n</HI>kyng,</L>
<L>Ryȝt as hit was expoundud to hym by his moder, Eluyn þe quene,</L>
<L>þe first ȝer<HI REND="italic">e</HI> off his regnyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="1705">&amp; so was þe sweuene of his sust<HI REND="italic">er</HI> seynt Ede</L>
<L>Of hurre ryȝt yȝe ouȝt of her<HI REND="italic">e</HI> hedde fallyng,</L>
<L>As ȝe a lytyl byfore myȝten rede,</L>
<L>Was very tokene of his martringe.—</L>
<L><PB N="39" REF="40"/>
Bot when kyng<HI REND="italic">e</HI> Edward<HI REND="italic">e</HI> was þus deyde,</L>
<L N="1710">In maner<HI REND="italic">e</HI> ryȝt as ychaue sayde,</L>
<L>þe lordus of þe reme token hem to rede</L>
<L>To make hurre quene þ<HI REND="italic">at</HI> holy mayde,</L>
<L>And saydon: Etheldrede oȝte not to be kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>For he was causa of his brotheris deythe,</L>
<L N="1715">&amp; also, for he was so ȝong<HI REND="italic">e</HI> a thyng</L>
<L>&amp; couȝthe nowthre mesure ny methe.</L>
<L>Bot þey ordeyneden a p<HI REND="italic">ar</HI>leme<HI REND="italic">n</HI>t anon<HI REND="italic">e</HI> ryȝt þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>To loke who hadde most skyll<HI REND="italic">e</HI> to ben herr<HI REND="italic">e</HI> kyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; duden acord<HI REND="italic">e</HI> þo all<HI REND="italic">e</HI> þe reme y-fere</L>
<L N="1720">þ<HI REND="italic">at</HI> þis holy mayde shuld<HI REND="italic">e</HI> haue þe reme i<HI REND="italic">n</HI> gou<HI REND="italic">er</HI>nyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>By-causa þ<HI REND="italic">at</HI> Edward<HI REND="italic">e</HI> for Etheldrede was slave,</L>
<L>þey sayden þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt not challange þ<HI REND="italic">at</HI> heritage,</L>
<L>Ny nomore ryȝt hadde þ<HI REND="italic">er</HI>to by ony lawe</L>
<L>Non hadde he þ<HI REND="italic">at</HI> nas not of þ<HI REND="italic">at</HI> lynage;</L>
<L N="1725">Wherfore þey acordeden all<HI REND="italic">e</HI> to won entent:</L>
<L>Of all<HI REND="italic">e</HI> Englond<HI REND="italic">e</HI> to make þis holy mayde quene.</L>
<L>And messangeres ben toward<HI REND="italic">e</HI> hurre y-sent</L>
<L>To Wylton<HI REND="italic">e</HI> anon, w<SUP>t</SUP>-ouȝten ony wene,</L>
<L>To loke what þis mayde wold<HI REND="italic">e</HI> say</L>
<L N="1730">Of þis matere y-touchyde byfore.</L>
<L>Bot euer continuallyche he sayde nay,</L>
<L>&amp; preyȝede hem to speke þ<HI REND="italic">er</HI>of to her nomore;</L>
<L>For he had leuer, he sayde, to s<HI REND="italic">er</HI>ue hurr<HI REND="italic">e</HI> god</L>
<L>And eu<HI REND="italic">er</HI> to kepe herre maydenhode in cla<HI REND="italic">n</HI>nasse,</L>
<L N="1735">þen ony other rychesse of worldelyche gode,</L>
<L>Or to ben quene or Emp<HI REND="italic">er</HI>asse. <NOTE PLACE="foot">1736) Ms. Orto.</NOTE></L>
<L>&amp; when þe messagers seyen herre so stedfast<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat he nold<HI REND="italic">e</HI> for no thynge change her<HI REND="italic">e</HI> þouȝt,</L>
<L>þey turden hem aȝeyne at þe last,</L>
<L N="1740">And suche tythynges to þe lordus þey brouȝt, <NOTE PLACE="foot">1740) turden st. turnden.</NOTE></L>
<L>And sayden þ<HI REND="italic">at</HI> hurre hert was as hard as ony ston<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; þat þey myȝt for no thyng<HI REND="italic">e</HI> change her<HI REND="italic">e</HI> þouȝt;</L>
<L>For other<HI REND="italic">e</HI> encresse of lordshepe kepte he non<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot onlyche to s<HI REND="italic">er</HI>ue god þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> has wrouȝt.</L>
<L N="1745">And when þus lordus seyen non<HI REND="italic">e</HI> other won<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Bot þat Etheldrede most nede be hurr<HI REND="italic">e</HI> kyng—</L>
<L>For other heyre forsothe nasse non<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Seythe þis holy mayde nold<HI REND="italic">e</HI> not ben hurr<HI REND="italic">e</HI> quene for no thyng;—</L>
<L>For he nold<HI REND="italic">e</HI> non<HI REND="italic">e</HI> suche charge vpon<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> take</L>
<L N="1750">Bot myche leuer he hadde to abyde stylle i<HI REND="italic">n</HI> hurre abbay,</L>
<L>&amp; myche more þouȝt he had a chapell<HI REND="italic">e</HI> to make</L>
<L>In worshyppe of seynt Denys &amp; of his day</L>
<L><PB N="40" REF="41"/>
þen to ben<HI REND="italic">e</HI> quene of Englond<HI REND="italic">e</HI> &amp; Fraunce y-fere</L>
<L>Or lady of ony gretter astate y-wys,</L>
<L N="1755">&amp; sayde þ<HI REND="italic">at</HI> here kyndam nas not here</L>
<L>Bot w<SUP>t</SUP> god hit was in heuene blys;</L>
<L>And also eu<HI REND="italic">er</HI> he bare in hurr<HI REND="italic">e</HI> þouȝt</L>
<L>þe Passyon þ<HI REND="italic">at</HI> god suffrud for vs on<HI REND="italic">e</HI> gode Fryday<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And how dure monkende þer<HI REND="italic">e</HI> he bouȝt,</L>
<L N="1760">&amp; how myche soro was in his moderes hert þ<HI REND="italic">at</HI> day,</L>
<L>And also how lytull<HI REND="italic">e</HI> his martrus setton by worldelyche gode,</L>
<L>&amp; of þe gret sorowe þ<HI REND="italic">at</HI> þey suffredone for goddus lone her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And how gret loue and trust þey haddon in godde</L>
<L>þat þey nold<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> for no peyne change hurre cher<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="1765">He þouȝt in hurr<HI REND="italic">e</HI> hert full<HI REND="italic">e</HI> oft-tymes also</L>
<L>þat he was y-spoused to goddus sone off heuene</L>
<L>And þat he hadde hurr<HI REND="italic">e</HI> maydenhode a-vowyd hym to,</L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt neu<HI REND="italic">er</HI> a grett<HI REND="italic">er</HI> quene bene.</L>
<L>þis was þe cause, as ychaue oft redde,</L>
<L N="1770">þ<HI REND="italic">at</HI> he nold<HI REND="italic">e</HI> not quene of Englond<HI REND="italic">e</HI> be</L>
<L>Bot abyde styll<HI REND="italic">e</HI> in herr<HI REND="italic">e</HI> abbay &amp; s<HI REND="italic">er</HI>ue hurr<HI REND="italic">e</HI> god</L>
<L>W<SUP>t</SUP> mekenesse &amp; w<SUP>t</SUP> virginite.</L>
<L>Bot anon<HI REND="italic">e</HI> after he let make at Wylton<HI REND="italic">e</HI> y-wys <NOTE PLACE="marg">Beda.</NOTE></L>
<L>A full<HI REND="italic">e</HI> fayr<HI REND="italic">e</HI> chapell<HI REND="italic">e</HI> of lyme &amp; ston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="1775">In þe worshep off seynt Denys;</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> chapell<HI REND="italic">e</HI> was made: sone after hit was don<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>A porche was made byfore þ<HI REND="italic">at</HI> chapell<HI REND="italic">e</HI> by gode avyse</L>
<L>W<SUP>t</SUP> þre lytull<HI REND="italic">e</HI> ȝates of entryng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þe wheche weron set on crosse wyse,</L>
<L N="1780">w<SUP>t</SUP> þre crosses also of ryȝt gode peyndyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe passion<HI REND="italic">e</HI> of god was well<HI REND="italic">e</HI> peyndud þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And þe sepulcre of god<HI REND="italic">e</HI> was peyntede þer<HI REND="italic">e</HI> also,</L>
<L>&amp; þe ymage of seynt Denys w<SUP>t</SUP> oþ<HI REND="italic">er</HI> y-fer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> gold<HI REND="italic">e</HI> and asere &amp; mony oþ<HI REND="italic">er</HI> coloures mo.</L>
<L N="1785">þis purtat<HI REND="italic">ur</HI> he bare eu<HI REND="italic">er</HI> in her<HI REND="italic">e</HI> clene hert</L>
<L>Of goddus Passion, as y sayde ere, &amp; of his wo</L>
<L>&amp; of his woundys hard and smert;</L>
<L>And i<HI REND="italic">n</HI> þis newe chapell<HI REND="italic">e</HI> he peyndede hem þo.</L>
<L>Y-wallud &amp; y-foundyde þis chapell<HI REND="italic">e</HI> was full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="1790">&amp; ryȝt ryallyche y-peyndyde hit was also</L>
<L>W<SUP>t</SUP> gold<HI REND="italic">e</HI> &amp; w<SUP>t</SUP> asere &amp; oþere coloures eueredell<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Dan Benna halp ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>to.</L>
<L>&amp; when þis chapell<HI REND="italic">e</HI> was y-made</L>
<L>W<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> þe pareyll<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> longede þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L N="1795">Seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>of sone warnyng hade,</L>
<L>And þedur he come to halwe hit anon<HI REND="italic">e</HI> þo.</L>
<L>Bot a sole<HI REND="italic">m</HI>pniere dedicacion<HI REND="italic">e</HI> for-sothe þ<HI REND="italic">er</HI> nas</L>
<L>In Wylton neu<HI REND="italic">er</HI> byfore þ<HI REND="italic">at</HI> day y-don<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>For god hym-self þ<HI REND="italic">at</HI> day þer<HI REND="italic">e</HI> was</L>
<L N="1800">&amp; blessed þ<HI REND="italic">at</HI> Chapell<HI REND="italic">e</HI> euery ston<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L><PB N="41" REF="42"/>
W<SUP>t</SUP> Joy y-crownyd þ<HI REND="italic">at</HI> mayde hym seyeȝe</L>
<L>Frome aboue come downe w<SUP>t</SUP> ryȝt glad chere;</L>
<L>Bot seynt Denys come furst doun<HI REND="italic">e</HI> from god an heyȝe</L>
<L>And toke þ<HI REND="italic">at</HI> mayde by þe hond<HI REND="italic">e</HI> ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI>— <MILESTONE N="216" UNIT="f."/></L>
<L N="1805">A trewe messanger<HI REND="italic">e</HI> forsoth<HI REND="italic">e</HI> was he,</L>
<L>To bydde hurre byhold vpward<HI REND="italic">e</HI> toward<HI REND="italic">e</HI> god an hyȝe;</L>
<L>For god badde hym take hede to þ<HI REND="italic">at</HI> mayden fre,</L>
<L>Ryȝt as seynt Jon dude to owre ladyȝe.</L>
<L>For herre keper forsothe he hadde be long byfore</L>
<L N="1810">And sauede hurr<HI REND="italic">e</HI> body, hurr<HI REND="italic">e</HI> hert, hurr<HI REND="italic">e</HI> þouȝt i<HI REND="italic">n</HI> chastyte,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he nas neuer from þe tyme þ<HI REND="italic">at</HI> he was bore</L>
<L>Dyffoullyd w<SUP>t</SUP> dede or spotte of sensualyte.</L>
<L>In spirite he hurr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> tyme ladde—</L>
<L>For he lad not her<HI REND="italic">e</HI> þere bodyly.</L>
<L N="1815">Bot seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> was þ<HI REND="italic">er</HI>of full<HI REND="italic">e</HI> gladde,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> went þo hem fast by.</L>
<L>For seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> sawe hit verylyche in seyȝt</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Denys ladde þ<HI REND="italic">at</HI> mayden by þe hond<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; also he sawe þe gret, hoge leyȝt</L>
<L N="1820">þ<HI REND="italic">at</HI> was in þ<HI REND="italic">at</HI> place þere þey dud stond<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>And seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> sawe how þ<HI REND="italic">at</HI> mayde also</L>
<L>Made full<HI REND="italic">e</HI> oft-tymes a crosse by-fore her<HI REND="italic">e</HI> throte.</L>
<L>And to þ<HI REND="italic">at</HI> ensampull<HI REND="italic">e</HI> he toke ryȝt gode hede þo</L>
<L>And sayde: »douȝt<HI REND="italic">er,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> fyng<HI REND="italic">ur</HI> shall<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> rote.«—</L>
<L N="1825">þus sayde seynt Donston<HI REND="italic">e,</HI> &amp; sothe hit ys:</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> fyngur rotede neu<HI REND="italic">er</HI> ȝet</L>
<L>Ny neuer hit ne shall<HI REND="italic">e</HI> rote her<HI REND="italic">e</HI>-after y-wys;</L>
<L>For þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> afterward<HI REND="italic">e</HI> by vision mete.</L>
<L>For hit was byfore þe Translacyon of þ<HI REND="italic">at</HI> holy mayde</L>
<L N="1830">To seynt Dunston ysend<HI REND="italic">e</HI> &amp; by tokon to hym y-tolte,</L>
<L>And also openlyche to kyng Etheldrede here brother y-sayde,</L>
<L>And also to Ordulf þ<HI REND="italic">at</HI> was þe kyng<HI REND="italic">us</HI> prince so bold<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> hurre hond<HI REND="italic">e</HI> shuld<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> y-rotyd be,</L>
<L>In skynne, bode, flessh, nyȝe bon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="1835">Bot euer stond<HI REND="italic">e</HI> styll<HI REND="italic">e</HI> in won dygre,</L>
<L>By-cause of þe gode dedus þ<HI REND="italic">at</HI> he þ<HI REND="italic">er-</HI>w<SUP>t</SUP> had donn<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot when þe dedicacion<HI REND="italic">e</HI> was þus y-donn<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>In manere ryȝt as ychaue now ysayde,</L>
<L>Seynt Donston went to masse þo anon<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="1840">For all<HI REND="italic">e</HI> thyng was forthe redy þ<HI REND="italic">er</HI>to y-leyde.</L>
<L>Bot when seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> was at his masse,</L>
<L>Sone after þ<HI REND="italic">at</HI> holy sacryng</L>
<L>A lettre doun to hym y-send<HI REND="italic">e</HI> was</L>
<L>By seynt Denys from heuene kyng.</L>
<L N="1845">þe tenour<HI REND="italic">e</HI> of þe lett<HI REND="italic">er</HI> was sothely þis:</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> sone after þe ȝend<HI REND="italic">e</HI> of fowrty dayes &amp; thre</L>
<L>Mayde Edes body shall<HI REND="italic">e</HI> dye &amp; hurr<HI REND="italic">e</HI> sowle come to blys</L>
<L>&amp; dwell<HI REND="italic">e</HI> in heuene w<SUP>t</SUP> angels fre;</L>
<L><PB N="42" REF="43"/>
»þ<HI REND="italic">at</HI> sote rose-blossom, goddus owne spouse,</L>
<L N="1850">Shall<HI REND="italic">e</HI> not long w<SUP>t</SUP> ȝov in vrthe a-byde,</L>
<L>Bot he shull<HI REND="italic">e</HI> come vp to goddus howse</L>
<L>Anon ryȝt after þis forsayde tyde.«</L>
<L>&amp; when seynt Donston<HI REND="italic">e</HI> þis lett<HI REND="italic">er</HI> had redde</L>
<L>&amp; follyche co<HI REND="italic">n</HI>sayuyd all<HI REND="italic">e</HI> þe hole entent,</L>
<L N="1855">Sore he wepe &amp; sore he grede;</L>
<L>Bot nomon<HI REND="italic">e</HI> ellys wyst what he ment.</L>
<L>His mynstres dreddon<HI REND="italic">e</HI> hem full<HI REND="italic">e</HI> sore,</L>
<L>&amp; yche mon þ<HI REND="italic">at</HI> abouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> aut<HI REND="italic">er</HI> stode,</L>
<L>&amp; merueylledo<HI REND="italic">ne</HI> gretlyche wherfore</L>
<L N="1860">þis holy bysshop was of so drery mode.</L>
<L>Bot a monke, þ<HI REND="italic">at</HI> was hym þo nyȝe</L>
<L>&amp; also þ<HI REND="italic">at</HI> preueyȝe of his consell<HI REND="italic">e</HI> þo was,</L>
<L>Askede of hym, when he time seyȝe:</L>
<L>What was þe cause of his heuynasse.</L>
<L N="1865">And he w<SUP>t</SUP> sore sykyng &amp; snobbyng bothe</L>
<L>Vnswered þe monk<HI REND="italic">e,</HI> &amp; sayde ryȝt þus:</L>
<L>»þis holy mayden Ede w<SUP>t</SUP>-ouȝten othe</L>
<L>Shall<HI REND="italic">e</HI> hastely ben take a-way from vs.</L>
<L>þis mayden is so clene &amp; so v<HI REND="italic">er</HI>tuose also,</L>
<L N="1870">þ<HI REND="italic">at</HI> þis synfull<HI REND="italic">e</HI> world<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> so horry ys,</L>
<L>Maynot kepe hurr<HI REND="italic">e</HI> body no lengur her<HI REND="italic">e</HI> in wo,</L>
<L>Bot (god) woll<HI REND="italic">e</HI> haue hurre vp to his blys.«, <NOTE PLACE="foot">1872) god fehlt.</NOTE></L>
<L>Bot when seynt Donston<HI REND="italic">e</HI> had þus ysayde,</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> þe folke þ<HI REND="italic">at</HI> hit herd<HI REND="italic">e,</HI> maden gret soro &amp; dolo<HI REND="italic">ur;</HI></L>
<L N="1875">Bot þe mayden kneled at þe auters ȝende, ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> apayde,</L>
<L>&amp; abode þer<HI REND="italic">e</HI> to reSaue hurr<HI REND="italic">e</HI> saueour.</L>
<L>þo when þis masse was fullyche don<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; þis holy mayde y-hoselud was,</L>
<L>Seynt Donston lette graue þis lettre in þe auter-ston— <MILESTONE N="217" UNIT="f."/></L>
<L N="1880">&amp; ȝet þat letter is in þe same place.</L>
<L>&amp; also he clepte þ<HI REND="italic">at</HI> mayden to hym þo</L>
<L>&amp; told<HI REND="italic">e</HI> to herre euerydele þis case,</L>
<L>&amp; bad hurre take ryȝt gode hede þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>»For ouȝt of þis world<HI REND="italic">e</HI> ȝ<HI REND="italic">e</HI> shull<HI REND="italic">e</HI> hastely pas;«</L>
<L N="1885">&amp; badde hurr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he shuld<HI REND="italic">e</HI> make hurr<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> redy,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt clerelyche þ<HI REND="italic">at</HI> way go</L>
<L>þe whyche lastyth vp to heuene an heyȝe,</L>
<L>And told<HI REND="italic">e</HI> hurre what day he shuld<HI REND="italic">e</HI> dye also.</L>
<L>And when seynt Dunston<HI REND="italic">e,</HI> as y sayde ȝow ere,</L>
<L N="1890">Hadde writon<HI REND="italic">e</HI> þus day &amp; to hurre eke y-told<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">1890) vor to hurre ist &amp; überschr.; nach to hurre folgt im Ms.; Bl.: H. w. þus day to hurre &amp; eke y-told<HI REND="italic">e.</HI></NOTE></L>
<L>He toke his leue w<SUP>t</SUP> drere cher<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> wepyng hynon<HI REND="italic">e</HI> &amp; hert full<HI REND="italic">e</HI> cold<HI REND="italic">e.</HI> <NOTE PLACE="foot">1892) hynon = eyes.</NOTE></L>
<L><PB N="43" REF="44"/>
Bot þis mayde past forthe &amp; madde gode cher<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And þonged god heylyche of his sond<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="1895">Bot when þe tyme was come so nere,</L>
<L>Euene þe seuethe day by-fore, y vnderstond<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Almyȝty god come from heuene an heyȝe</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> a mery spouse-song knokede at hurr<HI REND="italic">e</HI> ȝate</L>
<L>&amp; sayde: »aryse vp, my collour<HI REND="italic">e,</HI> my frend, and heyȝe!</L>
<L N="1900">For ȝe shull<HI REND="italic">e</HI> come to me nowe for algate.«</L>
<L>þus v<HI REND="italic">er</HI>sus ȝe shull<HI REND="italic">e</HI> þus expounde &amp; vnderstond<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> Jh<HI REND="italic">es</HI>u, þ<HI REND="italic">at</HI> was of Mary y-bore,</L>
<L>To his spouse, seynt Ede, sende doun<HI REND="italic">e</HI> a sond<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þe seuethe day of hurr<HI REND="italic">e</HI> deythe by-fore.</L>
<L N="1905">A tokon of sekenesse he send hurr<HI REND="italic">e</HI> tyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>To warne hurr<HI REND="italic">e</HI> þ<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> day was neyȝe;</L>
<L>&amp; also by a noþ<HI REND="italic">er</HI> ensampull<HI REND="italic">e</HI> he knewe full<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝt next after by sweuene seyȝe. <NOTE PLACE="marg">Sompnium miraculosum.</NOTE></L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> thouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> chaufer<HI REND="italic">e,</HI> þe whyche was of ledde y-made,</L>
<L N="1910">In þe whyche wat<HI REND="italic">er</HI> hurre to wasshe was wonto be hatte,</L>
<L>Was set ouer a feure bothe gret &amp; sadde,</L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">at</HI> a nox went þreyȝe abouȝte all<HI REND="italic">e</HI> þat, <NOTE PLACE="foot">1912) = an ox. Bl. preyȝe.</NOTE></L>
<L>&amp; euer as he went, he song þis songe:</L>
<L>»Where-eu<HI REND="italic">er</HI> a spirite woll<HI REND="italic">e</HI> be, he may both breth &amp; blawe,</L>
<L N="1915">&amp; his voys þow mayȝte here euer among<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot whethen he cometh &amp; houder<HI REND="italic">e</HI> he woll<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> shaltus not knawe.« <NOTE PLACE="foot">1916) not überschr.</NOTE></L>
<L>Lord, what shuld<HI REND="italic">e</HI> þis sweuene ellus signify</L>
<L>Bot þ<HI REND="italic">at</HI> warnyng to herr<HI REND="italic">e</HI> from god by þis oxe send was</L>
<L>þat hurre soule shuld<HI REND="italic">e</HI> come sone to heuene an heyȝe,</L>
<L N="1920">Ryȝt as Baalam was warnyd of þe angell<HI REND="italic">e</HI> by his asse;</L>
<L>To haue þe Joy &amp; þe blys þat euere shall<HI REND="italic">e</HI> last,</L>
<L>As seynt Dunston had told<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI>-byfore.</L>
<L>Bot hurr<HI REND="italic">e</HI> flessh<HI REND="italic">e</HI> for drede quakedde full fast,</L>
<L>Bot hurr<HI REND="italic">e</HI> soule was glad &amp; drede no sore.</L>
<L N="1925">Hurr<HI REND="italic">e</HI> obyt he let þo þere do anon<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="foot">1925) Bl. l. falsch held st. he let.</NOTE></L>
<L>&amp; for herr<HI REND="italic">e</HI> p<HI REND="italic">re</HI>stes he ordeynede <HI REND="italic">t</HI>o syng &amp; rede. <NOTE PLACE="foot">1926) Ms. so st. to.</NOTE></L>
<L>He gate to herr<HI REND="italic">e</HI> tombe no ryall<HI REND="italic">e</HI> ston<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot mony pore men to clothe &amp; fede.</L>
<L>þe þryd nyȝt after a noþ<HI REND="italic">er</HI> sweuene ȝet mette he: <NOTE PLACE="marg">Sompnium miraculosum.</NOTE></L>
<L N="1930">þ<HI REND="italic">at</HI> a fayr<HI REND="italic">e</HI> Tombe was made þer<HI REND="italic">e</HI> of þ<HI REND="italic">at</HI> leyde,</L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> hurre soule was fate to heuene w<SUP>t</SUP> angels fre <NOTE PLACE="foot">1931) fate fatte = fetched.</NOTE></L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> body was hollyche in þ<HI REND="italic">at</HI> tombe y-leyde.</L>
<L>Of þis chaufre, of þe whyche y dud byfore ȝow tell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þis fayre tombe hurre þouȝt was þo y-made of þ<HI REND="italic">at</HI> leyde</L>
<L N="1935">&amp; closede hurr<HI REND="italic">e</HI> body abouȝt euery dell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>When hit was w<SUP>t</SUP>-inne hit y-leyde.</L>
<L><PB N="44" REF="45"/>
And also in þe mortyde when þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝt was gon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe colleron þ<HI REND="italic">at</HI> he was wond<HI REND="italic">e</HI> to kepe &amp; fede</L>
<L>Weron y-fond<HI REND="italic">e</HI> as deyde as ony ston<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L N="1940">þo knowe hurr<HI REND="italic">e</HI> moder full<HI REND="italic">e</HI> well þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> be dede.</L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> dethe-day heyȝede vpon herr<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> fast;</L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> flessh<HI REND="italic">e</HI> tremblede &amp; drede full<HI REND="italic">e</HI> sore,</L>
<L>&amp; also he was full<HI REND="italic">e</HI> sore agast<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Lest he nadnot plesud god well<HI REND="italic">e</HI> eu<HI REND="italic">er</HI>-more.</L>
<L N="1945">Bot eu<HI REND="italic">er</HI> he cryed to god &amp; preyȝede fast</L>
<L>And sayde: »lord god, y betake my soule to þe;</L>
<L>Bryng hym to þy Joy þ<HI REND="italic">at</HI> shall<HI REND="italic">e</HI> euer last.</L>
<L>Lord<HI REND="italic">e</HI> Jh<HI REND="italic">es</HI>u, my trust is all<HI REND="italic">e</HI> clene in þy pyete.</L>
<L>Jh<HI REND="italic">es</HI>u lord<HI REND="italic">e,</HI> y drede me full<HI REND="italic">e</HI> sore</L>
<L N="1950">Lest y naue not don<HI REND="italic">e</HI> to þe aryȝt;</L>
<L>Bot, Jh<HI REND="italic">es</HI>u, þ<HI REND="italic">at</HI> wer<HI REND="italic">e</HI> of Mary y-bore,</L>
<L>Ȝeue me grace to haue my lampe lyȝt.</L>
<L>Jh<HI REND="italic">es</HI>u, ȝyff þ<HI REND="italic">at</HI> my lampe be fond<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP>-ouȝt lyȝt,</L>
<L>Of whome shall y aske help bot onlyche of þe?</L>
<L N="1955">Lord, as þ<HI REND="italic">ou</HI> art full<HI REND="italic">e</HI> of grace and myȝt,</L>
<L>Heyȝe now fast &amp; come to me!</L>
<L>For to me now grete tribulacyon comen ys.</L>
<L>Lord god Jh<HI REND="italic">es</HI>u, haue pyte of me!</L>
<L>For full well I knowe, non help þ<HI REND="italic">er</HI> nys</L>
<L N="1960">Bot onlyche, fadur of heuene, in þe.</L>
<L>Wherefore, lord Jh<HI REND="italic">es</HI>u, forsake me nouȝt</L>
<L>Nowe, lord<HI REND="italic">e,</HI> in my greste nede;</L>
<L>For wyth gret payne þ<HI REND="italic">ou</HI> hast me bouȝt, <MILESTONE N="218" UNIT="f."/></L>
<L>For me, lord, þ<HI REND="italic">ou</HI> suffrestude þy woundys blede. <NOTE PLACE="foot">1964) l. suffreduste.</NOTE></L>
<L N="1965">Lord Jh<HI REND="italic">es</HI>u, I pray þe, forsake me nouȝt!</L>
<L>For holyche my trust is, Jh<HI REND="italic">es</HI>u, in þe.</L>
<L>How dure, lord Jh<HI REND="italic">es</HI>u, hast þ<HI REND="italic">ou</HI> me bouȝt!</L>
<L>þ<HI REND="italic">ou</HI> dyedust for me, Jh<HI REND="italic">es</HI>u, vpon<HI REND="italic">e</HI> þe tre.</L>
<L>Jh<HI REND="italic">es</HI>u, þaw y dede ofto-tymes a-mys,</L>
<L N="1970">Euere to plese þe was hollyche my wyll<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Y forsoke ȝowe neu<HI REND="italic">er,</HI> my lorde, y-wys;</L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe knowe, Jh<HI REND="italic">es</HI>u, full<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L>»Dure moder, q<HI REND="italic">uo</HI>d þ<HI REND="italic">at</HI> mayde ryȝt anon<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>Preyȝe my sustron þ<HI REND="italic">at</HI> þey come<HI REND="italic">n</HI> all<HI REND="italic">e</HI> hedur<HI REND="italic">e</HI> now byfore me,</L>
<L N="1975">þat y may aske for-ȝeuenesse of ȝow &amp; of hem also</L>
<L>Of þe displesau<HI REND="italic">n</HI>ce þ<HI REND="italic">at</HI> ychaue do to ȝow &amp; to hem, my mod<HI REND="italic">er</HI> fre.«</L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> moder past forth<HI REND="italic">e</HI> in to þe abbay þo anon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Wepyng and snobbyng<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> hert full<HI REND="italic">e</HI> sore.</L>
<L>Hurre sustren come<HI REND="italic">n</HI> þedur to hurr<HI REND="italic">e</HI> þo eu<HI REND="italic">er</HI>ychon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="1980">&amp; knelledon<HI REND="italic">e</HI> doun<HI REND="italic">e</HI> mekelyche þ<HI REND="italic">at</HI> mayde byfore.</L>
<L>»I preyȝe ȝow, sustren, q<HI REND="italic">uo</HI>d þ<HI REND="italic">at</HI> mayden anon<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>For-ȝeue ȝe me all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> ychaue aȝeyn<HI REND="italic">us</HI> ȝow mys-wrouȝt;</L>
<L>And y preyȝe ȝow, der<HI REND="italic">e</HI> modur, for-ȝeuyth me also</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> y chaue displeyseyde ȝow, i<HI REND="italic">n</HI> worde, i<HI REND="italic">n</HI> dede or þouȝt.«</L>
<L N="1985"><PB N="45" REF="46"/>
þo wepton<HI REND="italic">e</HI> full fast þus ladyes all<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And snobbedon<HI REND="italic">e</HI> &amp; sykedon<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> sore;</L>
<L>Hurre modur a-doun<HI REND="italic">e</HI> affowe dudde fall<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>For sorwe he myȝt wepe. nomore.</L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> þey sayden: »lady, what nede was þis,</L>
<L N="1990">Of vs to aske ony forȝeuenesse?</L>
<L>For, treuely, ȝe dudon<HI REND="italic">e</HI> neuer<HI REND="italic">e</HI> to vs amys,</L>
<L>Bot ȝeue to vs gou<HI REND="italic">er</HI>nau<HI REND="italic">n</HI>ce of gode lore &amp; off g<HI REND="italic">ra</HI>ce<HI REND="italic">.</HI>«</L>
<L>þen spake Wultrud<HI REND="italic">e,</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> modur dure:</L>
<L>»My dure douȝt<HI REND="italic">er,</HI> what shall<HI REND="italic">e</HI> y nowe do? <NOTE PLACE="foot">1994) nowe überschr.</NOTE></L>
<L N="1995">Whom shall y haue now to my fer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>When ȝe arne þus from me go?«</L>
<L>In þis moner<HI REND="italic">e</HI> þey sorwedon<HI REND="italic">e</HI> &amp; sykede sore,</L>
<L>þns ladyes and hurr<HI REND="italic">e</HI> modur y-fere.</L>
<L>þis mayden preyȝede hem euermore</L>
<L N="2000">þ<HI REND="italic">at</HI> þey shuld<HI REND="italic">e</HI> ben of ryȝt gode cher<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot when hurre mowrenyng was aller<HI REND="italic">e</HI>-mast,</L>
<L>Seynt Dunston knew full well alle þis:</L>
<L>&amp; come to Wylton<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e</HI> in gret hast,</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe sacrame<HI REND="italic">n</HI>tis to hurre he dede y-wys,</L>
<L N="2005">As schroue herr<HI REND="italic">e,</HI> hoselder, &amp; aneled herr<HI REND="italic">e</HI> he dude also, <NOTE PLACE="foot">2005) hoselder = hoseld her. dude itt überschr.</NOTE></L>
<L>&amp; sayde: »douȝt<HI REND="italic">er,</HI> loke þat þ<HI REND="italic">ou</HI> be of gode chere!</L>
<L>For vp to þi spouse þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt now go</L>
<L>&amp; dwell in heuene w<SUP>t</SUP> angels clere.</L>
<L>Vp to þ<HI REND="italic">at</HI> place, douȝt<HI REND="italic">er,</HI> now shaltow go</L>
<L N="2010">þer<HI REND="italic">e</HI> as ioy &amp; blysse shall euer be,</L>
<L>Joy and myrthe, and neuer wo,</L>
<L>In heuene w<SUP>t</SUP> god i<HI REND="italic">n</HI> t<HI REND="italic">ri</HI>nite;</L>
<L>Reseyue þ<HI REND="italic">at</HI> corone þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt, douȝt<HI REND="italic">er,</HI> also</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þy spouse hath ordeynyd þere to þe,</L>
<L N="2015">And dwelle þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt þere, for euere &amp; ho, <NOTE PLACE="foot">2015) ho, o = ay.</NOTE></L>
<L>W<SUP>t</SUP> coronede virgin<HI REND="italic">us</HI> and maydens fre.</L>
<L>Bot herken, douȝt<HI REND="italic">er,</HI> &amp; ryȝt wel be-hold<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>For now þy spouse dothe clepte þe</L>
<L>To ȝelde to þy mede and meryte a hondrid fold<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="2020">þ<HI REND="italic">at</HI> longeþ to þy clene virginite—</L>
<L>For þe corone of mayden-hode þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt wer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And dwell<HI REND="italic">e</HI> in heuene w<SUP>t</SUP> þy spouse—</L>
<L>For, þaw þ<HI REND="italic">ou</HI> be broune, þ<HI REND="italic">ou</HI> art ryȝt wel-shape &amp; fere.</L>
<L>þ<HI REND="italic">er</HI>fore, douȝt<HI REND="italic">er,</HI> forȝete þy p<HI REND="italic">e</HI>ple &amp; eke þy fadur house.<NOTE PLACE="foot">2024 Ms. pople?</NOTE></L>
<L N="2025">For þe kyng, þy spouse, couetyth þy shappe</L>
<L>&amp; to se also þi fayr<HI REND="italic">e</HI> bewete:</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> clothus of ioy he wyl þe lappe,</L>
<L>For ryȝt well<HI REND="italic">e,</HI> douȝt<HI REND="italic">er,</HI> he louys þe.</L>
<L><PB N="46" REF="47"/>
Heyȝe þe, douȝt<HI REND="italic">er,</HI> &amp; haff y-donn<HI REND="italic">e</HI>!</L>
<L N="2030">For þy spouse doth fast þe call<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>To hym þ<HI REND="italic">ou</HI> most come anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; dwellon<HI REND="italic">e</HI> in his ioyfull<HI REND="italic">e</HI> hall<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L>And when seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> hadde þus ysayde</L>
<L>&amp; of his s<HI REND="italic">er</HI>mon madde ful anynd<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2035">Into þis chirche þey beron þis mayde <NOTE PLACE="foot">2035) anynd<HI REND="italic">e</HI> = an ende.</NOTE></L>
<L>Bytwene herre armus, þus ladyes heynde,</L>
<L>þe whyche in þe worship of seynt Denys</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> mayde hadde y-made a litull<HI REND="italic">e</HI> byfore. <NOTE PLACE="foot">2038) y überschr.</NOTE></L>
<L>Bot furst a lady þedur y-send<HI REND="italic">e</HI> is</L>
<L N="2040">To make all<HI REND="italic">e</HI> thyngus redy þore.</L>
<L>Bot Inne þe chirche as he dud go <MILESTONE N="219" UNIT="f."/></L>
<L>W<SUP>t</SUP> mowrenyng hert &amp; sore wepyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> -inne þe quer<HI REND="italic">e,</HI> as hurre þouȝt þo,</L>
<L>He herde queresters full<HI REND="italic">e</HI> mery syng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="2045">So mery songe, as her<HI REND="italic">e</HI> þouȝt,</L>
<L>He ne herd<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> in hurr<HI REND="italic">e</HI> lyff byfore.</L>
<L>In to þe quere þo to gon he þouȝte,</L>
<L>Bot he seye a litull<HI REND="italic">e</HI> child<HI REND="italic">e</HI> þo stond þore;</L>
<L>So fayr<HI REND="italic">e</HI> a chyld<HI REND="italic">e,</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> þouȝt, he seye neu<HI REND="italic">er</HI> mo</L>
<L N="2050">Ny non<HI REND="italic">e</HI> so leyȝtsom ny so gladde of cher<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>He sayde: »my lady, whoder<HI REND="italic">e</HI> wolle ȝe go?</L>
<L>þus ben angels þ<HI REND="italic">at</HI> syng þus here,</L>
<L>&amp; abyde þe soule of þ<HI REND="italic">at</HI> mayde clene,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> song to bryng hit in to þ<HI REND="italic">at</HI> house</L>
<L N="2055">Wher<HI REND="italic">e</HI> is ioy and myrthe and eu<HI REND="italic">er</HI> has ben,</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> suche song hurr<HI REND="italic">e</HI> soule to p<HI REND="italic">re</HI>senton<HI REND="italic">e</HI> to hurr<HI REND="italic">e</HI> spouse.«</L>
<L>þo brouȝt þey þ<HI REND="italic">at</HI> holy mayden þedur anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; leydon<HI REND="italic">e</HI> hurre in þ<HI REND="italic">at</HI> same place.</L>
<L>He toke hurr<HI REND="italic">e</HI> leue þo of euery mon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2060">&amp; past vp to god þo in þ<HI REND="italic">at</HI> space.</L>
<L>þe sixstenethe day of Septe<HI REND="italic">m</HI>br<HI REND="italic">e</HI> forsothe hit was</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> god after hurr<HI REND="italic">e</HI> sowle þus send<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Commendo spiritum meum domine, he sayde, in manus tuas,</L>
<L>And ryȝt w<SUP>t</SUP> þ<HI REND="italic">at</HI> worde he made a nend<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="2065">Thre &amp; twenty wynt<HI REND="italic">er</HI> he hadde of age,</L>
<L>As þe boke sayth, of ȝerres no more,</L>
<L>Whe<HI REND="italic">n</HI> he toke hurre leue at hurr<HI REND="italic">e</HI> lynage</L>
<L>And at hurr<HI REND="italic">e</HI> modur þ<HI REND="italic">at</HI> he was of y-bore;</L>
<L>&amp; þe fourthe ȝerr<HI REND="italic">e</HI> of hurr<HI REND="italic">e</HI> brother regnyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2070">Kyng Etheldrede, as ychaue ofto redde;</L>
<L>&amp; after þe incarnacyon<HI REND="italic">e</HI> of goddus sone, heuene kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Nyne hondryd four<HI REND="italic">e</HI> score ȝere &amp; four<HI REND="italic">e</HI> were<HI REND="italic">n</HI> fully spedde.</L>
<L><PB N="47" REF="48"/>
Bot when þis virgyn was þus forth past,</L>
<L>Wultrud, hurr<HI REND="italic">e</HI> modur, wepte full<HI REND="italic">e</HI> sore;</L>
<L N="2075">Hurre hon̄dys he wrong<HI REND="italic">e,</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> teþ he gnast,</L>
<L>&amp; cryede &amp; sayde: »my wordly Joy now haue y lore.«</L>
<L>Hurre sustron wepton<HI REND="italic">e,</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> þey rende,</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> þey þe<HI REND="italic">n</HI>ne for hurr<HI REND="italic">e</HI> gret sorwe þey made.</L>
<L>Erellus and baronus, bothe sybbe and frend<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">2079) l. barouns oder baronus?</NOTE></L>
<L N="2080">Euery mon fore hurre deyth sore hert þey hade.</L>
<L>Bot þe angelus song &amp; maden gode chere</L>
<L>&amp; brouȝton hurre soule vp to heuene blys.</L>
<L>&amp; a sote sauore þe lafte styll þere</L>
<L>W<SUP>t</SUP> þ<HI REND="italic">at</HI> holy mayden<HI REND="italic">us</HI> body y-wys;</L>
<L N="2085">þ<HI REND="italic">at</HI> flauour was as sote to herre a-vis</L>
<L>And as well<HI REND="italic">e</HI> smellyng, as hem þouȝte þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>As þaw hit hadde y-come from p<HI REND="italic">ar</HI>adys,</L>
<L>To all<HI REND="italic">e</HI> hem þ<HI REND="italic">at</HI> stoden abouȝte þe ber<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot when þe day come of hurre buryenge,</L>
<L N="2090">Gret noyse men myȝt þo þere here</L>
<L>Of clerkus &amp; religiose wepyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> gret lordus of þe reme y-fer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>For mony gret lordus of hurr<HI REND="italic">e</HI> keyne</L>
<L>Comen þ<HI REND="italic">at</HI> day to hurre buryenge,</L>
<L N="2095">&amp; sore wepton<HI REND="italic">e</HI> &amp; snobbedon<HI REND="italic">e</HI> þeyne</L>
<L>For þe deythe of þ<HI REND="italic">at</HI> semely thyng.</L>
<L>And a full<HI REND="italic">e</HI> fayre p<HI REND="italic">ro</HI>cession<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> day was þer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Of bysshopp<HI REND="italic">us,</HI> Erellus &amp; baronys bothe,</L>
<L>A fayror as men sayden<HI REND="italic">e</HI> þey seyȝe neu<HI REND="italic">er</HI> ȝer<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="foot">2099) sayden<HI REND="italic">e</HI> aus saydon<HI REND="italic">e</HI> corr.</NOTE></L>
<L N="2100">þen was þere þ<HI REND="italic">at</HI> day w<SUP>t</SUP>-ouȝton<HI REND="italic">e</HI> wothe.</L>
<L>A mery masse þ<HI REND="italic">er</HI> was y-song<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Of clerkus w<SUP>t</SUP> voysus bothe heyȝe &amp; clere;</L>
<L>&amp; gret snobbyng &amp; wepyng þ<HI REND="italic">er</HI> was among.</L>
<L>Bot seynt Dunston dude hurr<HI REND="italic">e</HI> body enter<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="2105">W<SUP>t</SUP>-inne seynt Denys chirche i<HI REND="italic">n</HI> þe vrthe cold<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Hurre fayre body he dud entere—</L>
<L>For he full<HI REND="italic">e</HI> ofte had hym y-told<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> be buryed<HI REND="italic">e</HI> ryȝt þer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>For w<SUP>t</SUP> myelde wordus hee wold<HI REND="italic">e</HI> ofto tell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="2110">þ<HI REND="italic">at</HI> in þ<HI REND="italic">at</HI> place he wold<HI REND="italic">e</HI> y-buryed be—</L>
<L>Seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> mod<HI REND="italic">ur</HI> knewe þ<HI REND="italic">at</HI> full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; ofte-tymes wepe þer<HI REND="italic">e</HI> whe<HI REND="italic">n</HI>ue he dud hurr<HI REND="italic">e</HI> see. <NOTE PLACE="foot">2112) whēne überschr.</NOTE></L>
<L>Mony a masse þer<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> day was song<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; a thousand<HI REND="italic">e</HI> pore men wer<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI> y-fedde—</L>
<L N="2115">For off pore men þat day was þer<HI REND="italic">e</HI> grete throng<HI REND="italic">e,</HI> <MILESTONE N="222" UNIT="f."/></L>
<L>As ychaue ofto in þe boke y-redde.</L>
<L><PB N="48" REF="49"/>
Bot twolf hurr<HI REND="italic">e</HI> mod<HI REND="italic">ur</HI> hulde w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> algate styll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>To pray for þ<HI REND="italic">at</HI> mayden soule y-wys;</L>
<L>And ȝet in-to þis day þey done þ<HI REND="italic">er</HI> dwell<HI REND="italic">e</HI>—<NOTE PLACE="foot">2119-2121) sind unten zugeschr.</NOTE></L>
<L N="2120">At Mary Mawdelayn<HI REND="italic">us</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> dwellyng ȝet is.</L>
<L>To preyȝe for þ<HI REND="italic">at</HI> mayden soule he set hem þer<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> hert was so tendre of hurr<HI REND="italic">e</HI> chyld<HI REND="italic">e</HI> &amp; so full<HI REND="italic">e</HI> of drede,</L>
<L>&amp; for drede of hurre soule he had gret fere,</L>
<L>Albut-þaw hit ner<HI REND="italic">e</HI> no nede.</L>
<L N="2125">Nouȝt-aȝeyne-stondyng<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> in þ<HI REND="italic">at</HI> place</L>
<L>Ofto-tyme was y-sey full<HI REND="italic">e</HI> gret leyȝt</L>
<L>þer<HI REND="italic">e</HI> as hurre body enterud was,</L>
<L>Bothe by day &amp; eke by nyȝt,</L>
<L>Ȝet had hurre moder bothe douȝt &amp; drede</L>
<L N="2130">Of hurre douȝt<HI REND="italic">er</HI> soule y-wys for all<HI REND="italic">e</HI> þat,</L>
<L>&amp; made p<HI REND="italic">re</HI>stus bothe syng &amp; rede,</L>
<L>And gret penau<HI REND="italic">n</HI>ce he dud hurr<HI REND="italic">e</HI>-self algate.—</L>
<L>þis blessud virgyn, so full<HI REND="italic">e</HI> of g<HI REND="italic">ra</HI>ce, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>Nold<HI REND="italic">e</HI> not from hurr<HI REND="italic">e</HI> moder long dwell<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="2135">þe threttyth day forsothe hit was,</L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> moder he come aȝeyn tell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; told<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> mod<HI REND="italic">ur</HI> of hurre gode far<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="foot">2137) tell<HI REND="italic">e</HI> = till.</NOTE></L>
<L>&amp; of þe ioy and blysse þ<HI REND="italic">at</HI> he was inne,</L>
<L>&amp; þat he was set vpon<HI REND="italic">e</HI> þe ryȝt syde þar<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="2140">As myrth and Joy shall<HI REND="italic">e</HI> neuer blynne.</L>
<L>As þus visablelyche to hurre modur he dude aper<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; spake to hurre in hurr<HI REND="italic">e</HI> owne langage,</L>
<L>Ryȝt as a neyȝbure doth to a nother her<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Or knyȝt or squier<HI REND="italic">e</HI> to his page.</L>
<L N="2145">&amp; told<HI REND="italic">e</HI> hurre how þe enuiyus feynte, Sathanas, <NOTE PLACE="foot">2145) Ms. Ms. enmyus.</NOTE></L>
<L>Dude hurre þer<HI REND="italic">e</HI> lette w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> his myȝt,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he shulnot haue come to þ<HI REND="italic">at</HI> ioyfull<HI REND="italic">e</HI> place</L>
<L>þere-as is eu<HI REND="italic">er</HI> day &amp; neu<HI REND="italic">er</HI> nyȝt;</L>
<L>»And, dur<HI REND="italic">e</HI> moder, q<HI REND="italic">uo</HI>d þ<HI REND="italic">at</HI> mayden þo,</L>
<L N="2150">þ<HI REND="italic">at</HI> feyndus powere y dude þo spyll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>By help of þo angels, þ<HI REND="italic">at</HI> come<HI REND="italic">n</HI> me to</L>
<L>&amp; brouȝt me to heuene aȝeyn his wyll<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And so, dure moder, ychaue thrast hym doun<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI>to his place</L>
<L>þere-as meche sorwe, payne &amp; myscheff ys;</L>
<L N="2155">And yche was boron<HI REND="italic">e</HI> vp w<SUP>t</SUP> angels of grace</L>
<L>To heuene, þ<HI REND="italic">er</HI>-as is euer-lastyng ioy &amp; blys.«</L>
<L>&amp; when þis blessud virgyn had talyd tys</L>
<L>W<SUP>t</SUP> hurre dure mod<HI REND="italic">ur</HI> on þis monere,</L>
<L>He past forthe vp to heuene blys.</L>
<L N="2160">Hurre modur stodde styll<HI REND="italic">e</HI> &amp; byhulde ryȝt þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L><PB N="49" REF="50"/>
&amp; in hurre hert full<HI REND="italic">e</HI> sore he ȝet dredde,</L>
<L>Nouȝt-aȝeyne-stondyng<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he seyȝe &amp; herd<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þat blessed virgyne, hurr<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er,</HI> ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> ferde;</L>
<L>Ȝet almys-dede &amp; fastyng he dude euerylyche co<HI REND="italic">n</HI>tinuell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="2165">He dude not lyge as don mony other wymme<HI REND="italic">n</HI> <NOTE PLACE="foot">2165) lyge = he ligen.</NOTE></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> atte hurre children dyenge wepon full<HI REND="italic">e</HI> sore</L>
<L>&amp; ryȝt sone after forȝeton<HI REND="italic">e</HI> hem</L>
<L>&amp; þenk on hem lytull<HI REND="italic">e</HI> after þ<HI REND="italic">at</HI> more:</L>
<L>Bot he co<HI REND="italic">n</HI>tinuede algate styll<HI REND="italic">e</HI> in þis:</L>
<L N="2170">In doyng of masse, of derche, &amp; of almys-dede,</L>
<L>&amp; eu<HI REND="italic">er</HI> he was hurr<HI REND="italic">e</HI>-self i<HI REND="italic">n</HI> fastyng &amp; i<HI REND="italic">n</HI> gret preyeris, y-wys,</L>
<L>&amp; for hurre douȝt<HI REND="italic">er</HI> had algate gret drede.</L>
<L>&amp; þus þis blessud wo<HI REND="italic">m</HI>man, seynt Wultrud<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Suffrede for hurr<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er</HI> long mart<HI REND="italic">er</HI>dam in þe abbay,</L>
<L N="2175">&amp; of þe soule of þ<HI REND="italic">at</HI> holy virgyne hee hadde gret douȝte</L>
<L>&amp; preyȝede for hurr<HI REND="italic">e</HI> co<HI REND="italic">n</HI>tinuallyche both nyȝt &amp; day.</L>
<L>Bot afterward<HI REND="italic">e</HI> in hurr<HI REND="italic">e</HI> hert he was full<HI REND="italic">e</HI> gladde,</L>
<L>When he sawe so mony myracles y-do þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; þat so mony sekemen hurre hele þer<HI REND="italic">e</HI> hadde,</L>
<L N="2180">Of what monere sekenesse þ<HI REND="italic">at</HI> þey Inne were.—</L>
<L>Bot þis was þe furst miracle þ<HI REND="italic">at</HI> god wrouȝt aft<HI REND="italic">er</HI> for þ<HI REND="italic">at</HI> mayde sake.</L>
<L>For hit byfell<HI REND="italic">e</HI> þus i<HI REND="italic">n</HI> þe same thryddyþ day <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE> <NOTE PLACE="foot">2182) thryddyþ = thirtieth</NOTE></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he w<SUP>t</SUP> hurre moder þere spake,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> a mayde-chyld<HI REND="italic">e</HI> was boron i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> contray.</L>
<L N="2185">Of rychesse þ<HI REND="italic">at</HI> childus frendus weron<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI> byfore,</L>
<L>And ryȝt gode lyuers þey weron<HI REND="italic">e</HI> also;</L>
<L>þey hadden preyȝede seynt Ede full<HI REND="italic">e</HI> ofte, þ<HI REND="italic">at,</HI> whe<HI REND="italic">n</HI> h<HI REND="italic">it</HI> wer<HI REND="italic">e</HI> bore,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> fouchesaue to be godmod<HI REND="italic">ur</HI> þerto.</L>
<L>þe fader and þe moder of þe child<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> day y-bore</L>
<L N="2190">Weron foulke of ryȝt gret astate y-wys</L>
<L>&amp; haddon<HI REND="italic">e</HI> loued seynt Ede algate byfore</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> þe tyme þ<HI REND="italic">at</HI> he alyue here on<HI REND="italic">e</HI> vrthe was;</L>
<L>Wherfore þey preyȝedon hurre þat t<HI REND="italic">ra</HI>uell to do. <MILESTONE N="221" UNIT="f."/></L>
<L>And he sayde þ<HI REND="italic">at</HI> w<SUP>t</SUP> gode wyll<HI REND="italic">e</HI> he wold<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2195">Ȝyff god wold<HI REND="italic">e</HI> fouchesaue to consent þ<HI REND="italic">er</HI>to—</L>
<L>&amp; ellus, he sayde, þ<HI REND="italic">at</HI> he do hit nold<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot seynt Ede was dede forsothe byfore</L>
<L>And hurre soule fatte to heuene blysse</L>
<L>þe thryt<HI REND="italic">d</HI>tythe day or hit<HI REND="italic">e</HI> were y-bore. <NOTE PLACE="foot">2199) d in thrydtythe ans t corr. od. umgekehrt.</NOTE></L>
<L N="2200">Bot ȝet þ<HI REND="italic">at</HI> holy mayde was þere þ<HI REND="italic">at</HI> tyme, y-wys!</L>
<L>For þe same day þ<HI REND="italic">at</HI> chyld<HI REND="italic">e</HI> was y-bore</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Ede w<SUP>t</SUP> Wultrud<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> modur spake.</L>
<L>&amp; to þe Cathedrall<HI REND="italic">e</HI>-chirche of Wynchestr<HI REND="italic">e</HI> he was y-bore,</L>
<L>For seynt Alphege was redy þer<HI REND="italic">e</HI> þo for hurr<HI REND="italic">e</HI> sake.</L>
<L N="2205"><PB N="50" REF="51"/>
For seynt Alphege was bysshop þer<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>Nexte after seynt Ethelwold<HI REND="italic">e</HI> bysshop þer<HI REND="italic">e</HI> he was,</L>
<L>Ychose by seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> &amp; by all<HI REND="italic">e</HI> þe reme also—</L>
<L>For by a uysion<HI REND="italic">e</HI> seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> was y-warnot of þ<HI REND="italic">at</HI> cas</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> Alphege, þ<HI REND="italic">at</HI> was Abbot of Bathe abbay,</L>
<L N="2210">Of Wynchest<HI REND="italic">er</HI> shuld<HI REND="italic">e</HI> bysshoppe y-sacrid be.</L>
<L>Wherfore he was y-preyd þat day</L>
<L>To cryston þ<HI REND="italic">at</HI> lytyl mayden-chyld<HI REND="italic">e</HI> so fre.</L>
<L>&amp; when þe child<HI REND="italic">e</HI> was to þ<HI REND="italic">at</HI> chirche y-brouȝt<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; þe bysshop was redy þo þore,</L>
<L N="2215">&amp; hurre godfader &amp; hurre godmores, ryȝt as þey ouȝt<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Stode þere redy þe bysshoppe byfore:</L>
<L>þo þe bysshoppe cristenede þ<HI REND="italic">at</HI> child<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> honestlyche,</L>
<L>As he well<HI REND="italic">e</HI> couȝthe &amp; ouȝte to do.</L>
<L>Bot in þe laterhend<HI REND="italic">e</HI> of þe office sodenlyche</L>
<L N="2220">Seynt Ede apperede hem bodylyche to.</L>
<L>For ryȝt as þe bysshoppe toke to hym þe serge w<SUP>t</SUP> lyȝt</L>
<L>&amp; sayde: »haue þow, mayde<HI REND="italic">n,</HI> þis tapur brennyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> mowe entre Inne w<SUP>t</SUP> god of myȝt</L>
<L>In þe day of þy weddyng<HI REND="italic">e</HI>«</L>
<L N="2225">&amp; to þe child<HI REND="italic">e</HI> þat tapur wold<HI REND="italic">e</HI> han take,</L>
<L>Ryȝt as þe maner of holy chirche ys:</L>
<L>Bot seynt Ede was redy þer<HI REND="italic">e</HI> for hurr<HI REND="italic">e</HI> sake</L>
<L>&amp; bede forth hurr<HI REND="italic">e</HI> hond<HI REND="italic">e</HI> y-wys;</L>
<L>þe lytull<HI REND="italic">e</HI> childus hond<HI REND="italic">e</HI> he streyȝte forthe þo</L>
<L N="2230">To resayue þ<HI REND="italic">at</HI> tapre wyth þe lyȝt,</L>
<L>&amp; þen toke þ<HI REND="italic">at</HI> tapre þe litull<HI REND="italic">e</HI> child<HI REND="italic">e</HI> fro</L>
<L>&amp; in hurr<HI REND="italic">e</HI> owne hond<HI REND="italic">e</HI> he hulde hit forth ryȝt.</L>
<L>&amp; when seynt Alphege had verylyche sey in syȝt</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Ede hurre-self was redy þo þere</L>
<L N="2235">To fonge to þe child<HI REND="italic">e</HI> as he had y-teyȝt,</L>
<L>Ryȝt alyue as þaw he ȝet were:</L>
<L>Bot þo sodenlyche he vanysshede a-way,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> gret lyȝt &amp; sote sauore y-fere;</L>
<L>&amp; bodylyche appered<HI REND="italic">e</HI> to hurr<HI REND="italic">e</HI> modur þ<HI REND="italic">at</HI> same day,</L>
<L N="2240">Sone after þ<HI REND="italic">at</HI> he hadde y-be þere.</L>
<L>&amp; when seynt Ede was þus forthe-past</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe s<HI REND="italic">er</HI>uys was welle y-do,</L>
<L>Seynt Alphege went þo in gret hast</L>
<L>Thedere as þ<HI REND="italic">at</HI> childus frendus were þo,</L>
<L N="2245">And told<HI REND="italic">e</HI> hem ryȝt as he had y-saye,</L>
<L>And chargede hem w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> his myȝt</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þey shulde neu<HI REND="italic">er</HI> otherwys mary þ<HI REND="italic">at</HI> may</L>
<L>Bot onlyche to þe sone of god all<HI REND="italic">e</HI>-myȝt.</L>
<L>&amp; so þey dedon trewelyche aft<HI REND="italic">er</HI> his redde</L>
<L N="2250">&amp; brouȝton<HI REND="italic">e</HI> hurre to Wylton after ful sone,</L>
<L>To lerne bothe to syng and redde;</L>
<L>&amp; afterward<HI REND="italic">e</HI> to religion<HI REND="italic">e</HI> he was y-done,</L>
<L><PB N="51" REF="52"/>
&amp; was blessud abbas in þ<HI REND="italic">at</HI> same place,</L>
<L>þe thryd after seynt Woltrud<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="2255">&amp; of gode gou<HI REND="italic">er</HI>nele he had gret g<HI REND="italic">ra</HI>ce—</L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> name was y-clepud Bryȝtwyde;</L>
<L>Bot twey ȝer<HI REND="italic">e</HI> ded he was by-fore</L>
<L>þe t<HI REND="italic">ra</HI>nslacyon of þis blyssud v<HI REND="italic">ir</HI>gyne seynt Ede,</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> angels hurre sowle to heuene was bore,</L>
<L N="2260">Euere in ioy herr<HI REND="italic">e</HI> lyff to lede.—</L>
<L>þen from þis tyme fortheward<HI REND="italic">e</HI> co<HI REND="italic">n</HI>tinually</L>
<L>þis blessud virgyne seynt Ede</L>
<L>In miraclus schewyng full<HI REND="italic">e</HI> bysyly (!) <NOTE PLACE="foot">2263) schewyng ist über einem radirten Worte (wrought?) überschr.</NOTE></L>
<L>&amp; ȝaff grace &amp; hele to euery mon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> hurre bede;</L>
<L N="2265">So mony myraclus for hurr<HI REND="italic">e</HI> god wrouȝt</L>
<L>To euery mon þ<HI REND="italic">at</HI> ony nede hadde,</L>
<L>Of ony bone þ<HI REND="italic">at</HI> hurre ryȝtwyslyche bysouȝt:</L>
<L>He had anon<HI REND="italic">e</HI> what-eu<HI REND="italic">er</HI> he badde.—</L>
<L>Bot of on miracule now y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝow tell<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L N="2270">To all þ<HI REND="italic">at</HI> han lust<HI REND="italic">e</HI> to know and wete, <MILESTONE N="222" UNIT="f."/></L>
<L>þe very trewethe euery dell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Ryȝt as y fynd in story wryte.</L>
<L>Hurre blessud moder, seynt Wultrud<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Toke a twaylle of ryȝt gode aray <NOTE PLACE="foot">2274) twaylle = towel.</NOTE></L>
<L N="2275">&amp; vpon þat virgenys tombe hit layde,</L>
<L>To hong þere both nyȝt &amp; day.</L>
<L>þis twaylle y-bordryd abouȝt was</L>
<L>W<SUP>t</SUP> palle þe mountenesse of<HI REND="italic">e</HI> han hondbrede:</L>
<L>Abouȝt þe tombe for honestnas</L>
<L N="2280">Hit was y-sowed<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> lengthe &amp; brede. <NOTE PLACE="foot">2280; in lengthe über Rasur.</NOTE></L>
<L>Bot þus hit byfell<HI REND="italic">e</HI> vpon a day</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> a wo<HI REND="italic">m</HI>mon, þ<HI REND="italic">at</HI> dwellede þere bysyde,</L>
<L>Come to þ<HI REND="italic">at</HI> tombe, hurre bedus to say;</L>
<L>&amp; tyll<HI REND="italic">e</HI> al men were past awey, he dud abyde.</L>
<L N="2285">&amp; when all<HI REND="italic">e</HI> foulke weren þen ago</L>
<L>&amp; he hurre-self all<HI REND="italic">e</HI>-on was lafte,</L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> hold<HI REND="italic">e</HI> custou<HI REND="italic">m</HI> he þouȝt to do—<NOTE PLACE="foot">2287) Ms. custōū.</NOTE></L>
<L>For eu<HI REND="italic">er</HI> to stele was hurr<HI REND="italic">e</HI> crafte.</L>
<L>þis palle, enbroudryd w<SUP>t</SUP> gold<HI REND="italic">e</HI> so rede,</L>
<L N="2290">From þe twaylle ful sone he hit kytte</L>
<L>W<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> knyff in euel spede</L>
<L>&amp; abouȝt hurr<HI REND="italic">e</HI> legg full<HI REND="italic">e</HI> fast hit knytte—</L>
<L>In monere of a garthur y-knytte hit was</L>
<L>Abouȝt herre leg, full<HI REND="italic">e</HI> preuely;</L>
<L N="2295">To stele hit þus preuely from þ<HI REND="italic">at</HI> place</L>
<L>Hee hurre by-þouȝt þus sotelly.</L>
<L><PB N="52" REF="53"/>
Bot when he had y-don þis dede</L>
<L>&amp; wold<HI REND="italic">e</HI> han ben past forth vpon<HI REND="italic">e</HI> hurre wey, <NOTE PLACE="foot">2298) ben st. hen?</NOTE></L>
<L>He myȝt not passe ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> stede,</L>
<L N="2300">He was y-trallyd in suche aray:</L>
<L>Hurre leygus weron fedryd w<SUP>t</SUP> hit so fast,</L>
<L>þat won fote myȝt he þennys þo go, <NOTE PLACE="foot">2302) won = one. Bl. schiebt not vor he ein, wohl mit Unrecht.</NOTE></L>
<L>Bot wepe and cryede &amp; hurre armys cast</L>
<L>&amp; sayde »alas alas, þ<HI REND="italic">at</HI> me is wo!«</L>
<L N="2305">Bot þe sexsten come to hurre þo anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And askede what sorwe hurre was,</L>
<L>And bad þ<HI REND="italic">at</HI> he shuld fast þenne gon</L>
<L>Home to hurr<HI REND="italic">e</HI> owne dwellyng-place.</L>
<L>Bot he myȝt not from þat place passe,</L>
<L N="2310">For no thyng þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt do;</L>
<L>Hurre leygus weron<HI REND="italic">e</HI> y-fedryd so fast,</L>
<L>þat he myȝt no fote þennys go.</L>
<L>&amp; þo he told<HI REND="italic">e</HI> hem euery delle,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> mournynge cher<HI REND="italic">e</HI> &amp; hert full<HI REND="italic">e</HI> sore,</L>
<L N="2315">All<HI REND="italic">e</HI> þe cas ryȝt as hit byfelle,</L>
<L>And cryede seynt Ede mercy &amp; ore.</L>
<L>Bot when he had repentyd hurre þus</L>
<L>And byfore hurre iuge y-knowelachyd þis dede,</L>
<L>Ouȝte of þis thraldam y-delyferyd he wys,</L>
<L N="2320">And thongede god mekelyche &amp; seynt Ede.</L>
<L>And þis goldene rebau<HI REND="italic">n</HI>de was taken from her<HI REND="italic">e</HI> þo</L>
<L>&amp; in to þe Minstre hit was þere brouȝt</L>
<L>&amp; vpon an autre hit was þo y-do,</L>
<L>In memory of þis miracule þ<HI REND="italic">at</HI> þus þer<HI REND="italic">e</HI> was y-wrouȝt.—</L>
<L N="2325">þo of þis miracule hurre moder was gladde,</L>
<L>When he sawe verylyche þ<HI REND="italic">at</HI> hit was sothe.</L>
<L>Bot ȝet in hert he was a-dradde,</L>
<L>And to leue hurr<HI REND="italic">e</HI> preyerus he was full<HI REND="italic">e</HI> lothe:</L>
<L>&amp; ordeynede ȝet þ<HI REND="italic">at</HI> euery day</L>
<L N="2330">Twey p<HI REND="italic">re</HI>stus shuld<HI REND="italic">e</HI> þere twey massus syng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Vpon þe auter by-fore þe whyche he lay,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> certeyne vrrysones for hurre p<HI REND="italic">ra</HI>yng.</L>
<L>Dilexisti iusticiam, þe offyce was</L>
<L>Of þe ton masse, as yche vnderstond<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="2335">þe toþer was Requiem eternam dona eis,</L>
<L>Preyng for euery soule bothe fre &amp; bounde.</L>
<L>þus twey messus euery day he lette syng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Byfore hurre tombe at anaut<HI REND="italic">er</HI> y-wys,</L>
<L>Preyng euer ouere all<HI REND="italic">e</HI> thyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="2340">þat hurre douȝt<HI REND="italic">er</HI> myȝt haue heuene-blys.</L>
<L><PB N="53" REF="54"/>
Bot sone after þ<HI REND="italic">at</HI> worde sprong<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> wyde</L>
<L>Of þe myraclus þ<HI REND="italic">at</HI> for hurre þere do were:</L>
<L>For ichemon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> had ony sekenesse i<HI REND="italic">n</HI> þe contr<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> bysyde,</L>
<L>Ȝyff he wold<HI REND="italic">e</HI> come to hurre tombe, myȝt haue his hele þere. <MILESTONE N="223" UNIT="f."/></L>
<L N="2345">For bleynde men hadden þere hurr<HI REND="italic">e</HI> seyȝt,</L>
<L>&amp; crokette &amp; maymotte fatton þere hurre hele—</L>
<L>Miracules weron do þer<HI REND="italic">e</HI> þus day &amp; nyȝt,</L>
<L>&amp; sekemen come þedur mony and fele.</L>
<L>Lepres men weron clansud mony on<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2350">Frantyke men hadden þer<HI REND="italic">e</HI> hurre wytte—</L>
<L>Of what sekenesse þ<HI REND="italic">at</HI> ony mon inne wer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>His bodylyche hele he myȝt þer<HI REND="italic">e</HI> feytte.</L>
<L>Of what maner diseyse þ<HI REND="italic">at</HI> ony morn<HI REND="italic">e</HI> hadde þo:</L>
<L>Ȝyf he wold<HI REND="italic">e</HI> mekelyche prey to seynt Ede</L>
<L N="2355">And mekelyche in pylgrimage come hurr<HI REND="italic">e</HI> to,</L>
<L>He hadde þere help, or he þenne hede.</L>
<L>And when hurre blessud<HI REND="italic">e</HI> mod<HI REND="italic">ur</HI> had knowyng<HI REND="italic">e</HI> of þis</L>
<L>And sey hit well<HI REND="italic">e</HI> eueryday w<SUP>t</SUP> hurre hye,</L>
<L>He knewell<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> hurre soule was in very blysse <NOTE PLACE="foot">2359) knew well.</NOTE></L>
<L N="2360">W<SUP>t</SUP> othere blessud virgyns in heuene on heyȝe,</L>
<L>&amp; thongede god w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> hurre myȝt;</L>
<L>&amp; full<HI REND="italic">e</HI> gladde in hert he was also,</L>
<L>For euery nyȝt he saw gret lyȝt</L>
<L>Aboute hurre tombe when he dud go.</L>
<L N="2365">Thredtene ȝere co<HI REND="italic">n</HI>tinually forsothe þere were</L>
<L>Gret miraclus at hurre tombe y-do,</L>
<L>&amp; pilgrymys come<HI REND="italic">n</HI> euer<HI REND="italic">e,</HI> bothe fer &amp; nere;</L>
<L>&amp; presoners ouȝt of p<HI REND="italic">re</HI>sone weron lousede also.</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe reme had gret ioy y-wys</L>
<L N="2370">Of þis blessud virgyn, seynt Ede:</L>
<L>For what þ<HI REND="italic">at</HI> euer was don<HI REND="italic">e</HI> amys,</L>
<L>He wold<HI REND="italic">e</HI> hem help, ȝyff þey hurr<HI REND="italic">e</HI> bede.</L>
<L>Mo vertwys werkus forsothe he wrouȝt,</L>
<L>þis blessud virgyn seynt Ede,</L>
<L N="2375">For his loue þ<HI REND="italic">at</HI> hurre dere bouȝt,</L>
<L>þenne y con owther wryte or rede.</L>
<L>Bot byfore hurre t<HI REND="italic">ra</HI>nslacion<HI REND="italic">e</HI> ychaue wryton<HI REND="italic">e</HI> þis</L>
<L>þe wheche ychaue in storyus ofto redde,</L>
<L>þe very trewthe ryȝt as hit tys,</L>
<L N="2380">After my connyng<HI REND="italic">e,</HI> so god me rede.</L>
<L>And ȝyff ychaue ony thyng mys-do,</L>
<L>Discrete reder, y þe mekely prey</L>
<L>þat ȝ<HI REND="italic">e</HI> wold<HI REND="italic">e</HI> fouchesaue to correcty hit so <NOTE PLACE="foot">2383) im Ms. ist þow radirt und ȝe überschr.</NOTE></L>
<L>þat y naue no vyleny þer<HI REND="italic">e</HI>-by.</L>
<L N="2385"><PB N="54" REF="55"/>
And all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> fauerythe me in þis,</L>
<L>Y prey to god and to seynt Ede</L>
<L>Ȝeue hym grace to haue þe blys</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> Jh<HI REND="italic">es</HI>u dwellyth inne yn hys godhede.</L>
<L>Amen amen for charite,</L>
<L N="2390">Prey we all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> hit so be.</L>
</LG>
</DIV2>
<DIV2 TYPE="part">
<HEAD>(II.) Hic incipit translacio sce Edithe<NOTE N="1" PLACE="foot">Diese Überschrift steht am Rande. Im Ms. schliesst das Folgende ohue Absatz oder Init. unmittelbar an.</NOTE>).</HEAD>
<LG>
<L>þis blessud virgyn seynt Ede</L>
<L>Twolfe ȝere complete in hurr<HI REND="italic">e</HI> tombe lay,</L>
<L>As saffe, as hole as he vpon<HI REND="italic">e</HI> vrthe ȝede,</L>
<L>&amp; gret miraclus wrouȝt bothe nyȝt &amp; day.</L>
<L N="2395">Bot þe threttenethe ȝere, as ychaue redde,</L>
<L>Almyȝty god, þe kyng of grace,</L>
<L>Nold<HI REND="italic">e</HI> let hurre body no lengur be hedde,</L>
<L>Seyth herr<HI REND="italic">e</HI> soule was in so ioyfull<HI REND="italic">e</HI> a place.</L>
<L>Bot by visyon send<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> brother to,</L>
<L N="2400">Etheldrede, þ<HI REND="italic">at</HI> was kyng of Englond<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> stou<HI REND="italic">n</HI>de,</L>
<L>&amp; by visyon badde hym to Wylton<HI REND="italic">e</HI> go</L>
<L>&amp; takon vp þ<HI REND="italic">at</HI> blessed body ouȝt of þe grounde,</L>
<L>And sayde, þ<HI REND="italic">at</HI> body was worthy to haue grettore hono<HI REND="italic">ur</HI></L>
<L>Among vrthelyche peple in þis word<HI REND="italic">e</HI> here,</L>
<L N="2405">Of þe whyche þe soule dwellythe vp in heuene-toure</L>
<L>Among þe virgyns &amp; angelys so clere.</L>
<L>þis visyon þe kyng hym-self say firste,</L>
<L>&amp; merueylede þ<HI REND="italic">er</HI>of meche in his thouȝt<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Bot to nomon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>of speke he ne dyrste,</L>
<L N="2410">Bot hulte hym styll<HI REND="italic">e,</HI> as he nouȝt rouȝt. <NOTE PLACE="foot">2410) vor nouȝt ist ryȝt ausgestrichen.</NOTE></L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> hit come to þe thrydday—</L>
<L>For thre nyȝt<HI REND="italic">ys</HI> arowe he seyȝ þ<HI REND="italic">at</HI> same syȝt; <NOTE PLACE="foot">2412) Ms. urspr. seyȝe.</NOTE></L>
<L>þen dudde þe Duke of Cornuayle to þe kyng say:</L>
<L>»Syre, y mette a merueylle sweuene to nyȝt.</L>
<L N="2415">Me thouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> affemely lady come me to</L>
<L>þis same nyȝt thre tymes y-wys</L>
<L>&amp; badde þ<HI REND="italic">at</HI> y chulde heyȝe &amp; to ȝow go</L>
<L>&amp; grete ȝow well<HI REND="italic">e</HI> &amp; say ȝow þys:</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> hit was goddus owne wyll<HI REND="italic">e</HI> seurly <MILESTONE N="224" UNIT="f."/></L>
<L N="2420">þat þe body shuld<HI REND="italic">e</HI> be here in vrthe in gret<HI REND="italic">er</HI> hono<HI REND="italic">ur</HI></L>
<L>Of þe whyche þe soule was in heuene on heyȝe</L>
<L>Ychosyn in-to his owne heyȝe toure.«</L>
<L><PB N="55" REF="56"/>
»For sothe, Ordulfe, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe kyng þo,</L>
<L>þis same sweuene verylyche met<HI REND="italic">e</HI> y</L>
<L N="2425">þus thre nyȝt<HI REND="italic">ys</HI> arowe now last a-go,</L>
<L>And suche a fayre lady me þouȝt y sey,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> badde me heyȝe to Wylton<HI REND="italic">e</HI> for my sust<HI REND="italic">er</HI> sake,</L>
<L>Ede, þ<HI REND="italic">at</HI> was ded mony day a-go,</L>
<L>&amp; sayde y shuld<HI REND="italic">e</HI> hurre body vp take,</L>
<L N="2430">&amp; do hit grett<HI REND="italic">er</HI> worshuppe he badde also.«</L>
<L>Bot ryȝt as þuse twey princes talodon<HI REND="italic">e</HI> þis <NOTE PLACE="foot">2431) Bl. taledon̄.</NOTE></L>
<L>&amp; gretlyche in hurr<HI REND="italic">e</HI> hert merueyldedon<HI REND="italic">e</HI> also,</L>
<L>A letter from seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> to hem come<HI REND="italic">n</HI> ys—</L>
<L>þe whyche was archebysshoppe of Caunturbury þo—</L>
<L N="2435">I-send by a worshipfull<HI REND="italic">e</HI> knyȝt,</L>
<L>þe whyche hadde sey þe same vision<HI REND="italic">e</HI> also</L>
<L>Thre tymes byfore in won nyȝt,</L>
<L>Ryȝt as þe kyng &amp; þe duke hadden y-do;</L>
<L>Certyfyenge þe kyng<HI REND="italic">e</HI> of his vision also</L>
<L N="2440">þe whyche he hadde y-sey w<SUP>t</SUP> his heyȝe,</L>
<L>How allmyȝty god<HI REND="italic">e</HI> had send hym to</L>
<L>A messyngere from heuene an hyȝe.</L>
<L>þis messynger<HI REND="italic">e</HI> was þat mayde seynt Ede,</L>
<L>þe whyche was send<HI REND="italic">e</HI> from þe kyng of grace</L>
<L N="2445">Furst to hurr<HI REND="italic">e</HI> brother, kyng Etheldrede,</L>
<L>&amp; nexte to syre Ordulf, þ<HI REND="italic">at</HI> duke of Cornuayle þo wase,</L>
<L>&amp; nexte after to þ<HI REND="italic">at</HI> worshipfull<HI REND="italic">e</HI> knyȝt</L>
<L>Of þe whiche y spake of her<HI REND="italic">e</HI> byfore.</L>
<L>Bot when þus thre wittenesse weron þus y-dyȝt</L>
<L N="2450">By þe blessud t<HI REND="italic">ri</HI>nite vs lore, <NOTE PLACE="foot">2450) vs st. is.</NOTE></L>
<L>þo afterward<HI REND="italic">e</HI> he come sone anon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bryȝtore þenne þe so<HI REND="italic">n</HI>ne in May,</L>
<L>To þis bysshop seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; þuse wordus to hym dude say:</L>
<L N="2455">»Almyȝty god, maker of all<HI REND="italic">e</HI> thyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þorwe mynd<HI REND="italic">e</HI> of his m<HI REND="italic">er</HI>cy &amp; of his g<HI REND="italic">ra</HI>ce</L>
<L>Hathe take vp my soule to his dwellyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>In heuene into þ<HI REND="italic">at</HI> Joyfull place;</L>
<L>Bot ȝet hit pleseth to his benignite</L>
<L N="2460">To clarifye þat to mon<HI REND="italic">us</HI> hele here:</L>
<L>Wherfore to ȝow he hath send me,</L>
<L>Byddyng þat ȝe shuld<HI REND="italic">e</HI> my body vp rere. <NOTE PLACE="foot">2462) Ms. he st. ȝe.</NOTE></L>
<L>In hast to Wylton he bytte ȝow gon</L>
<L>To parforme þe fette, of his owne wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2465">And take vp my body from þe vrthe anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> lyth þere, as þow leydyst hit, styll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L><PB N="56" REF="57"/>
To claryfy þe powere of goddus myȝt,</L>
<L>In to mo<HI REND="italic">n</HI>n<HI REND="italic">us</HI> hele &amp; his hereynge:</L>
<L>For þere shull<HI REND="italic">e</HI> be wrouȝt myracles day &amp; nyȝt</L>
<L N="2470">þorw þe godenesse of heuene kyng.</L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe douȝt no-thyng of þis</L>
<L>Ny hold<HI REND="italic">e</HI> hit for no fantasy, <NOTE PLACE="foot">2472) no überschrieben.</NOTE></L>
<L>Ȝe shull<HI REND="italic">e</HI> fynd my body þere y-wys</L>
<L>As hole lygyng as euer aliue ȝe hit seye—</L>
<L N="2475">þe organys of þe lemys ouȝt-take</L>
<L>þe whyche childlych<HI REND="italic">e</HI> y vsede when y was chyld<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>As felyng and seyȝt ys from hem take,</L>
<L>From þe fyngers w<SUP>t</SUP> þe whyche y fedde bestes wyld<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot all<HI REND="italic">e</HI> þe remanent of my body as hole hit ys,</L>
<L N="2480">Excepte þe organys of þe lemys þe whyche gouernede my wytt<HI REND="italic">us</HI> fyue,</L>
<L>And as clene w<SUP>t</SUP>-ouȝt ony corrupcion<HI REND="italic">e</HI> hit is</L>
<L>As hit was whenne yche was on vrthe alyue.</L>
<L>&amp; þe thombe of my ryȝt hond<HI REND="italic">e</HI> forthere-more</L>
<L>Ys as hole in fel &amp; flesshe and blode,</L>
<L N="2485">W<SUP>t</SUP> þe whyche y was y-wonde to blesse me byfore</L>
<L>Where-euer y went, sete or stode,</L>
<L>&amp; also freysshe hit is to lokon now also,</L>
<L>As euer hit was in my lyff-day—</L>
<L>þe godenesse of god hath y-kepte hit so</L>
<L N="2490">&amp; more bett<HI REND="italic">er</HI> þenne y con ȝow now say.</L>
<L>Bot more for my fader gulte forsothe hit is</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þe organys of my nother lemys ben take away, <NOTE PLACE="foot">2492) my nother = myn other (Bl. erklärt falsch nother = nether).</NOTE></L>
<L>þen for ony thynge þ<HI REND="italic">at</HI> y dud my-self amys</L>
<L>Owthere by nyȝt or ellus by day.</L>
<L N="2495">Another tokon ȝe shull haue more þ<HI REND="italic">er</HI>to</L>
<L>þe whyche ȝe shull<HI REND="italic">e</HI> redylyche se w<SUP>t</SUP> ȝo<HI REND="italic">ur</HI> heyȝe: <MILESTONE N="225" UNIT="f."/></L>
<L>þe vrthe þat my body lyȝt oh, is mevyd, also,</L>
<L>Y-mevyd all<HI REND="italic">e</HI> from þe grounde an hyȝe,</L>
<L>To shew well<HI REND="italic">e</HI> þat my body is redy þenne to go.</L>
<L N="2500">&amp; þat hit is hollyche goddus owne wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þuse sign<HI REND="italic">us</HI> ȝe shull<HI REND="italic">e</HI> se þere, &amp; ȝet well<HI REND="italic">e</HI> mo,</L>
<L>þe whyche y nulle not ȝow now tell<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L>&amp; when seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> had herd<HI REND="italic">e</HI> &amp; sey all<HI REND="italic">e</HI> þis,</L>
<L>&amp; kyng Etheldrede hadde send hym letters also,</L>
<L N="2505">Toward<HI REND="italic">e</HI> Wylton he toke þe way y-wys</L>
<L>Also blyue as he myȝt þederward<HI REND="italic">e</HI> go.</L>
<L>Bot syxscore myle to Wylton<HI REND="italic">e</HI> he hadde—</L>
<L>For he dwelt at Caunturbury þo.</L>
<L>&amp; fyue dayes iorneys he þederward<HI REND="italic">e</HI> madde</L>
<L N="2510">Ore he come Salysbury to.</L>
<L><PB N="57" REF="58"/>
And þe same nyȝt þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> to Salesbury come,</L>
<L>He saw by vysion<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he saw her<HI REND="italic">e,</HI> &amp; myche more,—<NOTE PLACE="foot">2512) here = ere.</NOTE></L>
<L>&amp; grettur credence to hym he þere nome</L>
<L>þen he dudde ony tyme þerby-fore.</L>
<L N="2515">For as sone as he was y-leyde y-wys</L>
<L>In his bedde þere to slepe,</L>
<L>Bot fullyche as-slepe ȝet he nys, <NOTE PLACE="foot">2517) l. a-slepe. nys = ne was.</NOTE></L>
<L>When he þis sweuene dude þer<HI REND="italic">e</HI> mete.</L>
<L>Hym thouȝte þ<HI REND="italic">at</HI> he was at Wylton<HI REND="italic">e</HI> þo</L>
<L N="2520">In þe chirche þere hurre body i<HI REND="italic">n</HI> tombe was,</L>
<L>And gret lyȝt hym þouȝt he sey þere, &amp; angels to,</L>
<L>&amp; seynt Denys, þ<HI REND="italic">at</HI> holy mart<HI REND="italic">er,</HI> stode i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> plase;</L>
<L>Bytwene þe tombe, hym þouȝt, þ<HI REND="italic">at</HI> mart<HI REND="italic">er</HI> þo stode,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> angelus &amp; aposteles dignite,</L>
<L N="2525">Byfore þe aut<HI REND="italic">er</HI> fayre and gode</L>
<L>Y-halwyde in þe name of þe t<HI REND="italic">ri</HI>nite.</L>
<L>He saw stond<HI REND="italic">e</HI> among hem also</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> blessud virgyn seynt Ede,</L>
<L>þe whyche honestlyche spake seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> to;</L>
<L N="2530">þat sayde, »lowe, syre, take ȝe gode hede! <NOTE PLACE="foot">2530) lowe = lo.</NOTE></L>
<L>Fad<HI REND="italic">ur,</HI> ȝe knowel what hit plesithe god to do by me;</L>
<L>&amp; for ȝe shuld<HI REND="italic">e</HI> knowe þe trewthe all<HI REND="italic">e</HI> veryly,</L>
<L>God hath sende vs now hedur to þe:</L>
<L>For þis is þe expounder of goddus wyll þ<HI REND="italic">at</HI> stond me by.«</L>
<L N="2535">Seynt Denys spake to seynt Dunston þo</L>
<L>And sayde: »brother, þe wyll<HI REND="italic">e</HI> of god is þys</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe take vp þys body &amp; grett<HI REND="italic">er</HI> worshippe do þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>Of þe whyche þe soule is worshippud i<HI REND="italic">n</HI> heuene blys;</L>
<L>For hit ouȝte well<HI REND="italic">e</HI> to haue gret worshepe in vrthe here</L>
<L N="2540">þe wheche was keper off so clene virgynyte</L>
<L>And þe clene habitacyon of god also y-fere.</L>
<L>Go forthe, brother, &amp; herr<HI REND="italic">e</HI>-of witenesse take of me!»</L>
<L>W<SUP>t</SUP> þat seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> from slepe a-woke</L>
<L>&amp;, verylyche, trewe by-leue þ<HI REND="italic">er</HI>of he hadde þo.</L>
<L N="2545">And anon<HI REND="italic">e</HI> as hit was day, þe way he toke</L>
<L>Towarde Wylton, as fast as he myȝt go.</L>
<L>Etheldrede þe kyng, hurr<HI REND="italic">e</HI> brother, he founde þer<HI REND="italic">e</HI> þo;</L>
<L>&amp; he tolde to seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> his sweuene anon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Ordulf, þ<HI REND="italic">e</HI> duke of Cornuayll<HI REND="italic">e,</HI> &amp; þe errell<HI REND="italic">e</HI> of Dorsed also;</L>
<L N="2550">þey tolden hym hurre sweuenes euerichon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe bysshop off Wynchest<HI REND="italic">er,</HI> seynt Alphege, was þer<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>Bycause of a vision þ<HI REND="italic">at</HI> he hadde y-sey þre nyȝt<HI REND="italic">ys</HI> byfore,</L>
<L>&amp; þe bysshop of Wylton w<SUP>t</SUP> other p<HI REND="italic">re</HI>lat<HI REND="italic">us</HI> mo.</L>
<L>&amp; þer<HI REND="italic">e</HI> was rehersed þe miracle þ<HI REND="italic">at</HI> was do when Bryȝtwyde was bore.</L>
<L N="2555"><PB N="58" REF="59"/>
&amp; when þe kyng &amp; þuse bysshoppus were gedered þus y-fere</L>
<L>&amp; þis miracle rehersed<HI REND="italic">e</HI> byfore y-sayd<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> mony othur miraclus þat þer<HI REND="italic">e</HI> do were,</L>
<L>Þey wenton to þe Tombe of þis blessud<HI REND="italic">e</HI> mayde.</L>
<L>&amp; heuyn vp þe ston<HI REND="italic">e</HI> &amp; leyden hit a-syde,</L>
<L N="2560">þe vrthe also þey caston from þ<HI REND="italic">at</HI> plase away</L>
<L>&amp; vondeden þ<HI REND="italic">at</HI> place, &amp; made hit ryde, <NOTE PLACE="foot">2561) l. voudeden?</NOTE></L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> þey þ<HI REND="italic">at</HI> blessud body hadden y-saye.</L>
<L>þey founde þo all<HI REND="italic">e</HI> thyng sothe ysayde byfore:</L>
<L>&amp; hurre blessud body all<HI REND="italic">e</HI>-holl<HI REND="italic">e</HI> þey hit founde y-wys, <NOTE PLACE="foot">2564) y-wys ist nachträglich zugesetzt.</NOTE></L>
<L N="2565">And a-rerede vp from þe grou<HI REND="italic">n</HI>de two fote &amp; more <NOTE PLACE="foot">2565-8) sind unten a. R. nach∣getragen.</NOTE> <NOTE PLACE="foot">2565) two st. four<HI REND="italic">e</HI> corr.</NOTE></L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> redy to take vp forsothe hit þo was.</L>
<L>þis blessude body as hole þey hit founde</L>
<L>Ryȝt as alyue hit was goynge here y-wys,</L>
<L>&amp; as sote a sauore come ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> grounde</L>
<L N="2570">As þaw hit hadde come ouȝt from paradys.</L>
<L>&amp; when þe kyng &amp; þus bysshoppus thre</L>
<L>W<SUP>t</SUP> other p<HI REND="italic">re</HI>latus &amp; lordus monyon<HI REND="italic">e</HI> mo</L>
<L>Seyen þ<HI REND="italic">at</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> body was as feyre, as hole, as bryȝt in ble</L>
<L>As hit was alyue when hit dude her<HI REND="italic">e</HI> go—</L>
<L N="2575">Excepte þe organ<HI REND="italic">u</HI>s as y sayde ȝow ere:</L>
<L>As seyȝt and felyng<HI REND="italic">e</HI> weron y-taken hem fro <MILESTONE N="226" UNIT="f."/></L>
<L>W<SUP>t</SUP> þe same organ<HI REND="italic">us</HI> þat þey inne were—</L>
<L>Bot þe ryȝt thome was as freysshe as hit aliue wer<HI REND="italic">e</HI> þo:</L>
<L>þo were þey glad &amp; þongedon god ȝerne,</L>
<L N="2580">&amp; hurre moder w<SUP>t</SUP> other mayden<HI REND="italic">us</HI> song Te deum an hyȝe;</L>
<L>&amp; other pepull<HI REND="italic">e</HI> fast abouȝt dudde renne</L>
<L>To se how holle þ<HI REND="italic">at</HI> feyr<HI REND="italic">e</HI> body þer<HI REND="italic">e</HI> lye.</L>
<L>&amp; seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> toke vp þ<HI REND="italic">at</HI> fayre body þo,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> was so sote, so fayre and so bryȝt,</L>
<L N="2585">W<SUP>t</SUP> other bysshoppus mony mo,</L>
<L>&amp; leyden hit vpon Gabriel aut<HI REND="italic">er</HI> ryȝt.</L>
<L>þe chirche was so full<HI REND="italic">e</HI> þo of swetnesse</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> come from þ<HI REND="italic">at</HI> blessud body þ<HI REND="italic">at</HI> lay byfore hem þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> so grete ioy, song &amp; gladnesse</L>
<L N="2590">þa<HI REND="italic">t</HI> ychemon<HI REND="italic">e</HI> made w<SUP>t</SUP> other y-fere,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> euery mon myȝt han ben full<HI REND="italic">e</HI> glad i<HI REND="italic">n</HI> hert,</L>
<L>Cryston mon or hethon<HI REND="italic">e,</HI> or what-eu<HI REND="italic">er</HI> he wer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> gret ioy and myrthe to haue yseye or herde <NOTE PLACE="foot">2593) haue y vor seye ist nachträglich zugesetzt.</NOTE></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> was amon̄g<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> peple þo þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="2595">þus was þe blessud body of þis holy virgyn seynt Ede</L>
<L>W<SUP>t</SUP> suche Joy ouȝt of þe vrthe y-take,</L>
<L>As hole, as fayre as hit vpon vrthe vde;</L>
<L>&amp; gret myrth was y-made þere for hurre sake.</L>
<L><PB N="59" REF="60"/>
þe thrydday of Nouembr<HI REND="italic">e</HI> forsothe hit was</L>
<L N="2600">þat þis blessede body vp of þe vrthe was take,</L>
<L>In þe Nyenthe hondry<HI REND="italic">d</HI> foure score &amp; syxstethe ȝer<HI REND="italic">e</HI> of g<HI REND="italic">ra</HI>ce <NOTE PLACE="foot">2601) Ms. hondrys.</NOTE></L>
<L>After þ<HI REND="italic">at</HI> Jh<HI REND="italic">es</HI>u was bore of Mary for owre sake,</L>
<L>&amp; þe fyftenethe ȝer<HI REND="italic">e</HI> of hurre brother rengnynge,</L>
<L>Etheldrede, þ<HI REND="italic">at</HI> kyng was in Englond<HI REND="italic">e</HI> þo:</L>
<L N="2605">þe whyche gret tribulacion<HI REND="italic">e</HI> hadde in his leuyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>After þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Dunstone to heuene was y-go.—</L>
<L>Bot of kyng Etheldrede now speke y nomore, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>Bot of a fayre meracle ychull<HI REND="italic">e</HI> ȝow tell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þe whyche was don<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> same day þore,</L>
<L N="2610">As ȝe mowe in þe legend<HI REND="italic">e</HI> rede &amp; spell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe abbot of Glastynbury þ<HI REND="italic">at</HI> day was þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; of his monchus tweyne or thre;</L>
<L>Bot on of hem brouȝt hym-selff in to gret fere—</L>
<L>Edulff was þ<HI REND="italic">at</HI> monchus nome, as ȝe in boke mowe se.</L>
<L N="2615">þis monke þouȝt in his hert þo</L>
<L>So<HI REND="italic">m</HI>me releke of þ<HI REND="italic">at</HI> blessud body to kete þ<HI REND="italic">at</HI> day: <NOTE PLACE="foot">2616) kete = get.</NOTE></L>
<L>&amp; wyth his knyffe he went hurre to</L>
<L>&amp; kotte a pese of hurr<HI REND="italic">e</HI> curtyll<HI REND="italic">e</HI> a-way.</L>
<L>Bot as he kotte þ<HI REND="italic">at</HI> pese from hurre curtyl away,</L>
<L N="2620">W<SUP>t</SUP> his knyff he towchede so<HI REND="italic">m</HI>me-what hurre brestbon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> of þ<HI REND="italic">at</HI> blessede virgyn, þer<HI REND="italic">e</HI> as he lay,</L>
<L>þe redde blode from þ<HI REND="italic">at</HI> touche so fast ron</L>
<L>As þaw hit hade come from a lyuyng mon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> hadde be lette blode in a quyke veyne y-wys,</L>
<L N="2625">&amp; so fast þe blode from hurre body ron</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> hurre clothus þ<HI REND="italic">er</HI>of wete wys.</L>
<L>And when þe monke sey þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þe pame<HI REND="italic">n</HI>t was redde</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> his clothus &amp; huron weron wete also, <NOTE PLACE="foot">2628) huron = hers, wie ouren ours 3941.</NOTE></L>
<L>For sorwe he fell<HI REND="italic">e</HI> doun<HI REND="italic">e</HI> a-swowe, as þaw he were dede.</L>
<L N="2630">Bot his brethron token hym vp from þe vrthe þo.</L>
<L>&amp; he cryede god mercy and eke seynt Ede</L>
<L>&amp; repentede hym of þis dede full<HI REND="italic">e</HI> sore;</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> men for hym also þo bede</L>
<L>To Jh<HI REND="italic">es</HI>u þ<HI REND="italic">at</HI> was of Mary y-bore.</L>
<L N="2635">&amp; when he hadde repentyd hym þus</L>
<L>&amp; þe p<HI REND="italic">ro</HI>cession<HI REND="italic">e</HI> ydo for hym also,</L>
<L>þe pament was as clene as hit byfore was,</L>
<L>&amp; no-thyng senene þ<HI REND="italic">at</HI> þere was do;</L>
<L>Hurre clothus were hole as þey ere were,</L>
<L N="2640">&amp; þe blode from hem was clene ago,</L>
<L>&amp; hurre lappe was hole aȝeyn ally-fere,</L>
<L>&amp; no-thyng senene of þat þat þe knyff had y-do.</L>
<L><PB N="60" REF="61"/>
&amp; when þe monk<HI REND="italic">e</HI> had seye all<HI REND="italic">e</HI> þis</L>
<L>&amp; knewe yerylyche i<HI REND="italic">n</HI> hert þ<HI REND="italic">at</HI> hit was so,</L>
<L N="2645">Full<HI REND="italic">e</HI> ioyfull<HI REND="italic">e</HI> in hert he was þ<HI REND="italic">er</HI>fore y-wys,</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> other men þ<HI REND="italic">at</HI> were w<SUP>t</SUP> hym þo.</L>
<L>Bot kyng Etheldrede was full<HI REND="italic">e</HI> glad i<HI REND="italic">n</HI> his hert þo,</L>
<L>And Alphege &amp; seynt Dunston<HI REND="italic">e</HI> bothe y-wys,</L>
<L>For þ<HI REND="italic">at</HI> gret myracl<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þey sey þer<HI REND="italic">e</HI> y-do,</L>
<L N="2650">&amp; thongedon<HI REND="italic">e</HI> heylyche þ<HI REND="italic">er</HI>fore kyng of blys,</L>
<L>þis miracle was in þe day nexste after hurr<HI REND="italic">e</HI> t<HI REND="italic">r</HI>anslacyon ydo, <MILESTONE N="227" UNIT="f."/></L>
<L>Whyle kyng Etheldrede, hurre brother, was þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; seynt Dunston &amp; þat holy mart<HI REND="italic">er</HI> seynt Alphege also,</L>
<L>&amp; also in p<HI REND="italic">re</HI>sence of seynt Wultrud<HI REND="italic">e,</HI> hurre moder der<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L N="2655">Son<HI REND="italic">e</HI> after a nother miracle was do þere ȝet;; <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>For a lady of þat same abbay</L>
<L>Wolde han kotte awey a gobet of þe vylette</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> vpon þ<HI REND="italic">at</HI> blessed virgynes hedde þat tyme lay,</L>
<L>&amp; a litul particule þ<HI REND="italic">er</HI>of he wold<HI REND="italic">e</HI> fayne han hadde,</L>
<L N="2660">&amp; w<SUP>t</SUP> hurre knyff þedur þ<HI REND="italic">er</HI>fore dudde go,</L>
<L>Bot þ<HI REND="italic">at</HI> blessed virgyn sodenlyche heue vp her<HI REND="italic">e</HI> hedde,</L>
<L>Ryȝrt as þaw he hadde ben alyue þere þo,</L>
<L>And schewede þ<HI REND="italic">at</HI> lady w<SUP>t</SUP> hurre chere also</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> hit nas not þe wyll<HI REND="italic">e</HI> of god ny for hurr<HI REND="italic">e</HI> hele</L>
<L N="2665">þ<HI REND="italic">at</HI> he wolde so prowdelyche þedere so go</L>
<L>Or any pece of hurre blessed clothus to stele.</L>
<L>Bot when þis lady hadd<HI REND="italic">e</HI> y-seye þat syȝt,</L>
<L>He repe<HI REND="italic">n</HI>tede hurr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>of full<HI REND="italic">e</HI> sore,</L>
<L>&amp; was sore aferde &amp; eke affryȝt,</L>
<L N="2670">&amp; mekelyche cryede hurre m<HI REND="italic">er</HI>cy and hore;</L>
<L>&amp; of þ<HI REND="italic">at</HI> miracule he was fulle glad also.</L>
<L>Seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> moder was also ful glad<HI REND="italic">e</HI> in hert y-wys,</L>
<L>&amp; alle oþ<HI REND="italic">er</HI> peple þ<HI REND="italic">at</HI> was i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> place þere þo,</L>
<L>&amp; knewell hurre soule had gret ioy &amp; eke blys,</L>
<L N="2675">Bot þ<HI REND="italic">at</HI> lady was eu<HI REND="italic">er</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> fulle sore adredde</L>
<L>&amp; gret penau<HI REND="italic">n</HI>ce eu<HI REND="italic">er</HI> to hurr<HI REND="italic">e</HI> he toke</L>
<L>&amp; m<HI REND="italic">er</HI>cy eu<HI REND="italic">er</HI> of seynt Ede he bedde</L>
<L>&amp; alle wordelyche lustes full<HI REND="italic">e</HI> clene forsoke,</L>
<L>&amp; eu<HI REND="italic">er</HI> after forsothe a perfyt leuer was he,</L>
<L N="2680">þe whyche hadde be a ful rechelesse womon byfore,</L>
<L>&amp; wel louede and wel worshepede þ<HI REND="italic">at</HI> mayde fre</L>
<L>&amp; blessed þe tyme þ<HI REND="italic">at</HI> he was in y-bore,</L>
<L>Wherfore þ<HI REND="italic">at</HI> blessud virgyn seynt Ede</L>
<L>Comfordede þ<HI REND="italic">at</HI> lady afterward<HI REND="italic">e</HI> in suche manere;</L>
<L N="2685">»God hath grauntyd þe heuene-blys to made</L>
<L>For þy gode werkus, Elbryȝt, þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> worchest now here,</L>
<L>And wyth-in þys fourty dayes ywys</L>
<L>þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt come to heuene on hyȝe,</L>
<L>&amp; dwell<HI REND="italic">e</HI> þere eu<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt in blys</L>
<L N="2690">W<SUP>t</SUP> god &amp; w<SUP>t</SUP> his blessed mayneyȝe.«</L>
<L><PB N="61" REF="62"/>
Seynt Ede warnede þis lady thus,</L>
<L>For he shuld<HI REND="italic">e</HI> knowell<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he had kete of god m<HI REND="italic">er</HI>cy &amp; g<HI REND="italic">ra</HI>ce</L>
<L>&amp; kete w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> repentau<HI REND="italic">n</HI>ce heuene blys</L>
<L>&amp; to dwell<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> god in his holy place.</L>
<L N="2695">þe four<HI REND="italic">e</HI> &amp; threttythe day after þ<HI REND="italic">at</HI> y-wys</L>
<L>Bodylyche sekenesse come þ<HI REND="italic">at</HI> lady to,</L>
<L>&amp; þe fourthe day after here soule past forthe is</L>
<L>To heuenelyche ioy from wordlelyche wo;</L>
<L>W<SUP>t</SUP> heuenelyche lyȝt &amp; angelys song</L>
<L N="2700">Hurr<HI REND="italic">e</HI> soule was fatte vp to heuene-blys;</L>
<L>&amp; seynt Ede hurre-self was þuse angelys amon̄ge—<NOTE PLACE="marg">Marianus Scotus.</NOTE></L>
<L>Bodylyche he was þere y-seyȝen y-wys,</L>
<L>þis lady, for þe whyche þuse myraclus weron wrouȝt,</L>
<L>Elbryȝt was þ<HI REND="italic">at</HI> ladyes name y-wys,</L>
<L N="2705">Whoso wolle trust to god þ<HI REND="italic">at</HI> hym dur<HI REND="italic">e</HI> bouȝt,</L>
<L>His sowle may ryȝt son<HI REND="italic">e</HI> come to blys,—</L>
<L>&amp; when þis blessud woman seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Had y-sey þuse gret myracles þus y-do,</L>
<L>&amp; þat mekenesse &amp; leuyng of pryde</L>
<L N="2710">Myȝt breng mones soule to blys so;</L>
<L>Blessedlocurre, ȝyf he myȝt, he ladde hurr<HI REND="italic">e</HI> lyff</L>
<L>þen he dudde þere euer by-fore,</L>
<L>Eu<HI REND="italic">er</HI> in mekenesse, w<SUP>t</SUP>-ouȝt stryff,</L>
<L>Mekelyche he leuede aft<HI REND="italic">er</HI> þe gospelles lore,</L>
<L N="2715">&amp; plesede god eu<HI REND="italic">er</HI> w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> myȝt</L>
<L>In penau<HI REND="italic">n</HI>ce doynge &amp; w<SUP>t</SUP> almys-dede</L>
<L>&amp; in gode preyer<HI REND="italic">ys</HI> bothe day &amp; nyȝt,</L>
<L>&amp; thongede eu<HI REND="italic">er</HI> god for hurr<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er</HI> Ede,</L>
<L>&amp; so he co<HI REND="italic">n</HI>tinuede eu<HI REND="italic">er</HI> in vertwys leuynge</L>
<L N="2720">All<HI REND="italic">e</HI> þe dayes of hurre vertwys lyff,</L>
<L>Bot god, þ<HI REND="italic">at</HI> is knower of all<HI REND="italic">e</HI> thyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; maker of pesse &amp; stauncher of stryff,</L>
<L>Nold<HI REND="italic">e</HI> not let hurr<HI REND="italic">e</HI> vertwys leuyng no le<HI REND="italic">n</HI>g<HI REND="italic">ur</HI> be hud<HI REND="italic">e</HI>,</L>
<L>Bot to shewe hit onȝt to mones hele he þouȝt,</L>
<L N="2725">&amp; ofte-tymes, as ychaue y-rudde,</L>
<L>Gret myracules for hurre he wrouȝt<HI REND="italic">e,</HI>—</L>
<L>Of þe whyche on y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝow tell<HI REND="italic">e,</HI> <MILESTONE N="228" UNIT="f."/></L>
<L>As ychaue redde in trewe story. <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>In þe countre þere as Benna dudde dwell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2730">A byson mon dwelt fast hym by,</L>
<L>þe whyche hadde hen bleynte all<HI REND="italic">e</HI> his lyue,</L>
<L>&amp; ȝet thretty wyntre he was of age,</L>
<L>Ny comford<HI REND="italic">e</HI> nad non of child<HI REND="italic">e</HI> ny wyue;</L>
<L>Ȝet he was come of heyȝe lynage,</L>
<L N="2735">Bot to þe chirche of Treues he wold<HI REND="italic">e</HI> ofte go—</L>
<L>A litull child<HI REND="italic">e</HI> ofto-tymes þedur hym ladde—</L>
<L>þere as Benne was chanon þo;</L>
<L>&amp; so in holy lyuyng<HI REND="italic">e</HI> his lyff he ladde,</L>
<L><PB N="62" REF="63"/>
Bot whenne he herde Benne speke, he knew hym well<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="2740">&amp; Benne wold<HI REND="italic">e</HI> talke w<SUP>t</SUP> hym w<SUP>t</SUP> gode chere</L>
<L>&amp; gode tales of Wultrud<HI REND="italic">e</HI> &amp; of seynt Ede he wold<HI REND="italic">e</HI> hym tell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; þis bleynde mon wold<HI REND="italic">e</HI> hym full gladlyche here.</L>
<L>Bot hit byfell<HI REND="italic">e</HI> so vpon<HI REND="italic">e</HI> a day</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he was for-ȝete full<HI REND="italic">e</HI> long at chirch<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L N="2745">For his child<HI REND="italic">e</HI> was gon<HI REND="italic">e</HI> forthe to play—</L>
<L>For few other werkus wold<HI REND="italic">e</HI> he wyrche.</L>
<L>þis bysone mon<HI REND="italic">e</HI> full wery of sete he was</L>
<L>And ryȝt gret lust he hadde to slepe:</L>
<L>He layde hym doun þo ryȝt in þ<HI REND="italic">at</HI> place.</L>
<L N="2750">&amp; a graciose sweuene þere dude he mete.</L>
<L>Hym thouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> a lady fayre and bryȝt,</L>
<L>Lyke to a p<HI REND="italic">re</HI>let as þaw hit wer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Come to hym þere as he lay ryȝt,</L>
<L>&amp; sayde »sone, why lyste þ<HI REND="italic">ou</HI> her<HI REND="italic">e</HI>?</L>
<L N="2755">Ryse vp, he sayde, &amp; þe way asshe</L>
<L>To Wylton<HI REND="italic">e</HI> &amp; to þ<HI REND="italic">at</HI> abbas Wultrud<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; preyȝe hurr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> hurre honden wasshe,</L>
<L>&amp; wash<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> þi nynon w<SUP>t</SUP> þ<HI REND="italic">at</HI> wat<HI REND="italic">er,</HI> as yche þe rude:</L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt haue clerely þy syȝt,</L>
<L N="2760">Ȝyff þ<HI REND="italic">ou</HI> wult do as y þe rede.</L>
<L>Go forthe &amp; trauell<HI REND="italic">e</HI> bothe day &amp; nyȝt,</L>
<L>&amp; smartlyche do as y þe bydde!«</L>
<L>þis bysone mon woke of his slepe,</L>
<L>And a full gladmon in hert was he,</L>
<L N="2765">&amp; for ioy he brake ouȝt and wepe,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> ony mon myȝt haue pety to se.</L>
<L>Bot Benne sone herd<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> wepyng noyce þo</L>
<L>&amp; come to hym sone after anon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; sayde: »Beteryke, what deseysse is come þe to</L>
<L N="2770">þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> art now so sorwefoll<HI REND="italic">e</HI> a mon<HI REND="italic">e</HI>?«</L>
<L>»Nayȝe, syre, hit is for Joy &amp; not for deseysse, no,</L>
<L>Bot for ioy of a sweuene þ<HI REND="italic">at</HI> y haue mette now ryȝt;</L>
<L>Me þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> a fayr<HI REND="italic">e</HI> lady come me to</L>
<L>&amp; sayde þ<HI REND="italic">at</HI> y shuld<HI REND="italic">e</HI> haue my syȝt,</L>
<L N="2775">Ȝyf y cholde þe way to Wylton<HI REND="italic">e</HI> asshe</L>
<L>&amp; preyȝe Wultrud<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> is now abbas þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> in wat<HI REND="italic">er</HI> hurre honden wasshe</L>
<L>&amp; blesse þ<HI REND="italic">at</HI> wat<HI REND="italic">er</HI> w<SUP>t</SUP> gode chere,</L>
<L>&amp; take to me þ<HI REND="italic">at</HI> wat<HI REND="italic">er</HI> þenne,</L>
<L N="2780">þ<HI REND="italic">at</HI> y myȝt wasshe þ<HI REND="italic">er</HI>-w<SUP>t</SUP> my nynon two:</L>
<L>&amp; þenne my syȝt þere sholdy wynne,</L>
<L>Ȝyf y wold<HI REND="italic">e,</HI> he sayde, do ryȝt so.</L>
<L>Wherfore, Benne, mekelyche y preyȝe now þe</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe wold<HI REND="italic">e</HI> now þedur w<SUP>t</SUP> me go</L>
<L N="2785">&amp; speke to þat lady for me,</L>
<L>þat þis thyng myȝt þus be do.«</L>
<L><PB N="63" REF="64"/>
Benne stode styll<HI REND="italic">e</HI> &amp; herkenede all<HI REND="italic">e</HI> his speche,</L>
<L>&amp; full<HI REND="italic">e</HI> gladde in hert he was þo also,</L>
<L>&amp; sayde: »Beteryche, wher<HI REND="italic">e</HI> he be by-come suche a leche</L>
<L N="2790">þ<HI REND="italic">at</HI> he may hele þyn nynon two?«</L>
<L>»Ȝe forsothe, syre, q<HI REND="italic">uod</HI> Beteryche to Benne þo,</L>
<L>þis feyre lady trewelyche dude to me so tell<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Wherfore y prey ȝow þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe wolden now w<SUP>t</SUP> me go, <NOTE PLACE="foot">2793) vor wolden ist wold<HI REND="italic">e</HI> auspunktirt.</NOTE></L>
<L>For y thenk no lengur here to dwell<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L N="2795">Benne hadde gode wyll<HI REND="italic">e</HI> Wultrud<HI REND="italic">e</HI> to se,</L>
<L>&amp; grauntede þus bysone mon þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> hy<HI REND="italic">m</HI> to Wylton<HI REND="italic">e</HI> go.</L>
<L>&amp; forthe þey wenton<HI REND="italic">e,</HI> þis bysone mon<HI REND="italic">e</HI> &amp; he,</L>
<L>&amp; comen to Wylton<HI REND="italic">e</HI> sounde &amp; saue bothe two;</L>
<L>And foundon Woltrud anon redylyche þer<HI REND="italic">e,</HI> <MILESTONE N="229" UNIT="f."/></L>
<L N="2800">Abbas, as he ouȝte forto be.</L>
<L>þe whyche welcome Benne w<SUP>t</SUP> ryȝt gode cher<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; þe bysone mon þ<HI REND="italic">at</HI> myȝt not se.</L>
<L>&amp; Benne told<HI REND="italic">e</HI> to Wultrud<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> sweuene</L>
<L>þo whyche þe bysone mon hadde mette in Treues chirche, <NOTE PLACE="foot">2804) Ms. þo st. þe.</NOTE></L>
<L N="2805">&amp; preyȝede hurre for þe kyng<HI REND="italic">ys</HI> loue of heuene</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> fouchesaf his hele to wyrche.</L>
<L>Wultrud sayde: þ<HI REND="italic">at</HI> he nas not worthy</L>
<L>Suche maystryes to wyrche or make,</L>
<L>Ny durst not tempte hurr<HI REND="italic">e</HI> god so heyly</L>
<L N="2810">Ny suche p<HI REND="italic">re</HI>su<HI REND="italic">m</HI>psuisnas vpon<HI REND="italic">e</HI> here take.</L>
<L>Bot Benne consulede herr<HI REND="italic">e</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>to</L>
<L>&amp; preyȝede hurre to do hit, so fast,</L>
<L>þat he conscendede þere-to also; <NOTE PLACE="foot">2813) = consentede.</NOTE></L>
<L>&amp; so he dude hit at þe last.</L>
<L N="2815">A basyn w<SUP>t</SUP> wat<HI REND="italic">er</HI> þo forthe was fatte,</L>
<L>&amp; Wultrud þ<HI REND="italic">er</HI>inne hurre honden dude wasshe;</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> bysone mon þo by hurre satte</L>
<L>&amp; mekelyche after þ<HI REND="italic">at</HI> wat<HI REND="italic">er</HI> dude asshe.</L>
<L>Bot when he hadde þus hurr<HI REND="italic">e</HI> honden y-wasshe,</L>
<L N="2820">He knelyng made hurr<HI REND="italic">e</HI> preyours to god of myȝt,</L>
<L>&amp; in hurre preyours eu<HI REND="italic">er</HI> he dude asshe</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þis bleynde mon myȝt haue his syȝt.</L>
<L>&amp; when he hadde þus hurre preyours y-made</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> hurre hond blessud<HI REND="italic">e</HI> þis water also,</L>
<L N="2825">þis bysone mon to þ<HI REND="italic">at</HI> wat<HI REND="italic">er</HI> he ladde</L>
<L>&amp; wosshe þere-w<SUP>t</SUP> his ynon two.</L>
<L>&amp; when he hadde wasshe his ynon two</L>
<L>W<SUP>t</SUP> þis blessud water so clere,</L>
<L>Anon he lokede vp: and sawe all<HI REND="italic">e</HI> þo</L>
<L N="2830">þ<HI REND="italic">at</HI> by hym stoden þ<HI REND="italic">at</HI> tyme þere.</L>
<L><PB N="64" REF="65"/>
&amp; when he saw all<HI REND="italic">e</HI> thyng as clerely</L>
<L>As þaw he nad neu<HI REND="italic">er</HI> ben bleynde byfore,</L>
<L>He þongede god full<HI REND="italic">e</HI> myeldely</L>
<L>&amp; blessede þe tyme þat he was in y-bore.</L>
<L N="2835">And þo he sayde to seynt Wultrud:</L>
<L>»Y-blessede mot þ<HI REND="italic">ou,</HI> my lady, be;</L>
<L>For y may now se in all<HI REND="italic">e</HI> þe worlde so wyde</L>
<L>What þat eu<HI REND="italic">er</HI> me nedyth to se.«</L>
<L>&amp; Benne was full<HI REND="italic">e</HI> glad þo in his þouȝt</L>
<L N="2840">&amp; thongede god þo w<SUP>t</SUP> all his myȝt</L>
<L>þat suche a meracule for hurre hadde wrouȝt</L>
<L>&amp; ȝeue for hurre loue þ<HI REND="italic">at</HI> bysone mon his syȝt.</L>
<L>þe sexstenes rong þe belles þo all<HI REND="italic">e</HI> abouȝte,</L>
<L>And þe ladyes song Te deum an hyȝe;</L>
<L N="2845">And euerychemon<HI REND="italic">e</HI> to hurre lowe dud<HI REND="italic">e</HI> lowȝt <NOTE PLACE="foot">2845) Ms. lowedud<HI REND="italic">e.</HI></NOTE></L>
<L>þat þis grete meracle þere y-do seyȝe.</L>
<L>In seynt Ede chirche of Wylton<HI REND="italic">e</HI> þis meracle was don<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Trewelyche, as y ȝow tell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe secund ȝere of hurre t<HI REND="italic">r</HI>anslacion<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2850">Wose wolle þe trewthe rede or spell<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L>A nother miracule ȝet y chul ȝow lere, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>To hem þ<HI REND="italic">at</HI> wollen take hede þerto,</L>
<L>How hit byfell<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> same ȝere</L>
<L>Ryȝt þere in þat chirche also.</L>
<L N="2855">Twey p<HI REND="italic">re</HI>stes, þe whyche were in þ<HI REND="italic">at</HI> chirche seruyng,</L>
<L>A litull<HI REND="italic">e</HI> offense þey hadden y-do</L>
<L>To þe meyer þ<HI REND="italic">at</HI> was þo in Wylton dwellyng; <NOTE PLACE="foot">2857) dieser V. ist u. a. R. nachgetragen.</NOTE></L>
<L>Wherfore þey weron arestyd bothe two,</L>
<L>And in þe p<HI REND="italic">re</HI>son þey weron y-cast <NOTE PLACE="marg">Istorum sacerdotum ista fuerunt nomina: Osmundus et Adel∣mannus.</NOTE></L>
<L N="2860">&amp; fast y-fedryd þey weron þere also.</L>
<L>Bot seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> badde þe meyer to to-lyuere hem fast <NOTE PLACE="foot">2861) to-lyuere st. delyuere (Bl. lässt ein to aus).</NOTE></L>
<L>Ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> penau<HI REND="italic">n</HI>ce &amp; ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> wo.</L>
<L>Bot þis meyer was full<HI REND="italic">e</HI> of pryde</L>
<L>&amp; onswerede seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> &amp; sayde hurre nay, <NOTE PLACE="foot">2884) Ms. hem st. him.</NOTE></L>
<L N="2865">»Nay, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe meyer, þey shull<HI REND="italic">e</HI> her<HI REND="italic">e</HI> abyde</L>
<L>&amp; suffre penau<HI REND="italic">n</HI>ce all<HI REND="italic">e</HI> þis day.«</L>
<L>W<SUP>t</SUP>-ouȝt hurre leue he hem from þe chirche fatte a-way</L>
<L>&amp; in strong presun þus hem þere cast,</L>
<L>&amp; so þey weron payned þere all<HI REND="italic">e</HI> þat day,</L>
<L N="2870">þat of hurre lyff þey weron sore agast;</L>
<L>And of seynt Wultrud he toke non hedde, <MILESTONE N="230" UNIT="f."/></L>
<L>Bot hult hem styll so in p<HI REND="italic">re</HI>son strong<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Seynt Wultrud to god he preyȝede &amp; bedde</L>
<L>þat he nold<HI REND="italic">e</HI> not suffre hem abyde þer<HI REND="italic">e</HI> long<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2875"><PB N="65" REF="66"/>
Bot to delyuer hem þenne þorow his grace</L>
<L>From þat peyne þat þey weron þere inne,</L>
<L>&amp; to restore hem aȝeyne in-to hurre place.</L>
<L>Anon god herd<HI REND="italic">e</HI> hurre bone þynne.</L>
<L>To Wultrud<HI REND="italic">e</HI> preyours god toke gode hede</L>
<L N="2880">&amp; de-lyuerd<HI REND="italic">e</HI> hem sone from þ<HI REND="italic">at</HI> p<HI REND="italic">re</HI>son so strong,</L>
<L>Mawgrey þ<HI REND="italic">at</HI> proude meyeres hedde;</L>
<L>Anon<HI REND="italic">e</HI> after þat he bodde not long</L>
<L>&amp; to þat meyer þ<HI REND="italic">at</HI> was so proude</L>
<L>Suche a sekenesse god h<HI REND="italic">i</HI>m þo send<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2885">þ<HI REND="italic">at</HI> of his lyff he was in gret douȝtde;</L>
<L>&amp; also he hadde clene leste his mynde. <NOTE PLACE="foot">2886) Ms. left.</NOTE></L>
<L>&amp; when he was turmentyd w<SUP>t</SUP> sekenesse so,</L>
<L>Ryȝt in þe same maner as ychaue ȝow sayde,</L>
<L>To seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> he send messengerus þo</L>
<L N="2890">&amp; of hurre grace mekelyche he prayde,</L>
<L>And sayde þat he wold<HI REND="italic">e</HI> senden þus prestes hurr<HI REND="italic">e</HI> to</L>
<L>And eu<HI REND="italic">er</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> hurre s<HI REND="italic">er</HI>uand<HI REND="italic">e</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> be,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> þat þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> delyn<HI REND="italic">er</HI> him ouȝt of his wo;</L>
<L>»Y beseche ȝow, lady, þat ȝe wold<HI REND="italic">e</HI> preyȝe so for me.«</L>
<L N="2895">And when þis meyers fr<HI REND="italic">e</HI>ndus hadden þus y-sayde, <NOTE PLACE="foot">2895) Ms. srondus.</NOTE></L>
<L>Wepyng &amp; sorwyng in yche a syde,</L>
<L>Seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> hold<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> ryȝt wel apayde</L>
<L>&amp; badde hem send<HI REND="italic">e</HI> home þe p<HI REND="italic">re</HI>stes anon<HI REND="italic">e</HI> in þ<HI REND="italic">at</HI> tyde.</L>
<L>þenne weron þus p<HI REND="italic">re</HI>stes delyuerd<HI REND="italic">e</HI> ouȝt of p<HI REND="italic">re</HI>son anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="2900">And brouȝt home aȝeyne to þat blessud lady þo.</L>
<L>Bot gret pety hit was to seyn þ<HI REND="italic">at</HI> proude mon</L>
<L>þo whyche was tourme<HI REND="italic">n</HI>tyd w<SUP>t</SUP> sekenesse so.</L>
<L>Bot when þus p<HI REND="italic">re</HI>stes weron brouȝt aȝeyn home þis</L>
<L>&amp; þe meyer for his mysdede had repentyd hym sore,</L>
<L N="2905">Wultrud mekelyche preyȝede to þe kyng of blys</L>
<L>To send hym suche hele as he had byfore.</L>
<L>&amp; god herd<HI REND="italic">e</HI> hurre meke preyours anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; send h<HI REND="italic">i</HI>m as gode hele as he hadde eyer. <NOTE PLACE="foot">2908) Ms. hem st. him.</NOTE></L>
<L>&amp; þe meyer was eu<HI REND="italic">er</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> a gode mon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="2910">And worshepud euer seynt Woltrude bothe ferre and nere.</L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> other men weren gladde to plese hurre þo,</L>
<L>&amp; forte displese hurre þey dredden full<HI REND="italic">e</HI> sore,</L>
<L>For þis miracle þ<HI REND="italic">at</HI> þey seyn þere þus y-do;</L>
<L>Bot all<HI REND="italic">e</HI> men duden hurre worshepe, lasse and more.—</L>
<L N="2915">A nother meracle ȝet sone aft<HI REND="italic">er</HI> þis was do <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>By-cause of þ<HI REND="italic">at</HI> blessud lady, seynt Wultrud<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe whyche more drede addedde þis other to.</L>
<L>For vpon<HI REND="italic">e</HI> a day hit þus bytydde:</L>
<L>þat a theff þ<HI REND="italic">at</HI> had long y-ley in p<HI REND="italic">re</HI>son strong,</L>
<L N="2920">Was brokon ouȝt of þat warde full<HI REND="italic">e</HI> p<HI REND="italic">re</HI>uelye,</L>
<L>And fast ron to chirche among þe þrong</L>
<L>And intrede in to seynt Edes seynt-warye. <NOTE PLACE="foot">2922) Ms. seynt warye = seyntwarye sanctuary.</NOTE></L>
<L><PB N="66" REF="67"/>
Bot þe Jaylardes folowedon<HI REND="italic">e</HI> þis theff full<HI REND="italic">e</HI> fast</L>
<L>&amp; p<HI REND="italic">ur</HI>seweden aft<HI REND="italic">er</HI> hym in to þ<HI REND="italic">at</HI> chirche,</L>
<L N="2925">&amp; sayden þ<HI REND="italic">at</HI> þey wolden þe ȝates vp barste,</L>
<L>And other maystrefull<HI REND="italic">e</HI> werkus þay wold<HI REND="italic">e</HI> wyrche,</L>
<L>&amp; sayde þey wolden þ<HI REND="italic">at</HI> theffe ouȝt fache</L>
<L>For onymon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> wold say nay,</L>
<L>And breke vp bothe lok &amp; lache</L>
<L N="2930">And fache þat theffe from þ<HI REND="italic">at</HI> chirche a-way.</L>
<L>Bot seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> was sore agast þo</L>
<L>And preyȝede Jh<HI REND="italic">es</HI>u of help and grace</L>
<L>To saue þis theffe from hongur &amp; wo</L>
<L>&amp; also to kepe hym from þ<HI REND="italic">at</HI> derke place.</L>
<L N="2935">Bot when seynt Wultrud had preyȝede so</L>
<L>To Jh<HI REND="italic">es</HI>u, goddus sone, most of myȝt,</L>
<L>God send<HI REND="italic">e</HI> suche bleynasse þus iaylardus to <NOTE PLACE="foot">2937) bleynasse = blyndness.</NOTE></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> ynon þey sey no syȝt,</L>
<L>Bot wenton in þe chirche þere vp and doun<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="2940">&amp; nyst neu<HI REND="italic">er</HI> where þey wenton ny trede;</L>
<L>Bot all<HI REND="italic">e</HI> assmayed þey setton hem doun<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; wepten &amp; cryeden fast for drede.</L>
<L>Bot anone aft<HI REND="italic">er</HI> seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> toke þe ryȝt way</L>
<L>To Etheldrede, þat was kyng of Englond<HI REND="italic">e</HI> þanne,</L>
<L N="2945">And mekelyche he dude hym þere pray</L>
<L>To ȝeue hurre þe lyff of þat manne.</L>
<L>þe kyng grauntede hurr<HI REND="italic">e</HI> her<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e</HI> <MILESTONE N="231" UNIT="f."/></L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> mon he ȝaue hurr<HI REND="italic">e</HI> þo ryȝt þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>He thonged þe kyng &amp; went home styll<HI REND="italic">e</HI> as ston<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="2950">&amp; founde hem bleynde ȝet ryȝt as þey were.</L>
<L>Bot when þey herden þ<HI REND="italic">at</HI> he was come home,</L>
<L>Mekelyche þey preyȝedon<HI REND="italic">e</HI> hurre both day &amp; nyȝt</L>
<L>þat he wold<HI REND="italic">e</HI> haue m<HI REND="italic">er</HI>cy vpon home</L>
<L>&amp; graunte to hem aȝayne hurre syȝt;</L>
<L N="2955">&amp; sayden þ<HI REND="italic">at</HI> þey wolden s<HI REND="italic">er</HI>ue hurre for eu<HI REND="italic">er</HI>more</L>
<L>Mekelyche all<HI REND="italic">e</HI> þe dayes of hurr<HI REND="italic">e</HI> lyf,</L>
<L>&amp; þat þey repentyd hem wonder sore</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> þey maden aȝeyn hurr<HI REND="italic">e</HI> bate or stryff.</L>
<L>&amp; when seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> sawe hem repent hem so mekely,</L>
<L N="2960">He prayȝed<HI REND="italic">e</HI> to Jh<HI REND="italic">es</HI>u, goddus sone, kyng of myȝt,</L>
<L>To graunte to hem aȝayn þenne holy</L>
<L>Bothe hurr<HI REND="italic">e</HI> hele and eke herre syȝt.</L>
<L>&amp; he graunted to hurre anon hurre bone</L>
<L>þorow his grace &amp; þorow his myȝt:</L>
<L N="2965">&amp; þey wenten afterward<HI REND="italic">e</HI> home ful sone</L>
<L>&amp; hadden aȝeyn bothe herre hele &amp; eke herr<HI REND="italic">e</HI> syȝt;</L>
<L><PB N="67" REF="68"/>
&amp; worshepeden eu<HI REND="italic">er</HI> aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> herre power, hert and myȝt.</L>
<L>&amp; so duden all<HI REND="italic">e</HI> other þe whyche dwelton<HI REND="italic">e</HI> here bysyde,</L>
<L N="2970">Duden to hurre s<HI REND="italic">er</HI>uyse &amp; hono<HI REND="italic">ur,</HI> bothe day &amp; nyȝt.</L>
<L>þis meracle was don<HI REND="italic">e</HI> at Wylton<HI REND="italic">e,</HI> as ychaue sayde on þis maner<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe sexstenethe ȝere of Etheldredus regnyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat next aft<HI REND="italic">er</HI> seynt Edward<HI REND="italic">e</HI> was kyng here,</L>
<L>þe whyche was seynt Edes brother, þ<HI REND="italic">at</HI> blessud þyng.—</L>
<L N="2975">&amp; a nother grett<HI REND="italic">er</HI> miracle ȝet þer<HI REND="italic">e</HI> was do <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>In þ<HI REND="italic">at</HI> same ȝere nexste aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> folewyng</L>
<L>For seynt Edes sake &amp; for seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> also,</L>
<L>In þe tyme of þe same kyng<HI REND="italic">ys</HI> Etheldredus regnyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þere come foure clerkes to Wylton<HI REND="italic">e</HI> from ferne lond<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="2980">W<SUP>t</SUP> a litull beryng-case full<HI REND="italic">e</HI> of relekes gode;</L>
<L>From Pykardye þey come<HI REND="italic">n,</HI> yche vnd<HI REND="italic">er</HI>stond<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>To ȝeue þe pardon<HI REND="italic">e</HI> of herre relekes to diu<HI REND="italic">er</HI>se men for herr<HI REND="italic">e</HI> gode.</L>
<L>And also þey comen on pilgr<HI REND="italic">e</HI>mage to seynt Ede,</L>
<L>For meche gode þey herden of hurre in hurr<HI REND="italic">e</HI> owne cuntre,</L>
<L N="2985">And in hope þat þey shuld<HI REND="italic">e</HI> þe bett<HI REND="italic">er</HI> spede,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> hem þey brouȝton þese relekes fre.</L>
<L>&amp; among þuse relekes þat y spake of byfore</L>
<L>Weron þe bones of seynt Ywen þe confessour,</L>
<L>Y-closud in a litull<HI REND="italic">e</HI> shryne, þat myȝt ben abouȝt bore,</L>
<L N="2990">To kepe þuse relekes in grett<HI REND="italic">er</HI> honour.</L>
<L>Bot when seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> wyst þat þuse relekes weron comyng,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> p<HI REND="italic">ro</HI>cession aȝeynes hem full<HI REND="italic">e</HI> holylyche he went þo,</L>
<L>And brouȝt hem to þe aut<HI REND="italic">er,</HI> þe ladyes syngyng,</L>
<L>&amp; set þ<HI REND="italic">at</HI> litull<HI REND="italic">e</HI> shryne vpon<HI REND="italic">e</HI> seynt Edes auter also,</L>
<L N="2995">W<SUP>t</SUP> meche worshepe and gret honeste—</L>
<L>For god tauȝt herre eu<HI REND="italic">er</HI> to do well<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L>For god wold<HI REND="italic">e</HI> &amp; knew ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> in p<HI REND="italic">re</HI>nete</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> thyng shuld<HI REND="italic">e</HI> be ryȝt as hit fell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>For god hit wold<HI REND="italic">e</HI> &amp; knewe hit ryȝt well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3000">þ<HI REND="italic">at</HI> þulke relekes nold<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> go þen a-way,</L>
<L>Bot þ<HI REND="italic">at</HI> þey wolden abyde ryȝt þere &amp; eu<HI REND="italic">er</HI> þere dwell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Ryȝt þere in seynt Ede abbay.—</L>
<L>Bot when þuse relekes weron þus vpon þis aut<HI REND="italic">er</HI> sette</L>
<L>And þe masse y-donn<HI REND="italic">e</HI> also,</L>
<L N="3005">þuse foure clerkes wenton to hurre mette</L>
<L>W<SUP>t</SUP> other clerkus mony on mo.</L>
<L>þey maden hem mery &amp; glad also,</L>
<L>And restede hem þere all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝt</L>
<L>And othe morwe, tyll masse was do;</L>
<L N="3010">And þen to take herr<HI REND="italic">e</HI> iorney þey hem dyȝt.</L>
<L>þo to þe auter aft<HI REND="italic">er</HI> þuse relekes þey wenton anon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> p<HI REND="italic">re</HI>stes and clerkes in ryȝt gode aray.</L>
<L>Bot þis schrene stode þer<HI REND="italic">e</HI> still<HI REND="italic">e</HI> as styff as ston<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat all þey myȝt not drawe hit away.</L>
<L N="3015"><PB N="68" REF="69"/>
þey houe, þey drawe, þey shogkeden hit also,</L>
<L>&amp; ȝerne þere abouȝt duden renne &amp; lepe;</L>
<L>Bot þenne forsothe hit nold<HI REND="italic">e</HI> not go,</L>
<L>For all<HI REND="italic">e</HI> þe help þ<HI REND="italic">at</HI> þey myȝt hem gete.</L>
<L>Bot when þey seyȝe hit nold<HI REND="italic">e</HI> not þenne,</L>
<L N="3020">Bot þat hit wold<HI REND="italic">e</HI> abyde þere so styll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Sore þey wepton &amp; sayden: »wolle<HI REND="italic">n</HI> go henne, <NOTE PLACE="foot">3021) Ms. wollê.</NOTE></L>
<L>For we se welle þat hit is goddes owene wyll<HI REND="italic">e</HI> <MILESTONE N="232" UNIT="f."/></L>
<L>þat þuse blessud relekus abyde ryȝt here</L>
<L>W<SUP>t</SUP> þis blessud virgyn seynt Ede</L>
<L N="3025">&amp; w<SUP>t</SUP> seynt Wultrud<HI REND="italic">e,</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> mod<HI REND="italic">ur</HI> dere;</L>
<L>For þaw we wolden other-weys, we mow not spede.«</L>
<L>Seynt Wultrud for þis meracle was full<HI REND="italic">e</HI> gladde,</L>
<L>&amp; specyallyche for þys holy co<HI REND="italic">n</HI>fessourr<HI REND="italic">e,</HI> seynt Ywen<HI REND="italic">us</HI> sake,</L>
<L>&amp; also as for seynt Edes cosyn þey hym hadde;</L>
<L N="3030">Wherfore gret<HI REND="italic">er</HI> ioy &amp; gladnesse Woltrud<HI REND="italic">e</HI> made.</L>
<L>And to þuse four<HI REND="italic">e</HI> clerkus he ȝaff þenne</L>
<L>A thousond<HI REND="italic">e</HI> shyllynges of gold<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> rede</L>
<L>For þe schrene and þe relekes co<HI REND="italic">n</HI>tened þ<HI REND="italic">er</HI>-inne,</L>
<L>And to ben of gode co<HI REND="italic">m</HI>forth þese clerkes he badde.</L>
<L N="3035">Bot þey wrongon hurre hondys &amp; wepton<HI REND="italic">e</HI> for drede</L>
<L>And renden hurre clothus &amp; teren herr<HI REND="italic">e</HI> her<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI> among<HI REND="italic">e</HI> þey blessedon<HI REND="italic">e</HI> seynt Woltrud<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þey wenton anon<HI REND="italic">e</HI> þo home &amp; taryeden no leng<HI REND="italic">ur</HI> þere.</L>
<L>Bot þe contre of Wylton<HI REND="italic">e</HI> was þo full<HI REND="italic">e</HI> gladde</L>
<L N="3040">&amp; thongedon god mekelyche &amp; seynt Ede, þ<HI REND="italic">at</HI> blessud may,</L>
<L>For þuse blessud<HI REND="italic">e</HI> relekes þat þay þer<HI REND="italic">e</HI> þo hadde—</L>
<L>þe whyche ben þer<HI REND="italic">e</HI> ȝet in-to þis day.</L>
<L>And also þey hadden seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> in grett<HI REND="italic">er</HI> hono<HI REND="italic">ur</HI></L>
<L>þen eu<HI REND="italic">er</HI> þey hadden þ<HI REND="italic">at</HI> tyme byfore,</L>
<L N="3045">By-cause of seynt Ywen, þ<HI REND="italic">at</HI> gode confesso<HI REND="italic">ur,</HI></L>
<L>&amp; of seynt Ede, þ<HI REND="italic">at</HI> blessud virgyn, þ<HI REND="italic">at</HI> was of hurre body bore;</L>
<L>&amp; also for þ<HI REND="italic">at</HI> gret so<HI REND="italic">m</HI>me of gold<HI REND="italic">e</HI> so rede</L>
<L>þe whyche he payed<HI REND="italic">e</HI> to þuse clerkus also,</L>
<L>þe wheche weron for sorwe so clene w<SUP>t</SUP>-ouȝt rede</L>
<L N="3050">&amp; so sore wepyng boskede hem hamarde to go;</L>
<L>&amp; also for þe grette cost þ<HI REND="italic">at</HI> he hadde y-do</L>
<L>Vpon<HI REND="italic">e</HI> seynt Ede chirche &amp; vpon<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> abbay a litull<HI REND="italic">e</HI> byfore—</L>
<L>For he hadde y-walled<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> abbay all<HI REND="italic">e</HI>-abouȝt þo,</L>
<L>&amp; p<HI REND="italic">ur</HI>posede herr<HI REND="italic">e</HI> forto han y-do ȝet gret cost more.—</L>
<L N="3055">Bot god, þ<HI REND="italic">at</HI> is knower of all<HI REND="italic">e</HI> thyng clerely</L>
<L>&amp; ordeynyth hit aft<HI REND="italic">er</HI> his owne wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Nold<HI REND="italic">e</HI> not suffre herr<HI REND="italic">e</HI> no leng<HI REND="italic">ur</HI> to leue her<HI REND="italic">e</HI> bodyly,</L>
<L>Bot ordeyned þ<HI REND="italic">at</HI> he shuld<HI REND="italic">e</HI> come hurr<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er</HI> tyll<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L><PB N="69" REF="70"/>
And send doun<HI REND="italic">e</HI> to hurr<HI REND="italic">e</HI> a messynger<HI REND="italic">e</HI> of sekenesse</L>
<L N="3060">And badde her heyȝe and make hurr<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> redy,</L>
<L>For he shuld<HI REND="italic">e</HI> come vp to þat holy place</L>
<L>&amp; dwell þer<HI REND="italic">e</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> in ioy bothe glad &amp; mery.</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP>-inne þe vtaus of hurr<HI REND="italic">e</HI> dowȝt<HI REND="italic">er,</HI> seynt Ede, hit was</L>
<L>þat seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> was y-clept þus vp to heuene</L>
<L N="3065">To almyȝty god þat is so full<HI REND="italic">e</HI> of grace,</L>
<L>Of a bryȝt angel w<SUP>t</SUP> myeld<HI REND="italic">e</HI> steuene.</L>
<L>þe on and twe<HI REND="italic">n</HI>tythe day of Septe<HI REND="italic">m</HI>br<HI REND="italic">e</HI> forsothe hit was</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Wultud<HI REND="italic">e</HI> soule past vp to blys,</L>
<L>A seynt Mathies day þorwe goddus myȝt &amp; grace</L>
<L N="3070">Hurre soule from hurre body dep<HI REND="italic">ar</HI>tyde ys</L>
<L>&amp; brouȝt vp to þe blisse of heuene</L>
<L>W<SUP>t</SUP> angels, þ<HI REND="italic">at</HI> weron bothe bryȝt &amp; shene;</L>
<L>þe whyche song lowde w<SUP>t</SUP> myelde steuene</L>
<L>&amp; brouȝton hurr<HI REND="italic">e</HI> to Ede, her<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> mayden clene.</L>
<L N="3075">&amp; þat hit is þus trew as y ȝow say,</L>
<L>Was aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> y-preuyd ryȝt well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>When hurr<HI REND="italic">e</HI> body was y-buryed<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> same day:</L>
<L>For so þe angel to þe pepul dude tell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þat hurre soule was vp to heuene blys,</L>
<L N="3080">&amp; bad þ<HI REND="italic">at</HI> pepull þ<HI REND="italic">er</HI>of shuld<HI REND="italic">e</HI> haue no douȝte,</L>
<L>»For, forsothe, w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er,</HI> seynt Ede, he is,</L>
<L>&amp; a full<HI REND="italic">e</HI> ioyfull<HI REND="italic">e</HI> mayney is herre abouȝte.«</L>
<L>þo þey knew well þ<HI REND="italic">at</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> soule was in þe folle blys,</L>
<L>&amp; burydon hurre body fast by þere as herr<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er</HI> lay.</L>
<L N="3085">þus seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> to heuene blys y-past vp is,</L>
<L>In Septembr<HI REND="italic">e</HI> þe won &amp; twenty<HI REND="italic">the</HI> day;</L>
<L>And i<HI REND="italic">n</HI> þe ȝer<HI REND="italic">e</HI> of g<HI REND="italic">ra</HI>ce hit was also</L>
<L>After þ<HI REND="italic">at</HI> goddus sone was of Mary ybore</L>
<L>A thousond<HI REND="italic">e</HI> euene &amp; neron mo,</L>
<L N="3090">&amp; of Etheldrede þe nyentetene ȝer<HI REND="italic">e</HI> &amp; nomore.—</L>
<L>Bot now anon<HI REND="italic">e</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> þis, securly, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> was y-buryed fast by þ<HI REND="italic">er</HI> as herr<HI REND="italic">e</HI> douȝt<HI REND="italic">er</HI> lay,</L>
<L>þ<HI REND="italic">er</HI> was a lady dwellyng in þ<HI REND="italic">at</HI> abbay</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> wold<HI REND="italic">e</HI> vysed hurre tombe eueryche day—</L>
<L N="3095">Alflede was þat ladyes name;</L>
<L>þe whyche hadde y-louyd seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> ryȝt well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>When he was hurr<HI REND="italic">e</HI> Abbas and hurr<HI REND="italic">e</HI> dame, <MILESTONE N="233" UNIT="f."/></L>
<L>And for hurre deth he made gret deylle;</L>
<L>And eueryche day he wold<HI REND="italic">e</HI> abyde styll<HI REND="italic">e</HI> þere in herre stall<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3100">Ryȝt þere byfore þe Tombe of seynt Woltrud<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> he hadde sayde hurre sawter all<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>After þ<HI REND="italic">at</HI> maytenys weron y-seyde.</L>
<L>From þe won &amp; twentithe day of Septe<HI REND="italic">m</HI>br<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> vsse hit was</L>
<L>To say hurr<HI REND="italic">e</HI> sawt<HI REND="italic">er,</HI> tyll<HI REND="italic">e</HI> eyster<HI REND="italic">e</HI>-day.</L>
<L N="3105">Bot on eyst<HI REND="italic">er</HI>-day hit fell<HI REND="italic">e</HI> ryȝt tas:</L>
<L>As he satte þare, hurr<HI REND="italic">e</HI> thouȝt he say</L>
<L><PB N="70" REF="71"/>
þe clothe þ<HI REND="italic">at</HI> honged vpon<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> tombe þere þo</L>
<L>Meue ofte &amp; store wonder<HI REND="italic">e</HI> fast. <NOTE PLACE="foot">3108) l. stere.</NOTE></L>
<L>&amp; he was afferd<HI REND="italic">e</HI> &amp; wold<HI REND="italic">e</HI> fayne þenne han go,</L>
<L N="3110">Bot he durst not meue hurr<HI REND="italic">e</HI>-self for gast.</L>
<L>Bot he loked þo more entierlocure toward<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> tombe:</L>
<L>&amp; hurr<HI REND="italic">e</HI> þouȝt þo þ<HI REND="italic">at</HI> he sye by þe clothe come þ<HI REND="italic">er</HI> ouȝt</L>
<L>So fayr<HI REND="italic">e</HI> and so white &amp; so godelyche a lomb;</L>
<L>&amp; for hit was so fayr<HI REND="italic">e,</HI> of þ<HI REND="italic">at</HI> lomb he nad no douȝt,</L>
<L N="3115">Bot sayde to hurr<HI REND="italic">e</HI> sustren, þe whyche seton<HI REND="italic">e</HI> by-sydus herr<HI REND="italic">e</HI> þo—</L>
<L>&amp; ȝet to speke hurr<HI REND="italic">e</HI> was full<HI REND="italic">e</HI> lothe:</L>
<L>»Lowe wher<HI REND="italic">e</HI> is a lomb! a fayr<HI REND="italic">e</HI> whyte lomb! lo! lo!</L>
<L>See ȝe not where þ<HI REND="italic">at</HI> whyte lomb abouȝt þe tombe gothe?»</L>
<L>&amp; fel doun<HI REND="italic">e</HI> asswo þo to þe grounde.</L>
<L N="3120">Bot hurr<HI REND="italic">e</HI> sustren reson vp anon<HI REND="italic">e</HI> þo in yche a syde</L>
<L>&amp; tokon hurr<HI REND="italic">e</HI> vp þo in þat stounde.</L>
<L>Bot þrye þe lomb ron abouȝt þe tomb in þ<HI REND="italic">at</HI> tyde.</L>
<L>&amp; when þis lomb had þis y-ron þrye þe tomb abouȝt,</L>
<L>Hit went aȝeyn in to þ<HI REND="italic">at</HI> same place</L>
<L N="3125">From þe whyche hit come first ouȝt,</L>
<L>&amp; aperyd nomore aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> to hurr<HI REND="italic">e</HI> face,</L>
<L>Bot vanysshed away þo from herre seyȝt,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þey seycn þ<HI REND="italic">er</HI>of aft<HI REND="italic">er</HI> nomore.</L>
<L>þis was in þe mordydy aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þe sonne shone bryȝt, <NOTE PLACE="foot">3129) l. mortyde.</NOTE></L>
<L N="3130">Aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þe Resurreccion<HI REND="italic">e</HI> was donn<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> chirche þore.</L>
<L>&amp; þus þis aster<HI REND="italic">e</HI>-lomb apered þer<HI REND="italic">e</HI> opynlyche i<HI REND="italic">n</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> syȝt,</L>
<L>þat þey myȝt knowell<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he was þere w<SUP>t</SUP> herre in þat place,</L>
<L>And he w<SUP>t</SUP> hym bothe day and nyȝt,</L>
<L>þorw his mercy and his gret g<HI REND="italic">ra</HI>ce.</L>
<L N="3135">Bot þenne was dame Alflede full<HI REND="italic">e</HI> glad y-wys</L>
<L>Of þ<HI REND="italic">at</HI> syȝt þ<HI REND="italic">at</HI> he saw þo in þat place þere,</L>
<L>&amp; knewell<HI REND="italic">e</HI> þat hurr<HI REND="italic">e</HI> soule was in heuene blys</L>
<L>W<SUP>t</SUP> angels, þat weron bothe bryȝt and cler<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þis miracle was þus at Wylton<HI REND="italic">e</HI> y-do</L>
<L N="3140">In þe astere nexste aft<HI REND="italic">er</HI> hurre body-dyenge,</L>
<L>Nexste aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> soule departyd hurr<HI REND="italic">e</HI> body fro,</L>
<L>In aster<HI REND="italic">e</HI>-day ȝerlyche in þe mornyng.—</L>
<L>A nother meracle after þis ȝet god dude wyrche <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>For seynt Woltrud<HI REND="italic">ys</HI> lone, þ<HI REND="italic">at</HI> lady fre,</L>
<L N="3145">At Wylton in seynt Edus chirche,</L>
<L>As ȝe mowe in story bothe rede and see.</L>
<L>A worshipfull<HI REND="italic">e</HI> woman in þ<HI REND="italic">at</HI> contr<HI REND="italic">e</HI> þo dwelt</L>
<L>þe whyche was twolmonthe seke in þe palsy,</L>
<L>&amp; so seke he was þ<HI REND="italic">at</HI> he speke o dwelthe,</L>
<L N="3150">þ<HI REND="italic">at</HI> ychemon of hurr<HI REND="italic">e</HI> had pety þ<HI REND="italic">at</HI> dwelt hurre by;</L>
<L>So seke &amp; so febull<HI REND="italic">e</HI> forsothe was þis gode wyff,</L>
<L>For he hadde bothe palsy &amp; þe feuer<HI REND="italic">e</HI> quarteyne,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> nomon þat sye hurr<HI REND="italic">e</HI> by-hette hurr<HI REND="italic">e</HI> þe lyff;</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> a full ȝere he hadde hade þ<HI REND="italic">at</HI> hard<HI REND="italic">e</HI> peyne.</L>
<L N="3155"><PB N="71" REF="72"/>
So þ<HI REND="italic">at</HI> he was brouȝt so nyȝe to þe deythe þo</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt nowthere lyge ny sytte, y-wys.</L>
<L>&amp; ȝet he þouȝt to seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> on pilgr<HI REND="italic">e</HI>mage go:</L>
<L>And in an horsber<HI REND="italic">e</HI> yleyde þederward<HI REND="italic">e</HI> forsothe he is.</L>
<L>Feynt and feble &amp; full<HI REND="italic">e</HI> seke he was</L>
<L N="3160">By þat tyme þat he þedur þo come.</L>
<L>Bot þorw hurr<HI REND="italic">e</HI> help &amp; goddus grace</L>
<L>All-hole vpon hurre fete he went home.</L>
<L>On horse or on fote, whether þ<HI REND="italic">at</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> lust,</L>
<L>Holle and fryke &amp; sounde he went home,</L>
<L N="3165">þe whyche was full<HI REND="italic">e</HI> seke &amp; feble y-wys</L>
<L>þe first day þat he to þat chirche come.</L>
<L>For w<SUP>t</SUP>-inne thre dayes all<HI REND="italic">e</HI>-holle was he—</L>
<L>Suche grace god for hurre þere wrouȝt<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>By-cause of seynt Woltrud, þat lady fre, <MILESTONE N="234" UNIT="f."/></L>
<L N="3170">þe wyche mekelyche god for hurr<HI REND="italic">e</HI> bysouȝt.</L>
<L>þenne glad &amp; blythe was eueryche a lyff</L>
<L>þe whyche dwelton abouȝt Wylton<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>What by-cause of þe hele of þis gode wyff,</L>
<L>&amp; also of þe meracle þe whiche þ<HI REND="italic">er</HI> was do.—</L>
<L N="3175">And ȝet a noþ<HI REND="italic">er</HI> miracle ychull ȝo<SUP>u</SUP> tell<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þe whyche was do after þis for seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> sake—</L>
<L>Ryȝt as hit was, ychull<HI REND="italic">e</HI> ȝow tell<HI REND="italic">e</HI> euery dell<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>Y nyl þ<HI REND="italic">er</HI>of no worde to ȝow of fable make,</L>
<L>Bot euene þe very trewthe y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝo<SUP>u</SUP> say,</L>
<L N="3180">Ryȝt as ychaue in trewe story full<HI REND="italic">e</HI> oft y-redde:</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> a ȝong lady of seynt Ede abbey</L>
<L>Of þe blody mensone lay so seke styll<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> bedde</L>
<L>þat euery mon sayde þ<HI REND="italic">at</HI> lokede þ<HI REND="italic">at</HI> seke body vpon<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>Bot ȝyff seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> hurre þe rather holpe, he nysbot dedde.</L>
<L N="3185">&amp; beron hurre to seynt<HI REND="italic">e</HI> Wultrud<HI REND="italic">e</HI> tombe anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI>-y-fer<HI REND="italic">e,</HI> ryȝt as he lay, hurr<HI REND="italic">e</HI> &amp; hurr<HI REND="italic">e</HI> bedde.</L>
<L>&amp; kneledon<HI REND="italic">e</HI> doun<HI REND="italic">e</HI> &amp; herre preyo<HI REND="italic">ur</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> made</L>
<L>To god &amp; to seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> also.</L>
<L>&amp; anon<HI REND="italic">e</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> seke lady suche hele hadde</L>
<L N="3190">þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt bothe ryde &amp; eke go.</L>
<L>&amp; when þis seke lady was heled<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> þus</L>
<L>þorow þe merytte of seynt Woltrud<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> lady fre,</L>
<L>þey thongedon all<HI REND="italic">e</HI> þe heyȝe kyng<HI REND="italic">e</HI> of blys;</L>
<L>&amp; a gode woman forsothe eu<HI REND="italic">er</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> was he.—</L>
<L N="3195">A nother grett<HI REND="italic">er</HI> miracle ȝet þenne þis <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>Jh<HI REND="italic">es</HI>u for seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> þere dude wyrche.</L>
<L>A lytill<HI REND="italic">e</HI> child<HI REND="italic">e</HI> y-bore þere wys</L>
<L>Fast by seynt Edes chirche,</L>
<L>From þe whyche, sone aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he was bore,</L>
<L N="3200">His syȝt was clene y-take hym fro;</L>
<L>His fette &amp; his leggus also weron forlor<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat he myȝt nowther se ny go;</L>
<L><PB N="72" REF="73"/>
And a grett<HI REND="italic">er</HI> sekenesse in his body he hadde þ<HI REND="italic">er</HI>to,</L>
<L>þe whyche hadde y-holden hym, seyȝthe he was bore:</L>
<L N="3205">Crokedde and blynde he was also,</L>
<L>þat ychemon helt hym bot as fore-lore.</L>
<L>&amp; when þis child<HI REND="italic">e</HI> was in suche degre,</L>
<L>þat all me<HI REND="italic">n</HI> sayden þ<HI REND="italic">at</HI> he nas bot leste,</L>
<L>Ȝet byfore seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> tombe y-brouȝt was he:</L>
<L N="3210">&amp; þere hadde he his hele þo at þe laste.</L>
<L>For when þ<HI REND="italic">at</HI> litull chyld<HI REND="italic">e</HI> was leyde a-doun<HI REND="italic">e</HI> byfore þe tombe</L>
<L>In his bedde, as forte han þer<HI REND="italic">e</HI> y-slepte,</L>
<L>He womblede &amp; tomblede on bak &amp; wombe,</L>
<L>&amp; lowde he cryed &amp; sore he wepte.</L>
<L N="3215">Bot þe ladyes þ<HI REND="italic">at</HI> in þe Quer<HI REND="italic">e</HI> dudde<HI REND="italic">n</HI> rede &amp; syng</L>
<L>Hadden grete petey of þis childes sorwe &amp; wo,</L>
<L>&amp; tokon seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> profession-ryng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; abouȝt his nekke þey hongedon<HI REND="italic">e</HI> hit þo.</L>
<L>Bot as sone as þey hadden sayde þus herr<HI REND="italic">e</HI> preyours þer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3220">&amp; þat þe ryng abouȝt his nek was do,</L>
<L>þe child<HI REND="italic">e</HI> hym-self dude þo vp rere</L>
<L>&amp; þer<HI REND="italic">e</HI> byfore hem vpon<HI REND="italic">e</HI> his fete bygon to go.</L>
<L>þus meraclelyche went þ<HI REND="italic">at</HI> litull<HI REND="italic">e</HI> child<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Byfore hem vpon<HI REND="italic">e</HI> his fete in þ<HI REND="italic">at</HI> same place,</L>
<L N="3225">&amp; of his sekenesse was hole &amp; fer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; had his seyȝt eke þorow goddus grace.</L>
<L>&amp; when þis child<HI REND="italic">e</HI> was holle þus bothe fote &amp; yȝe,</L>
<L>þe sexstenes rong þe belles anon þo,</L>
<L>þe ladyes song Te deum full<HI REND="italic">e</HI> heyȝe,</L>
<L N="3230">&amp; all other pepull made þere gret ioy also.</L>
<L>So gret grace was w<SUP>t</SUP> þis gode womo<HI REND="italic">n,</HI> seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þat, what mon þat hadde vpon hym herr<HI REND="italic">e</HI> p<HI REND="italic">ro</HI>fession<HI REND="italic">e</HI>-ryng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Wher<HI REND="italic">e</HI>-eu<HI REND="italic">er</HI> he satte, stode or hude, <NOTE PLACE="foot">3233) hude = ede.</NOTE></L>
<L>Hym shulnot harme non<HI REND="italic">e</HI> hevelle thyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="3235">For so gret vertu was w<SUP>t</SUP> þat ryng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þat eu<HI REND="italic">er</HI>yche seke creatur<HI REND="italic">e,</HI> child<HI REND="italic">e</HI> or mon,</L>
<L>Were hit hede-ache or what other thyng<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">3237) Ms. where mit ausrad. h.</NOTE></L>
<L>W<SUP>t</SUP> þat ryng his hele he wonne.</L>
<L>So blessud a woman was þis lady seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3240">þat eueryche mon þo of hurr<HI REND="italic">e</HI> godenesse spake. <MILESTONE N="235" UNIT="f."/></L>
<L>Meke &amp; myeld<HI REND="italic">e</HI> he was w<SUP>t</SUP>-ouȝt prud<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; mony other vertwys he hadde w<SUP>t</SUP>-ouȝt lake.</L>
<L>&amp; mony a gret meracle for hurr<HI REND="italic">e</HI> god wrouȝt,</L>
<L>Well<HI REND="italic">e</HI> mo þen y con wryte now here</L>
<L N="3245">Or thenk or bere now in my thouȝt,</L>
<L>Ore mon ore child<HI REND="italic">e</HI> to teche or lere.—</L>
<L><PB N="73" REF="74"/>
Wherfore of seynt Wultrud<HI REND="italic">e</HI> y thenge to stynt her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; speke more of þis blessud virgyn seynt Ede.</L>
<L>&amp; of hurr<HI REND="italic">e</HI> godenesse ychull<HI REND="italic">e</HI> ȝow ler<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="3250">Of suche thyng<HI REND="italic">us</HI> as y dede her<HI REND="italic">e</HI>-byfore i<HI REND="italic">n</HI> story rede.—</L>
<L>Bot at kyng Etheldrede ychull<HI REND="italic">e</HI> bygynne,</L>
<L>þe whyche was brother to þis blessud<HI REND="italic">e</HI> v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede;</L>
<L>&amp; also he was kyng of Englond<HI REND="italic">e</HI> ȝet þynne,</L>
<L>As ȝe mow feynde in story, whose wold<HI REND="italic">e</HI> hit rede:</L>
<L N="3255">For he regnyd kyng her<HI REND="italic">e</HI> seuene &amp; thretty full<HI REND="italic">e</HI> ȝer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>In t<HI REND="italic">ra</HI>uell<HI REND="italic">e,</HI> i<HI REND="italic">n</HI> sorow &amp; in gret wo;—</L>
<L>For his loue was y-slawe his brother, Edward<HI REND="italic">e</HI> þe mart<HI REND="italic">er,</HI></L>
<L>Of his stepmod<HI REND="italic">ur,</HI> þe whyche was his dedly fo;</L>
<L>Bot he bouȝt dure his moder gult:</L>
<L N="3260">For aft<HI REND="italic">er</HI> þat seynt Dunston vp to heuene was go, <NOTE PLACE="foot">3260) Ms ago mit durchst. a (Bl. ago).</NOTE></L>
<L>He was neu<HI REND="italic">er</HI> in peys, where-eu<HI REND="italic">er</HI> he dwelt,</L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI> in werr<HI REND="italic">e</HI> and in meche wo.</L>
<L>þe Denmark<HI REND="italic">ys</HI> drovyn hym in to Normandye,</L>
<L>&amp; þer<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> þe Duke of Normandye he dwelt long;</L>
<L N="3265">&amp; come aȝeyn to London, &amp; þere dude dye;</L>
<L>þe Denmark<HI REND="italic">ys</HI> werr<HI REND="italic">e</HI> was vpon hym so strong.</L>
<L>Bot anon<HI REND="italic">e</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he was dyde,</L>
<L>His sone Edmu<HI REND="italic">n</HI>d<HI REND="italic">e</HI> Yronside was sone made kyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot he regned<HI REND="italic">e</HI> not bot Nyenne monethus, as ychaue redde,</L>
<L N="3270">Bot so anon<HI REND="italic">e</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> he made his hendyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Knoude and he weron kyng<HI REND="italic">us</HI> her<HI REND="italic">e</HI> bothe</L>
<L>In won tyme, as ychaue redde;</L>
<L>&amp; eu<HI REND="italic">er</HI> bytwyne hem was hate &amp; loth</L>
<L>Tyl þe tyme þat he was þus deydde.</L>
<L N="3275">Bot at Durre-hurst þey fouȝton<HI REND="italic">e</HI> bothe y-fer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; hurre twey hostes stode<HI REND="italic">n</HI> still<HI REND="italic">e</HI> &amp; duden no loth;</L>
<L>And þer<HI REND="italic">e</HI> þey acordeden hem in suche a maner<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þat þey wolden regne kyng<HI REND="italic">us</HI> here bothe.</L>
<L>Bot þen sone aft<HI REND="italic">er</HI> dyede Edmu<HI REND="italic">n</HI>d<HI REND="italic">e</HI> Hyron<HI REND="italic">e</HI>syde, <NOTE PLACE="marg">Rex Conutus.</NOTE></L>
<L N="3280">Ryȝt as y told<HI REND="italic">e</HI> ȝo<SUP>u</SUP> ryȝt now here byfore.</L>
<L>þo Knoude was made hole kyng of all<HI REND="italic">e</HI> Englo<HI REND="italic">n</HI>d<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> gr<HI REND="italic">e</HI>t p<HI REND="italic">ri</HI>de,</L>
<L>&amp; regnede nyentene ȝer<HI REND="italic">e</HI> &amp; su<HI REND="italic">m</HI>what more.</L>
<L>Bot Knowde was ȝet no trewe c<HI REND="italic">ri</HI>sten-mon</L>
<L>Ny leuede no-thyng<HI REND="italic">e</HI> on c<HI REND="italic">ri</HI>ston lawe,</L>
<L N="3285">&amp; þe seyntes of Englond<HI REND="italic">e</HI> he hated ychon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Ny set by non of hem an hawe.</L>
<L>Bot sone aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he was made kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>He come to Wylton<HI REND="italic">e,</HI> &amp; þe bysshop of Cant<HI REND="italic">er</HI>bury come w<SUP>t</SUP> hy<HI REND="italic">m</HI> eke,</L>
<L>&amp; mony a noþ<HI REND="italic">er</HI> gret lordyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="3290">For he huld<HI REND="italic">e</HI> his household<HI REND="italic">e</HI> þere þe whysson-weke.</L>
<L><PB N="74" REF="75"/>
And a grette sole<HI REND="italic">m</HI>nite þe kyng Knoud<HI REND="italic">e</HI> made at Wylton<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>&amp; mony gret lordys w<SUP>t</SUP> hy<HI REND="italic">m</HI> wero<HI REND="italic">n</HI> þere y-wys,</L>
<L>&amp; mony bysshop<HI REND="italic">us</HI> &amp; abbot<HI REND="italic">us</HI> weron þer<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> tyme also—</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> for þe kyng<HI REND="italic">ys</HI> p<HI REND="italic">ro</HI>fit þis sole<HI REND="italic">m</HI>nite was made þ<HI REND="italic">er</HI> þo, ywys.</L>
<L N="3295">For þe Archebysshop folewode þe kyng Knoude eu<HI REND="italic">er</HI>more</L>
<L>&amp; p<HI REND="italic">re</HI>chede hy<HI REND="italic">m</HI> þe lawe of god<HI REND="italic">e</HI> algate wher<HI REND="italic">e</HI>-eu<HI REND="italic">er</HI> he hede:</L>
<L>Bot þo at Wylton<HI REND="italic">e</HI> he was y-c<HI REND="italic">ri</HI>stonyd<HI REND="italic">e</HI> for þe grete fore <NOTE PLACE="foot">3297) fore = fere fear.</NOTE></L>
<L>þe whyche he had<HI REND="italic">e</HI> þo þere of þis v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede.</L>
<L>&amp; as hit was, ychull<HI REND="italic">e</HI> ȝo<SUP>u</SUP> now tell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="3300">Ryȝt as hit fell<HI REND="italic">e</HI> þo þere by g<HI REND="italic">ra</HI>ce.</L>
<L>For ryȝt as þuse lordes seton i<HI REND="italic">n</HI> hall<HI REND="italic">e</HI> &amp; had y-eton<HI REND="italic">e</HI> &amp; dro<HI REND="italic">n</HI>kon well<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þer<HI REND="italic">e</HI> come in a knyȝt aryȝt gode pace</L>
<L>&amp; knelede adoun<HI REND="italic">e</HI> byfore þ<HI REND="italic">at</HI> kyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; sayde: »syre, ȝyf hit plese ȝow to her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="3305">I con ȝowe tell<HI REND="italic">e</HI> a wondre thyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>How hit byfell<HI REND="italic">e</HI> ryȝt now w<SUP>t</SUP>-inne þis abbey her<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L>»Say on, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe kyng þo, all<HI REND="italic">e</HI> þy wyll<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> is plesyng to þe!«.</L>
<L>»Syre, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe knyȝt, &amp; y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝo<SUP>u</SUP> tell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3310">A gret marueyll<HI REND="italic">e,</HI> as thynkuth me.</L>
<L>My page, my lord, þe whyche dothe my horses kepe,</L>
<L>Rode to þe r<HI REND="italic">e</HI>uere, to watere þe ton<HI REND="italic">e;</HI> <MILESTONE N="236" UNIT="f."/></L>
<L>þe whiche cast hy<HI REND="italic">m</HI> inne þe reuer<HI REND="italic">e</HI> depe</L>
<L>&amp; lafte hy<HI REND="italic">m</HI> ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI> &amp; come home hy<HI REND="italic">m</HI>-self anon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="3315">Bot when y seyȝe my horse come rennyng home so,</L>
<L>Y drede me full<HI REND="italic">e</HI> sore for some owterage <NOTE PLACE="foot">3316) owterage ist über Rasur geschr.</NOTE></L>
<L>And fast ron to þ<HI REND="italic">at</HI> reuere þo:</L>
<L>And ryȝt þere y-drownyd y fonde my page.</L>
<L>Bot whe<HI REND="italic">n</HI> y seyȝe my page y-drownyd þer<HI REND="italic">e</HI> as dede as ston<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">3319) Dieser V. ist oben a. R. geschr.</NOTE></L>
<L N="3320">Y cryede aft<HI REND="italic">er</HI> help w<SUP>t</SUP> sorow and wo.</L>
<L>Bot as y stode þer<HI REND="italic">e</HI> my-self all<HI REND="italic">e</HI>-one,</L>
<L>A ryȝt fayr<HI REND="italic">e</HI> lady come me to þo,</L>
<L>Ryȝt as y dude aft<HI REND="italic">er</HI> help þo call<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>A lady of dignite as þaw hit wer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="3325">&amp; sayde: »»syre, what dy(s)eyffe is ȝow byfall<HI REND="italic">e</HI>? <NOTE PLACE="foot">3325) Ms. dyeysse.</NOTE></L>
<L>&amp; why make ȝe so heuy chere?««</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> lady y onswered<HI REND="italic">e</HI> þo mekely</L>
<L>&amp; sayde: »»ma dame, ȝe mow well<HI REND="italic">e</HI> se her<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>How my page leythe dede y-drownyd fast ȝow by;</L>
<L N="3330">How shuld<HI REND="italic">e</HI> y now ben of gode chere? ««</L>
<L>»»Take vp þis child<HI REND="italic">e,</HI> q<HI REND="italic">uo</HI>þ þ<HI REND="italic">at</HI> lady þo,</L>
<L>&amp; ley hit in þe chirche byfore seynt Ede:</L>
<L>&amp; þy page shall<HI REND="italic">e</HI> lyue &amp; bothe ryde &amp; go.</L>
<L>Do ȝe, syre knyȝt, as y ȝow now rede !««</L>
<L N="3335"><PB N="75" REF="76"/>
&amp; w<SUP>t</SUP> þat þis lady fanysshede a-way—</L>
<L>God whot, of hurr<HI REND="italic">e</HI> saw y nomore.</L>
<L>Bot a ȝong mon þo come by þe way</L>
<L>&amp; to þe chirche þ<HI REND="italic">at</HI> page hath bore,</L>
<L>&amp; leyde hym doun<HI REND="italic">e</HI> byfore þe chest ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3340">In þe whyche þis blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn leyth y-closot inne. <NOTE PLACE="foot">3340) þe überschr.</NOTE></L>
<L>&amp; þe maydones preyȝedon<HI REND="italic">e</HI> þo all<HI REND="italic">e</HI> y-fere</L>
<L>To þ<HI REND="italic">at</HI> blessud virgyn þat lay þe chest w<SUP>t</SUP>-inne,</L>
<L>þat þis child<HI REND="italic">e</HI> myȝt haue aȝeyn his lyff,</L>
<L>Ryȝt as þis lady me sayde byfore;</L>
<L N="3345">To seynt Ede þus preyȝedon<HI REND="italic">e</HI> bothe mayde &amp; wyff,</L>
<L>&amp; to Jh<HI REND="italic">es</HI>u, þ<HI REND="italic">at</HI> was of Mary y-bore.</L>
<L>And w<SUP>t</SUP>-inne schortyme, lord<HI REND="italic">e,</HI> after þys</L>
<L>þat þe maydenes hadden herr<HI REND="italic">e</HI> preyo<HI REND="italic">ur</HI>s þus y-made,</L>
<L>þis child<HI REND="italic">e</HI> rose vp, and alyue he ys,</L>
<L N="3350">And now he is bothe mery and glad<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>&amp;, syre, a gret merueylle me thyngyt hit is</L>
<L>þat ychaue ȝow now y-told<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L>» Ȝe, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe kyng, he nasnot dede þo, y-wys.«</L>
<L>»Ȝeysse, for god, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe knyȝt, dede he was &amp; his body gold<HI REND="italic">e.</HI>« <NOTE PLACE="foot">3354) golde = colde.</NOTE></L>
<L N="3355">»Ȝoye, syre, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe archebisshop þo &amp; spake,</L>
<L>Mony grette meracle þis mayden has do.«</L>
<L>»Ȝe, syre archebysshop, hold<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> þy clappe!</L>
<L>For y ȝeue no by-leue þ<HI REND="italic">er</HI>to.</L>
<L>Kyng Edgar<HI REND="italic">us</HI> douȝt<HI REND="italic">er</HI> yche wene he was,</L>
<L N="3360">Y-kete bot vpon a wenche; <NOTE PLACE="foot">3360) y-kete = y-gotten.</NOTE></L>
<L>How shuld<HI REND="italic">e</HI> he eu<HI REND="italic">er</HI> haue suche a grase,</L>
<L>Whose wold<HI REND="italic">e</HI> hym-self ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> by-thenche?« <NOTE PLACE="foot">3362) self ryȝt überschr. (Bl. l. þis st. ryȝt).</NOTE></L>
<L>» A, my kyng, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe bysshop, why do ȝe so</L>
<L>To þis blessud<HI REND="italic">e</HI> v<HI REND="italic">ir</HI>gyn þ<HI REND="italic">at</HI> hath y-brouȝt aȝeyn þis child<HI REND="italic">us</HI> lyff?</L>
<L N="3365">Wollede ȝe fouchesaue now þedur to go</L>
<L>And se how hole hurr<HI REND="italic">e</HI> body þer<HI REND="italic">e</HI> ȝet leythe—</L>
<L>&amp; he leyȝe in þe vrthe ȝet þrettene ȝer<HI REND="italic">e</HI> &amp; more;</L>
<L>&amp; when he was take vp of þe vrthe, he was as wholl<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And as freysshe as he was ony tyme þ<HI REND="italic">at</HI> day byfore—</L>
<L N="3370">þe sothe of þis ȝe mowe well<HI REND="italic">e</HI> se, ȝyf ȝe woll<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L>»Gowe all<HI REND="italic">e</HI> þedur, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe kyng, wollewe go,</L>
<L>To loke wherr<HI REND="italic">e</HI> hit be so as told<HI REND="italic">e</HI> þe knyȝt! <NOTE PLACE="foot">3372) Ms. he told<HI REND="italic">e</HI> mit durchstr. he.</NOTE></L>
<L>For y nelnot byleue þ<HI REND="italic">at</HI> hit is redyly so,</L>
<L>Bot ȝyff y se hit verylyche w<SUP>t</SUP> myn owne syȝt. «</L>
<L N="3375">Forthe went þe kyng þo thederward<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And bysshopp<HI REND="italic">us</HI> and lordus &amp; abbotes y-fer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>And to þe chirche þey come ryȝt sone</L>
<L>&amp; founden þe cheste all<HI REND="italic">e</HI>-redy þere.</L>
<L><PB N="76" REF="77"/>
þe bysshop toke þo a sencer<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> his hond<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3380">And sensede þ<HI REND="italic">at</HI> body, þer<HI REND="italic">e</HI> hit lay,</L>
<L>&amp; sayde: »my lord, woll<HI REND="italic">e</HI> ȝe come heder &amp; ner<HI REND="italic">e</HI> stond<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; se þat hit is very trewe þ<HI REND="italic">at</HI> y dude ȝo<SUP>u</SUP> say!«</L>
<L>þen come þe kyng &amp; stode hym fast by.</L>
<L>&amp; þe bysshop toke vp þe lede of þe chest anon<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L N="3385">&amp; þe kyng þ<HI REND="italic">at</HI> mayde sawe howe hole he þ<HI REND="italic">er</HI> leyȝe.</L>
<L>&amp; to lawe hurr<HI REND="italic">e</HI> to scorne þe kyng þo bygon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot þo þat mayde rerede vp hurr<HI REND="italic">e</HI> body euery whytte <MILESTONE N="237" UNIT="f."/></L>
<L>And gederede to-geder<HI REND="italic">e</HI> hurre lymmys þo ȝeke <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE> <NOTE PLACE="foot">3388) Ms. lymnys. ȝeke = eke.</NOTE></L>
<L>&amp; made a sygne as þaw he wold<HI REND="italic">e</HI> þe kyng haue smytte</L>
<L N="3390">W<SUP>t</SUP> hurre fust vndur his cheke.</L>
<L>And when þe kyng sawe þ<HI REND="italic">at</HI> mayden do so,</L>
<L>He was all<HI REND="italic">e</HI> assmayhydde &amp; dredde hurr<HI REND="italic">e</HI> þo full<HI REND="italic">e</HI> sore</L>
<L>&amp; fell doun<HI REND="italic">e</HI> to þe ground<HI REND="italic">e</HI> ded asswo—</L>
<L>Was he neu<HI REND="italic">er</HI> so sore agast þ<HI REND="italic">at</HI> tyme byfore.</L>
<L N="3395">þe bysshop toke vp þe kyng<HI REND="italic">e</HI> &amp; co<HI REND="italic">m</HI>forde hy<HI REND="italic">m</HI> w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> his myȝt,</L>
<L>And sayde: »syr<HI REND="italic">e</HI> kyng, haue ȝe no drede</L>
<L>Bot trust well<HI REND="italic">e</HI> god, þe whyche made bothe day &amp; nyȝt,</L>
<L>And mekelyche cry hym m<HI REND="italic">er</HI>cy &amp; seynt Ede!«</L>
<L>»I crye hurr<HI REND="italic">e</HI> m<HI REND="italic">er</HI>cy, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe kyng to þe bysshoppe þo,</L>
<L N="3400">&amp; bysuche herr<HI REND="italic">e</HI> mekelyche þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> hit me forȝeue</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> ychaue to hurr<HI REND="italic">e</HI> eny tyme amys y-do; <NOTE PLACE="foot">3401) to hurr<HI REND="italic">e</HI> überschr.</NOTE></L>
<L>&amp; ychull<HI REND="italic">e</HI> do herr<HI REND="italic">e</HI> worshippe eu<HI REND="italic">er</HI> whyle y leue;</L>
<L>&amp; trewelyche ychull<HI REND="italic">e</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> by-leue in god<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; studfastelyche hold<HI REND="italic">e</HI> me i<HI REND="italic">n</HI> cristone feythe,</L>
<L N="3405">&amp; do to þis abbay both worshippe &amp; gode</L>
<L>By-cause of þis holy virgyn þ<HI REND="italic">at</HI> here now leythe.«</L>
<L>þe kyng from knelyng rose vp þo anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; went to seynt Gab<HI REND="italic">ri</HI>ell<HI REND="italic">us</HI> auter þer<HI REND="italic">e</HI> fast-by</L>
<L>&amp; offerede vp þer<HI REND="italic">e</HI> gold<HI REND="italic">e</HI> &amp; sylu<HI REND="italic">er</HI> and ryall<HI REND="italic">e</HI> ston<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="3410">&amp; toke his leue þer<HI REND="italic">e</HI> at hem all<HI REND="italic">e</HI> &amp; went his wey.</L>
<L>&amp; eu<HI REND="italic">er</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he louede ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> seynt Ede</L>
<L>And worshepud<HI REND="italic">e</HI> hurre name in euery plase;</L>
<L>&amp; what-eu<HI REND="italic">er</HI> hy<HI REND="italic">m</HI> nededde, to hurr<HI REND="italic">e</HI> he bede,</L>
<L>&amp; eu<HI REND="italic">er</HI> by hurre he hadde help &amp; grace.</L>
<L N="3415">Bot ofto-tymes on pilgremage</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn he wold<HI REND="italic">e</HI> come to—</L>
<L>Bot þawe he wer<HI REND="italic">e</HI> kyng &amp; of gret lynage,</L>
<L>Ȝet mekelyche on fote wold<HI REND="italic">e</HI> he to hurre go—</L>
<L>For þer<HI REND="italic">e</HI> shull neu<HI REND="italic">er</HI> non horse of hys</L>
<L N="3420">þ<HI REND="italic">at</HI> he þouȝt eu<HI REND="italic">er</HI> vpon to ryde,</L>
<L>Come wt-inne þ<HI REND="italic">at</HI> place y-wys</L>
<L>Ny nyȝt ny day þer<HI REND="italic">e</HI> abyde;</L>
<L><PB N="77" REF="78"/>
Bot as sone as he come nyȝe þ<HI REND="italic">at</HI> plase,</L>
<L>Adoun<HI REND="italic">e</HI> on fote he wold<HI REND="italic">e</HI> þen þer<HI REND="italic">e</HI> leyȝt</L>
<L N="3425">&amp; go to hurre tombe vpon his fote a soft pace,</L>
<L>Whether hit were day or nyȝt.—</L>
<L>Bot in short tyme aft<HI REND="italic">er</HI> þis</L>
<L>His owne contrey visitede he wold<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>For þedur þere weron y-comyn enmys</L>
<L N="3430">þe whyche weron strong &amp; bold<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And w<SUP>t</SUP> meke hert þo he preyȝede þ<HI REND="italic">at</HI> may:</L>
<L>As he was virgyn trewe and clene,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> be his help in his iorneyȝe</L>
<L>And breng hym sone &amp; sounde aȝene.</L>
<L N="3435">&amp; when he had þus his preyours y-made,</L>
<L>þen went he forthe vpon his way;</L>
<L>&amp; seynt Ede in mynde he hade</L>
<L>Bothe by nyȝt &amp; eke by day.</L>
<L>And spedde ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> his iournay,</L>
<L N="3440">&amp; scomfede his enmyes &amp; droff hem ouȝt.</L>
<L>&amp; come hamward<HI REND="italic">e,</HI> when he tyme say,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> gladsom̄e hert, &amp; nothyng prouȝt.</L>
<L>Bot when he was in þe gret see ha<HI REND="italic">m</HI>martward<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>So gret a storme of wedur on hym fell þo</L>
<L N="3445">þat he nas neu<HI REND="italic">er</HI> er<HI REND="italic">e</HI> so sore aferde</L>
<L>Ny neu<HI REND="italic">er</HI> in hert half so wo.</L>
<L>þis tempest was so hoge &amp; so horrible þo, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>Off wynde, off reyne, of thonder<HI REND="italic">e</HI> y-fer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þat all<HI REND="italic">e</HI> þe Gables of þe shippe þey broston a-to;</L>
<L N="3450">&amp; ychemon of his deth had þo gret fer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe shipme<HI REND="italic">n</HI> losten hurr<HI REND="italic">e</HI> wytte for drede</L>
<L>And sayden, of shipmonn<HI REND="italic">us</HI> craft þey cowthe nomore,</L>
<L>And sayden: »syre kyng, we conne no rede,</L>
<L>We trowyn þ<HI REND="italic">at</HI> we ben now y-lore.«</L>
<L N="3455">þe kyng was car<HI REND="italic">e</HI>full<HI REND="italic">e</HI> þo in hys þouȝt</L>
<L>&amp; co<HI REND="italic">m</HI>mandede þe wat<HI REND="italic">er</HI> and þe wynd<HI REND="italic">e</HI> to haue rest<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot of his co<HI REND="italic">m</HI>maundyng þey ȝeue ryȝt nouȝt</L>
<L>Ny þey a-beyȝedon<HI REND="italic">e</HI> hem no-thyng to þe kyng<HI REND="italic">us</HI> hest.</L>
<L>»What gode is hit, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe kyng þo,</L>
<L N="3460">Forto be a kyng<HI REND="italic">e</HI> of remys thre? <MILESTONE N="238" UNIT="f."/></L>
<L>þis tempest obeyeth hym nomore me to,</L>
<L>Shipmon, þen hit dothe to þe.</L>
<L>Bot where art þow now, þ<HI REND="italic">ou</HI> blessed mayde seynt Ede?</L>
<L>Come hedur, ȝyff þ<HI REND="italic">ou</HI> mow, &amp; help now me</L>
<L N="3465">And breng me ouȝt of þis gret drede!</L>
<L>&amp; ȝyff y may lyue, ychull white hit þe.« <NOTE PLACE="foot">3466) white = quite.</NOTE></L>
<L>Bot as sone as þe kyng had sayde þ<HI REND="italic">at</HI> word<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Seynt Ede stode ryȝt þere þis kyng byfore</L>
<L>Fast by þe shipp<HI REND="italic">us</HI> bord<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3470">And sayde: »syre kyng, drede ȝow nomore!</L>
<L><PB N="78" REF="79"/>
Lo ycham here now, þe same mayde Ede</L>
<L>þe whyche ȝe clepton ryȝt now her<HI REND="italic">e</HI>-byfore.</L>
<L>Of þis wedur take ȝe non<HI REND="italic">e</HI> drede,</L>
<L>For h<HI REND="italic">it</HI> shall<HI REND="italic">e</HI> greue ȝo<SUP>u</SUP> no-more!</L>
<L N="3475">For yche haue preyede to hy<HI REND="italic">m</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> diede þorow Pilat<HI REND="italic">ys</HI> dome,</L>
<L>To þe whyche all<HI REND="italic">e</HI> wedres obeyȝen hem to,</L>
<L>To ȝeue ȝow grace to come sounde home;</L>
<L>&amp; he hath me grauntyd þ<HI REND="italic">at</HI> hit shall<HI REND="italic">e</HI> be so.«</L>
<L>And þen þis blessud virgyn, seynt Ede,</L>
<L N="3480">At þe kyng toke þo hurr<HI REND="italic">e</HI> leue,</L>
<L>And byfore his shippe vpon þe wat<HI REND="italic">er</HI> ȝede</L>
<L>And wayuede þe wedur away w<SUP>t</SUP> hur sleue.</L>
<L>þo was þe wether bothe myeld<HI REND="italic">e</HI> &amp; styll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; greuede hem aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> tyme nomore;</L>
<L N="3485">Bot hadden þe wed<HI REND="italic">ur</HI> ryȝt at hurr<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And reden hameward<HI REND="italic">e</HI> fast w<SUP>t</SUP> seylle &amp; hore.</L>
<L>And saue &amp; sound<HI REND="italic">e</HI> he come in to Englond<HI REND="italic">e</HI> þorwe godd<HI REND="italic">us</HI> myȝt,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> his men, knyȝt, squyer<HI REND="italic">e,</HI> ȝomon<HI REND="italic">e</HI> &amp; page.</L>
<L>And to Wylton sone aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he hym dyȝt,</L>
<L N="3490">On fote to go to seynt Ede on pylgrymage.</L>
<L>He heyȝede hym þedurward<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> fast</L>
<L>And come to Wilton<HI REND="italic">e</HI> bothe mery and gladde,</L>
<L>And brouȝt w<SUP>t</SUP> hym of wax a mast;</L>
<L>&amp; mony a gret lord<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> hym he ladde.</L>
<L N="3495">And when he to þat chirche þer<HI REND="italic">e</HI> come,</L>
<L>To seynt Edes tombe þo he went anon</L>
<L>And w<SUP>t</SUP> his mowthe he cust hit oft &amp; lome—</L>
<L>Bot a ryall<HI REND="italic">e</HI> masse was þenne þer<HI REND="italic">e</HI> y-done.</L>
<L>þenne byhulde he þ<HI REND="italic">at</HI> body so clene</L>
<L N="3500">How hit lay þ<HI REND="italic">er</HI> inne þ<HI REND="italic">at</HI> trenne chest,</L>
<L>Ryȝt freysshe &amp; rody, saue hit was lene,</L>
<L>&amp; euery leyme holle, bothe mest &amp; lest.</L>
<L>»Full worthy were þis body, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe kyng þo,</L>
<L>To haue a schrene of syluer &amp; gold<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> feyne,</L>
<L N="3505">þe whyche vpon<HI REND="italic">e</HI> þe see to me come so</L>
<L>And delyuered<HI REND="italic">e</HI> me þere from gret care &amp; peyne.«</L>
<L>þe kyng clepte his treserer<HI REND="italic">e</HI> to hym þo anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; badde þ<HI REND="italic">at</HI> he shuld<HI REND="italic">e</HI> blyue þen go</L>
<L>And take syluer &amp; gold<HI REND="italic">e</HI> ryȝt gode won<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="3510">&amp; to delyuer hit to a gold<HI REND="italic">e</HI>smyȝt, to make a shrene þ<HI REND="italic">at</HI> body to.</L>
<L>þis treserere went forth þo &amp; dud ryȝt as þe ky<HI REND="italic">n</HI>g hy<HI REND="italic">m</HI> badde,</L>
<L>And toke a large so<HI REND="italic">m</HI>me of gold<HI REND="italic">e</HI> &amp; delyuered ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> tr<HI REND="italic">e</HI>sery,</L>
<L>&amp; to twey goldsmyȝt<HI REND="italic">us</HI> hit was y-ladde,</L>
<L>To make a large shrene for þ<HI REND="italic">at</HI> blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn<HI REND="italic">us</HI> body.</L>
<L N="3515">þe kyng ȝaff also to þe Goldsmyȝtthus a gret charge þo</L>
<L>To take gold<HI REND="italic">e</HI> &amp; syluer ryȝt gret plente,</L>
<L>&amp; bad hem make hit long &amp; large y-now wt-owte<HI REND="italic">n</HI> ony scate (!)<NOTE PLACE="foot">Nach 3517 fehlt 1 Vers (Bl. lässt ihn nach 3522 fehlen), oder 3517 schliesst mit large (i. R. zu charge) und das Folg. bildet den letzten Vers. scate st. scante?</NOTE></L>
<L><PB N="79" REF="80"/>
þuse goldsmytth<HI REND="italic">us</HI> toke þe gold<HI REND="italic">e</HI> &amp; sylu<HI REND="italic">er</HI> y-now w<SUP>t</SUP> hem</L>
<L N="3520">&amp; home to hurre house w<SUP>t</SUP> hem hit ladde.</L>
<L>Bot þey toke þe cursede feynde to hurr<HI REND="italic">e</HI> conseler<HI REND="italic">e</HI> þen</L>
<L>To stele þ<HI REND="italic">at</HI> treser<HI REND="italic">e,</HI> &amp; made þe shrene meche lasse þe<HI REND="italic">n</HI> þe ky<HI REND="italic">n</HI>g he<HI REND="italic">m</HI> bad. <NOTE PLACE="foot">3522) l. Make?</NOTE></L>
<L>&amp; so þey duden aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> cursede feynd<HI REND="italic">us</HI> redde</L>
<L>And maden þ<HI REND="italic">at</HI> shrene to short by half a fote &amp; more,</L>
<L N="3525">And stele þ<HI REND="italic">at</HI> treser<HI REND="italic">e</HI> wt-ouȝte<HI REND="italic">n</HI> ony maner<HI REND="italic">e</HI> drede</L>
<L>Of þ<HI REND="italic">at</HI> blessud virgyn or of Jh<HI REND="italic">es</HI>u, þ<HI REND="italic">at</HI> was of Mary y-bore;</L>
<L>&amp; off þe kyng<HI REND="italic">us</HI> p<HI REND="italic">re</HI>cepte þey token no<HI REND="italic">n</HI> hede</L>
<L>Ny of no worde þat þe kyng<HI REND="italic">e</HI> to hem dude say,</L>
<L>Bot duden wonlyche aft<HI REND="italic">er</HI> þe deuellys rede</L>
<L N="3530">And by stelthe toke meche of þ<HI REND="italic">at</HI> tresere away.</L>
<L>Bot all-þaw þay hadde þis gold þus y-stole <MILESTONE N="239" UNIT="f."/></L>
<L>And put hit inne a p<HI REND="italic">re</HI>uey plase,</L>
<L>Ȝet all<HI REND="italic">e</HI> þis dude þis mayde thole</L>
<L>&amp; to wyrche vp herr<HI REND="italic">e</HI> werk he ȝaff hem space;</L>
<L N="3535">&amp; hadden herr<HI REND="italic">e</HI> hele, to make þ<HI REND="italic">at</HI> shrene w<SUP>t</SUP>-ouȝt mayme or herte.</L>
<L>Bot forte reseyue þ<HI REND="italic">at</HI> blessud<HI REND="italic">e</HI> body of þ<HI REND="italic">at</HI> mayde þynne,</L>
<L>By half a fote &amp; more hit was þo to sherte:</L>
<L>þis body by half herr<HI REND="italic">e</HI> leggys lenthe hit nold<HI REND="italic">e</HI> not þ<HI REND="italic">er</HI>-inne.</L>
<L>Bot þis blessud mayde clewȝthe vp herr<HI REND="italic">e</HI> legg<HI REND="italic">us</HI> herre to</L>
<L N="3540">And dressud hurr<HI REND="italic">e</HI> body w<SUP>t</SUP>-inne þ<HI REND="italic">at</HI> shrene full<HI REND="italic">e</HI> honestly.</L>
<L>Bot þe kyng gretlyche i<HI REND="italic">n</HI> his hert m<HI REND="italic">er</HI>uaylede þo</L>
<L>When he sey þ<HI REND="italic">at</HI> dede body meue all<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> lemys so delyuerly,</L>
<L>&amp; sayde: »þe myȝt of god w<SUP>t</SUP> blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn hit is</L>
<L>þe whiche ȝefthe þis mayde g<HI REND="italic">ra</HI>ce to worche on þis maner<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="2545">For a wond<HI REND="italic">er</HI>full<HI REND="italic">e</HI> meracle forsothe þis now is</L>
<L>þe whyche he has now y-do byfore vs here.«</L>
<L>þey closede þe shrene þo &amp; set hit vp þere,</L>
<L>Ryȝt as hit stonte ȝet i<HI REND="italic">n</HI>-to þis same day.</L>
<L>þe kyng toke his leue of þ<HI REND="italic">at</HI> mayde w<SUP>t</SUP> ryȝt gode chere</L>
<L N="3550">&amp; toward<HI REND="italic">e</HI> his chambr<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> he toke þe way.</L>
<L>þe lordus paston<HI REND="italic">e</HI> forth aft<HI REND="italic">er</HI> also anon<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">3551) vor after ist þo durchstr.</NOTE></L>
<L>&amp; ladyes &amp; maydeyns &amp; all<HI REND="italic">e</HI> other y-fer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>So þ<HI REND="italic">at</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> lafte neyther child<HI REND="italic">e</HI> ny other mon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot þe Goldsmyȝtth<HI REND="italic">us</HI> þey tweyn y-fere.</L>
<L N="3555">For all<HI REND="italic">e</HI> þe s<HI REND="italic">er</HI>uyse was clene solemplyche ydon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Mateyns &amp; masse &amp; all<HI REND="italic">e</HI> y-fer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> man<HI REND="italic">er</HI> peple home weron gon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bothe knyȝtt<HI REND="italic">us</HI> &amp; squyers &amp; ladyes cler<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot when þe gold<HI REND="italic">e</HI>-smytth<HI REND="italic">us</HI> knewen ryȝt well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3560">þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þe peple was þus ouȝt of chirche a-go,</L>
<L>þen went þey þederward<HI REND="italic">e</HI> as þis treser<HI REND="italic">e</HI> lay full<HI REND="italic">e</HI> snell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Preuelyche forto han y-stole hit a-way þo</L>
<L><PB N="80" REF="81"/>
And tokon vp from þe plase þ<HI REND="italic">at</HI> hit was Inne,</L>
<L>&amp; thouȝton to han y-stole hit away w<SUP>t</SUP> hem so.</L>
<L N="3565">Bot þey myȝt no fote þ<HI REND="italic">er</HI>-w<SUP>t</SUP> go þynne,</L>
<L>For ouȝt þat euer þey myȝt þo do;</L>
<L>Bot þey weron as bleynd all<HI REND="italic">e</HI> bothe y-wys</L>
<L>As eu<HI REND="italic">er</HI> was ony stok or ston<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>»A, felowe, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe ton, for god<HI REND="italic">e,</HI> now w<SUP>t</SUP> vs hit it amys!</L>
<L N="3570">Alas, felowe, alas, what shull<HI REND="italic">e</HI> we nowe don<HI REND="italic">e</HI>?«</L>
<L>&amp; so þey walkede in þ<HI REND="italic">at</HI> chirche vp &amp; doun<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Beryng i<HI REND="italic">n</HI> herre hondys þ<HI REND="italic">at</HI> stole tresere—</L>
<L>For þey nadde no g<HI REND="italic">ra</HI>ce other-wyesse to don<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Bot opynlyche i<HI REND="italic">n</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> hondys þey duden hit ber<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="3575">þen come þe sexsten to serche þe chirche</L>
<L>&amp; forto haue closede þe dorus of þe chirche to:</L>
<L>&amp; sey hem in an hyron þer<HI REND="italic">e</HI> so lorche.</L>
<L>&amp; askede hem what þey dedon þer<HI REND="italic">e</HI> þo.</L>
<L>»Alas, syre, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe ton<HI REND="italic">e</HI> of hem &amp; bygon to speke,</L>
<L N="3580">þat eu<HI REND="italic">er</HI> we weron men<HI REND="italic">e</HI> in-to þe world<HI REND="italic">e</HI> bore!</L>
<L>For seynt Ede has owre falsnesse so sore vpon vs wreke</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> we ben vndon<HI REND="italic">e</HI> for eu<HI REND="italic">er</HI> her<HI REND="italic">e</HI>-aft<HI REND="italic">er</HI> more.</L>
<L>For deyd i wote well<HI REND="italic">e</HI> þat we shull<HI REND="italic">e</HI> be</L>
<L>When þe kyng knowyth þ<HI REND="italic">at</HI> we þis gold<HI REND="italic">e</HI> han þus ystole.</L>
<L N="3585">&amp; also we mowe no-thyng w<SUP>t</SUP> oure ynon see</L>
<L>Ny mow not putte þis gold<HI REND="italic">e</HI> of owre honden in to non hole,</L>
<L>Bot bere hit þus in ychemonn<HI REND="italic">us</HI> opyn syȝt,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> men may wonder<HI REND="italic">e</HI> vpon vs two.</L>
<L>Bot to haue þis shame we han gret ryȝt</L>
<L N="3590">For þe gret falsnesse þ<HI REND="italic">at</HI> we to þis mayde han do.</L>
<L>Bot, gode sexsten, now preyȝe we þe—</L>
<L>For we durnot speke our<HI REND="italic">e</HI>-self for drede—</L>
<L>To all<HI REND="italic">e</HI> þe ladyes of þis plase &amp; maydens fre</L>
<L>To speke to þe kyng þat we ben not dede,</L>
<L N="3595">Bot þat we myȝt of owr<HI REND="italic">e</HI> lyff haue so<HI REND="italic">m</HI>me grace,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> we myȝt oure synn<HI REND="italic">us</HI> her<HI REND="italic">e</HI> amend<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>For a gret synne we han y-don<HI REND="italic">e</HI> her<HI REND="italic">e</HI> in þis place,</L>
<L>For þe whyche now we ben her<HI REND="italic">e</HI> bleynde; <MILESTONE N="240" UNIT="f."/></L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> þey wolden mekelyche prey also</L>
<L N="3600">To þis blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede</L>
<L>To ȝeue vs grace, henne er<HI REND="italic">e</HI> we go,</L>
<L>Vs forto amend<HI REND="italic">e</HI> of owre mysdede.«</L>
<L>þis sexsten þen grauntede hem þo þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> so do,</L>
<L>&amp; forthe he went þenne vpon<HI REND="italic">e</HI> his way,</L>
<L N="3605">Tyll<HI REND="italic">e</HI> he come þere þat ladyes to,</L>
<L>And told<HI REND="italic">e</HI> hem all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he had y-seyȝe.</L>
<L>þuse ladyes wenton<HI REND="italic">e</HI> þo þe kyng toward<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Also bleyue as þey myȝton<HI REND="italic">e</HI> toward<HI REND="italic">e</HI> hym go,</L>
<L>To tell<HI REND="italic">e</HI> hy<HI REND="italic">m</HI> þe cause why þe shrene was so short</L>
<L N="3610">&amp; how þe goldsmethus hade don<HI REND="italic">e,</HI> also.</L>
<L><PB N="81" REF="82"/>
Bot when þe kyng had þuse ladyes herd<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe p<HI REND="italic">ro</HI>cesse of þe sexsten also,</L>
<L>He merveyllede hym gretlyche in his hert,</L>
<L>&amp; in to þe chirche he þouȝt þen to go.</L>
<L N="3615">&amp; forth he went a ryȝt gode pace,</L>
<L>&amp; in to þ<HI REND="italic">at</HI> chirche he come sone þo:</L>
<L>&amp; fonde þe goldsmethus mepyng vp &amp; downe i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> same plase, <NOTE PLACE="foot">3617) mepyng = mopyng.</NOTE></L>
<L>As þey hadde long byfore þ<HI REND="italic">at</HI> tyme y-do.</L>
<L>&amp; spake to hem þo what hym lust.</L>
<L N="3620">Bot þey euer mekelyche preyȝede<HI REND="italic">n</HI> hy<HI REND="italic">m</HI> of his g<HI REND="italic">ra</HI>ce;</L>
<L>&amp; he for-ȝaff hit hom at þe last</L>
<L>Byfore þe ladyes ryȝt in þ<HI REND="italic">at</HI> place.</L>
<L>Bot ȝet þey myȝt not no fote þennys go,</L>
<L>Bot stodon styll<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> blynd<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> place; <NOTE PLACE="foot">3624) Ms. stoden?</NOTE></L>
<L N="3625">Tyll þe kyng &amp; þuse ladyes also</L>
<L>Hadden preyȝede seynt Ede to graunte hem so<HI REND="italic">m</HI>me g<HI REND="italic">ra</HI>ce.</L>
<L>Bot seynt Ede grauntede hem þo sone herr<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þat þe goldsmyȝthus shulden þo ouȝt of þe chirche þen go.</L>
<L>&amp; laften þe gold<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> leygyng þo full<HI REND="italic">e</HI> styll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="3630">&amp; wenton forthe hurr<HI REND="italic">e</HI> way w<SUP>t</SUP> sorwe &amp; wo,</L>
<L>&amp; eythere of hem went home to his wyff.</L>
<L>Bot as bleynde as a betull<HI REND="italic">e</HI> þey weron eu<HI REND="italic">er</HI>more,</L>
<L>&amp; beggers þey weron also all<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> lyff<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>For all<HI REND="italic">e</HI> grace and worship þey hadden forlore.—</L>
<L N="3635">And when þe kyng had y-seyȝe all<HI REND="italic">e</HI> þis meracles þus y-do <NOTE PLACE="marg">Legenda Edithe.</NOTE></L>
<L>And þat seynt Ede was so forthe-ful<HI REND="italic">t</HI> þorowe goddus grace, <NOTE PLACE="foot">3636) Ms. forthe-full<HI REND="italic">e,</HI> in forthe-fult corr.</NOTE></L>
<L>Meche worshepe &amp; gret cost to þ<HI REND="italic">at</HI> plase he dude þo,</L>
<L>And eu<HI REND="italic">er</HI> after þ<HI REND="italic">at</HI> tyme a full<HI REND="italic">e</HI> gode leuer he was.</L>
<L>&amp; meche gode he ȝaff þis abbay of Wylton<HI REND="italic">e</HI> to</L>
<L N="3640">&amp; co<HI REND="italic">n</HI>fermede all<HI REND="italic">e</HI> thyng þe wheche was y-ȝeue þ<HI REND="italic">er</HI>to byfore,</L>
<L>&amp; repayred<HI REND="italic">e</HI> þe chirche &amp; þe abbay also—</L>
<L>þe whyche was by werr<HI REND="italic">e</HI> almost forlore;</L>
<L>And mony werkeme<HI REND="italic">n</HI> he sette to amend<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> chirche,</L>
<L>&amp; mason<HI REND="italic">us</HI> &amp; carpenters &amp; ble<HI REND="italic">m</HI>meres also,</L>
<L N="3645">&amp; mony oþ<HI REND="italic">er</HI> men, diu<HI REND="italic">er</HI>se werkes þere to wyrche—</L>
<L>For gret cost he sette vpon þ<HI REND="italic">at</HI> abbay þo.</L>
<L>Bot among þe werkemen þe whyche wrouȝton<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>þe whyche weron þus y-hyred by Knoude þe kyng,</L>
<L>A nother gret meracle þer<HI REND="italic">e</HI> was y-do,</L>
<L N="3650">Sone aft<HI REND="italic">er</HI> þis blessed v<HI REND="italic">ir</HI>gynes shrynyng.—</L>
<L>For hit byfell<HI REND="italic">e</HI> in a litull toune þ<HI REND="italic">at</HI> was þe abbay byside</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> a domme child<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>-inne was of his moder y-bore, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þe whyche þ<HI REND="italic">at</HI> tyme couth<HI REND="italic">e</HI> bothe go and ryde</L>
<L>&amp; werche what werk þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt haue, hys fode fore. <NOTE PLACE="foot">3654) hys fode fore über Rasur.</NOTE></L>
<L N="3655"><PB N="82" REF="83"/>
þe whyche among<HI REND="italic">e</HI> þuse werkeme<HI REND="italic">n</HI> yche day dud wyrche:</L>
<L>W<SUP>t</SUP> an hors þe wheche he hadde, of lytull<HI REND="italic">e</HI> pryse,</L>
<L>He ladde stones from þe quarey to þe chirche,</L>
<L>Late &amp; erlyche—þ<HI REND="italic">at</HI> was his labo<HI REND="italic">ur</HI> &amp; his vse.</L>
<L>Bot worde spake he neu<HI REND="italic">er</HI> non<HI REND="italic">e</HI> byfore,</L>
<L N="3660">Whether men dude to hym ryȝt oþ<HI REND="italic">er</HI> wronge—</L>
<L>For of his mod<HI REND="italic">ur</HI> doume he was y-bore <NOTE PLACE="foot">3661) Ms. doume st. domme.</NOTE></L>
<L>&amp; also he was w<SUP>t</SUP>-ouȝte ony tonge;</L>
<L>Tong ny speche, as y ȝo<SUP>u</SUP> nowe say,</L>
<L>Hadde he neu<HI REND="italic">er</HI> non<HI REND="italic">e</HI> byfore, securly.</L>
<L N="3665">Bot hit byfell<HI REND="italic">e</HI> sone aft<HI REND="italic">er</HI> vpon a day</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he and his horse weron bothe wery:</L>
<L>&amp; in to a medwe þ<HI REND="italic">at</HI> was þer<HI REND="italic">e</HI> byside</L>
<L>W<SUP>t</SUP> his horse þo þed<HI REND="italic">ur</HI> went he</L>
<L>&amp; þouȝt a whyle þere to abyde—</L>
<L N="3670">For þer<HI REND="italic">e</HI> was gras ryȝt gode plente;</L>
<L>And leyde doun hys hede þer<HI REND="italic">e</HI> to a ston<HI REND="italic">e,</HI> <MILESTONE N="241" UNIT="f."/></L>
<L>So<HI REND="italic">m</HI>me rest or slepe þer<HI REND="italic">e</HI> to haue,</L>
<L>For he was seke and wery &amp; euyll<HI REND="italic">e</HI> bygon<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>For meche t<HI REND="italic">ra</HI>uell<HI REND="italic">e</HI> had þ<HI REND="italic">at</HI> knaue;—</L>
<L N="3675">For see &amp; her<HI REND="italic">e</HI> he myȝt ryȝt well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; wolde do all<HI REND="italic">e</HI> werk<HI REND="italic">us</HI> þe wyche men hy<HI REND="italic">m</HI> tauȝt;</L>
<L>Bot he couthe nowther tale ny tell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>What þ<HI REND="italic">at</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> was in his þouȝt.</L>
<L>Bot when he was leyde þere þus doun to slepe,</L>
<L N="3680">A full<HI REND="italic">e</HI> g<HI REND="italic">ra</HI>ciose sweuene þo mette þer<HI REND="italic">e</HI> he:</L>
<L>Hy<HI REND="italic">m</HI> þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> a fayre lady stode at his fete</L>
<L>&amp; sayde: »Syric, herken þ<HI REND="italic">ou</HI> well &amp; take hede to me,</L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> thenk vpon &amp; do ryȝt as y þe say: <NOTE PLACE="foot">3683) ryȝt überschr.</NOTE></L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt haue þy tong &amp; þy speche also.</L>
<L N="3685">Bot in þe nyȝt þ<HI REND="italic">at</HI> cometh nexste byfore seynt Jonys day</L>
<L>In to þe chapell<HI REND="italic">e</HI> byfore seynt Ede tombe þ<HI REND="italic">ou</HI> most go,</L>
<L>&amp; þer<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> most abyde all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝt<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; in þy hert þ<HI REND="italic">ou</HI> most preyȝe seynt Ede to be þi leche:</L>
<L>&amp; othemorwe, or hit be day-lyȝt,</L>
<L N="3690">þ<HI REND="italic">ou</HI> shalte haue þy tong &amp; eke þy speche.«</L>
<L>Bot sone aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> Syryc a-woke of his slepe,</L>
<L>&amp; of his sweuene gret m<HI REND="italic">er</HI>ueylle he hadde,</L>
<L>&amp; in his hert for gladnesse sore he wepe,</L>
<L>&amp; in his þouȝt to seynt Ede his preyours he made</L>
<L N="3695">&amp; preyȝede seynt Ede of hurr<HI REND="italic">e</HI> godenesse</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> fouchesaue to be to hym suche a leche,</L>
<L>So þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt han in þ<HI REND="italic">at</HI> forsayde plase</L>
<L>As þe lady to hym sayde, bothe his tong &amp; his speche.</L>
<L><PB N="83" REF="84"/>
&amp; when he hadde made his preyours þus <NOTE PLACE="foot">3699) made überschr.</NOTE></L>
<L N="3700">To þis blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede,</L>
<L>He toke his horse þo anon<HI REND="italic">e</HI> y-wys</L>
<L>&amp; mekelyche toward<HI REND="italic">e</HI> his werke he ȝede.</L>
<L>&amp; euery day wrouȝt he full<HI REND="italic">e</HI> trewely, y-wys,</L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> þe tyme was come<HI REND="italic">n</HI> clene &amp; gon<HI REND="italic">e</HI> also,</L>
<L N="3705">&amp; seynt Jonys nyȝt also y-come<HI REND="italic">n</HI> hit is</L>
<L>I<HI REND="italic">n</HI> þe whiche to þe chirche he shuld<HI REND="italic">e</HI> haue go.</L>
<L>Bot ȝowthe of hym-self &amp; heygyng of other childre<HI REND="italic">n</HI> also <NOTE PLACE="foot">3707) heygyng = eggyng.</NOTE></L>
<L>Maden hym to forȝete his sweuene &amp; go to seyȝe hem play;</L>
<L>Wherfore he sone forȝate in to þe chapell to go</L>
<L N="3710">þere as seynt Edus blessud body þo lay.</L>
<L>Bot when he hadde a while walkude þus</L>
<L>Among þe children &amp; seyȝe hem play,</L>
<L>A grete ache in to his hede y-come<HI REND="italic">n</HI> ys;</L>
<L>Wherfore he nadde no delyte i<HI REND="italic">n</HI> no ga<HI REND="italic">m</HI>me þ<HI REND="italic">at</HI> he seyȝe,</L>
<L N="3715">Bot þouȝt to his bedde to go þo full<HI REND="italic">e</HI> heuene.</L>
<L>&amp; when he was toward<HI REND="italic">e</HI> his bedde goyng,</L>
<L>þo he þouȝt first vpon<HI REND="italic">e</HI> þe sweuene</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he hadde mette, in þe medwe slepyng<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L>Bot almyȝty god, þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> hathe wrouȝt,</L>
<L N="3720">þorowe þe desire of þ<HI REND="italic">at</HI> virgyn seynt Ede</L>
<L>Put þat mynde i<HI REND="italic">n</HI> his þouȝt</L>
<L>W<SUP>t</SUP> þe ache, þ<HI REND="italic">at</HI> god put for þ<HI REND="italic">at</HI> cause i<HI REND="italic">n</HI> to his hede.—</L>
<L>Bot when he had þis sweuene þ<HI REND="italic">us</HI> y-come<HI REND="italic">n</HI> i<HI REND="italic">n</HI> to his meynde,</L>
<L>Toward<HI REND="italic">e</HI> þe chapell<HI REND="italic">e</HI> he hy<HI REND="italic">m</HI> drawe &amp; come þed<HI REND="italic">ur</HI> at þe last.</L>
<L N="3725">Bot þe durus of þ<HI REND="italic">at</HI> chapell<HI REND="italic">e</HI> weron þo y-teynde</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe ȝat<HI REND="italic">us</HI> abouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> place weron y-stoke fast.</L>
<L>Bot he clomb vp by a walle y-made of ston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; in to þat chapell full sone come he þo.</L>
<L>Bot w<SUP>t</SUP>-inne þ<HI REND="italic">at</HI> chapell<HI REND="italic">e</HI> lyȝt of candell<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI> nas non<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="3730">Ny mon ny womon bot he hym-self, no mo.</L>
<L>Bot his hedde woke so sore, y-wys, <NOTE PLACE="foot">3731) woke st. oke schmerzte.</NOTE></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he þouȝt so<HI REND="italic">m</HI>me-wher<HI REND="italic">e</HI> forto leyge doun<HI REND="italic">e</HI> to slepe:</L>
<L>&amp; in a hyron y-leyde to slepe forsothe he is.</L>
<L>Bot a wondre sweuene þer<HI REND="italic">e</HI> con he þo mete:</L>
<L N="3735">Hym þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> a semely lady come þer<HI REND="italic">e</HI> inne,</L>
<L>In to þ<HI REND="italic">at</HI> same plase þer<HI REND="italic">e</HI>-as he to slepe þo lay,</L>
<L>&amp; from his fore-toppe doun<HI REND="italic">e</HI> to his chynne</L>
<L>W<SUP>t</SUP> hurre ryȝt hond<HI REND="italic">e</HI> he mette þ<HI REND="italic">at</HI> way;</L>
<L>Bot as he streke doun<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> hond<HI REND="italic">e</HI> by his face so,</L>
<L N="3740">Somwhat ouȝt of his mowth, hy<HI REND="italic">m</HI> þouȝt, he toke.</L>
<L>He slepte not fast byfore þ<HI REND="italic">at</HI> tyme, for wo,</L>
<L>Bot þen his hert fullyche a-woke.</L>
<L><PB N="84" REF="85"/>
&amp; to his mowthe þo his hond<HI REND="italic">e</HI> he dode,</L>
<L>To loke what-maner<HI REND="italic">e</HI> thyng hadde be þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="3745">Hym þouȝt þat his mowthe was þo full<HI REND="italic">e</HI> of blode—</L>
<L>Bot þo in his hert he hadde gr<HI REND="italic">e</HI>te fere! <MILESTONE N="242" UNIT="f."/></L>
<L>&amp; lest þ<HI REND="italic">at</HI> holy plase w<SUP>t</SUP> þat blode y-folud<HI REND="italic">e</HI> shuld<HI REND="italic">e</HI> be, <NOTE PLACE="foot">3747) y-folud = fouled, defiled. 3758 u.</NOTE></L>
<L>Byfore his mowthe his owne hond he dede;</L>
<L>&amp; styll<HI REND="italic">e</HI> his hond ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI> forsothe so hulte he</L>
<L N="3750">&amp; ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> chapell<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> gret hast he hedde,</L>
<L>In to a fayr<HI REND="italic">e</HI> medwe þe whyche was þer<HI REND="italic">e</HI>-byside—</L>
<L>For þer<HI REND="italic">e</HI> ron a broke, bothe fayre &amp; cler<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; he þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> þere a stounde abyde</L>
<L>&amp; wasshe his honden &amp; his mowthe full<HI REND="italic">e</HI> clene þer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="3755">&amp; toward<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> broke full<HI REND="italic">e</HI> fast he ron,</L>
<L>His mowthe &amp; his honden þ<HI REND="italic">er</HI> to waffhe.</L>
<L>Bot beside in þe medwe þ<HI REND="italic">er</HI> stode a mon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp;, how he was, anon he dude hym asshe.</L>
<L>A p<HI REND="italic">re</HI>st w<SUP>t</SUP>-inne þ<HI REND="italic">at</HI> abbay dude dwell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="3760">Sire Brytric men duden hym þer<HI REND="italic">e</HI> call<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>þe whyche was be-louede &amp; byleuede ryȝt well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Bothe in chirche, cloystr<HI REND="italic">e</HI> &amp; eke in hall<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot þe cause of syre Brytryc beynge þ<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> tyme was þis—</L>
<L>þe whiche y thenk now to ȝowe tell<HI REND="italic">e</HI>—:</L>
<L N="3765">Sire Brytric hadde a gode horse, y-wys,</L>
<L>þe whyche he louede ryȝt<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>Forsothe, to paster<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> horse he was þere þo;</L>
<L>&amp; for he was ȝong, &amp; bothe wyld<HI REND="italic">e</HI> &amp; leyȝt,</L>
<L>He hadde y-fedryde to-gedur his leygus two;</L>
<L N="3770">&amp; for drede of thefus he hadde y-kepte hym þ<HI REND="italic">er</HI> meche of þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝt.</L>
<L>Bot as he stode þer<HI REND="italic">e</HI> by his horse so,</L>
<L>Of þis Syric Mute he hadde a syȝt,</L>
<L>&amp; askede how he was þ<HI REND="italic">at</HI> was þer<HI REND="italic">e</HI> þo <NOTE PLACE="foot">3773) how = who.</NOTE></L>
<L>In suche tyme of þe nyȝt.</L>
<L N="3775">»I cham Syric Mute, q<HI REND="italic">uo</HI>d he þo &amp; spake anon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> am here nowe, þe wheche her<HI REND="italic">e</HI> ȝe see.«</L>
<L>Syre Britric stode styll<HI REND="italic">e</HI> as ony ston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; m<HI REND="italic">er</HI>ueylede hy<HI REND="italic">m</HI> muche þ<HI REND="italic">at</HI> hit was he;</L>
<L>And sayde: »Siric sone, what dostow þer<HI REND="italic">e</HI> by þ<HI REND="italic">at</HI> broke?</L>
<L N="3780">How mayȝte þow speke now þus to me?«</L>
<L>»Ȝeyȝe, sire, q<HI REND="italic">uo</HI>d he, ȝyf ȝe ben i<HI REND="italic">n</HI> ony douȝt, come hedur &amp; loke!</L>
<L>And trewlyche all<HI REND="italic">e</HI> ryȝt as hit ys, y chull tell<HI REND="italic">e</HI> þe.«</L>
<L>Britric m<HI REND="italic">er</HI>ueylede þo greteliche in his thouȝt</L>
<L>And come to Syric þo ryȝt anon<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="3785">&amp; Syric tolde syr<HI REND="italic">e</HI> Britric ryȝt so as he hadde wrouȝt,</L>
<L>And all<HI REND="italic">e</HI> þyng ryȝt as he hadde y-don<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>»Ȝe, q<HI REND="italic">uo</HI>d Brytric, seynt Ede is cause of þis.</L>
<L>Bot gowe to þe abbay now bothe anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; bydde all<HI REND="italic">e</HI> þe ladyes þ<HI REND="italic">at</HI> þey vp rys</L>
<L N="3790">&amp; ryng herre bellus now eu<HI REND="italic">er</HI>ichon<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L><PB N="85" REF="86"/>
Bot forth þey wenton<HI REND="italic">e</HI> þo vpon<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> gate</L>
<L>&amp; come<HI REND="italic">n</HI> þed<HI REND="italic">ur</HI> anon<HI REND="italic">e</HI> bothe two,</L>
<L>&amp; knokkede fast &amp; louȝde at þe ȝate.</L>
<L>Bot twey ladyes come þed<HI REND="italic">ur</HI> þo anon<HI REND="italic">e</HI> &amp; speke hem to</L>
<L N="3795">&amp; askede who was þer<HI REND="italic">e</HI> &amp; who<HI REND="italic">m</HI>me þey wolde<HI REND="italic">n</HI> haue.</L>
<L>»<HI REND="italic">O</HI>pon þe durre, my lady! q<HI REND="italic">uo</HI>d Britric þo, <NOTE PLACE="foot">3796) Ms. vpon. V. 3817 ist hinter 3186 geschr.</NOTE></L>
<L>For here nys bot Syric, þe mute knaue,</L>
<L>&amp; y my-self, lady, and nomo.</L>
<L>Syric hathe his speche, my lady,—what is ȝo<HI REND="italic">ur</HI> rede?—</L>
<L N="3800">&amp; his tong also &amp; may speke ryȝt well<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þorow þe grace of god &amp; of seynt Ede;</L>
<L>Shall<HI REND="italic">e</HI> not þe sexsten reng þe bell<HI REND="italic">e</HI>?«</L>
<L>»Why, may Siric speke?« q<HI REND="italic">uo</HI>d þis lady þo.</L>
<L>»Ȝe, for god, q<HI REND="italic">uo</HI>d Siryc, my lady, þ<HI REND="italic">at</HI> y may,</L>
<L N="3805">&amp; my tong ychaue nowe also,</L>
<L>þorow grace of seynt Ede, þ<HI REND="italic">at</HI> blessud may.«</L>
<L>Bot when þuse ladyes herden hym speke &amp; eke hym syȝe,</L>
<L>&amp; mony other men þ<HI REND="italic">at</HI> knew hym full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þis ladyes song þo Te deum an heyȝe,</L>
<L N="3810">And þe sexstens rong þo þe belle.</L>
<L>And ioyfull<HI REND="italic">e</HI> þey weron &amp; grete myrthus made</L>
<L>By-cause of þis meracle þat þer<HI REND="italic">e</HI> was y-do,</L>
<L>&amp; gret gladnesse in hert ychemon hadde,</L>
<L>Mon &amp; womon &amp; children also.</L>
<L N="3815">&amp; to shewe þ<HI REND="italic">at</HI> þis meracle was verelyche so,</L>
<L>Syric dwelte eu<HI REND="italic">er</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> in þ<HI REND="italic">at</HI> place,</L>
<L>And neu<HI REND="italic">er</HI> ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> plase dude he go,</L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI> seynt Edus s<HI REND="italic">er</HI>uande þere he wase.—<NOTE PLACE="foot">3818) þere überschr.</NOTE></L>
<L>Thys myracle was do by-for seynt Ede <MILESTONE N="243" UNIT="f."/> <NOTE PLACE="foot">3819) Dieser V. ist oben a. R. zugesetzt.</NOTE></L>
<L N="3820">Of kyng Knowde þe nyentethe ȝer<HI REND="italic">e,</HI> y-wys.</L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">at</HI> same ȝer<HI REND="italic">e</HI> þe kyng dyede, as y dude rede;</L>
<L>And at Lundon<HI REND="italic">e</HI> y-buryed he ys. <NOTE PLACE="foot">3822-3 sind a. R. nachgetragen.</NOTE></L>
<L>And whe<HI REND="italic">n</HI> he had made þus h<HI REND="italic">is</HI> endyng</L>
<L>&amp; his soule to heuene was past,</L>
<L N="3825">Haralde, his sone, was made þo kyng</L>
<L>After þ<HI REND="italic">at</HI> tyme in ryȝt grette hast.—</L>
<L>&amp; in Harald<HI REND="italic">us</HI> tyme a nother gret myracle þ<HI REND="italic">er</HI> fell<HI REND="italic">e,</HI> y-wys,</L>
<L>þe wheche, ryȝt as hit fell<HI REND="italic">e,</HI> y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝow tell<HI REND="italic">e.</HI> <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>For hit byfell<HI REND="italic">e</HI> in Harald<HI REND="italic">us</HI> tyme ryȝt tys</L>
<L N="3830">þ<HI REND="italic">at</HI> a gret lord<HI REND="italic">e</HI> dude w<SUP>t</SUP> hym dwell<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>Agamu<HI REND="italic">n</HI>d<HI REND="italic">us</HI> men clepte hym þo;</L>
<L>A lord of þe kyng<HI REND="italic">us</HI> consell<HI REND="italic">e</HI> forsothe was he,</L>
<L>&amp; s<HI REND="italic">er</HI>uede he dude quene E<HI REND="italic">m</HI>me also,</L>
<L>þe whyche was þe kyng<HI REND="italic">us</HI> mod<HI REND="italic">ur</HI> &amp; lady fre.</L>
<L N="3835"><PB N="86" REF="87"/>
þis gret lord Agamu<HI REND="italic">n</HI>dus, of þe wheche y spake of byfore,</L>
<L>Was a false, couetyse mon, y-wys,—</L>
<L>&amp; so was his fadre hym by-fore,</L>
<L>þe whyche tauȝt hym eu<HI REND="italic">er</HI> to don amys.</L>
<L>Bot þis Agamu<HI REND="italic">n</HI>dus to þe abbay of Wylton had gret enuy <NOTE PLACE="foot">3839) gret überschr.</NOTE></L>
<L N="3840">&amp; þe lordshepe of Ferland<HI REND="italic">e</HI> couetede fast—</L>
<L>For hit lay neyȝe his plase þ<HI REND="italic">er</HI> bye</L>
<L>&amp; to his lordshepe þe merus duden last.</L>
<L>&amp; long for hit, for-sothe, he pladde.</L>
<L>Bot when he seyȝe þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt not haue hit by no way of ryȝt, <NOTE PLACE="foot">3844) of überschr.</NOTE></L>
<L N="3845">By lordshepe &amp; maystry he hit hulte &amp; hadde,</L>
<L>&amp; quene E<HI REND="italic">m</HI>me to þat lordshepe he herre dyȝt.</L>
<L>&amp; so he hulde hit twey ȝer<HI REND="italic">e</HI> and more,</L>
<L>By strenghte &amp; lordeshepe of quene Emme, <NOTE PLACE="foot">3848) Ms. Enme.</NOTE></L>
<L>þe whiche had maynteynyd hy<HI REND="italic">m</HI> gretly bẏfore</L>
<L N="3850">By-cause he þouȝt to ben heyr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>of aft<HI REND="italic">er</HI> hym.</L>
<L>Bot sone aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> he fell<HI REND="italic">e</HI> in to suche dygre</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> gret sekenesse come his body to;</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> his frendus of hy<HI REND="italic">m</HI> hadden gret pyte,</L>
<L>And of his dethe þey douȝteden gretlyche also.</L>
<L N="3855">And drowyn abouȝt hym theke and faste,</L>
<L>For he drowe ȝerne toward<HI REND="italic">e</HI> his last hende.</L>
<L>Bot sone after þey weron full<HI REND="italic">e</HI> sore agaste</L>
<L>When he was clene ouȝt of his myende.</L>
<L>For he cryedde &amp; rorede as þaw he were wode,</L>
<L N="3860">&amp; badde all<HI REND="italic">e</HI> his frendys help hym þo,</L>
<L>&amp; sayde: »alas, þ<HI REND="italic">at</HI> euer<HI REND="italic">e</HI> y toke seynt Edus gode,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> my body is nowe þ<HI REND="italic">er</HI>fore sorwefull<HI REND="italic">e</HI> &amp; wo!</L>
<L>Helpe me now, frend<HI REND="italic">us,</HI> all<HI REND="italic">e</HI> y ȝow mekelyche prey, <NOTE PLACE="foot">3863) all<HI REND="italic">e</HI> überschr.</NOTE></L>
<L>W<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> ȝo<HI REND="italic">ur</HI> power<HI REND="italic">e</HI> &amp; w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> ȝo<HI REND="italic">ur</HI> myȝt,</L>
<L N="3865">&amp; þat ȝe wolden gon to quene E<HI REND="italic">m</HI>me &amp; to hurre sey</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> Fereland<HI REND="italic">e</HI> is seynt Edus lordshepe by ryȝt;</L>
<L>&amp; say þ<HI REND="italic">at</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> maystry is so gret ou<HI REND="italic">er</HI> me</L>
<L>&amp; herre cher<HI REND="italic">e</HI> so horrible to my syȝt,</L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> y shall<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> dede er<HI REND="italic">e</HI> be</L>
<L N="3870">Tyll<HI REND="italic">e</HI> he haue aȝeyn hurr<HI REND="italic">e</HI> lond<HI REND="italic">e</HI> &amp; herr<HI REND="italic">e</HI> ryȝt—</L>
<L>For in euery plase he is þer<HI REND="italic">e</HI> redy</L>
<L>When my soule wold<HI REND="italic">e</HI> passe me fro,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> hit nys no tyme so hardy</L>
<L>Ouȝt of my body forto go.</L>
<L N="3875">And þ<HI REND="italic">us</HI> y shall<HI REND="italic">e</HI> lyue her<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> peyne,</L>
<L>For y shall neu<HI REND="italic">er</HI> deyde here be</L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> seynt Ede haue hurr<HI REND="italic">e</HI> lond aȝeyne.</L>
<L>þ<HI REND="italic">er</HI>fore go ȝe to quene E<HI REND="italic">m</HI>me &amp; prey hurr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he come to me!«</L>
<L><PB N="87" REF="88"/>
Toward<HI REND="italic">e</HI> quene E<HI REND="italic">m</HI>me þey token herr<HI REND="italic">e</HI> way,</L>
<L N="3880">W<SUP>t</SUP> carefull<HI REND="italic">e</HI> hert &amp; drewry chere;</L>
<L>&amp; sone after to quene E<HI REND="italic">m</HI>me þo come þay <NOTE PLACE="foot">3881) ne in sone u. to überschr.</NOTE></L>
<L>And tolden herr<HI REND="italic">e</HI> þe case ryȝt as hi<HI REND="italic">t</HI> was, all<HI REND="italic">e</HI> y-fer<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">3882) Ms. his st. hit.</NOTE></L>
<L>And preyȝeden herr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> fouchesaue to come hy<HI REND="italic">m</HI> to</L>
<L>W<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> þe hast þ<HI REND="italic">at</HI> he well myȝt.</L>
<L N="3885">Bot he nadde no gret wyll<HI REND="italic">e</HI> to hy<HI REND="italic">m</HI> to go,</L>
<L>&amp; sayde þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Ede to þ<HI REND="italic">at</HI> lond<HI REND="italic">e</HI> hadde no ryȝt.</L>
<L>Bot þey preyȝeden so ofte &amp; so lome,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> at þe last he grauntede þ<HI REND="italic">er</HI>to</L>
<L>þat he wold<HI REND="italic">e</HI> to hym þedur come</L>
<L N="3890">And help hym ouȝt of his grette wo. <MILESTONE N="244" UNIT="f."/></L>
<L>þo come E<HI REND="italic">m</HI>me þeder<HI REND="italic">e</HI> after sone, as he hem sayde.</L>
<L>And when he sey hym peyne so, of hy<HI REND="italic">m</HI> he had gr<HI REND="italic">e</HI>t pete</L>
<L>And preyȝede seynt<HI REND="italic">e</HI> Ede, þ<HI REND="italic">at</HI> blessud mayde,</L>
<L>To haue mercy vpon<HI REND="italic">e</HI> h<HI REND="italic">i</HI>m, as he was mayden fre; <NOTE PLACE="foot">3894) Ms. hem st. him.</NOTE></L>
<L N="3895">And restored þe lordshepe of Ferland<HI REND="italic">e</HI> aȝeyn</L>
<L>To seynt Edus abbay, y-wys.</L>
<L>Bot þen was þis wrechede mon full<HI REND="italic">e</HI> fayne</L>
<L>And mekelyche þongede þe kyng of blys.</L>
<L>And mekeliche he cryed seynt Ede m<HI REND="italic">er</HI>cy þo</L>
<L N="3900">&amp; preyȝede herre on hym to haue rewthe &amp; pete.</L>
<L>And so dude quene E<HI REND="italic">m</HI>me þo also,</L>
<L>&amp; knelyng full sore þo wepte he</L>
<L>&amp; made hurr<HI REND="italic">e</HI> preyours on þis manere:</L>
<L>»Blessed v<HI REND="italic">ir</HI>gyn, q<HI REND="italic">uo</HI>d þe quene E<HI REND="italic">m</HI>me þo,</L>
<L N="3905">Haue m<HI REND="italic">er</HI>cy vpon<HI REND="italic">e</HI> þis synfull mon here</L>
<L>&amp; suffre his soule ouȝt of his body go!</L>
<L>And also on me, blessud virgyn, haue so<HI REND="italic">m</HI>me pyte,</L>
<L>þe wheche mayntenede þis synfull<HI REND="italic">e</HI> wreche long<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; let me neu<HI REND="italic">er</HI> y-dampned þ<HI REND="italic">er</HI>fore y-be:</L>
<L N="3910">&amp; y chull amende to ȝow, mayde, þ<HI REND="italic">at</HI> y dude wrong<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L>Bot when þe quene hadde made hurr<HI REND="italic">e</HI> preyȝer<HI REND="italic">us</HI> þus,</L>
<L>Anon<HI REND="italic">e</HI> after þo dyede þ<HI REND="italic">at</HI> seke wreche mon;</L>
<L>&amp; his soule sone after toward<HI REND="italic">e</HI> heuene-blys</L>
<L>Ouȝt of his body forthe dude þo gon.</L>
<L N="3915">And quene E<HI REND="italic">m</HI>me mekely þonged god þo</L>
<L>&amp; also þis blessud<HI REND="italic">e</HI> virgyn seynt Ede,</L>
<L>And meche tresere he ȝaff þ<HI REND="italic">at</HI> abbay to—</L>
<L>Wherfore he meche þe bett<HI REND="italic">er</HI> dude spede.—</L>
<L>And anon<HI REND="italic">e</HI> after kyng Harald<HI REND="italic">e</HI> dyede þo,</L>
<L N="3920">&amp; his brother Hardeknowde was made kyng þo anon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þe wheche regnede her<HI REND="italic">e</HI> bot ȝeres two,</L>
<L>&amp; Haralde regnede byfore hym four<HI REND="italic">e</HI> ȝer<HI REND="italic">e</HI> &amp; won.—</L>
<L>Bot ȝet in Hardeknowd<HI REND="italic">us</HI> tyme a nother m<HI REND="italic">er</HI>acle was do</L>
<L>In þe chirche off Wylton<HI REND="italic">e</HI> by-fore seynt Ede, so full<HI REND="italic">e</HI> of grase,</L>
<L N="3925">And byfore seynt Wultrud<HI REND="italic">e,</HI> hurre blessud mod<HI REND="italic">ur,</HI> also.</L>
<L>Bot þe meracle y chull ȝow tell ryȝt as hit wase.</L>
<L><PB N="88" REF="89"/>
þere was a mynchun w<SUP>t</SUP>-inne þ<HI REND="italic">at</HI> abbay þo, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þe wheche was come off heyȝe lynage;</L>
<L>And a gret lord<HI REND="italic">e</HI> he hadde to Cosyn also,</L>
<L N="3930">þ<HI REND="italic">at</HI> dude to þat abbay gret ouȝtrage.</L>
<L>For a parcell of lond<HI REND="italic">e</HI> he toke away</L>
<L>Aȝeyne þe ladyes wylles ychon,</L>
<L>þe wheche ryȝtwyslyche to þ<HI REND="italic">at</HI> abbay lay;</L>
<L>And drede of seynt Ede also he nadde non.</L>
<L N="3935">Bot sone aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> hit fell<HI REND="italic">e</HI> by cas</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> a grette sekenesse come hym to,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> to his deyȝthe nyȝe brouȝte he was.</L>
<L>And þe lady, his Cosyn, was send to hym þo,</L>
<L>For he was w<SUP>t</SUP> hym best y-knowe, y-wys,</L>
<L N="3940">And sayde: »Bryxyn cosyn, y preyȝe ȝowe mekely</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe wolde<HI REND="italic">n</HI> fouchesaue to ȝeue vs þe lond<HI REND="italic">e</HI> aȝeyn þ<HI REND="italic">at</HI> oure<HI REND="italic">n</HI> is, <NOTE PLACE="foot">3941) Ms. ouro<HI REND="italic">n</HI>?</NOTE></L>
<L>For þe loue of god almyȝty;</L>
<L>And thenk on, Bryxyn cosyn, how dredfull<HI REND="italic">e</HI> hit is <NOTE PLACE="foot">3943) cosyn überschr.</NOTE></L>
<L>To by-reue holy chirche his possession<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="3945">For he shall neu<HI REND="italic">er</HI> come in blys</L>
<L>Tyll he haue made restitucion<HI REND="italic">e.</HI>«</L>
<L>»Pes! Elburwe Cosyn, q<HI REND="italic">uo</HI>d Bryxyn þone,</L>
<L>For þ<HI REND="italic">ou</HI> angrus me þ<HI REND="italic">at</HI> y am neyȝe wode!</L>
<L>For of þat lond<HI REND="italic">e</HI> ȝe gette neuer<HI REND="italic">e</HI> none,</L>
<L N="3950">Ny of myn non other gode.</L>
<L>For of my gode ȝe gete ryȝt non<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Non y my-self nyl not be y-buryed þer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>þaw y shuld<HI REND="italic">e</HI> now ouȝt of þis word<HI REND="italic">e</HI> gon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>My body shall<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> come þed<HI REND="italic">ur</HI> on bere.</L>
<L N="3955">þerfore, Elburwe, speke ȝe of þ<HI REND="italic">at</HI> mater nomore</L>
<L>And ang<HI REND="italic">ur</HI> me no-more, now y þe pray!</L>
<L>For ychull<HI REND="italic">e</HI> hold<HI REND="italic">e</HI> þe othe þ<HI REND="italic">at</HI> iche haue swore:</L>
<L>Ȝe get neu<HI REND="italic">er</HI> non<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e,</HI> by my fay! « <NOTE PLACE="foot">3958) by überschr.</NOTE></L>
<L>And when Elburwe sye non other won<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="3960">þat he myȝt no thyng haue atte hurre wyll<HI REND="italic">e,</HI> <MILESTONE N="245" UNIT="f."/></L>
<L>He rose vp þo sone aft<HI REND="italic">er</HI> &amp; home dude gon,</L>
<L>&amp; spake nomore, bot hult hurre þo styll<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þis wreche lay styll<HI REND="italic">e,</HI> &amp; sone aft<HI REND="italic">er</HI> dede he was,</L>
<L>þe whiche set no p<HI REND="italic">ri</HI>se by þis v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede,</L>
<L N="3965">&amp; was y-buryed in a nother plase,—</L>
<L>&amp; for his synne aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> euell<HI REND="italic">e</HI> dude spede.</L>
<L>For gret sorwe &amp; gret pyne aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> hadde he,</L>
<L>As hit was ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> y-knowe to mony a mon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; as by vision<HI REND="italic">us</HI> hit was ofte y-sey &amp; also y-prouyd i<HI REND="italic">n</HI> verite:</L>
<L N="3970">For aft<HI REND="italic">er</HI> his deythe his spirite in peyne abouȝt dude gon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And agast sore men bothe nyȝt &amp; day</L>
<L>Abouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> contrey in mony a place,</L>
<L>&amp; ladyes also in seynt Ede abbay—</L>
<L>Of þe whyche Elburwe, his owne Cosyn, forsothe on was.</L>
<L N="3975"><PB N="89" REF="90"/>
For to herre he apparede so horribyliche, y-wys,</L>
<L>&amp; in so meche peyne &amp; in so meche wo,</L>
<L>þat gret pyte, to her<HI REND="italic">e</HI> hit y-told<HI REND="italic">e,</HI> hit ys—</L>
<L>&amp; so he dude ofte to mony on<HI REND="italic">e</HI> mo.</L>
<L>For vpon<HI REND="italic">e</HI> a nyȝt he apparede to hurr<HI REND="italic">e</HI> ryȝt þus,</L>
<L N="3980">As y chall<HI REND="italic">e</HI> ȝowe tell<HI REND="italic">e</HI> veriliche in dede:</L>
<L>He mette i<HI REND="italic">n</HI> slepe þ<HI REND="italic">at</HI> he was in þe chirche, y-wys,</L>
<L>Stondyng byfore þe shrene of seynt Ede,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> mony other men &amp; we<HI REND="italic">m</HI>men, hurr<HI REND="italic">e</HI> bedus to bydde.</L>
<L>Among<HI REND="italic">e</HI> þe whyche he seyȝe þ<HI REND="italic">at</HI> cursede Bryxin come,</L>
<L N="3985">þe wheche was hurre owne cosyn full<HI REND="italic">e</HI> sybbe,</L>
<L>Stondyng in a<HI REND="italic">n</HI> heyron þer<HI REND="italic">e,</HI> an horribull<HI REND="italic">e,</HI> foull<HI REND="italic">e</HI> grome,</L>
<L>In an heyron þer<HI REND="italic">e</HI> byfore þe aut<HI REND="italic">er</HI> of seynt Ede,</L>
<L>&amp; hoggyliche lokede vpon<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> w<SUP>t</SUP> horrible cher<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; sayde: »help, Elburwe! help me now in þis nede!</L>
<L N="3990">Seystow þ<HI REND="italic">ou</HI> not what sorwe y haue &amp; how gret fer<HI REND="italic">e</HI>?</L>
<L>Now, dure cosyn, w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> my myȝt y prey now þe</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe wolden stond<HI REND="italic">e</HI> by-twynne me &amp; seynt Ede!</L>
<L>For fore all þe gode i<HI REND="italic">n</HI> þe world<HI REND="italic">e</HI> y nold<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> se—</L>
<L>Of hurr<HI REND="italic">e</HI> ychaue so gret fer<HI REND="italic">e</HI> &amp; so gret drede.</L>
<L N="3995">Hurre myȝt and hurr<HI REND="italic">e</HI> maystry so grete nowe ys,</L>
<L>Hurre hate is peyne, sorwe and gret wo.</L>
<L>Alas, þ<HI REND="italic">at</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> y dude to hurr<HI REND="italic">e</HI> ony thyng amys!</L>
<L>For ouȝt of herre syȝt y not whoder<HI REND="italic">e</HI> to go.</L>
<L>Bot hurr<HI REND="italic">e</HI> lofsom cher<HI REND="italic">e</HI> were now leuer<HI REND="italic">e</HI> to me</L>
<L N="4000">þen all<HI REND="italic">e</HI> þe gode þ<HI REND="italic">at</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> on vrthe was wrouȝt—</L>
<L>So meche sorwe &amp; peyn ychaue euery day hurr<HI REND="italic">e</HI> to se,</L>
<L>&amp; where-eu<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> y hyde me, y cham ouȝt-souȝt.«</L>
<L>&amp; þen for þe pete þ<HI REND="italic">at</HI> he hadde of hurre cosines sorwe &amp; wo</L>
<L>Full<HI REND="italic">e</HI> sore a-fryȝt he a-woke &amp; brayde ouȝt hurr<HI REND="italic">e</HI> slepe,</L>
<L N="4005">&amp; by-hulte how horribiliche Bryxin from hurr<HI REND="italic">e</HI> dude go;</L>
<L>&amp; for sorwe &amp; pyte he brake ouȝt þo &amp; sore wepe</L>
<L>&amp; sayde: »lo, Bryxin Cosyn, þ<HI REND="italic">ou</HI> noldust not aft<HI REND="italic">er</HI> me werche</L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI>-more haue þyn owne wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; setteste nouȝt by seynt Ede ny by hurr<HI REND="italic">e</HI> chirche</L>
<L N="4010">Bot þ<HI REND="italic">ou</HI> toke hurr<HI REND="italic">e</HI> lond<HI REND="italic">e</HI> from hurre w<SUP>t</SUP>-ouȝt ony reson<HI REND="italic">e</HI> or skyll<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>And now þ<HI REND="italic">ou</HI> leyste in gret sorwe &amp; i<HI REND="italic">n</HI> gret peyne,</L>
<L>For þe falssenesse þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> duste þis abbay þo to,</L>
<L>And now hit nysnot in þy power<HI REND="italic">e</HI> to ȝeue þ<HI REND="italic">at</HI> lond<HI REND="italic">e</HI> aȝeyn.</L>
<L>Alas, Bryxin Cosyn, what woltowe now for sorwe do?«</L>
<L N="4015">Bot when Elburwe hadde made þus herr<HI REND="italic">e</HI> moyn</L>
<L>To god of heuene &amp; to þis blessede mayde seynt Ede,</L>
<L>Toward<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> chambr<HI REND="italic">e</HI> he þouȝt þo to gon<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>For þer<HI REND="italic">e</HI> he durst no leng<HI REND="italic">ur</HI> abyde for drede.</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe ladyes þ<HI REND="italic">at</HI> weron þ<HI REND="italic">at</HI> tyme w<SUP>t</SUP> Elburwe þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4020">Of þis grete fraye þe wheche þey sie and herden, wero<HI REND="italic">n</HI> sore agast,</L>
<L>&amp; þey durst not abyde no leng<HI REND="italic">ur</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> for fere</L>
<L>Bot heyȝedon<HI REND="italic">e</HI> hem toward<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> chamburs fast.</L>
<L><PB N="90" REF="91"/>
And when þuse ladyes weron a-reson<HI REND="italic">e</HI> vp, to han y-gon on þis maner<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Toward<HI REND="italic">e</HI> herre chambrus for gast euerychon,</L>
<L N="4025">þey herdyn Bryxin make a schryke, w<SUP>t</SUP> routhefull<HI REND="italic">e</HI> chere,</L>
<L>And sayde: »abyde, ladyes, &amp; saythe a Pater noster, or ȝe gon<HI REND="italic">e</HI>!</L>
<L>Abyde, Elburwe Cosyn, now mekeliche y prey þe,</L>
<L>&amp; make þy preyours mekelyche to seynt Ede,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> haue pyte &amp; rewthe of me—</L>
<L N="4030">For y darr<HI REND="italic">e</HI> nowhere abyde to speke w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> for drede.</L>
<L>For my peyne is eu<HI REND="italic">er</HI> more and more <MILESTONE N="246" UNIT="f."/></L>
<L>And my sorwe encresseth euery day.</L>
<L>Alas þe tyme þ<HI REND="italic">at</HI> y was inne y-bore</L>
<L>Or þ<HI REND="italic">at</HI> y euer<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> lond of seynt Edus knewe or syȝe!«</L>
<L N="4035">And w<SUP>t</SUP> þat Bryxin vanysshede away &amp; spake nomore,</L>
<L>Bot grundede &amp; gronede he dude full<HI REND="italic">e</HI> sore þo,</L>
<L>And went forthe lyke as þaw he wer<HI REND="italic">e</HI> forlore,</L>
<L>&amp; long aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> in sorwe &amp; peyne abouȝt dude go.</L>
<L>Bot when þe heyres þe wheche hadde þ<HI REND="italic">at</HI> lond<HI REND="italic">e,</HI> sie well<HI REND="italic">e</HI> þis,</L>
<L N="4040">þat Bryxin hadde so meche peyne &amp; sorwe þ<HI REND="italic">er</HI>fore,</L>
<L>þay restoredon<HI REND="italic">e</HI> hit aȝeyn to þ<HI REND="italic">at</HI> abbay, y-wys,</L>
<L>And cryede mekeliche þo seynt Ede m<HI REND="italic">er</HI>cy &amp; hore,</L>
<L>And sayden: »blessede lady, haue ȝe m<HI REND="italic">er</HI>cy &amp; pite of vs,</L>
<L>&amp; also on Bryxin, þe wheche is in so gret peyne &amp; wo!</L>
<L N="4045">For we wyll<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> displese ȝo<SUP>u</SUP> after thus,</L>
<L>Bot ben ȝowre s<HI REND="italic">er</HI>undys for eu<HI REND="italic">er</HI> &amp; hoo.«</L>
<L>&amp; so þey made herr<HI REND="italic">e</HI> preyȝerys aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> euery day</L>
<L>&amp; kneledon<HI REND="italic">e</HI> full oft seynt Edus shrene byfore:</L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> Bryxin was clene ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> contre y-go away,</L>
<L N="4050">þat þey herdyn of hym in þat contre nomore.</L>
<L>Bot to say þ<HI REND="italic">at</HI> his soule is dampned for eu<HI REND="italic">er</HI>-more,</L>
<L>Hit is a poynte of owre byleue;</L>
<L>Bot y nyl not þ<HI REND="italic">er</HI>of speke now to ȝow no lore,</L>
<L>For y nyl not deme nomon here.</L>
<L N="4055">Bot þe best we shull<HI REND="italic">e</HI> ratherest byleue to,</L>
<L>For goddus mercy passeth all<HI REND="italic">e</HI> þe gode werk<HI REND="italic">us</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he dude wyrche.</L>
<L>Bot depe dampnacyon god byhetuth all<HI REND="italic">e</HI> þo</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> by-reuyȝthe ony possession<HI REND="italic">e</HI> from holy chirche.</L>
<L>For he dyede w<SUP>t</SUP>-ouȝte ony repentaun̄ce,</L>
<L N="4060">As þe story telluth to me:</L>
<L>Wherfore, y chod well<HI REND="italic">e,</HI> he hath meche myschaunce,</L>
<L>Where-eu<HI REND="italic">er</HI> he dwell<HI REND="italic">e</HI> or be.—</L>
<L>Bot of hym y nyl now speke nomore</L>
<L>Bot speke of a nother m<HI REND="italic">er</HI>acle as gret as þis,</L>
<L N="4065">How hit byfell<HI REND="italic">e</HI> in kyng Edwardus tyme Co<HI REND="italic">n</HI>fessore—</L>
<L>For in kyng Hardeconut<HI REND="italic">us</HI> tyme forsothe was þis.</L>
<L>Bot kyng Hardeknowde deyde after þis grete wond<HI REND="italic">ur</HI> anon<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; seynt Edward<HI REND="italic">e,</HI> his brother, was cronyd þo kyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And þis gret m<HI REND="italic">er</HI>acle in his tyme was donn<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4070">þe XVII ȝere of his regnyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L><PB N="91" REF="92"/>
&amp; in þe tyme of Henry þe Imp<HI REND="italic">er</HI>our hit was also,</L>
<L>&amp; in þe þousond<HI REND="italic">e</HI> &amp; two &amp; sixsty ȝere aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> godd<HI REND="italic">us</HI> son was bore,</L>
<L>&amp; in þe tyme of þe bysshop (Bruno) of Culayne <NOTE PLACE="foot">4073) Nach bysshop fehlt der Name Bruno; s. 4207.—Bl. Tulayne.</NOTE></L>
<L>þis gret m<HI REND="italic">er</HI>acle was y-donn<HI REND="italic">e</HI> þe wheche y touchede byfore.</L>
<L N="4075">In Almayne þ<HI REND="italic">er</HI> was a toune, y-wys, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>Colebek hit hadde þ<HI REND="italic">at</HI> tyme to name,</L>
<L>&amp; a chirche of seynt Magne þ<HI REND="italic">er</HI>-inne þo wes:</L>
<L>þere on mydwyntrus nyȝt þis m<HI REND="italic">er</HI>acle was don<HI REND="italic">e</HI> of so gr<HI REND="italic">e</HI>te fame.</L>
<L>In þe parysshe of seynt Magne i<HI REND="italic">n</HI> Colebek þ<HI REND="italic">er</HI> dwelt a mon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4080">And Gerleyne was þ<HI REND="italic">at</HI> monn<HI REND="italic">us</HI> name y-wys:</L>
<L>þe whiche in mydwyntrus-ȝevyn to þ<HI REND="italic">at</HI> chirche dude gon<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>Bot sone aft<HI REND="italic">er</HI> by hym hit fell<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> amys.</L>
<L>For by-cause of a womon he þo þedur went</L>
<L>&amp; p<HI REND="italic">ur</HI>posede hy<HI REND="italic">m</HI> to abyde þ<HI REND="italic">er</HI> w<SUP>t</SUP> herre all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝt—</L>
<L N="4085">For vpon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> mayde was all<HI REND="italic">e</HI> his loue &amp; his entent,</L>
<L>To haue hurr<HI REND="italic">e</HI> to p<HI REND="italic">ar</HI>amo<HI REND="italic">ur,</HI> ȝyf þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt.</L>
<L>Bot when he come in to þ<HI REND="italic">at</HI> chirche-lytton<HI REND="italic">e</HI> þo,</L>
<L>Twey weme<HI REND="italic">n</HI> he founde tere, &amp; p<HI REND="italic">ri</HI>ede he<HI REND="italic">m</HI> fayche þ<HI REND="italic">at</HI> mayde ouȝt. <NOTE PLACE="foot">4088) Ms. tere st. þere. 4075-4318) Dieses auf deutschem Boden spielende Mir. betrifft die Sage vom Veitstanz.—In 4101 ist douȝter, 4119 sone, 4142 u. 3 u. 4162 fader ausradirt und von späterer Hand <HI REND="italic">cosyn</HI> übergeschrie∣ben, nur in 4224 ist douȝter stehen geblieben. Es schien anstössig dass der Pfarrer Kinder hatte.</NOTE></L>
<L>&amp; whe<HI REND="italic">n</HI> he was come, he toke hurr<HI REND="italic">e</HI> on his hond<HI REND="italic">e,</HI> and XII me<HI REND="italic">n</HI> mo,</L>
<L N="4090">&amp; dauncede<HI REND="italic">n</HI> w<SUP>t</SUP> a carall<HI REND="italic">e</HI> þe chirche abouȝt.</L>
<L>&amp; in þe daunce he hym-selfen went byfore</L>
<L>&amp; ladde þ<HI REND="italic">at</HI> mayden vpon his ryȝt hond<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; þus þey song &amp; daunceden þo þore,</L>
<L>þat all<HI REND="italic">e</HI> me<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> weron þere m<HI REND="italic">er</HI>ueyllede hem, bothe fr<HI REND="italic">e</HI> &amp; bound<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="4095">Bot eu<HI REND="italic">er</HI> þey song &amp; dauncede yliche fast</L>
<L>&amp; nold<HI REND="italic">e</HI> not stonte þer<HI REND="italic">e</HI> for no-mon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot þe p<HI REND="italic">ar</HI>son hy<HI REND="italic">m</HI>-self come ouȝt at þe last</L>
<L>&amp; badde hem þ<HI REND="italic">at</HI> þey shuld<HI REND="italic">e</HI> stent hurr<HI REND="italic">e</HI> song or ell<HI REND="italic">us</HI> þens gon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þey nold<HI REND="italic">e</HI> not stynt, for all<HI REND="italic">e</HI> þat þe p<HI REND="italic">ar</HI>son<HI REND="italic">e</HI> myȝt do,</L>
<L N="4100">Bot eu<HI REND="italic">er</HI> dauncede &amp; songon y-liche fast—</L>
<L>&amp; ȝet þe mayden was þe p<HI REND="italic">ar</HI>sons <HI REND="italic">douȝter</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> Gerlen louede so,</L>
<L>For he wheche þis daunce so long dude last. <MILESTONE N="247" UNIT="f."/></L>
<L>þis was þe refret of þ<HI REND="italic">at</HI> caroull<HI REND="italic">e,</HI> y wene,</L>
<L>þe wheche Gerlen &amp; þis mayde<HI REND="italic">n</HI> song byfore:</L>
<L N="4105">»Bono rodde be þe wode so grene,</L>
<L>&amp; mette he w<SUP>t</SUP> M<HI REND="italic">er</HI>funden, þ<HI REND="italic">at</HI> semely mayde<HI REND="italic">n,</HI> þore.</L>
<L>Wharto shuld<HI REND="italic">e</HI> we lang<HI REND="italic">ur</HI> tary here?</L>
<L>Heyȝe we now fast &amp; go we henne!«</L>
<L>þis was þe refryd of þe caroull<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þey song þer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4110">þuse thre weme<HI REND="italic">n</HI> &amp; þuse threttene men.</L>
<L>Bot when þe p<HI REND="italic">ar</HI>son sye þ<HI REND="italic">at</HI> þey nold<HI REND="italic">e</HI> not stent</L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI> þey dauncede yliche fast,</L>
<L>Anon aȝeyn in to þe chirche þo he went</L>
<L>&amp; for ang<HI REND="italic">ur</HI> þus he preyȝede at þe last:</L>
<L N="4115"><PB N="92" REF="93"/>
He prayȝede to god &amp; seynt Magne, þ<HI REND="italic">at</HI> holy mart<HI REND="italic">er,</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> god &amp; seynt Magne wolde<HI REND="italic">n</HI> graūnte þorow herr<HI REND="italic">e</HI> g<HI REND="italic">ra</HI>ce</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þey shuld<HI REND="italic">e</HI> not rest hem of all<HI REND="italic">e</HI> þat ȝere</L>
<L>To daunce so ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI> in þ<HI REND="italic">at</HI> same plase.</L>
<L>Bot þe p<HI REND="italic">ar</HI>son badde Aȝone, his <HI REND="italic">sone,</HI> þo,</L>
<L N="4120">þ<HI REND="italic">at</HI> he shuld<HI REND="italic">e</HI> anon his sustre þynne fayche.</L>
<L>&amp; þo Aȝon forthe anon aft<HI REND="italic">er</HI> he dude go</L>
<L>And anon by þe harme his sustre dude cayche.</L>
<L>Bot Gerleyn hulte hurr<HI REND="italic">e</HI> hond<HI REND="italic">e</HI> so fast</L>
<L>þat o fote myȝt he þennys from Gerleyn þo go.</L>
<L N="4125">Hurre brother wratthede hym þo at þe last <NOTE PLACE="foot">4125) Bl. wracchede.</NOTE></L>
<L>&amp; askede Gerleyn why he dude hold<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> so.</L>
<L>Bot Garleyn no worde myȝt speke to hym þo</L>
<L>Bot daunce &amp; song eu<HI REND="italic">er</HI> yliche fast.</L>
<L>&amp; Aȝone drowe his sustr<HI REND="italic">e</HI> by þe harme so,</L>
<L N="4130">þat euene by þe shuldre atwo hit barst.</L>
<L>Bot when he sye his sustre haue suche an harme,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> carefull<HI REND="italic">e</HI> hert he sykede full<HI REND="italic">e</HI> sore &amp; sayde alas,</L>
<L>&amp; m<HI REND="italic">er</HI>ueyllede gretlyche in hert þ<HI REND="italic">at</HI> þe arme</L>
<L>So cl<HI REND="italic">e</HI>ne from hurr<HI REND="italic">e</HI> body y-cloue so was. <NOTE PLACE="foot">4134) Ms. cloue st. clene. V. 4142 ist unten a. R. nachgetragen.</NOTE></L>
<L N="4135">For þere fell<HI REND="italic">e</HI> a-way no blodus drope,</L>
<L>Ny no blodus drope was senene þo þere;</L>
<L>Ny he toke non hedde þ<HI REND="italic">er</HI>of, bot dauncede forthe &amp; so<HI REND="italic">n</HI>g her<HI REND="italic">e</HI> note</L>
<L>As ȝerne and as bysiliche as he dude ere,</L>
<L>And of hurre hurt he toke nomore hede</L>
<L N="4140">Ny þaw he hadde y-hade no harme.</L>
<L>Bot hurre brother anon in to þe chirche he ȝede</L>
<L>And to his <HI REND="italic">fader</HI> he toke his sustre arme</L>
<L>And told<HI REND="italic">e</HI> his <HI REND="italic">fader</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þe p<HI REND="italic">ro</HI>cesse,</L>
<L>Euery delle ryȝt as hit y-do þere was,</L>
<L N="4145">And how of herr<HI REND="italic">e</HI> song &amp; of herre daunce þey myȝt not seysse</L>
<L>Bot songen and dauncedo<HI REND="italic">n</HI> styll<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> same place.</L>
<L>þe p<HI REND="italic">ar</HI>son merueyllede þen hym meche of þis</L>
<L>And syȝe well<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Magne had taken on<HI REND="italic">e</HI> hem vengau<HI REND="italic">n</HI>ce,</L>
<L>And dredde hym sore leste he had ouȝte done amys</L>
<L N="4150">To preyȝe so þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þe ȝer<HI REND="italic">e</HI> co<HI REND="italic">n</HI>tinuālyche þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">ey</HI> shulde<HI REND="italic">n</HI> so syng &amp; daunce. <NOTE PLACE="foot">4150) tilge þat vor þey.</NOTE></L>
<L>And so þey dude<HI REND="italic">n</HI> synge &amp; daunce so co<HI REND="italic">n</HI>tinuanlyche all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> ȝere</L>
<L>Ryȝt þere in þ<HI REND="italic">at</HI> same plase,</L>
<L>And neu<HI REND="italic">er</HI> eton<HI REND="italic">e</HI> ny dronken ny maden other chere,</L>
<L>Ny to sytte ny stond<HI REND="italic">e</HI> þay nadde no g<HI REND="italic">ra</HI>ce.</L>
<L N="4155">þe p<HI REND="italic">ar</HI>son toke his <HI REND="italic">sone</HI> þo his <HI REND="italic">dou</HI>ȝ<HI REND="italic">ter</HI> arme <NOTE PLACE="foot">4155) hier ist cosyn u. systers über radirtem sone und douȝter übergeschrieben.</NOTE></L>
<L>And badde hym þ<HI REND="italic">at</HI> he shuld<HI REND="italic">e</HI> make a hole i<HI REND="italic">n</HI> þe vrthe &amp; þ<HI REND="italic">er</HI>-in h<HI REND="italic">it</HI> cast,</L>
<L>&amp; sayde þ<HI REND="italic">at</HI> hym m<HI REND="italic">er</HI>ueyledde þ<HI REND="italic">at</HI> he toke non<HI REND="italic">e</HI> hede of hurre harme</L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI> douncede &amp; song y-lyche fast.</L>
<L><PB N="93" REF="94"/>
Aȝone toke þo his sustre arme to hym anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="4160">&amp; i<HI REND="italic">n</HI> þe vrthe w<SUP>t</SUP> a mattok he made a hole &amp; cast h<HI REND="italic">it</HI> in þo,</L>
<L>And leyde þer<HI REND="italic">e</HI> vpon hit a marbull<HI REND="italic">e</HI>-ston<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>And went to his <HI REND="italic">fader</HI> &amp; told<HI REND="italic">e</HI> hym ryȝt so.</L>
<L>Bot on þe morow, also sone as hit was day,</L>
<L>He went aȝeyn to þat same place</L>
<L N="4165">þere-as he wende his sustre arme hadde y-lay.</L>
<L>Bot, furgode, þo þere hit nace, <NOTE PLACE="foot">4166) Ms. furgode = for god.</NOTE></L>
<L>Bot ouȝt of þe vrthe hit was y-take</L>
<L>And lay a litull<HI REND="italic">e</HI> bysyde þ<HI REND="italic">at</HI> place.</L>
<L>Bot he toke þe mattok &amp; aȝeyn þe putte dude make</L>
<L N="4170">&amp; leyde hit þo þer<HI REND="italic">e</HI> aȝeyn, ryȝt as hit byfore was.</L>
<L>Bot on<HI REND="italic">e</HI> þe morwe he come ȝet aȝeyne:</L>
<L>&amp; founde hit lygyng aboue þe vrthe, ryȝt as hit dude þe day byfore;</L>
<L>&amp; sayde: »now haue y trauellede twey in feynne; <NOTE PLACE="foot">4173) twey in feynne = twice in vain.</NOTE></L>
<L>For god, now nyll<HI REND="italic">e</HI> y not burye hit nomore.«</L>
<L N="4175">And in to an hyron he hit þo cast</L>
<L>Among<HI REND="italic">e</HI> old<HI REND="italic">e</HI> ymagys þat þo wer<HI REND="italic">e</HI> þere.—</L>
<L>Bot Harry þe Emp<HI REND="italic">er</HI>o<HI REND="italic">ur</HI> þo at þe last</L>
<L>Made hem hit vp to þe auter þere bere</L>
<L>And close hit in syluer gode and newe <MILESTONE N="248" UNIT="f."/></L>
<L N="4180">And bad hem set hit vp vpon<HI REND="italic">e</HI> þe auut<HI REND="italic">er,</HI></L>
<L>In memory of þis meracle so trewe—</L>
<L>&amp; ȝet in-to þis day hit stont ryȝt þer<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L>þen dude þis wonder spryng so wyde</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> all<HI REND="italic">e</HI> c<HI REND="italic">ri</HI>sten me<HI REND="italic">n</HI> dude<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">er</HI>of speke;</L>
<L N="4185">&amp; Harry þe Emp<HI REND="italic">er</HI>o<HI REND="italic">ur</HI> dude þedur þo ryde,</L>
<L>For to know þe sothe, &amp; sey hit eke.</L>
<L>Bot þey dauncedon<HI REND="italic">e</HI> &amp; songen eu<HI REND="italic">er</HI> yliche fast,</L>
<L>&amp; restede hem neu<HI REND="italic">er,</HI> nyȝt ny day,</L>
<L>Ny eton ny dronke<HI REND="italic">n,</HI> bot eu<HI REND="italic">er</HI> dude<HI REND="italic">n</HI> fast,</L>
<L N="4190">Euere-more in on aray;</L>
<L>For hem lettede neu<HI REND="italic">er</HI> nomoner<HI REND="italic">e</HI> thyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Snowe, forste, wynde, ny reynne,</L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI> still<HI REND="italic">e</HI> þey dude<HI REND="italic">n</HI> daunce &amp; syng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> nyȝt twelmowth wer<HI REND="italic">e</HI> come<HI REND="italic">n</HI> aȝeynne. <NOTE PLACE="foot">4194) l. twelmonth.</NOTE></L>
<L N="4195">Bot Harry, þe gode Emp<HI REND="italic">er</HI>o<HI REND="italic">ur,</HI> hadde gret pyte</L>
<L>When he sawe þis foulke þus m<HI REND="italic">er</HI>ueyllyche peynet þer<HI REND="italic">e:</HI><NOTE PLACE="foot">4196 u. 8) þere u. þo arere über Rasur.</NOTE></L>
<L>&amp; tymber<HI REND="italic">e</HI> &amp; carpynters anon þo ordeynede he</L>
<L>And ouere hem an house he let þo arer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot when þis tymbr<HI REND="italic">e</HI> was fullyche y-dyȝt</L>
<L N="4200">And dude<HI REND="italic">n</HI> hit ou<HI REND="italic">er</HI> hem þ<HI REND="italic">er</HI> þo vp rere,</L>
<L>Hit was so clene y-take a-way w<SUP>t</SUP>-inne on<HI REND="italic">e</HI> nyȝt</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þere was neu<HI REND="italic">er</HI> a pynne stondyng þere.</L>
<L><PB N="94" REF="95"/>
Bot as ofto as hit was rerede vp þer<HI REND="italic">e</HI> ou<HI REND="italic">er</HI> hem,</L>
<L>As ofto in þe nyȝt hit was cast doun<HI REND="italic">e</HI> aȝeyne;</L>
<L N="4205">So þ<HI REND="italic">at</HI> hit p<HI REND="italic">ro</HI>phitede þere no-thyng hem,</L>
<L>Bot all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> trauell<HI REND="italic">e</HI> was in veyne.</L>
<L>þis bysshop Bruno was made sone aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> pope þen;</L>
<L>&amp; when he was y-sacryd pope, he was clepte Leo.</L>
<L>And þe Emp<HI REND="italic">er</HI>o<HI REND="italic">ur</HI> Harry went to Rome þen—</L>
<L N="4210">Bot þey abydden þ<HI REND="italic">er</HI> styll<HI REND="italic">e</HI> &amp; dauncedon fast &amp; song to.</L>
<L>Bot þe nexste mydwynt<HI REND="italic">er</HI> aft<HI REND="italic">er,</HI> þe same tyme of þe nyȝt</L>
<L>In þe wheche þe p<HI REND="italic">re</HI>st hadde cursede hem so,</L>
<L>þey stynton<HI REND="italic">e</HI> herre song þorow goddus myȝt;</L>
<L>&amp; come i<HI REND="italic">n</HI> to þe chirche all<HI REND="italic">e</HI>-y-fer<HI REND="italic">e</HI> þo. <NOTE PLACE="foot">4214) Ms. i<HI REND="italic">n</HI> to, in ist ausradirt?</NOTE></L>
<L N="4215">&amp; when þey in to þe chirche y-come<HI REND="italic">n</HI> wer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Streyȝt vpon þe pament þey leyden hem a-doun<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And thre dayes &amp; thre nyȝt<HI REND="italic">ys</HI> þey slepte<HI REND="italic">n</HI> þer<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">4217) Ms. splepte<HI REND="italic">n.</HI></NOTE></L>
<L>Ore eu<HI REND="italic">er</HI> ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> place þey duden gon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot þ<HI REND="italic">at</HI> mayden dyede anon ryȝt þo,</L>
<L N="4220">And in same place y-buryede he was.</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe remane<HI REND="italic">n</HI>t forthe þen alyue dude<HI REND="italic">n</HI> go</L>
<L>On pilg<HI REND="italic">re</HI>mage in to mony a place—</L>
<L>For þ<HI REND="italic">at</HI> tyme þere dyede nomo <NOTE PLACE="foot">4223) þere übschr.</NOTE></L>
<L>Bot þ<HI REND="italic">at</HI> mayden, þe p<HI REND="italic">ar</HI>sons douȝt<HI REND="italic">er,</HI> all<HI REND="italic">e</HI>-on<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="4225">And all<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> clothus as clene were þo</L>
<L>As þey weron þe same day þ<HI REND="italic">at</HI> þey dude<HI REND="italic">n</HI> hem on<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; as hole &amp; as freysshe þey weron also <NOTE PLACE="foot">4227) Ms. Memold<HI REND="italic">us.</HI></NOTE></L>
<L>&amp; as clene w<SUP>t</SUP>-ouȝt spotte ore we<HI REND="italic">m</HI>me</L>
<L>As þey weron þ<HI REND="italic">at</HI> same day þo</L>
<L N="4230">When þey dude<HI REND="italic">n</HI> hem furst vpon<HI REND="italic">e</HI> he<HI REND="italic">m</HI>me.</L>
<L>Bot herre lymm<HI REND="italic">us</HI> shokon<HI REND="italic">e</HI> eu<HI REND="italic">er</HI>more</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> body was eu<HI REND="italic">er</HI> mevyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And ner<HI REND="italic">e</HI> neu<HI REND="italic">er</HI> so able as þey weron<HI REND="italic">e</HI> byfore,</L>
<L>For eu<HI REND="italic">er,</HI> where-eu<HI REND="italic">er</HI> þey hedon<HI REND="italic">e,</HI> þey wenton<HI REND="italic">e</HI> dauncyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L N="4235">Herr<HI REND="italic">e</HI> song þey lafton<HI REND="italic">e</HI> &amp; songon nomore</L>
<L>Bot clene weron deliueryd of þ<HI REND="italic">at</HI> wo,</L>
<L>Bot þey shokon well<HI REND="italic">e</HI>-neyȝe as fast as þey dude<HI REND="italic">n</HI> byfore:</L>
<L>Wherfore on pilgr<HI REND="italic">e</HI>mage ychon of hem boskede hem to go.</L>
<L>&amp; wento<HI REND="italic">n</HI> so on pilgr<HI REND="italic">e</HI>mage abouȝt in to euery lond<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4240">&amp; euery mon by hym-self dude þo go,</L>
<L>Hopyng þorowe gode preyours of gode seynt<HI REND="italic">us</HI> of herr<HI REND="italic">e</HI> sekenes to be vnbou<HI REND="italic">n</HI>de—</L>
<L>For þ<HI REND="italic">at</HI> was þe cause þ<HI REND="italic">at</HI> þey wenton<HI REND="italic">e</HI> on pylgr<HI REND="italic">e</HI>mage þo so.</L>
<L>þe nomes of hem ȝyf hit lust ȝow to here,</L>
<L>Y chull<HI REND="italic">e</HI> hem to ȝow wryte eu<HI REND="italic">er</HI>ichon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4245">Of men &amp; wemen bothe y-fer<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>Gerleyn was þe name of þe first mon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Thederic<HI REND="italic">us,</HI> Meinold<HI REND="italic">us,</HI> Obberte, &amp; Bono,</L>
<L>Gerardus, Aȝelene, Folpolde, Hilbronde, &amp; Wetȝelo,</L>
<L>Alward<HI REND="italic">e,</HI> Benne, &amp; Odoric<HI REND="italic">us</HI> also—</L>
<L N="4250">&amp; of men dauncyng þere ner<HI REND="italic">e</HI> nomo;</L>
<L><PB N="95" REF="96"/>
Bot Anna was þe mayden<HI REND="italic">us</HI> name,</L>
<L>Merfunden, Vmbecynam þe toþ<HI REND="italic">er</HI> two wer<HI REND="italic">e</HI> cald<HI REND="italic">e,</HI> y-wys;</L>
<L>Aȝone was hurre brother name,</L>
<L>Robard<HI REND="italic">e</HI> þe p<HI REND="italic">ar</HI>son y-clepud he weys.</L>
<L N="4255">Bot Theodoric<HI REND="italic">us</HI> into Englond on pilgr<HI REND="italic">e</HI>mage come þo: <MILESTONE N="249" UNIT="f."/></L>
<L>For knowlage of seynt Edward<HI REND="italic">e</HI> forsothe had he,</L>
<L>And of seynt Ede meche he herd<HI REND="italic">e</HI> speke þere also;</L>
<L>Wherfore on pilgr<HI REND="italic">e</HI>mage he come to þ<HI REND="italic">at</HI> mayde fre.</L>
<L>To Wylton<HI REND="italic">e,</HI> to hurr<HI REND="italic">e</HI> owne place,</L>
<L N="4260">On pylgr<HI REND="italic">e</HI>mage forsothe þo sone come he,</L>
<L>To preyȝe herr<HI REND="italic">e</HI> of herr<HI REND="italic">e</HI> blessud g<HI REND="italic">ra</HI>ce,</L>
<L>And þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt by herr<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> y-helyd be</L>
<L>Of þ<HI REND="italic">at</HI> gret quakyng þe whyche he hadde i<HI REND="italic">n</HI> his lemys ichon<HI REND="italic">e.</HI> <NOTE PLACE="foot">4263) im Ms. ist þey durchstr. u. he übschr.</NOTE></L>
<L>&amp; when he come to Wylton<HI REND="italic">e</HI> in to seynt Ede abbay,</L>
<L N="4265">Byfore hurr<HI REND="italic">e</HI> shrene mekeliche he knelede doun<HI REND="italic">e</HI> vpon<HI REND="italic">e</HI> a ston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; mekeliche bysouȝt seynt Ede, þ<HI REND="italic">at</HI> blessede may,</L>
<L>To send hym rest &amp; hele, ȝif hit wer<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Of þ<HI REND="italic">at</HI> grete peyne &amp; wo þe whiche he hadde suffred<HI REND="italic">e</HI> long<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And þe cause of all<HI REND="italic">e</HI> his sorwe to þe ladyes þ<HI REND="italic">er</HI> dude he tell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4270">&amp; how þey dauncedon<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> a ȝer<HI REND="italic">e</HI> &amp; also a caroull<HI REND="italic">e</HI> song<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þen hadde þuse ladyes gret pyte of hym</L>
<L>&amp; of his felowys bothe, &amp; gret m<HI REND="italic">er</HI>ueylle þey hadde<HI REND="italic">n</HI> also;</L>
<L>And bysiliche þey preyȝeden to seynt Ede þo for hym</L>
<L>To send<HI REND="italic">e</HI> to þ<HI REND="italic">at</HI> seke wreche hele &amp; rest of his gret wo.</L>
<L N="4275">&amp; ychemon þ<HI REND="italic">at</HI> hym sye, hadde gret pyte</L>
<L>Of his gret sorwe &amp; of his gret wo,</L>
<L>And preyȝeden to god &amp; to seynt Ede for hym full<HI REND="italic">e</HI> bisiliche;</L>
<L>And eu<HI REND="italic">er</HI> askede hym what cou<HI REND="italic">n</HI>trey he come fro.</L>
<L>&amp; he hem told<HI REND="italic">e</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> among</L>
<L N="4280">þe cause of his sorow &amp; of his wo,</L>
<L>&amp; of þe dauncyng &amp; of herre song<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; how þe Emp<HI REND="italic">er</HI>o<HI REND="italic">ur</HI> dude to hem also.</L>
<L>Bot þre dayes &amp; þre nyȝt<HI REND="italic">us</HI> he lay ryȝt so,</L>
<L>þe most parte flatte byfore seynt Ede vpon<HI REND="italic">e</HI> þe ground<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="4285">Bot þe fourthe day god &amp; seynt Ede token hede hy<HI REND="italic">m</HI> to</L>
<L>&amp; maden hym of his sekenesse bothe hole &amp; sound<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>As hole as eu<HI REND="italic">er</HI> he was ony tyme byfore;</L>
<L>&amp; his lemys weron heuene &amp; streyȝte þo euerychon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Ny his body meuyd ny shoke aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> nomore</L>
<L N="4290">Bot was as stable &amp; styll as ony ston<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot he was gladde &amp; ioyfull<HI REND="italic">e</HI> in his hert þo!</L>
<L>And so weron all þe pepull þo þe whyche weron i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> plase,</L>
<L>&amp; gretliche &amp; heyȝelyche þey thongedon god also</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> to seynt Ede graunte so grette g<HI REND="italic">ra</HI>ce.</L>
<L N="4295">And þe ladyes song þo Te deum an heyȝe,</L>
<L>&amp; sexsten<HI REND="italic">us</HI> rong þe bell<HI REND="italic">us</HI> þo also;</L>
<L>&amp; Thedoric<HI REND="italic">us</HI> for ioy &amp; gladnesse wepte w<SUP>t</SUP> his eyȝe,</L>
<L>&amp; eu<HI REND="italic">er</HI>ymon was gladde for þis miracle, þer<HI REND="italic">e</HI> þus y-do. <NOTE PLACE="foot">4298) þer<HI REND="italic">e</HI> þus übschr.</NOTE></L>
<L><PB N="96" REF="97"/>
Bryȝtwythe was abbas þo of þat plase</L>
<L N="4300">Wh<HI REND="italic">e</HI>n þis m<HI REND="italic">er</HI>acle þer<HI REND="italic">e</HI> þus was y-do; <NOTE PLACE="foot">4300) Ms. scheinbar whon.</NOTE></L>
<L>&amp; in þe fest of þe Annu<HI REND="italic">n</HI>ciacyon<HI REND="italic">e</HI> of owre lady hit was,</L>
<L>&amp; in þe thre &amp; twentithe ȝere of seynt Edward<HI REND="italic">e</HI> also.—</L>
<L>þe nexste ȝere aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þo dyede þ<HI REND="italic">at</HI> blessud thyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Seynt Edward<HI REND="italic">e,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> worthy confesso<HI REND="italic">ur.</HI></L>
<L N="4305">And Harald<HI REND="italic">e,</HI> Godwyn<HI REND="italic">us</HI> sone, was made þo kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>To all<HI REND="italic">e</HI> Englond<HI REND="italic">e</HI> gret doloure.</L>
<L>He regnede her<HI REND="italic">e</HI> bot nyne moneth<HI REND="italic">us,</HI> y-wys,</L>
<L>&amp; was y-slawe at Hastyng<HI REND="italic">us</HI> off Willyham Co<HI REND="italic">n</HI>quero<HI REND="italic">ur,</HI> <NOTE PLACE="foot">4308) Ms. hastyng{us}.</NOTE></L>
<L>Ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI> as þe Abbey of Batell<HI REND="italic">e</HI> ȝet is—</L>
<L N="4310">To all þe reme þo of gret dishono<HI REND="italic">ur.</HI></L>
<L>&amp; anon aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> Harald<HI REND="italic">e</HI> was þer<HI REND="italic">e</HI> y-slawe,</L>
<L>Willyham Co<HI REND="italic">n</HI>quero<HI REND="italic">ur</HI> was made her<HI REND="italic">e</HI> kyng,</L>
<L>&amp; made newe lord<HI REND="italic">us</HI> &amp; eke new lawe</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> þe tyme of his regnyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L N="4315">Aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> godd<HI REND="italic">us</HI> sone of Mary was bore</L>
<L>A thousand<HI REND="italic">e</HI> &amp; sixsty &amp; sixse hole ȝere</L>
<L>Willyham Co<HI REND="italic">n</HI>quero<HI REND="italic">ur</HI> to þe kyndam of Englond<HI REND="italic">e</HI> was core;</L>
<L>&amp; on &amp; twenty wynt<HI REND="italic">er</HI> he regnede here.—</L>
<L>Of a nother miracle now ychull<HI REND="italic">e</HI> ȝowe tell<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L N="4320">þe whiche fell<HI REND="italic">e</HI> in þe tyme of Will. Co<HI REND="italic">n</HI>quero<HI REND="italic">ur.</HI></L>
<L>A crebull<HI REND="italic">e</HI> byside þe Abbay of Wylton<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> tyme dude dwell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>þe whiche was a seke, maymot wreche, lyuyng i<HI REND="italic">n</HI> gr<HI REND="italic">e</HI>t dolo<HI REND="italic">ur.</HI></L>
<L>þe whiche hadde no mo lemys þen hadde a stok<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Fro þe tyme þe whiche he was y-bore in-to þ<HI REND="italic">at</HI> day;</L>
<L N="4325">Bot he hadde a gret hedde leyge to a gret blok;</L>
<L>Bot þe flesshe from þe stobb<HI REND="italic">us</HI> of his lym<HI REND="italic">us</HI> was clene a-way. <NOTE PLACE="foot">4326) of his lym<HI REND="italic">us</HI> a. R. nebengeschrieben.</NOTE></L>
<L>A foule difformed creatur<HI REND="italic">e</HI> forsothe was þis,</L>
<L>Leyge to a foule lompe of caren, w<SUP>t</SUP>-ouȝt lemys leygyng þ<HI REND="italic">er</HI>!</L>
<L>And iche day leygyng at þe chirche-dure i<HI REND="italic">n</HI> a couche he was,</L>
<L N="4330">To aske almys of pylgr<HI REND="italic">e</HI>mys; þ<HI REND="italic">er</HI>fore me<HI REND="italic">n</HI> dude<HI REND="italic">n</HI> hy<HI REND="italic">m</HI> þedur bere. <NOTE PLACE="foot">4330) þ<HI REND="italic">er</HI>fore überschr.</NOTE></L>
<L>His body was small<HI REND="italic">e,</HI> leyge to a child<HI REND="italic">e</HI> of þre ȝer<HI REND="italic">e</HI> age, <NOTE PLACE="foot">4331) vor small<HI REND="italic">e</HI> ist gr<HI REND="italic">e</HI>t ausgestr.</NOTE></L>
<L>Bot his hedde was gret, leyge to a gret malle;</L>
<L>For-sothe, he was an vnlofsom page <MILESTONE N="250" UNIT="f."/> <NOTE PLACE="foot">4333) vor page ist grome aus∣punktirt.</NOTE></L>
<L>And a foule difformede creatur<HI REND="italic">e</HI> þorow-ouȝt all<HI REND="italic">e</HI>!</L>
<L N="4335">Bot in a nyȝt by swene forsothe he mette,</L>
<L>As he lay in his couche on<HI REND="italic">e</HI> slepe:</L>
<L>þ<HI REND="italic">at,</HI> ȝyff ony mon his couche wold<HI REND="italic">e</HI> byfore seynt Ede sette,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he shuld<HI REND="italic">e</HI> haue all<HI REND="italic">e</HI> his lym<HI REND="italic">us</HI> &amp; his hele eke.</L>
<L>Bot þis sweuene in his þouȝt he bare forth þo,</L>
<L N="4340">Tyll<HI REND="italic">e</HI> othe morwe þ<HI REND="italic">at</HI> me<HI REND="italic">n</HI> beron to þe chirche-durr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> febull<HI REND="italic">e</HI> heyne;</L>
<L>Bot þis wreche preyȝede þe men mekelyche þo</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þey wolde<HI REND="italic">n</HI> bryng hym byfore seynt Edus shryne,</L>
<L><PB N="97" REF="98"/>
&amp; told<HI REND="italic">e</HI> hem þo full<HI REND="italic">e</HI> securly anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þ<HI REND="italic">at,</HI> ȝyf þey wolde<HI REND="italic">n</HI> fouchesaue so to do,</L>
<L N="4345">þ<HI REND="italic">at</HI> he shuld<HI REND="italic">e</HI> haue his lemys euerychon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">at</HI> he shuld<HI REND="italic">e</HI> haue his hele also.</L>
<L>þuse men weren credeable of seynt Edus godenasse</L>
<L>And duden ryȝt as þe crebull<HI REND="italic">e</HI> hem badde:</L>
<L>&amp; byfore seynt Edus shryne y-sette he was.</L>
<L N="4350">And thre dayes and thre nyȝt<HI REND="italic">us</HI> he þer<HI REND="italic">e</HI> a-badde.</L>
<L>Bot þis sweuene he met þe thryd nyȝt,</L>
<L>As he lay in his couche þere a-slepe:</L>
<L>Hym þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> (he) sye a lady bryȝt <NOTE PLACE="foot">4353) he fehlt.</NOTE></L>
<L>Stondyng at his beddus fete,</L>
<L N="4355">&amp; sayde; »Huchyn! slepustow fast!</L>
<L>A-wake and<HI REND="italic">e</HI> herken what y say,</L>
<L>&amp; be þ<HI REND="italic">ou</HI> no-thyng of me agast:</L>
<L>Bot loke þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> ryse vp as sone as hit is day!</L>
<L>For almyȝty god þorowe his godenesse</L>
<L N="4360">&amp; þorow þe besechyng of seynt Ede, þ<HI REND="italic">at</HI> leythe i<HI REND="italic">n</HI> shryne her<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Hathe grauntyd þe hele of þi sekenesse</L>
<L>&amp; ryȝt shappe of þy lemys y-fere.«</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> þ<HI REND="italic">at</HI> þis semely lady vanysshede a-way,</L>
<L>&amp; þis crepull mon a-woke of his slepe:</L>
<L N="4365">&amp; as sone as hit was day,</L>
<L>Ouȝte off his bedde leyȝtlyche he lepe,</L>
<L>Hole &amp; sounde in yche degre,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> lemys clene &amp; well<HI REND="italic">e</HI>-shape.</L>
<L>Bot þen i<HI REND="italic">n</HI> hert full<HI REND="italic">e</HI> gladde was he</L>
<L N="4370">&amp; ron vp &amp; doun<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> myrthe &amp; Jape;</L>
<L>And bare a-way his couche anon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And mekeliche thonged god &amp; seynt Ede,</L>
<L>&amp; þo he ha<HI REND="italic">m</HI>mard<HI REND="italic">e</HI> vpon his fete dude gon</L>
<L>þe whiche was brouȝt þedur by-twene four<HI REND="italic">e</HI> me<HI REND="italic">n</HI> i<HI REND="italic">n</HI> his bede. <NOTE PLACE="foot">4374) Ms. urspr. bedde, ein d ist ausradirt.</NOTE></L>
<L N="4375">&amp; leuede long<HI REND="italic">e</HI> ten ȝere aft<HI REND="italic">er</HI> þat</L>
<L>In gode p<HI REND="italic">ro</HI>sp<HI REND="italic">er</HI>ite &amp; in gode hele,</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> his trauell his lyf-lode kat, <NOTE PLACE="foot">4377) kat = gat.</NOTE></L>
<L>&amp; eu<HI REND="italic">er</HI> louede seynt Ede ryȝt well<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>&amp; when kyng Willih<HI REND="italic">a</HI>m herd of þis m<HI REND="italic">er</HI>acle þus y-do</L>
<L N="4380">þorow þe meryde of þis blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede,</L>
<L>He louede well<HI REND="italic">e</HI> seynt Edus abbay aft<HI REND="italic">er</HI> þo,</L>
<L>&amp; meche gode to hit he oft-tymes dede.</L>
<L>&amp; all<HI REND="italic">e</HI> þe reme was ryȝt glad also</L>
<L>Of þ<HI REND="italic">at</HI> gret m<HI REND="italic">er</HI>acle þ<HI REND="italic">at</HI> god dude þ<HI REND="italic">er</HI> wirche;</L>
<L N="4385">&amp; come þed<HI REND="italic">ur</HI> on pilgr<HI REND="italic">e</HI>mage monyon þo</L>
<L>In worshepe of seynt Ede, of þe whiche þe body is shryned i<HI REND="italic">n</HI> þe chirche.—</L>
<L><PB N="98" REF="99"/>
And also of a nother m<HI REND="italic">er</HI>acle ychull ȝo<SUP>u</SUP> ȝet tell<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þe whiche fell<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> þe tyme of þe same kyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Ryȝt as hit þer<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> seynt Edus chirche þ<HI REND="italic">at</HI> tyme byfell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4390">þe twolft ȝere of his regnyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>In þe kyng<HI REND="italic">us</HI> house a worthy mo<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">er</HI> was,</L>
<L>þe whyche hade offendyd þe kyng so gretly</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt gete of hy<HI REND="italic">m</HI> nomon<HI REND="italic">er</HI> g<HI REND="italic">ra</HI>ce</L>
<L>Bot in depe p<HI REND="italic">re</HI>son he was co<HI REND="italic">m</HI>maundyd<HI REND="italic">e</HI> to ly.</L>
<L N="4395">&amp; so in strong p<HI REND="italic">re</HI>son he was þ<HI REND="italic">er</HI> putte,</L>
<L>&amp; gret gyus of hyron<HI REND="italic">e</HI> y-leyde hym vpon<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">4396 ff.) Bl. unrichtig gyns, 4409 gynyd.</NOTE></L>
<L>&amp; cast doun in to þe deppust putte</L>
<L>Of þe gret castellys of Salisbury dunchon<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; so of his deth he hadde gret drede.</L>
<L N="4400">&amp; nyȝt and day his preyours he dude make</L>
<L>To þ<HI REND="italic">at</HI> blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede,</L>
<L>To send<HI REND="italic">e</HI> hy<HI REND="italic">m</HI> grace þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> p<HI REND="italic">re</HI>son<HI REND="italic">e</HI> stape.</L>
<L>&amp; sone aft<HI REND="italic">er</HI> þorow godd<HI REND="italic">us</HI> help þe p<HI REND="italic">re</HI>son he brake.</L>
<L>&amp; to seynt Edus chirche ful sone þo dude he go.</L>
<L N="4405">þe ladyes weron redy þo &amp; sone hym dude<HI REND="italic">n</HI> inne take—</L>
<L>&amp; full<HI REND="italic">e</HI> ioyfull<HI REND="italic">e</HI> in hert was þ<HI REND="italic">at</HI> mon þo.</L>
<L>&amp; vp to seynt Edus shryne þo dude he go</L>
<L>&amp; knelede doun<HI REND="italic">e</HI> byfore þe shryne vpon<HI REND="italic">e</HI> a ston<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>Bot fast y-gyuyd ȝet was he þo—</L>
<L N="4410">Bot sone after þat þey brekon a-to ychon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And þen come<HI REND="italic">n</HI> his kepers and p<HI REND="italic">ur</HI>sueden hym fast <MILESTONE N="251" UNIT="f."/></L>
<L>W<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> mayne &amp; all<HI REND="italic">e</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> myȝt;</L>
<L>Bot þe gyuys dude<HI REND="italic">n</HI> þo ano<HI REND="italic">n</HI> all<HI REND="italic">e</HI> to-barst</L>
<L>Ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI> in þe chirche in ychemo<HI REND="italic">n</HI>n<HI REND="italic">us</HI> syȝt;</L>
<L N="4415">þe fedrus hem-self þey burst þere þo ato</L>
<L>&amp; hurtuldon<HI REND="italic">e</HI> so aȝeynne þe wall<HI REND="italic">e</HI> of ston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; full<HI REND="italic">e</HI> to gobet<HI REND="italic">us</HI> þey dudon<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> þo also,</L>
<L>&amp; ȝet nomon hem leyde hond<HI REND="italic">e</HI> vpon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>þey sye &amp; herden þo eu<HI REND="italic">er</HI>ichon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="4420">How þuse fedrus weron<HI REND="italic">e</HI> y-broke a-two</L>
<L>&amp; how þey rossheton<HI REND="italic">e</HI> aȝeynne þe wall<HI REND="italic">e</HI> of ston<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; gret m<HI REND="italic">er</HI>ueylle &amp; gret drede in hert þey hadden þo.</L>
<L>Wherfore þey durst<HI REND="italic">e</HI> not<HI REND="italic">e</HI> hond ley hy<HI REND="italic">m</HI> vpon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>For fere of þis blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede;</L>
<L N="4425">Bot anon to þe kyng þei duden gon</L>
<L>&amp; told<HI REND="italic">e</HI> hym all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þey syen &amp; herde<HI REND="italic">n,</HI> worde &amp; dede.</L>
<L>þe kyng þo m<HI REND="italic">er</HI>ueyllede hym gretliche of þis</L>
<L>&amp; sayde þ<HI REND="italic">at</HI> þat blessud mayde oft grete m<HI REND="italic">er</HI>acles hadde y-do,</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> god full well<HI REND="italic">e</HI> bylouede forsothe he is,</L>
<L N="4430">&amp; badde hem letten hy<HI REND="italic">m</HI> be still<HI REND="italic">e</HI> þere ryȝt so.</L>
<L>þen was þis worthy mon in hert full<HI REND="italic">e</HI> gladde</L>
<L>&amp; heyliche thongede þis blessede mayde seynt Ede—</L>
<L>A full<HI REND="italic">e</HI> gret cause forsothe he hadde:</L>
<L>For, nad he ben, he hadde be þo dede.</L>
<L N="4435"><PB N="99" REF="100"/>
&amp; þe pesus of þe fedrys weron gedirde to-ged<HI REND="italic">ur</HI> anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; hongede vp þ<HI REND="italic">at</HI> blessud shryne byfore,</L>
<L>I<HI REND="italic">n</HI> wittwnasse of þ<HI REND="italic">at</HI> m<HI REND="italic">er</HI>acle þ<HI REND="italic">at</HI> was þere þo y-don<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>&amp; þe mon dwelto styll<HI REND="italic">e</HI> in þe abbay for eu<HI REND="italic">er</HI>more.—</L>
<L>Bot þe kyng dyede anon þo aft<HI REND="italic">er</HI> þis,</L>
<L N="4440">&amp; Wyllih<HI REND="italic">a</HI>m Rufus was made þo kyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>þe whiche dude eu<HI REND="italic">er</HI>iche day here amys,</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI> þe dayes of his leuyng<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>On &amp; twenty ȝere Will. Co<HI REND="italic">n</HI>quero<HI REND="italic">ur</HI> lyued her<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; monfullyche kept his reme i<HI REND="italic">n</HI> pese and rest;</L>
<L N="4445">Bot Will. Rufus leuede not her<HI REND="italic">e</HI> bot þrettene ȝer<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>&amp; was y-slawe of Walt<HI REND="italic">er</HI> Turell i<HI REND="italic">n</HI> þe new forest<HI REND="italic">e.</HI>—<NOTE PLACE="foot">4446) of überschr.</NOTE></L>
<L>Bot in his tyme mo m<HI REND="italic">er</HI>acles weron ȝet y-do</L>
<L>For þis blessud virgyn seynt Ede,</L>
<L>And mony men weron delyuerd<HI REND="italic">e</HI> ouȝt of p<HI REND="italic">re</HI>son also</L>
<L N="4450">By þe grace of seynt Ede, as ȝe mowe in story rede. <NOTE PLACE="foot">4450) mowe überschr.</NOTE></L>
<L>As hit fell in þe twolthe ȝer<HI REND="italic">e</HI> of his regnyng<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þat a mon horribilyche y-boundon<HI REND="italic">e</HI> in p<HI REND="italic">re</HI>son was,</L>
<L>By-cause of hawkyng &amp; of boke-hondyng<HI REND="italic">e;</HI> <NOTE PLACE="foot">4453) buck∣hunting.</NOTE></L>
<L>Wherfore þe kyng by-hedde hym no g<HI REND="italic">ra</HI>ce</L>
<L N="4455">Bot ded sone aft<HI REND="italic">er,</HI> þe kyng sayde, he shuld<HI REND="italic">e</HI> be</L>
<L>&amp; þat he shuld<HI REND="italic">e</HI> haue no remedy.</L>
<L>Bot eu<HI REND="italic">er</HI> þe sely mon preyȝede to seynt Ede</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> g<HI REND="italic">ra</HI>unt hym g<HI REND="italic">ra</HI>ce to past (!) a-wye. <NOTE PLACE="foot">4458) Ms. past (l. pasc?) st. pass.</NOTE></L>
<L>Bot he lye eu<HI REND="italic">er</HI> y-presonede styll<HI REND="italic">e</HI> in þ<HI REND="italic">at</HI> castell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4460">For all<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> eu<HI REND="italic">er</HI> ony mon myȝt for hym do,</L>
<L>In-to þe day of þe Conu<HI REND="italic">er</HI>sion of seynt Paule appostell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot þo seynt Ede come hy<HI REND="italic">m</HI> by vision þus to,</L>
<L>&amp; clepte his name &amp; sayde: »Ordulf, slepustow fast!</L>
<L>A-wake, Ordulf, q<HI REND="italic">uo</HI>d he, &amp; do now aft<HI REND="italic">er</HI> my redde:</L>
<L N="4465">Arys vp blyue—&amp; be þ<HI REND="italic">ou</HI> no-thyng a-gast—</L>
<L>&amp; heyȝe þe fast &amp; come to me: &amp; þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt not be dedde.«</L>
<L>Bot Ordulf walke of his slepe þo aft<HI REND="italic">er</HI> anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; lokede well<HI REND="italic">e</HI> abouȝt hy<HI REND="italic">m</HI> on ycha syde:</L>
<L>þen sye he how his fedris weron lewesode ychon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="4470">&amp; þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt for hem, whether he wold<HI REND="italic">e,</HI> go or ryde.</L>
<L>Bot he styrt vp þenne w<SUP>t</SUP>-ouȝt ony more:</L>
<L>&amp; syȝe þ<HI REND="italic">at</HI> þe ȝates were opon þo euerychon,</L>
<L>&amp; also syȝe þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">er</HI> was nomon to lette hy<HI REND="italic">m</HI> þore.</L>
<L>Bot to seynt Edus chirche þo full<HI REND="italic">e</HI> fast he ron</L>
<L N="4475">&amp; mekeliche knelede doun<HI REND="italic">e</HI> by-fore hurr<HI REND="italic">e</HI> shryne</L>
<L>&amp; thongede hurr<HI REND="italic">e</HI> heyȝelyche of hurre blessede g<HI REND="italic">ra</HI>ce,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> hee had delyueryd hym ouȝt of his peynne</L>
<L>And brouȝt hym in to a mirgurr<HI REND="italic">e</HI> plase.</L>
<L><PB N="100" REF="101"/>
Bot his kepers þo anon<HI REND="italic">e</HI> aft<HI REND="italic">er</HI> þat reden to þe kyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="4480">&amp; tolden hym all<HI REND="italic">e</HI> þe p<HI REND="italic">ro</HI>cesse ryȝt as hit was.</L>
<L>Bot aȝeyn seynt Ede þe kyng durst make no manysshing<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="foot">4481) manysshinge = menacing.</NOTE></L>
<L>Nowther to herr<HI REND="italic">e</HI> ny to hurr<HI REND="italic">e</HI> place,</L>
<L>&amp; lette Ordulf abyde ryȝt þere,</L>
<L>For he durst not displese seynt Ede</L>
<L N="4485">Ny hym aȝeyn<HI REND="italic">us</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> no-thyng mys-bere—</L>
<L>Forto donn hurr<HI REND="italic">e</HI> wrong he hadde gret drede. <MILESTONE N="252" UNIT="f."/></L>
<L>&amp; þus þis selymon<HI REND="italic">e</HI> Ordulf y-sauyd þo was</L>
<L>By þe help of þis blessede virgyn seynt Ede;</L>
<L>&amp; dwelt styll eu<HI REND="italic">er</HI> in hurr<HI REND="italic">e</HI> blessud plase,</L>
<L N="4490">&amp; of his deythe he nad nomore drede.—</L>
<L>Bot anoþ<HI REND="italic">er</HI> mo<HI REND="italic">n</HI> was cast i<HI REND="italic">n</HI> p<HI REND="italic">re</HI>son sone aft<HI REND="italic">er</HI> þo, <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þe whiche was take in þe parke of Clarindon<HI REND="italic">e</HI> hondyng,</L>
<L>&amp; was delyueryd þorow help of seynt Ede also,</L>
<L>þe thretteneth ȝer<HI REND="italic">e</HI> of Willih<HI REND="italic">a</HI>m Ruf<HI REND="italic">us</HI> regnyng.—</L>
<L N="4495">For Willih<HI REND="italic">a</HI>m was a full<HI REND="italic">e</HI> sputusmon, y-wys,</L>
<L>&amp; nomely bokke-hunters i<HI REND="italic">n</HI> his tyme nad no rest;</L>
<L>And to holy chirche &amp; to pore men full<HI REND="italic">e</HI> oft he dude amys</L>
<L>In makyng of newe foreste.</L>
<L>Bot for vengau<HI REND="italic">n</HI>ce of þ<HI REND="italic">at</HI> gret synne, as ychaue redde,</L>
<L N="4500">Of destruccion<HI REND="italic">e</HI> of holy chirche &amp; of pore me<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> dude<HI REND="italic">n</HI> dwell<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>In þat same forest aft<HI REND="italic">er</HI> forsothe he was dede—</L>
<L>Y-slawe he was of Walt<HI REND="italic">er</HI> Turrelle.—</L>
<L>Bot in þe vtauce of þe nexste aster-day <NOTE PLACE="foot">4503) Bl. vtance.</NOTE></L>
<L>þis mon þ<HI REND="italic">at</HI> y spake of, y-p<HI REND="italic">re</HI>sonot here byfore,</L>
<L N="4505">Was delyueryd by help of þ<HI REND="italic">at</HI> blessed maye</L>
<L>Ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> p<HI REND="italic">re</HI>son for eu<HI REND="italic">er</HI>more.</L>
<L>For by help of þ<HI REND="italic">at</HI> mayde so full<HI REND="italic">e</HI> of g<HI REND="italic">ra</HI>ce</L>
<L>His fedrys weron all<HI REND="italic">e</HI> to gobetus y-broke;</L>
<L>&amp; þen he badde hym come ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> place <NOTE PLACE="foot">4509) of überschr.</NOTE></L>
<L N="4510">When all<HI REND="italic">e</HI> þe ȝates of þe castell<HI REND="italic">e</HI> weron vnloke.</L>
<L>In slepyng þ<HI REND="italic">at</HI> blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn apperede hym to</L>
<L>&amp; badde hym arys radeliche &amp; blyue,</L>
<L>&amp; go to hurr<HI REND="italic">e</HI> chirche he shull<HI REND="italic">e</HI> also,</L>
<L>Ȝyf he wold<HI REND="italic">e</HI> han leng<HI REND="italic">ur</HI> his lyue.</L>
<L N="4515">&amp; he dude þo radeliche as he hym badde,</L>
<L>&amp; hyȝede hym fast ouȝt of þ<HI REND="italic">at</HI> place—</L>
<L>For of nomon he was þo a-dredde</L>
<L>When he knew þ<HI REND="italic">at</HI> he had hurr<HI REND="italic">e</HI> help &amp; hurr<HI REND="italic">e</HI> g<HI REND="italic">ra</HI>ce. <NOTE PLACE="foot">4518) þ<HI REND="italic">at</HI> übersch.</NOTE></L>
<L>Bot to hurre chirche full<HI REND="italic">e</HI> fast he ron</L>
<L N="4520">&amp; knelede a-doun<HI REND="italic">e</HI> byfore hurre shryne</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> meke hert he þongude herr<HI REND="italic">e</HI> þon</L>
<L>For he hadde delyueryd hy<HI REND="italic">m</HI> from his pyne.—</L>
<L><PB N="101" REF="102"/>
Mony a mo<HI REND="italic">n</HI>n<HI REND="italic">us;</HI> lyff he sauede y-wys,</L>
<L>Bothe by hurre lyff &amp; aft<HI REND="italic">er</HI> hurre deythe also;</L>
<L N="4525">For by nomon hit fell ony tyme amys</L>
<L>Of hem þe whyche hadden loue &amp; trust hurr<HI REND="italic">e</HI> to.—</L>
<L>Bot when Willih<HI REND="italic">a</HI>m Rufus was þus forthe agon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; in þe newe forest hadde lost þus his lyue,</L>
<L>Harry, his brother, was made kyng þo aft<HI REND="italic">er</HI> hym anon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4530">&amp; regnede here þretty wyntre and fyue.—</L>
<L>&amp; in his tyme hit fell<HI REND="italic">e</HI> by case <NOTE PLACE="marg">Miraculum.</NOTE></L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þe archebysshop of Ȝorke went to Jer<HI REND="italic">usa</HI>l<HI REND="italic">e</HI>m on pilgr<HI REND="italic">e</HI>mage:</L>
<L>&amp; vpon þe grete see in suche a te<HI REND="italic">m</HI>pest forsothe he was</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he wende to han be lest &amp; all<HI REND="italic">e</HI> his men, ȝomo<HI REND="italic">n</HI> &amp; page;</L>
<L N="4535">þ<HI REND="italic">at</HI> te<HI REND="italic">m</HI>pest was so hoge þere þo y-wys,</L>
<L>And raynede, &amp; blew þe wynd<HI REND="italic">e</HI> so spitusly,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> he set not by his lyff a rysshe</L>
<L>Ny by none of his me<HI REND="italic">n</HI>n<HI REND="italic">us;</HI> lyfus þe wheche stoden hy<HI REND="italic">m</HI> by.</L>
<L>Bot þo in to his help he clepte þ<HI REND="italic">at</HI> blessud mayde seynt Ede</L>
<L N="4540">&amp; preyȝede hurr<HI REND="italic">e</HI> of hurre help &amp; of hurre g<HI REND="italic">ra</HI>ce,</L>
<L>þat he wold<HI REND="italic">e</HI> fouchesaue to be his help i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> gret nede:</L>
<L>And he wold<HI REND="italic">e</HI> mekelyche on pylgr<HI REND="italic">e</HI>mage visete hurr<HI REND="italic">e</HI> place.</L>
<L>Bot as-sone as þe bysshop had þus his preyours made,</L>
<L>þat blessede v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede stode fast hym by</L>
<L N="4545">And sayde: »syre bysshop, haue ȝe no dradde!</L>
<L>For þ<HI REND="italic">ou</HI> shall come home saue &amp; sounde, securly«</L>
<L>And went forthe bodiliche vpon þe see þe bysshop byfore—</L>
<L>Ryȝt as he dude so<HI REND="italic">m</HI>me tyme byfore kyng Knowde.</L>
<L>&amp; þe wynde stonchede &amp; blew nomore,</L>
<L N="4550">&amp; þe meyst turde in to a bryȝt cloude,</L>
<L>&amp; woxse in to so fayre &amp; so bryȝt a day</L>
<L>þat iche mon<HI REND="italic">e</HI> myȝt se all<HI REND="italic">e</HI> þe see abouȝt.</L>
<L>&amp; þis blessed virgyn vanysshede þo a-way—</L>
<L>For þo þey neron i<HI REND="italic">n</HI> nomore douȝt.</L>
<L N="4555">Bot past home w<SUP>t</SUP>-ouȝt ony drede or fer<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>&amp; come to Wylton<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e</HI> on pilgr<HI REND="italic">e</HI>mage,</L>
<L>&amp; p<HI REND="italic">re</HI>chede þer<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> miracle, þ<HI REND="italic">at</HI> ichemo<HI REND="italic">n</HI> dud here, <NOTE PLACE="foot">4557) dud über Rasur.</NOTE></L>
<L>Knyȝt, squier<HI REND="italic">e,</HI> ȝomon &amp; page.—</L>
<L>A Jh<HI REND="italic">es</HI>u, þat þis blessed<HI REND="italic">e</HI> virgyn was eu<HI REND="italic">er</HI> bysy <NOTE PLACE="foot">4559) Ms. blessled<HI REND="italic">e.</HI></NOTE></L>
<L N="4560">To help eueryche mon in his gret nede, ferr<HI REND="italic">e</HI> or nye;</L>
<L>For þere nas nomon<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> askede hurre ony thyng hertly,</L>
<L>þat he hit nadde, ȝif he hit askede resnably.</L>
<L>And to alle hurre sustren so gret co<HI REND="italic">m</HI>forde was he,</L>
<L>And apparede oft to hem bothe day and nyȝt; <MILESTONE N="253" UNIT="f."/></L>
<L N="4565">Notte onlyche in swenyng<HI REND="italic">e</HI> þey dude hurre see,</L>
<L>Bot also þey sye hurr<HI REND="italic">e</HI> bodyliche w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> hyȝe-syȝt.</L>
<L><PB N="102" REF="103"/>
And þ<HI REND="italic">at</HI> þus visiones nere not fantomysliche y-do, <NOTE PLACE="marg">Miraculum</NOTE></L>
<L>A gret ensampull<HI REND="italic">e</HI> y chull<HI REND="italic">e</HI> ȝow tell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>By a lady þe whiche dwelt in þ<HI REND="italic">at</HI> abbay þo,</L>
<L N="4570">þe whiche louede þ<HI REND="italic">at</HI> blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn eu<HI REND="italic">er</HI> ryȝt well<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Alfyne men þo duden clepe þe same,</L>
<L>&amp; abbas of þ<HI REND="italic">at</HI> plase þ<HI REND="italic">at</HI> tyme was;</L>
<L>&amp; as ofte as he herde seynt Edus name,</L>
<L>He wold<HI REND="italic">e</HI> anon<HI REND="italic">e</HI> þen make a cres byfore hurr<HI REND="italic">e</HI> face,</L>
<L N="4575">&amp; wepe he wold<HI REND="italic">e</HI> for gladnesse þen also</L>
<L>W<SUP>t</SUP> mylde hert &amp; wepyng hyȝe—</L>
<L>So gode hert he hadde þ<HI REND="italic">at</HI> blessudde v<HI REND="italic">ir</HI>gyn to <NOTE PLACE="foot">4577) blessude überschr.</NOTE></L>
<L>&amp; in hurr<HI REND="italic">e</HI> hert hurr<HI REND="italic">e</HI> louede so entyerly.</L>
<L>Bot on a tyme hit fell<HI REND="italic">e</HI> by þ<HI REND="italic">at</HI> lady so</L>
<L N="4580">þ<HI REND="italic">at</HI> hurre hyȝe was waxson so seke</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> of hurr<HI REND="italic">e</HI> seyȝt he dredde sore þo,</L>
<L>&amp; also in gret douȝt he was of herr<HI REND="italic">e</HI> lyf eke;</L>
<L>Hurre ryȝt heyȝe and hurr<HI REND="italic">e</HI> body weron seke bothe two:</L>
<L>For a feruent mygreyn was i<HI REND="italic">n</HI> þe ryȝt syde of hurr<HI REND="italic">e</HI> hedde;</L>
<L N="4585">&amp; a feuer quarteyne he hadde þo also:</L>
<L>So þ<HI REND="italic">at</HI> tyme of hurre lyff no trust he nadde.</L>
<L>&amp; ȝerne he prayȝede to seynt Ede to send hurr<HI REND="italic">e</HI> help &amp; g<HI REND="italic">ra</HI>ce,</L>
<L>Ȝif þ<HI REND="italic">at</HI> hit wer<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> blessude wyll<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>&amp; sone he fall<HI REND="italic">e</HI> a-slepe ryȝt in þat same place</L>
<L N="4590">&amp; a litull<HI REND="italic">e</HI> space he slept þer<HI REND="italic">e</HI> full<HI REND="italic">e</HI> styll<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot sone aft<HI REND="italic">er</HI> þis blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn come hurr<HI REND="italic">e</HI> to,</L>
<L>As he hadde hurr<HI REND="italic">e</HI> preyȝede full<HI REND="italic">e</HI> oft-tymes byfore,</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> hurre feyre hond<HI REND="italic">e</HI> blessud herr<HI REND="italic">e</HI> body þere þo</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> hurre thome touchede herr<HI REND="italic">e</HI> heyȝe þ<HI REND="italic">at</HI> was sore,</L>
<L N="4595">&amp; sayde: »dame Alfyne, drede þ<HI REND="italic">ou</HI> nomore</L>
<L>Of no sekenesse þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe her<HI REND="italic">e</HI>-byfore han y-hadde!</L>
<L>For ȝe shall<HI REND="italic">e</HI> not fele þ<HI REND="italic">er</HI>of nomore sore,</L>
<L>Nowther in ȝo<HI REND="italic">ur</HI> body ny in ȝo<HI REND="italic">ur</HI> hedde.«</L>
<L>þen þis blessud virgyn vanysshede away, whe<HI REND="italic">n</HI> he hadde þis do.</L>
<L N="4600">&amp; dame Alfyne woke of hurre slepe þo aft<HI REND="italic">er</HI> anon<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>And mony shalus he syȝe fall<HI REND="italic">e</HI> from hurr<HI REND="italic">e</HI> heyȝe þo—</L>
<L>þen myȝt he syȝe well<HI REND="italic">e,</HI> &amp; all<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> sekenesse was agon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And þen was he in hert mery and gladde</L>
<L>&amp; þongede mekelyche þ<HI REND="italic">at</HI> blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede</L>
<L N="4605">þat he so gode h<HI REND="italic">e</HI>le hurre y-ȝeue þo hadde; <NOTE PLACE="foot">4605) Ms. hole st. hele.</NOTE></L>
<L>And forthe vpon<HI REND="italic">e</HI> hurre wey all<HI REND="italic">e</HI>-holle þen he hede.—</L>
<L>Bot ȝet Alfine hadde a nother cause to loue ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> seynt<HI REND="italic">e</HI> Ede:</L>
<L>For seynt Ede dude for hurre ȝet meche godnesse more,</L>
<L>As ȝe mow in story of hem, ȝif ȝe lust, well<HI REND="italic">e</HI> rede,</L>
<L N="4610">þat he dude fyue &amp; twenty ȝer<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> p<HI REND="italic">re</HI>lacion<HI REND="italic">e</HI> byfore.</L>
<L><PB N="103" REF="104"/>
For by vision<HI REND="italic">e</HI> seynt Ede come to a womon vpon a nyȝt</L>
<L>þe whiche was a worthy wyff &amp; dwelt in Wylton<HI REND="italic">e</HI> þo;—</L>
<L>&amp; he hurre-self syȝe þ<HI REND="italic">at</HI> same syȝt</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> same tyme þere also.</L>
<L N="4615">Ryȝt by vision þey syȝe þis blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede</L>
<L>Come doun<HI REND="italic">e</HI> from hurre shryne a ryȝt gode pase</L>
<L>And ryȝt to hurre mod<HI REND="italic">ur</HI> tombe he hede;</L>
<L>And Alfyne, as hurr<HI REND="italic">e</HI> þouȝt, stode þo þer<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> same place.</L>
<L>And vpon þe ryȝt syde of þe tombe, he<HI REND="italic">m</HI> þouȝt, þ<HI REND="italic">at</HI> mayde dude go</L>
<L N="4620">And w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> fote he metede þe lengthe of þ<HI REND="italic">at</HI> space</L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">e</HI> brede þ<HI REND="italic">er</HI>of he mette þo also, <NOTE PLACE="foot">4621) Ms. þo st. þe? þo vor also überschr.</NOTE></L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> hurre ryȝt honde þo he blessede þ<HI REND="italic">at</HI> place;</L>
<L>&amp; þo went to Alfyne &amp; stode hurr<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">er</HI> by,</L>
<L>&amp; of hurre owne hede he toke þe veylle away y-wys</L>
<L N="4625">&amp; vpon Alfyn<HI REND="italic">us</HI> hedde he dude hit þo lay,</L>
<L>&amp; sayde: »come hydur &amp; haue, douȝt<HI REND="italic">er</HI>! þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt haue þis.«</L>
<L>Hurre ryng from hurre feyngur<HI REND="italic">e</HI> he toke also</L>
<L>&amp; vpon Alfyn<HI REND="italic">us</HI> feyngre he put þ<HI REND="italic">at</HI> ryng anon<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">4628) vor anon<HI REND="italic">e</HI> ist vpon<HI REND="italic">e</HI> ausgestr.</NOTE></L>
<L>&amp; sayde: »haue, sustre, þis ryng þe to</L>
<L N="4630">&amp; where þ<HI REND="italic">ou</HI> hit styll<HI REND="italic">e</HI> þy fyng<HI REND="italic">ur</HI> vpon<HI REND="italic">e</HI>! <NOTE PLACE="foot">4630) l. were.</NOTE></L>
<L>For abbas of þis house þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt her<HI REND="italic">e</HI>-aft<HI REND="italic">er</HI> be,</L>
<L>W<SUP>t</SUP> gret habundau<HI REND="italic">n</HI>s of gode &amp; gode rest and pes also,</L>
<L>&amp; lyff þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt here in gret p<HI REND="italic">ro</HI>sp<HI REND="italic">er</HI>ite;</L>
<L>Bot in schorte tyme aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> shall<HI REND="italic">e</HI> hennys go. <NOTE PLACE="foot">4634) tyme überschr.</NOTE></L>
<L N="4635">þ<HI REND="italic">us</HI> shalt þ<HI REND="italic">ou</HI> lyue here in gret p<HI REND="italic">ro</HI>sp<HI REND="italic">er</HI>ite,</L>
<L>Bot þ<HI REND="italic">ou</HI> schalt not long here aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> a-byde;</L>
<L>Bot ryȝt here i<HI REND="italic">n</HI> þis plase y-buryed þ<HI REND="italic">ou</HI> schalt be</L>
<L>Fast by my modur ryȝt syde « <NOTE PLACE="foot">4638) my überschr.</NOTE></L>
<L>And when þis blessud virgyn Ede þuse wordus hadde sayde, <MILESTONE N="254" UNIT="f."/></L>
<L N="4640">Into hurr<HI REND="italic">e</HI> shryne he went aȝeyne anon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Anon þo in þe mortyde Alfildus tolde þat mayde</L>
<L>All hurr<HI REND="italic">e</HI> sweuene ryȝt as hit was don<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Bot Alfyne thongede god þo &amp; seynt Ede,</L>
<L>And sayde: »sothely, dame, y sie my-self þ<HI REND="italic">at</HI> same seyȝt;</L>
<L N="4645">And when he aȝeyne in to hurr<HI REND="italic">e</HI> shryne hede,</L>
<L>Abouȝt hurr<HI REND="italic">e</HI> þo y sie þo a full<HI REND="italic">e</HI> gret leyȝt.</L>
<L>And hurre modur Woltrud<HI REND="italic">e</HI> y sie þer<HI REND="italic">e</HI> also</L>
<L>Vpon seynt Gabriellus auter honestelyche lygynge,</L>
<L>And he badde þat y shuld<HI REND="italic">e</HI> come thedur hurre to</L>
<L N="4650">&amp; þere w<SUP>t</SUP> hurr<HI REND="italic">e</HI> make my dwellyng<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>He badde þat y shuld<HI REND="italic">e</HI> come þere to hurr<HI REND="italic">e</HI> þo anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; lyge w<SUP>t</SUP> herr<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> in þ<HI REND="italic">at</HI> honest plase;</L>
<L>Bot y sayde: »»nay, lady, y nam not worthy so to don<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>I prey ȝow, lady, mekeliche of ȝo<HI REND="italic">ur</HI> grace.««</L>
<L N="4655"><PB N="104" REF="105"/>
Bot he toke me by my ryȝt honde anon<HI REND="italic">e</HI> þo</L>
<L>And to hurr<HI REND="italic">e</HI> so he puld<HI REND="italic">e</HI> me þo anon<HI REND="italic">e</HI> <NOTE PLACE="foot">V. 4656 steht hinter 4655.</NOTE></L>
<L>&amp; doun<HI REND="italic">e</HI> by herr<HI REND="italic">e</HI> he layde me þere also</L>
<L>Ryȝt þer<HI REND="italic">e</HI> vpon þ<HI REND="italic">at</HI> aut<HI REND="italic">er</HI>-ston<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">4658) þer<HI REND="italic">e</HI> überschr.</NOTE></L>
<L>And sayde: »»douȝt<HI REND="italic">er,</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt haue of god grete g<HI REND="italic">ra</HI>ce, <NOTE PLACE="foot">4659) douȝt<HI REND="italic">er</HI> überschr.</NOTE></L>
<L N="4660">For abbas þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt be her<HI REND="italic">e</HI> nexste aft<HI REND="italic">er</HI> þis,</L>
<L>And also here þ<HI REND="italic">ou</HI> schalt lyge by me in þis same plase</L>
<L>When þi soule is past to heuene-blys.««</L>
<L>And w<SUP>t</SUP> þ<HI REND="italic">at</HI> Woltrud vanysshede awey anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>&amp; of hurre þen sawe y nomore,</L>
<L N="4665">Bot aȝeyne he went in to þ<HI REND="italic">at</HI> same ston<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>From þe whiche he come þ<HI REND="italic">at</HI> tyme byfore.«</L>
<L>And þus in þis maner<HI REND="italic">e</HI> to Alfyne shewyd hit was,</L>
<L>Bothe by seynt Ede &amp; seynt Woltrude, hurr<HI REND="italic">e</HI> mod<HI REND="italic">ur</HI> dure,</L>
<L>þat he shuld<HI REND="italic">e</HI> ben abbas of þ<HI REND="italic">at</HI> same plase, <NOTE PLACE="foot">4669) same überschr.</NOTE></L>
<L N="4670">And þat he shuld<HI REND="italic">e</HI> be buryed<HI REND="italic">e</HI> fast by Woltrud<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And þen sone aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> diede Bryȝtyne, þ<HI REND="italic">at</HI> blessude abbas,</L>
<L>&amp; hurr<HI REND="italic">e</HI> soule past vp to heuene an hyȝe:</L>
<L>And þen was Alfyne y-blessud abbas of þ<HI REND="italic">at</HI> plase. <NOTE PLACE="foot">4673) y überschr. V. 4694 ist unten a. R. ergänzt.</NOTE></L>
<L>&amp; twey ȝere &amp; an half he gou<HI REND="italic">er</HI>nede hit full<HI REND="italic">e</HI> honestly:</L>
<L N="4675">Won ȝere in þe tyme of seynt Edward<HI REND="italic">e</HI> þe Confessoure</L>
<L>He gouerde þe abbay of Wylton<HI REND="italic">e,</HI> full<HI REND="italic">e</HI> honestlyche, y-wys,</L>
<L>And a nother ȝere in tyme of Willyham Conquero<HI REND="italic">ur;</HI></L>
<L>And þen hurre soule past vp to heuene-blys.</L>
<L>And in hurre tyme gret pes þere was</L>
<L N="4680">Among hurre sustren þere euerichon<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>W<SUP>t</SUP> all manere p<HI REND="italic">ro</HI>sp<HI REND="italic">er</HI>ite, spede and grace,</L>
<L>Ny godus ny catell þey fayledon þo non;</L>
<L>And so grete household<HI REND="italic">e</HI> he huld<HI REND="italic">e</HI> þo also,</L>
<L>Grett<HI REND="italic">er</HI> þen was ony y-holden þer<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> tyme byfore:</L>
<L N="4685">For pore and ryche &amp; also for hosere wold<HI REND="italic">e</HI> come þed<HI REND="italic">ur</HI> þo,</L>
<L>Meyte &amp; drynk w<SUP>t</SUP> other sport þey shuld<HI REND="italic">e</HI> haue redily þore;</L>
<L>&amp; also a full<HI REND="italic">e</HI> devouȝt womon he was, y-wys,</L>
<L>&amp; meche he louede &amp; worshepede seynt Ede.</L>
<L>Bot he woxce seke þo sone aft<HI REND="italic">er</HI> þis</L>
<L N="4690">&amp; sone aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> he dyede &amp; to heuene hede.</L>
<L>Bot þan, when he in hurr<HI REND="italic">e</HI> deyth-bedde lay,</L>
<L>Full ȝerne he preyȝede &amp; cryede vpon<HI REND="italic">e</HI> seynt Ede:</L>
<L>»Help me now, he sayde, þ<HI REND="italic">ou</HI> blessud may,</L>
<L>Help me, lady, now in þis hour<HI REND="italic">e</HI> of so gret drede!«</L>
<L N="4695">&amp; þen twey p<HI REND="italic">re</HI>stes weron reuysshede at hurr<HI REND="italic">e</HI> byddyng</L>
<L>&amp; fetten þe shryne &amp; sette hit doun<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> bedde byfore;</L>
<L>&amp; þe ladyes tokon hurre vpon herre armys aȝeyne herr<HI REND="italic">e</HI> comyng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And for hurr<HI REND="italic">e</HI> wepton<HI REND="italic">e</HI> &amp; sykede þey dude fulsore.</L>
<L><PB N="105" REF="106"/>
Bot on of þo ladyes hadde y-waket all nyȝt,</L>
<L N="4700">&amp; to slepe a litull he þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> he wold<HI REND="italic">e</HI> go;</L>
<L>&amp; þo he leyde hurre doun<HI REND="italic">e</HI> þere to slepe a litull<HI REND="italic">e</HI> whyȝt.</L>
<L>Bot a full<HI REND="italic">e</HI> feyre sweuene anon he met þer<HI REND="italic">e</HI> þo:</L>
<L>Hurre þouȝt þat he sie an angel þ<HI REND="italic">er,</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> þus to herr<HI REND="italic">e</HI> sayde: <NOTE PLACE="foot">4703) þ<HI REND="italic">er</HI> überschr.</NOTE></L>
<L>»Seyste þ<HI REND="italic">ou</HI> not wher<HI REND="italic">e</HI> owre lady, goddus mod<HI REND="italic">ur,</HI> stont alredy,</L>
<L N="4705">þorowe þe preyer of seynt Ede, þat blessud mayde,</L>
<L>To haue þe soule of Alfyne w<SUP>t</SUP> herr<HI REND="italic">e</HI> vp to ioy of heuene an heyȝe?</L>
<L>Seyste þ<HI REND="italic">ou</HI> not wher<HI REND="italic">e</HI> he stont, þ<HI REND="italic">at</HI> is of all<HI REND="italic">e</HI> mayden<HI REND="italic">us</HI> floure,</L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> hurre a gret now<HI REND="italic">m</HI>bre of other mayden<HI REND="italic">us</HI> also,</L>
<L>All<HI REND="italic">e</HI>-redy stondyng aboue þe chirche in þe heyxst toure</L>
<L N="4710">To resayue þer<HI REND="italic">e</HI> Alfyn<HI REND="italic">us</HI> soule, when hit ouȝt hurr<HI REND="italic">e</HI> body dothe go?«</L>
<L>And a nother lady ȝet, þe whiche lay þo herre by slepyng þere,</L>
<L>Mette ȝet a nother sweuene, as feyre as þis full<HI REND="italic">e</HI> ney:</L>
<L>Hurr<HI REND="italic">e</HI> þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> he sye þuse blessud mayden<HI REND="italic">us</HI> all<HI REND="italic">e</HI> thre:</L>
<L>Agas, Luce, &amp; Cicyly, stondyng þer<HI REND="italic">e</HI> fast herre by,</L>
<L N="4715">þe whyche sayden to Alfyne: »loke þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">ou</HI> be of ryȝt gode chere!</L>
<L>For þ<HI REND="italic">ou</HI> shalt go to heuene now w<SUP>t</SUP> vs, <NOTE PLACE="foot">4716) Ms. heuone?</NOTE></L>
<L>&amp; w<SUP>t</SUP> mony other mayden<HI REND="italic">us,</HI> þe wheche ben now here,</L>
<L>&amp; dwell<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> for eu<HI REND="italic">er</HI> in ioy &amp; blys.«</L>
<L>þo sone aft<HI REND="italic">er</HI> þis dyede þis lady Alfyne, y-wys—</L>
<L N="4720">&amp; þat was gret sorowe to mony amon<HI REND="italic">e</HI>!</L>
<L>&amp; hurr<HI REND="italic">e</HI> body sone aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> y-buriede ys</L>
<L>Vpon þe ryȝt syde of seynt Woltrud<HI REND="italic">e</HI> in a ston;</L>
<L>Bytwene Woltrud<HI REND="italic">e</HI> &amp; Bryȝthyne y-buriede he was,</L>
<L>By-fore þe auter off angell<HI REND="italic">e</HI> Gabriell<HI REND="italic">e.</HI> <MILESTONE N="255" UNIT="f."/></L>
<L N="4725">Bot þaw hurre body were buryed in þ<HI REND="italic">at</HI> plase,</L>
<L>Hurre soule sone aft<HI REND="italic">er</HI> in heuene dude dwell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>For a lady, þe whyche was nexst aft<HI REND="italic">er</HI> hurre y-blessud abbas,</L>
<L>þis sweuene he mette, as he lay to slepe vpon a nyȝt:</L>
<L>Hurre þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Ede come to hurre in to þ<HI REND="italic">at</HI> place þ<HI REND="italic">er</HI> as he was, <NOTE PLACE="foot">4729) hurre überschr.</NOTE></L>
<L N="4730">W<SUP>t</SUP> mony mayd<HI REND="italic">o</HI>n<HI REND="italic">us</HI> &amp; angelus bryȝt, <NOTE PLACE="foot">4730) Ms. mayden<HI REND="italic">us.</HI></NOTE></L>
<L>&amp; badde þ<HI REND="italic">at</HI> he shulde preyen hurre sustren ychone</L>
<L>þat þey wolden preyȝe for Alfynes soule enterly</L>
<L>þat he myȝt haue forȝeuenesse of hurre synnes ichone,</L>
<L>þat he myȝt come to hurre in to heuene an hyȝe;</L>
<L N="4735">»For y haue preyede for hurr<HI REND="italic">e,</HI> q<HI REND="italic">uo</HI>d seynt Ede, to god so fast</L>
<L>þat alle hurre synn<HI REND="italic">us</HI> ben forȝeue hurre, saue one;</L>
<L>Bot y nyl neuer fro<HI REND="italic">m</HI> preynge here-aft<HI REND="italic">er</HI> rast</L>
<L>Tyll<HI REND="italic">e</HI> þey ben forȝeue to herre euerichon.«</L>
<L>Lord, for what-monere cause myȝt we say þ<HI REND="italic">at</HI> synne wer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="4740">Bot ȝif hit were by-cause of to gret excesse of household<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Forto make to euery mon &amp; womo<HI REND="italic">n</HI> ryȝt gode chere,</L>
<L>&amp; eu<HI REND="italic">er</HI> to ȝif hem mette &amp; drynk he was full<HI REND="italic">e</HI> bold<HI REND="italic">e.</HI>—</L>
<L><PB N="106" REF="107"/>
Lo, what g<HI REND="italic">ra</HI>ce þis lady, dame Alfyne, hadde</L>
<L>By-cause þ<HI REND="italic">at</HI> he louede &amp; worshippud so myche seynt Ede:</L>
<L N="4745">For in alle hurre doyng full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI> he spadde</L>
<L>&amp; hadde heuene at þe last to hurr<HI REND="italic">e</HI> mede.</L>
<L>For, woser<HI REND="italic">e</HI> loued &amp; worshippud seynt Ede, y-wys,</L>
<L>His t<HI REND="italic">ra</HI>uell<HI REND="italic">e</HI> shall<HI REND="italic">e</HI> be ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> y-quytte;</L>
<L>&amp; woser<HI REND="italic">e</HI> dothe also to hurr<HI REND="italic">e</HI> ony thyng amys,</L>
<L N="4750">Aftre as he hath deseruede, he shall<HI REND="italic">e</HI> fynde hit.</L>
<L>For hurr<HI REND="italic">e</HI> grace &amp; hurre godenesse ys eu<HI REND="italic">er</HI> redy,</L>
<L>And nomely to hurr<HI REND="italic">e</HI> sustren þ<HI REND="italic">at</HI> dwelt in herr<HI REND="italic">e</HI> abbay,</L>
<L>&amp; also he preyth to god bothe nyȝt &amp; day</L>
<L>To ȝeld<HI REND="italic">e</HI> godenesse to all<HI REND="italic">e</HI> hem þ<HI REND="italic">at</HI> dothe hem helpy.</L>
<L N="4755">Bot ȝet oftymes he wolde suffre me<HI REND="italic">n</HI> to don<HI REND="italic">e</HI> hem wrong<HI REND="italic">e</HI>—</L>
<L>&amp; so Jh<HI REND="italic">es</HI>u suffrede þe Juys hym to slen,</L>
<L>&amp; toke vpon<HI REND="italic">e</HI> hem vengance aft<HI REND="italic">er</HI>ward<HI REND="italic">e</HI> long<HI REND="italic">e:</HI></L>
<L>As euery gode-friday men may ȝet well<HI REND="italic">e</HI> seyn.</L>
<L>Bot holy writte tell<HI REND="italic">e</HI> ȝow all<HI REND="italic">e</HI> &amp; som,</L>
<L N="4760">Whose wolle hit w<SUP>t</SUP> vnd<HI REND="italic">er</HI>stondyng rede:</L>
<L>Dedit illis obprobrium sempiternum:</L>
<L>For euery gode-friday at herr<HI REND="italic">e</HI> fu<HI REND="italic">n</HI>deme<HI REND="italic">n</HI>t þey don<HI REND="italic">e</HI> blede.</L>
<L>&amp; a nother gret vengau<HI REND="italic">n</HI>ce þey hadden also:</L>
<L>When Jer<HI REND="italic">usa</HI>l<HI REND="italic">e</HI>m of Titus by-seygyd was, <NOTE PLACE="foot">4764) b in by vorgesetzt; Bl. y seygyd.</NOTE></L>
<L N="4765">For hongurr<HI REND="italic">e</HI> þey eton<HI REND="italic">e</HI> hurre owne childre<HI REND="italic">n</HI> þo</L>
<L>For vengance of fourty wynt<HI REND="italic">er</HI> byfore trespas—</L>
<L>As þe p<HI REND="italic">ro</HI>phet makuth to vs mencion of þis</L>
<L>&amp; saythe to vs on þis monere:</L>
<L>Saturati sunt filijs &amp; dimiserunt reliquias paruulis suis—</L>
<L N="4770">Long aft<HI REND="italic">er</HI> suche vengance god dude on hem þer<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Suche vengau<HI REND="italic">n</HI>ce he toke not for hym-self only,</L>
<L>Bot for his discipullus he toke hit also,</L>
<L>And for þey nold<HI REND="italic">e</HI> not leue herr<HI REND="italic">e</HI> foly</L>
<L>And amend<HI REND="italic">e</HI> hem and bettr<HI REND="italic">e</HI> do.—</L>
<L N="4775">And so wolle seynt Ede &amp; other seynt<HI REND="italic">us</HI> mo</L>
<L>Abyde long, or þey desire of god vengance to send<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>To pepull þ<HI REND="italic">at</HI> hath to hem mys-do,</L>
<L>To loke where þey wolle amend<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And also god wolle suffre men to haue gret heuynasse,</L>
<L N="4780">þaw he loue hem ryȝt well<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>For þey shulden desire of hym þe more grace,</L>
<L>And also for þey shulden in þe more mekenesse dwell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And ȝet he wolle delyu<HI REND="italic">er</HI> hem at þe last</L>
<L>And sette hym aȝeyne in hurr<HI REND="italic">e</HI> furst p<HI REND="italic">ro</HI>sp<HI REND="italic">er</HI>ite,</L>
<L N="4785">&amp; herre enmyes sodenly doun<HI REND="italic">e</HI> cast</L>
<L>W<SUP>t</SUP> all hurre power and magiste.—</L>
<L><PB N="107" REF="108"/>
And ensampull meuyd me of seynt Ede</L>
<L>To write þuse wordus &amp; hem now to ȝow say.</L>
<L>For hit byfell some tyme, as y dude rede,</L>
<L N="4790">At Wylton in hurre owne abbay</L>
<L>þat ladyes weron<HI REND="italic">e</HI> seke &amp; dede mony on<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>So gret dysese was þere among hem þo</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> þey weron seke and sorwefull<HI REND="italic">e</HI> ney ichon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And m<HI REND="italic">er</HI>ueleddon<HI REND="italic">e</HI> þat Ede wold<HI REND="italic">e</HI> suffre hem so,</L>
<L N="4795">&amp; sayden: »what is þe cause, lady dere,</L>
<L>We prey ȝow mekeliche to tell hit vs,</L>
<L>þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe wyl not now here owre preyer<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Bot suffre vs to leyge so long in payne thus?</L>
<L>For ȝe ben redy to help ichemon<HI REND="italic">e</HI> in his nede,</L>
<L N="4800">In wat<HI REND="italic">er</HI> or lond<HI REND="italic">e</HI> or where-eu<HI REND="italic">er</HI> he be,</L>
<L>Bot ȝe let vs leyge here in sorwe, sekenesse and drede,</L>
<L>And to vs help ny comforde non do ȝe.«</L>
<L>To seynt Ede þuse ladyes maden this herr<HI REND="italic">e</HI> mone,</L>
<L>For seynt Ede nold<HI REND="italic">e</HI> not help hem anon<HI REND="italic">e</HI> at herre wille.</L>
<L N="4805">Bot þat blessud virgyn wist full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI> what he hadde to don<HI REND="italic">e</HI>!</L>
<L>&amp; by vision certeyn ladyes he come þo till<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>And sayde: »sustren, ychaue herd full<HI REND="italic">e</HI> well<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þe gret mone þat ȝe han nowe to me y-made; <MILESTONE N="256" UNIT="f."/></L>
<L>Bot, my der<HI REND="italic">e</HI> sustren, ychull<HI REND="italic">e</HI> ȝow now tell<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="4810">Why y come not to helpe ȝow as sone as ȝe me badde.</L>
<L>For hit longethe, sustren, specyallyche to vs</L>
<L>To help euery cristone mon in his nede—</L>
<L>Wherfore, sustren, ȝe done amys</L>
<L>Ȝif ȝe desire me to leue þat dede;</L>
<L N="4815">Euery c<HI REND="italic">ri</HI>ston-mon we ben y-bound<HI REND="italic">e</HI> to help in his nede,</L>
<L>And as well<HI REND="italic">e</HI> we moten help þe frende as þe sybbe,</L>
<L>&amp; euery mon we moten loue &amp; desire hem well to spede</L>
<L>And do hym p<HI REND="italic">ro</HI>phet, ȝyf þat þey vs bydde—<NOTE PLACE="foot">V. 4818 ist u. a. R. ergänzt.</NOTE></L>
<L>For we mow cast nomon ouȝt, þaw he be strang<HI REND="italic">er,</HI></L>
<L N="4820">Ny we mow not wolne hym þe lasse gode;</L>
<L>For all<HI REND="italic">e</HI> we ben brethron &amp; sustren here</L>
<L>Of hem þat ben þe children of god.</L>
<L>And in as myche as he is more p<HI REND="italic">ar</HI>fitur in charite,</L>
<L>So meche þe more nerre he is to vs.</L>
<L N="4825">Bot ȝe ben myn owne p<HI REND="italic">ro</HI>pre mayne;</L>
<L>Bot hym þat is most p<HI REND="italic">ar</HI>fite in charite, y loue most y-wys. <NOTE PLACE="foot">4826) most überschr.</NOTE></L>
<L>Bot in what-monere dyseyse þat ȝe ben Inne,</L>
<L>Y p<HI REND="italic">re</HI>sente ȝowre preyours vp to almyghty god.</L>
<L>Bot myche more y prey for ȝowre synne</L>
<L N="4830">þen for ȝowre other wordelyche gode;</L>
<L><PB N="108" REF="109"/>
Bot eu<HI REND="italic">er</HI> y preyȝe bothe first &amp; last</L>
<L>To god þat he wold<HI REND="italic">e</HI> send<HI REND="italic">e</HI> ȝow suche grace</L>
<L>þat þere be no shepe of ȝo<HI REND="italic">ur</HI> flok y-last,</L>
<L>Bot þ<HI REND="italic">at</HI> þey may come to vs in to þis ioyfull<HI REND="italic">e</HI> place.</L>
<L N="4835">And þ<HI REND="italic">at</HI> schull ȝe not gete w<SUP>t</SUP> heyssy leuyng<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>Ny w<SUP>t</SUP> no lust ny lykyng<HI REND="italic">e</HI> of ȝowre fleysshe so freille,</L>
<L>Bot w<SUP>t</SUP> dyseyse and penau<HI REND="italic">n</HI>ce suffryng<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>And to loue god &amp; s<HI REND="italic">er</HI>ue hym wyle. <NOTE PLACE="foot">4838) wile = wele.</NOTE></L>
<L>For while ȝe ben in myrthe &amp; in grette lykynge,</L>
<L N="4840">þe vndefoutere ȝe wollen be to ȝo<HI REND="italic">ur</HI> gode <NOTE PLACE="foot">4840) vndefoutere = less devout.</NOTE></L>
<L>And þe leyȝtlocure fall<HI REND="italic">e</HI> in to euell<HI REND="italic">e</HI> leuyng;</L>
<L>Wherfore to haue diseyse, hit dothe ȝow oft gode.</L>
<L>And mekeliche suffryth what-eu<HI REND="italic">er</HI> god ȝow send<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>For he nyl send<HI REND="italic">e</HI> no thyng to ȝow bot for þe best;</L>
<L N="4845">And preythe hym eu<HI REND="italic">er</HI> w<SUP>t</SUP> all<HI REND="italic">e</HI> ȝo<HI REND="italic">ur</HI> entent</L>
<L>To send ȝow grace þ<HI REND="italic">at</HI> ȝo<HI REND="italic">ur</HI> soule may haue gode rest!«—</L>
<L>þus by vision come þis blessud v<HI REND="italic">ir</HI>gyn seynt Ede</L>
<L>To hurre sustre<HI REND="italic">n,</HI> þat þo in sorowe &amp; sekenesse were,</L>
<L>And comford hem thus in hurr<HI REND="italic">e</HI> gret nede,</L>
<L N="4850">þat þey shuld<HI REND="italic">e</HI> not fall<HI REND="italic">e</HI> in to no dispere.</L>
<L>þus by vision he was as co<HI REND="italic">n</HI>u<HI REND="italic">er</HI>sau<HI REND="italic">n</HI>te among hem y-wys</L>
<L>Ryȝt a-lyue as þaw he hadde among hem ȝet be.</L>
<L>For ȝet by a nother vision<HI REND="italic">e</HI> he was y-seye sone aft<HI REND="italic">er</HI> þis,</L>
<L>To a nother lady of þe abbay þus apparede he.</L>
<L N="4855">Of þ<HI REND="italic">at</HI> place a lady was sente of gret hono<HI REND="italic">ur</HI> <NOTE PLACE="marg">Sompnium miraculosum.</NOTE></L>
<L>To Herman, þ<HI REND="italic">at</HI> was bysshop of Salysbury þo,</L>
<L>In þe tyme of Willyh<HI REND="italic">a</HI>m þe Co<HI REND="italic">n</HI>quero<HI REND="italic">ur,</HI></L>
<L>To aske of hym so<HI REND="italic">m</HI>me help for wrong þ<HI REND="italic">at</HI> was to h<HI REND="italic">em</HI> y-do. <NOTE PLACE="foot">4858) Ms. hy<HI REND="italic">m</HI> st. hem, vgl. 4862.</NOTE></L>
<L>So þis lady was ocupyed &amp; tariede full<HI REND="italic">e</HI> long</L>
<L N="4860">þat he most nede at Salisbury abyde all<HI REND="italic">e</HI> nyȝt,</L>
<L>To purswe for þis grette wrong<HI REND="italic">e</HI></L>
<L>þe whiche was don<HI REND="italic">e</HI> to hem þ<HI REND="italic">at</HI> tyme aȝeyn reson<HI REND="italic">e</HI> &amp; ryȝt. <NOTE PLACE="foot">4863) Ms. .a. angryd.</NOTE></L>
<L>Bot þis lady was a-angryd &amp; a-greuyd full<HI REND="italic">e</HI> sore</L>
<L>þat he myȝt not of hurr<HI REND="italic">e</HI> hern̄de no sanner<HI REND="italic">e</HI> spede; <NOTE PLACE="foot">4864) Bl. sauner<HI REND="italic">e.</HI></NOTE></L>
<L N="4865">And blamede he dude seynt Ede þ<HI REND="italic">er</HI>fore</L>
<L>&amp; sayde þ<HI REND="italic">at</HI> he myȝt not help hurr<HI REND="italic">e</HI> nede;</L>
<L>»Of no powere, he sayde, y traw he nys,</L>
<L>þat he nylnot mayntene hurr<HI REND="italic">e</HI> owne place</L>
<L>Bot suffre hit y-wrongud (be) of fals me<HI REND="italic">n</HI> thys, <NOTE PLACE="foot">4869) be fehlt im Ms.</NOTE></L>
<L N="4870">Ny nyll<HI REND="italic">e</HI> not a-venge hurr<HI REND="italic">e</HI> ny ȝeue hem hard g<HI REND="italic">ra</HI>ce.« <NOTE PLACE="foot">4870) hem überschr.</NOTE></L>
<L>Algide men clept þat lady þon,</L>
<L>þe wheche sayde þ<HI REND="italic">at</HI> seynt Ede hadde no myȝt.</L>
<L>Bot þo by vision<HI REND="italic">e</HI> seynt Ede apperede to þ<HI REND="italic">at</HI> lady (sustre) anon <NOTE PLACE="foot">4873) im Ms. ist þ<SUP>t</SUP> durchstr., v. a. H.? doch fehlt wohl sustre.</NOTE></L>
<L>Sone afterward<HI REND="italic">e</HI> in þat same nyȝt, <NOTE PLACE="foot">4874) u. a. R. ergänzt.</NOTE></L>
<L N="4875"><PB N="109" REF="110"/>
þe whyche lady was y-clepte þ<HI REND="italic">at</HI> tyme Tole—</L>
<L>And sustre to þe abbas Alfyne forsothe was he;</L>
<L>þe whiche at Wylton<HI REND="italic">e</HI> lay þo all<HI REND="italic">e</HI> sole;</L>
<L>And nouȝt fast slepyng a wond<HI REND="italic">ur</HI> vision<HI REND="italic">e</HI> dude he se:</L>
<L>In chirche he mette þat he þo was</L>
<L N="4880">Byfore seynt Edes shryne stondyng,</L>
<L>And a gret leyȝt hurre þouȝt þ<HI REND="italic">at</HI> he saw i<HI REND="italic">n</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> plase,</L>
<L>&amp; a fayre company of mayden<HI REND="italic">us</HI> abouȝt þe shryne dauncyng; <NOTE PLACE="foot">4882) abouȝt þe shiyne a. R.</NOTE></L>
<L>Bot on of þe mayden<HI REND="italic">us</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> dauncede þere þo</L>
<L>Clepte hurr<HI REND="italic">e</HI> by hurr<HI REND="italic">e</HI> name full<HI REND="italic">e</HI> shryll<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="4885">And sayde: »Tole, Tole, come hedur—why stonstow so?—</L>
<L>And speke w<SUP>t</SUP> seynt Ede &amp; here hurr<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e</HI>!«</L>
<L>þo durst he no lengur abyde þer<HI REND="italic">e</HI> <MILESTONE N="257" UNIT="f."/></L>
<L>Bot come to hem vp anon ryȝt;</L>
<L>And þey opondon aȝeyn<HI REND="italic">us</HI> herr<HI REND="italic">e</HI> þe shryne dere,</L>
<L N="4890">&amp; he saw seynt Ede leyche þere all-holl in herre syȝt,</L>
<L>&amp; sayde: »why sayde Algide, þi sustre dere,</L>
<L>To-nyȝt at Salysbury, þere as he þo was,</L>
<L>þat y nas not of no power<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Ny ȝow to help of strenthe ny myȝty nas?</L>
<L N="4895">Lowe! see here my hondon<HI REND="italic">e</HI> and my fete also,</L>
<L>How holle and sounde my body ys</L>
<L>And how myȝty &amp; how quyke ycham nowe also:</L>
<L>For of body ny of leme no corrupcyon þ<HI REND="italic">er</HI> nys;</L>
<L>Se me &amp; fele me at þy nowne wyll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4900">&amp; loke þ<HI REND="italic">at</HI> hit be so as y ȝow say!</L>
<L>&amp; what-eu<HI REND="italic">er</HI> y bydde of god, lowde or styll<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L>Trewelyche of hym anon<HI REND="italic">e</HI> hit haue y may.</L>
<L>Wherfore Algide, þy sustre, dude amys</L>
<L>To blame me þus in ony-manere degre;</L>
<L N="4905">For in me, forsothe, no fauȝt þer<HI REND="italic">e</HI> nys</L>
<L>Of þ<HI REND="italic">at</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> he fore blamede me.« <NOTE PLACE="foot">4906) fore überschr.</NOTE></L>
<L>Bot Tole a-woke þo of hurre slepe;</L>
<L>&amp; on þis sweuene meche he þouȝt,</L>
<L>&amp; in hurr<HI REND="italic">e</HI> hert sore a-dredde he was eke</L>
<L N="4910">Lest Algide hadde ony thyng aȝeyne seynt Ed<HI REND="italic">us</HI> will<HI REND="italic">e</HI> y-wrouȝt. <NOTE PLACE="foot">4910) y überschr.</NOTE></L>
<L>Bot in þe mortyde, when hit was day,</L>
<L>Algide come aft<HI REND="italic">er</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> home anon<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>And when Tole hurre þo in þe chirche say,</L>
<L>Anon to hurre þo dude he gon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="4915">&amp; sayde: »sustre, y prey ȝow þ<HI REND="italic">at</HI> ȝe trewelyche tell<HI REND="italic">e</HI> me</L>
<L>What ȝe sayden or duden to-nyȝt aȝeyn seynt Ede; <NOTE PLACE="foot">4916) Ms. saydon?</NOTE></L>
<L>Hertlyche, gode sustre, now preyȝe y þe</L>
<L>þat ȝe wold<HI REND="italic">e</HI> tell me euery dele ryȝt as ȝe dede.« <NOTE PLACE="foot">4918) ȝe dede über Rasur.</NOTE></L>
<L><PB N="110" REF="111"/>
Algide stode styll<HI REND="italic">e</HI> þo in a thouȝt<HI REND="italic">e,</HI></L>
<L N="4920">And in hurr<HI REND="italic">e</HI> hert full<HI REND="italic">e</HI> sore he dude drede</L>
<L>By-cause þ<HI REND="italic">at</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> sustre so besselyche of, hurr<HI REND="italic">e</HI> souȝt <NOTE PLACE="foot">4921) of hurr<HI REND="italic">e</HI> überschr.</NOTE></L>
<L>What he hadde y-don<HI REND="italic">e</HI> aȝeyne seynt<HI REND="italic">e</HI> Ede.</L>
<L>Bot þen hit fell<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> hurre thouȝt</L>
<L>What he hadde sayde &amp; thouȝt þe nyȝt byfore:</L>
<L N="4925">þat seynt Edus power was nought</L>
<L>Ny þat god nold<HI REND="italic">e</HI> not do no wreche herr<HI REND="italic">e</HI> fore. <NOTE PLACE="foot">4926) Ms. urspr. werche? re über Rasur.</NOTE></L>
<L>And þen he told<HI REND="italic">e</HI> hurre sustre ryȝt as hit was,</L>
<L>And no-thyng from hurr<HI REND="italic">e</HI> he dude hele, <NOTE PLACE="foot">4928) vor hele ist hold<HI REND="italic">e</HI> auspunktirt.</NOTE></L>
<L>And sayde: »sustre, þus hit fell<HI REND="italic">e</HI> by cas</L>
<L N="4930">þat suche a þouȝt in my hert fele.</L>
<L>Bot y nas ner<HI REND="italic">e</HI> so sorwefull þis tyme byfore,</L>
<L>Bothe in hert &amp; eke in my thouȝt, <NOTE PLACE="foot">4932) my überschr.</NOTE></L>
<L>Lest ychaue greuede seynt Ed<HI REND="italic">e</HI> sore—</L>
<L>And he so meche godenesse for me hathe wrouȝt!«</L>
<L N="4935">»Ȝeys, forsothe, sustre, q<HI REND="italic">uo</HI>d Tole anon þo ryȝt,</L>
<L>Y drede lest ȝe hau y-wrouȝt so<HI REND="italic">m</HI>me-what aȝeyne hurr<HI REND="italic">e</HI> wyll<HI REND="italic">e,</HI> <NOTE PLACE="foot">4936) Ms. y<SUP>s</SUP> wrouȝt, y mit nachträglich gesetztem Häkchen; l. þ<HI REND="italic">er</HI> st. y?</NOTE></L>
<L>For suche a sweue<HI REND="italic">ne</HI> of hurr<HI REND="italic">e</HI> y mette to-nyȝt «<NOTE PLACE="foot">4937) ne in sweuene ist überschrieben, urspr. swene.</NOTE></L>
<L>And all þe p<HI REND="italic">ro</HI>cesse þo dame Tole dude hurre telle</L>
<L>And told<HI REND="italic">e</HI> hurr<HI REND="italic">e</HI> all<HI REND="italic">e</HI> þe sweuene ryȝt as he mette</L>
<L N="4940">&amp; what seynt Ede spake to hurre, also.</L>
<L>Bot when Algide hadde herd<HI REND="italic">e</HI> þat, fulsore he wepte,</L>
<L>And toward<HI REND="italic">e</HI> seynt Edus shryne sore wepy<HI REND="italic">n</HI>g he went þo</L>
<L>And knelede don vpon<HI REND="italic">e</HI> a ston<HI REND="italic">e</HI> þe shryne byfore</L>
<L>And mekeliche he askede m<HI REND="italic">er</HI>cy of seynt Ede;</L>
<L N="4945">He sayde: »blessude virgyn, y crie ȝow m<HI REND="italic">er</HI>cy &amp; hore</L>
<L>&amp; beseche ȝow to forȝeue me now þis mysdede;</L>
<L>For y know ryȝt well<HI REND="italic">e</HI> þ<HI REND="italic">at</HI> y dude to ȝow amys.</L>
<L>Bot, blessude virgyn, haue m<HI REND="italic">er</HI>cy on me</L>
<L>&amp; for almyȝty goddus loue forȝeue me thys!</L>
<L N="4950">For y nolle nomore here-after trespas to þe.«</L>
<L>Bot vp he rose þo, &amp; sore he wepte,</L>
<L>And toward<HI REND="italic">e</HI> hurre chambr<HI REND="italic">e</HI> he dude þo gon. <NOTE PLACE="foot">4952) nach And ist kneledon<HI REND="italic">e</HI> doun<HI REND="italic">e</HI> durchstrichen. V. 4962 ist u. a. R. R. ergänzt.</NOTE></L>
<L>Bot for sorwe &amp; trauell<HI REND="italic">e</HI> þer<HI REND="italic">e</HI> þo he fell<HI REND="italic">e</HI> a-slepe.</L>
<L>&amp; seynt Ede þo come to hurre anon<HI REND="italic">e</HI></L>
<L N="4955">And sayde: »Algyde, slepustow fast!</L>
<L>A-wake &amp; herken well<HI REND="italic">e</HI> what y þe say,</L>
<L>&amp; be þ<HI REND="italic">ou</HI> of me, Algyde, no-thyng agast:</L>
<L>For ychaue forȝeue þe þy trespas for eu<HI REND="italic">re</HI> and ay.</L>
<L>And ȝe shull<HI REND="italic">e</HI> knowell aft<HI REND="italic">er</HI> þis</L>
<L N="4960">þat þorow godd<HI REND="italic">us</HI> grace ychaue gret myȝt.</L>
<L>&amp; þ<HI REND="italic">er</HI>fore þenk ȝe nomore amys,</L>
<L>For y chull prey for ȝow eu<HI REND="italic">er</HI> at ȝo<HI REND="italic">ur</HI> nede, wherr<HI REND="italic">e</HI> hit be day or nyȝt.«—</L>
<L><PB N="111" REF="112"/>
þus full<HI REND="italic">e</HI> he was of godenesse and grace</L>
<L>To euery mon þ<HI REND="italic">at</HI> of hurre ony ryȝtwys thyng bydde!</L>
<L N="4965">&amp; to donn ony diseyse to, hurre owne place</L>
<L>Euery godemon hadde þo gret drydde.— <MILESTONE N="258" UNIT="f."/></L>
<L>All þuse meracles god wrouȝt for loue (of) seynt Ede <NOTE PLACE="foot">4967) loue überschr. v. ders. H. (Bl. lässt es aus). of fehlt.</NOTE></L>
<L>þe whiche y chaue y-wrvton<HI REND="italic">e</HI> in þis boke her<HI REND="italic">e;</HI></L>
<L>And well mony mo þen y eu<HI REND="italic">er</HI> dude wryte or rede—</L>
<L N="4970">For thus weron wryton her<HI REND="italic">e</HI>-byfore CCC &amp; fourty ȝere.</L>
<L>For mony a meracle he hathe seythe y-wrouȝt,</L>
<L>Ȝyff men wolden han y-wryton<HI REND="italic">e</HI> hem in to story—</L>
<L>For he hathe don<HI REND="italic">e</HI> mony mo þen ony o mon may ber<HI REND="italic">e</HI> i<HI REND="italic">n</HI> þouȝt;</L>
<L>And also meracles ben now nouȝt sette by.</L>
<L N="4975">For nomon nyl leue no meracle now;</L>
<L>Bot when hit falluthe to ony mon for vengance amys,</L>
<L>þey seyn þat hit nys bot a mys-happe or a mys-prowe;<NOTE PLACE="foot">4977) Ms. amys prowe.</NOTE></L>
<L>Bot þey nyl not say þat hit for vengance ys.</L>
<L>Mony mon nylnot lerne forto do welle—</L>
<L N="4980">þey ben obstynatyde so meche in couetyse;</L>
<L>Bot to here euelle y-spoke þey ben full snell<HI REND="italic">e.</HI></L>
<L>Wherfore þe prophet sayth to hem ryȝt tys: <NOTE PLACE="foot">4982) sayth überschr.</NOTE></L>
<L>Noluit intelligere vt bene ageret.—</L>
<L>Bot prey we Jh<HI REND="italic">es</HI>u þat he g<HI REND="italic">ra</HI>unt vs</L>
<L N="4985">þat we mow come after<HI REND="italic">e</HI> owre deythe</L>
<L>To þe same plase þ<HI REND="italic">er</HI>-as seynt Ede ys.</L>
</LG>
<CLOSER>amen.</CLOSER>
</DIV2>
</DIV1>
<DIV1 TYPE="addendum">
<HEAD>Dahinter folgt in Prosa v. ders. Hand:</HEAD>
<DIV2 N="1" TYPE="part">
<HEAD>1) (Nomina fundatorum) <NOTE N="1" PLACE="foot">Dieser Theil ist in der ersten Hälfte (bis duraturum) in Dugdale's Monasticon II, p. 319 gedruckt und daraus im Appendix des »Registrum Wiltunenset«.</NOTE>.</HEAD>
<P>Ista fundatorum sunt nomina Cantarie priorie Ellendinie i(d est) Wyltonie: Fundator cantarie fuit Wulstanus comes Ellendinie i. (e.) Wyltonie pro anima eius &amp; antecessorum eius animabus. Fun∣dator priorie fuit Egbertus primus rex tocius Anglie—et ipse fuit causa mutacionis nominis Bri∣tannie, sicut supradictum est. Sed Elburga, filia Alquimundi martiris filij Alrudi regis Northoum∣brorum &amp; soror Egberti regis ex parte matris, quia Egbertus fuit filius Alquimundi filij Offe regis de prosapia Ine, post mortem patris Alquimundi martiris filij Alrudi regis Northoumbrorum et sui mariti Wulstani comitis de Ellendinia i. (e.) de Wyltonia vouit se castitati &amp; pecijt ac desiderauit de Egberto rege fratre suo concedere sibi auxiliumque prebere, de suo manerio in Wyltonia fundare vnam prioriam vt ipsa caste ibidem viuere potuisset cum XII mulieribus eciam caste viuentibus ac virginibus eodem proposito existentibus; quod concessit rex &amp;<SUP>c</SUP> manerium comitis Ellendinie i. (e.) Wyltonie cum suis pertinentibus datur in perpetuam elimosinam mulieribus seu virginibus caste viuentibus, Anno domini DCCLXXIII.</P>
<P>Dicit hec Mr. Heuricus Crompe, albus monachus &amp; doctor in Theologia, in suo tractatu de fundacione omnium monasteriorum in Anglia a tempore sci Birini confessoris &amp; episcopi Dor∣chestriensis vsque ad tempus Roberti Grosthede episcopi Lyncolniensis in secunda parte libri vbi tractat de monasteriorum regni Westsaxsonie fundacione, capitulo sic incipiente: Regnum West∣saxonie 
<PB N="112" REF="113"/>
quod incepit anno domini DXIX sub duce Cerdyke diucius omnibus septem regnis duravit, cuius caput fuit Ellendinia i. (e.) Wyltonia que per regem Alrudum dabatur sanctimonialibus.</P>
<P>Secundus fundator fuit Adelwulfus, filius Egberti regis tocius Anglie. Tercius fundator fuit Athelbaldus rex, filius Adelwulfi. Quartus fundator fuit Ethelbryȝtus, frater Athelbaldi. Quintus fundator fuit Etheldredus &amp; frater eiusdem Athelbaldi.</P>
<P>Sed primus fundator reuerende abbathie seu monasterij sce Edithe adhuc prospere in Wyltonia bono statu existentis erat ille gloriosus rex Alrudus, junior filius Adelwulfi &amp; frater iunior pre∣dictorum trium regum, quem Leo papa vnxit in regem dum apud eum Rome adhuc iuuenis resi∣debat: qui rex Alrudus causa Elflede infantis &amp; filie principis Edwardi senioris, Mucilda regina Elfleda duchessa Marchie &amp; Ethelswytha infantule genitrice suadentibus, Edwardo patre eiusdem Elflede infantule annuente, suum manerium in Wyltonia cum omnibus suis libertatibus dedit in perpetuam elimosinam sanctimonialibus per illum in predicto monasterio mox facto institutis, im∣perpetuum duraturum.</P>
<P>2<SUP>us</SUP> fundator fuit Edwardus senior, filius Alrudi regis et predicte Elflede.</P>
<P>3<SUP>us</SUP> fundator Athelstanus, filius Edwardi.</P>
<P>4<SUP>us</SUP> fundator Edmundus frater Athelstani.</P>
<P>5<SUP>us</SUP> Eddredus, suus frater.</P>
<P>6<SUP>us</SUP> Edwycus, filius Edmundi.</P>
<P>7<SUP>us</SUP> Edgarus, filius Edmundi et pater sce Edithe.</P>
<P>8<SUP>us</SUP> Scus Edwardus, martir, filius Edgari.</P>
<P>9<SUP>us</SUP> Etheldredus, frater Edwardi.</P>
<P>10<SUP>us</SUP> Edmundus Hironsyde, filius Etheldredi.</P>
<P>11<SUP>us</SUP> Conutus Danus.</P>
<P>12<SUP>us</SUP> Haraldus, filius Conuti.</P>
<P>13<SUP>us</SUP> Hardconutus, frater Haraldi ex parte matris.</P>
<P>14<SUP>us</SUP> Sanctus Edwardus Confessor, filius Etheldredi.</P>
<P>15<SUP>us</SUP> Haraldus, filius Godwini comitis Deuonie.</P>
<P>16<SUP>us</SUP> Willelmus Conquestor</P>
<P>17<SUP>us</SUP> Willelmus Rufus, filius suus.</P>
<P>18<SUP>us</SUP> Henricus primus, frater Willelmi Rufi.</P>
<P>19<SUP>us</SUP> Stephanus, filius ducis Bononie et filius sororis Henrici.</P>
<P>20<SUP>us</SUP> Henricus 2<SUP>us</SUP>, filius Galfridi ducis Andegauie &amp; Matildis Imperatricis filie Henrici primi.</P>
<P>21<SUP>us</SUP> Henricus, filius Henrici 2<SUP>i</SUP>, sed ante patrem suum mortuus fuit, et tunc pater suus Hen∣ricus 2<SUP>us</SUP> resumpsit coronam iteratim &amp; erat rex Anglie durante vita sua, non obstante sua priori deposicione propter tirannitatem suam. Sed quia predictus Henricus iuuenis filius Henrici 2<SUP>i</SUP> moriebatur ante patrem suum &amp; pater eius resumpsit coronam, ideo non ponitur in computatione dati regum, quia, si pater suus non sumpsisset iteratim cororam post mortem Henrici iuuenis filii sui, tune esset in computatione dati regum Henricus tercius, &amp; si sic fuisset, benedictus rex Henricus qui iam est, esset Henricus sextus.</P>
<P>22<SUP>us</SUP> Ricardus primus, filius Henr. 2<SUP>i</SUP>.</P>
<P>23<SUP>us</SUP> Johannes, frater Ricardi &amp; filius Henrici.</P>
<P>24<SUP>us</SUP> Henricus 3<SUP>us</SUP>, filius Johannis.</P>
<P>25<SUP>us</SUP> Edwardus primus post conquestum, filius Henrici tercii.</P>
<P>26<SUP>us</SUP> Edwardus, filius suus, 2<SUP>us</SUP> Edward post conquestum.</P>
<P>27<SUP>us</SUP> Edwardus 3<SUP>us</SUP> post conquestum, filius eius.</P>
<P>28<SUP>us</SUP> Ricardus 2<SUP>us</SUP> post conquestum, filius Edwardi principis Wallie, strenui militis.</P>
<P>29<SUP>us</SUP> Henricus 4<SUP>us</SUP>, filius Johannis Ducis Lancastrie.</P>
<P>30<SUP>us</SUP> Henricus nobilissimus rex, filius Henrici 4<SUP>i</SUP>.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="2" TYPE="part">
<HEAD>2) (Auctoritates).</HEAD>
<P>Ista autorum sunt nomina de quorum libris &amp; autoritatibus exilis materia istius libelli est ex∣tracta &amp; compilata:
<LIST>
<ITEM>Legenda sce Edithe virginis.</ITEM>
<ITEM>Henricus Cromppe ut supradictum est.</ITEM>
<ITEM>Beda de gestis Anglorum.</ITEM>
<ITEM>Cronica Cistrensis.</ITEM>
<ITEM>Marianus Scotus.</ITEM>
<ITEM>Will. Malmesburiensis monachus.</ITEM>
<ITEM>Henricus Huntyndon̄. archidiaconus.</ITEM>
</LIST></P>
</DIV2>
</DIV1>
</BODY>
</TEXT>
</EEBO>
</ETS>
