<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="http://www.textpartnership.net/docs/code/pfs.css"?>
<!DOCTYPE ETS SYSTEM "http://www.textpartnership.net/docs/code/eebo2prf.xml.dtd">
<ETS>
<!-- TEMPHEAD>
<REVDESCR>
<CHANGE><DATE>9-22-16</DATE><RESPSTMT><NAME>lattaj</NAME><RESP>MURP</RESP></RESPSTMT><ITEM>Added TEMPHEAD, checked ID, and added TYPEs to DIVs in order to validate. Checked for N=""s. Checked for GROUP tags. Proofed title page; removed some Ps. Checked <SUP>s</SUP>. Reviewed structure; changed ARGUMENTs to HEADNOTEs; added a HEADNOTE; removed a TRAILER; changed TRAILER to CLOSER; removed a DIV2; added two HEADs; removed two Qs; added MILESTONEs for Roman numerals; removed some incorrect MILESTONEs from NOTEs. Checked placement and completeness of PBs; moved numerous PBs. Checked for damage GAPs, #s, @s, dashes, and UNCLEARs. Corrected [dollar]s. Checked for &amp;cs with incorrect spacing. Checked for LBs. Checked for startqs and endqs, abq's, oes, qs, Ae's, and Qs. Checked proofsheets and made corrections. Checked italic I / J and U / V. Checked for missing page GAPs. Checked for EPIGRAPHs and ARGUMENTS. Checked CLOSERs, OPENERs, SIGNEDs, SALUTEs, TRAILERs, BYLINEs. Checked decorated initials. Checked FIGUREs. Sample: 2 minutes. Proofing: 0 minutes. Tag review and corrections: 50 minutes. DONE.</ITEM></CHANGE>
</REVDESCR>
</TEMPHEAD -->

<HEADER><FILEDESC><TITLESTMT>
         <TITLE TYPE="245" I2="4">Die me. Thomas Beket-legende des Gloucersterlegendars : kritisch hrsg. mit einleitung / Von dr. Hermann Thiemke.</TITLE>
         <AUTHOR>Thomas, à Becket, Saint, 1118?-1170. Legend.</AUTHOR>
      </TITLESTMT><EXTENT>186 pages, ca. 799 kb</EXTENT><PUBLICATIONSTMT>
         <PUBLISHER>University of Michigan Library</PUBLISHER>
         <PUBPLACE>Ann Arbor, Michigan</PUBPLACE>
         <DATE>2018</DATE>
         <IDNO TYPE="dlps">CME00142</IDNO>
         <IDNO TYPE="aleph">01669316</IDNO>
         <IDNO TYPE="notis">AHD0381</IDNO>
         <AVAILABILITY><P>The University of Michigan Library provides access to these materials in furtherance of its educational and research mission. This work has been identified as being in the public domain, free of known restrictions under copyright law, including all related and neighboring rights. You may copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. If you have questions about the collection, please contact Digital Content and Collections (mec-info@umich.edu). If you have concerns about the inclusion of an item in this collection, please contact Library Information Technology (LibraryIT-info@umich.edu).</P></AVAILABILITY>
      </PUBLICATIONSTMT><SOURCEDESC>
         <BIBLFULL>
            <TITLESTMT>
               
                  <TITLE TYPE="245" I2="4">Die me. Thomas Beket-legende des Gloucersterlegendars kritisch hrsg. mit einleitung. Von dr. Hermann Thiemke.</TITLE>
               
               <AUTHOR>Thomas, à Becket, Saint, 1118?-1170. Legend.</AUTHOR>
               <AUTHOR>Thiemke, Hermann, 1890- ed.</AUTHOR>
            </TITLESTMT>
            <EXTENT>5 p.l., lxix, 185 p. diagrs. 24 cm. </EXTENT>
            <PUBLICATIONSTMT>
               <PUBPLACE>Berlin,</PUBPLACE>
               <PUBLISHER>Mayer &amp; Müller, g.m.b.h.,</PUBLISHER>
               <DATE>1919.</DATE>
            </PUBLICATIONSTMT>
         </BIBLFULL>
      </SOURCEDESC></FILEDESC><ENCODINGDESC><PROJECTDESC>
         <P>Header created with script marcschemacollection2cmeteiutf.xsl on 2018-07-31.</P>
         <P>Header expanded with script IDmapper.xsl on 2018-07-31.</P>
      </PROJECTDESC><EDITORIALDECL N="4">
         <P>Encoding has been done using the recommendations for Level 4 of the TEI in Libraries Guidelines.</P>
      </EDITORIALDECL></ENCODINGDESC><PROFILEDESC><LANGUSAGE>
         <LANGUAGE ID="enm">English, Middle (1100-1500) </LANGUAGE>
      </LANGUSAGE><TEXTCLASS>
         <KEYWORDS>
            <TERM>South English legendary.</TERM>
         </KEYWORDS>
      </TEXTCLASS></PROFILEDESC><REVISIONDESC>
<CHANGE><DATE>9-22-16</DATE><RESPSTMT><NAME>lattaj</NAME><RESP>MURP</RESP></RESPSTMT><ITEM>Added TEMPHEAD, checked ID, and added TYPEs to DIVs in order to validate. Checked for N=""s. Checked for GROUP tags. Proofed title page; removed some Ps. Checked <HI REND="sup">s</HI>. Reviewed structure; changed ARGUMENTs to HEADNOTEs; added a HEADNOTE; removed a TRAILER; changed TRAILER to CLOSER; removed a DIV2; added two HEADs; removed two Qs; added MILESTONEs for Roman numerals; removed some incorrect MILESTONEs from NOTEs. Checked placement and completeness of PBs; moved numerous PBs. Checked for damage GAPs, #s, @s, --s, and UNCLEARs. Corrected [dollar]s. Checked for &amp;cs with incorrect spacing. Checked for LBs. Checked for startqs and endqs, abq's, oes, qs, Ae's, and Qs. Checked proofsheets and made corrections. Checked italic I / J and U / V. Checked for missing page GAPs. Checked for EPIGRAPHs and ARGUMENTS. Checked CLOSERs, OPENERs, SIGNEDs, SALUTEs, TRAILERs, BYLINEs. Checked decorated initials. Checked FIGUREs. Sample: 2 minutes. Proofing: 0 minutes. Tag review and corrections: 50 minutes. DONE.</ITEM></CHANGE>
</REVISIONDESC></HEADER>

<EEBO>
<IDG S="marc" R="UM" ID="CME00142">
<STC T="M">142</STC>
<BIBNO T="mec">CME00142</BIBNO>
<VID>CME00142</VID>
</IDG>
<TEXT LANG="enm ger">
<FRONT>
<DIV1 TYPE="title page">
<PB REF="1" MS="y"/>
<P>PALAESTRA 131.</P>
<P>UNTERSUCHUNGEN UND TEXTE AUS DER DEUTSCHEN UND ENGLISCHEN PHILOLOGIE, herausgegeben von Alois Brandl, Gustav Roethe und Erich Schmidt.</P>
<P>DIE ME. THOMAS BEKET∣LEGENDE DES GLOUCESTERLEGENDARS</P>
<P>kritisch herausgegeben mit Einleitung. Von Dr. Hermann Thiemke.</P>
<P>BERLIN. MAYER &amp; MÜLLER G. m. b. H. 1919.</P>
</DIV1>
</FRONT>
<BODY>
<DIV1 TYPE="poem">
<PB REF="2"/>
<HEAD>Text der Thomas Beket-Legende.</HEAD>
<HEADNOTE><P>Die Zählung links vom Text ist die der Hs. <HI REND="italic">M,</HI> auf die sich alle in der Einleitung gemachten Angaben beziehen.</P>
<P>Die eingeklammerten Zahlen rechts vom Text geben die Zählung der Hs. <HI REND="italic">H</HI> nach Horstmann EETS 87. Die kursivgedruckten Zahlen be∣deuten die Zählung der Hs. <HI REND="italic">W</HI> nach Black. Diese letztere Zählung mußte verzeichnet werden, obwohl sie zwei Fehler aufweist; denn diese Fehler sind in das Stratmannsche Lexikon gedrungen. Auch Bülbring, „Geschichte der Ablaute der starken Zeitwörter”, Bonn 1888, zitiert ohne Rücksicht auf die Zählfehler, während Mohr sich für den letzten Teil der Legende an die von Mätzner (Sprachproben) ver∣besserte Zählung hält.</P>
<P>In der varia lectio bedeutet <HI REND="italic">f.</HI> „fehlt”; <HI REND="italic">u. ö.</HI> „und öfter”. Ist <HI REND="italic">u. ö.</HI> vor die ganze Variante gestellt, so gilt es für alle in der Variante auf∣gezählten Hss., sonst nur für die Hss., vor denen es unmittelbar steht.</P>
<P>Dasselbe gilt für das Zeichen <HI REND="italic">u. i.</HI> = „und immer”.</P></HEADNOTE>
<DIV2 N="a" TYPE="version">
<HEAD>Fassung a der Geburtsgeschichte.</HEAD>
<HEADNOTE><P>(1-210 H-Zählung)</P></HEADNOTE>
<P><NOTE N="*" PLACE="foot"><HI REND="italic">Überschrift nur in H</HI> (<HI REND="italic">Laud</HI> 108), <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE> Ici poez oyer, coment seint Thomas de Kaunterbures nasqui, e de queu manere gent de pere e de mere.</P>
<LG>
<L N="1">Wolle ȝe nouþe i-heore þis englische tale, þat is here iwrite, <NOTE PLACE="foot">1 1-2 <HI REND="italic">ersetzt durch</HI> 203-8 <HI REND="italic">S</HI>—here <HI REND="italic">u. i. G,</HI> understonde <HI REND="italic">V</HI>—þat] hou hit <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>Of seint Thomas of Caunterburi, alhou he was bi-ȝite! <NOTE PLACE="foot">2 Canterburi <HI REND="italic">u. i. GV</HI>—a.] hou <HI REND="italic">GV</HI>—ygete <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Of Londone is fader was, a borgeis hende and fre, <NOTE PLACE="foot">3 For of <HI REND="italic">S</HI>—Lundon <HI REND="italic">u. i. S</HI>—his <HI REND="italic">u. ö. VG</HI>—burgeys <HI REND="italic">S,</HI> burges <HI REND="italic">G,</HI> bordeys <HI REND="italic">H</HI>—freo <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L>Gilbert Bekat was is name, þe bok tellez me. <NOTE PLACE="foot">4 Gilbard <HI REND="italic">u. i. S</HI>—nome <HI REND="italic">V</HI>—as þe <HI REND="italic">SGV</HI>—telles <HI REND="italic">u. i. G,</HI> telleþ <HI REND="italic">u. i. V</HI></NOTE></L>
<L N="5">Ake is moder was of heþenesse; nou sone ȝe mou∣wen iheore, <NOTE PLACE="foot">5 But <HI REND="italic">G, f. V</HI>—modur <HI REND="italic">u. i. V</HI>—n.] as <HI REND="italic">V, f. SG</HI>—s. <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">SGV</HI>—mowen <HI REND="italic">S,</HI> mowe <HI REND="italic">V,</HI> may <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="2" REF="3"/>
Alhou heo cam into Engelonde, are heo icristned were. <NOTE PLACE="foot">6 Hou <HI REND="italic">GV</HI>—h.] she <HI REND="italic">u. i. G</HI>—Englond <HI REND="italic">SG</HI>—er <HI REND="italic">GV</HI>—ycristened <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>Gilebert him biþouȝte, þe croiz forto fo <NOTE PLACE="foot">7 Gilbard <HI REND="italic">u. i. S</HI>—byþouhte <HI REND="italic">u. i. S,</HI> byþoȝt <HI REND="italic">u. i. G</HI>—crois <HI REND="italic">GV</HI>—f. fo] to underfo <HI REND="italic">SG,</HI> to undurfo <HI REND="italic">u. i. V</HI></NOTE></L>
<L>Into þe holie lond his penaunce þe bet to do. <NOTE PLACE="foot">8 l. to wende <HI REND="italic">S</HI>—þe b. <HI REND="italic">f. S</HI>—forto do <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>So þat þo he þudere cam, he was sone inome, <NOTE PLACE="foot">9 þat þo he þu. c.] atte laste hit bifel þat <HI REND="italic">SGV</HI>—s. <HI REND="italic">f. SGV</HI>—bynome <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="10">Ase a sclaue forþ ilad and idon in prisone, <NOTE PLACE="foot">10 A. a s. f. il.] Þo þat he was fer ygo <HI REND="italic">S,</HI> Þo he was fer gon <HI REND="italic">GV</HI>—ido into <HI REND="italic">SV</HI></NOTE></L>
<L>And faste was igwiued, he and manie mo, <NOTE PLACE="foot">11 w. igiued f. <HI REND="italic">SGV</HI>—mony <HI REND="italic">u. i. SGV</HI>—mo] on <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And iwust wel sikerliche, þat he ne scholde awei go. <NOTE PLACE="foot">12 ywarded <HI REND="italic">S,</HI> kepte <HI REND="italic">G</HI>—sikerly <HI REND="italic">GV,</HI> vaste <HI REND="italic">S</HI>—hy <HI REND="italic">S,</HI> þei <HI REND="italic">u. i. GV</HI>—a. go] gon <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>In þe amirales prisones heo hadden ibeo so longue, <NOTE PLACE="foot">13 ameriles <HI REND="italic">S</HI>—prison <HI REND="italic">SGV</HI>—he <HI REND="italic">S,</HI> þei <HI REND="italic">GV</HI>—hadde <HI REND="italic">SGV</HI>—ybe <HI REND="italic">S,</HI> ben <HI REND="italic">G</HI>—longe <HI REND="italic">u. i. SGV</HI></NOTE></L>
<L>To ȝeres and an half, in bendes swiþe strongue, <NOTE PLACE="foot">14 Two <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI>—ȝere <HI REND="italic">SGV</HI>—a <HI REND="italic">G</HI>—bondes <HI REND="italic">SG,</HI> beonde <HI REND="italic">V</HI>—sw.] ful <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="15">So þat god ȝaf þe amiral boþe heorte and wille <NOTE PLACE="foot">15 herte <HI REND="italic">u. i. SGV</HI></NOTE></L>
<L>Þe more to louien Gilebert, for he was meoke and stille. <NOTE PLACE="foot">16 Vor <HI REND="italic">S</HI>—loue <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI>—meke <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI></NOTE></L>
<L>Eche daie ȝwane þe amiral to is mete wolde go, <NOTE PLACE="foot">17 Ych <HI REND="italic">u. i. G,</HI> Uche <HI REND="italic">u. i. V</HI>—whan <HI REND="italic">u. i. S,</HI> whon <HI REND="italic">u. ö. GV</HI>—ameral <HI REND="italic">S</HI>—is] þe <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—wolde <HI REND="italic">vor</HI> to is m. <HI REND="italic">S,</HI> shuld <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He bad, Gilebert to is mete scholde come also. <NOTE PLACE="foot">18 bede <HI REND="italic">G</HI>—þat G. <HI REND="italic">SGV</HI>—is] þe <HI REND="italic">V</HI>—schulde c. <HI REND="italic">u. ö. V,</HI> s. comen <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> c. shulde <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>Gret auantage, forsoþe, it was, þat he miȝte so gon; <NOTE PLACE="foot">19 auauntage <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI>—f. s. <HI REND="italic">f. SGV</HI>—it w.] he hadde <HI REND="italic">SG,</HI> he hedde <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—myhte so <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> so mouhte <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L N="20">Ake euere he hadde ane peire feteres faste him upon. <NOTE PLACE="foot">20 But <HI REND="italic">u. i. G</HI>—a <HI REND="italic">SGV</HI>—f.] gyues <HI REND="italic">S,</HI> of gives <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And ofte siþes þe amiral dude for Gilebardes loue <NOTE PLACE="foot">21-2 <HI REND="italic">f. S</HI>—siþes <HI REND="italic">f. GV</HI>—did <HI REND="italic">u. i. G</HI></NOTE></L>
<L>Auantage to is felawes, þat wiþ him were in prisone. <NOTE PLACE="foot">22 Auauntages V—wiþ him <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>Hit bifeol, þat þe amiral ane faire douȝter hadde; <NOTE PLACE="foot">23 þe <HI REND="italic">f. H</HI>—douhtur <HI REND="italic">u. ö. SV,</HI> doghter <HI REND="italic">u. i. G</HI>—hedde <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L><PB N="3" REF="4"/>
Childrene of is owene none mo, forsoþe, he nadde. <NOTE PLACE="foot">24 no mo <HI REND="italic">GV,</HI> No mo <HI REND="italic">vor</HI> c. <HI REND="italic">S</HI>—f.] me seide þat <HI REND="italic">S,</HI> men seide <HI REND="italic">V, f. G</HI>—ne hadde <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L N="25">Priueliche heo dude for Gilebert auantages manie and fele. <NOTE PLACE="foot">25 f. G.] him <HI REND="italic">SGV</HI>—au. <HI REND="italic">vor</HI> heo <HI REND="italic">S,</HI> auantage <HI REND="italic">V</HI>—eke fele <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>And ofte siþe heo wolde speke with him, ȝwane heo miȝte to bistele; <NOTE PLACE="foot">26 o. s.] <HI REND="italic">f. SGV</HI>—sp. <HI REND="italic">nach</HI> si. <HI REND="italic">G</HI>—w. h. <HI REND="italic">nach</HI> wo. <HI REND="italic">G</HI>—þer to <HI REND="italic">S</HI>—stele <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>For heo ne dorste bifore hire fader, laste he it onderȝete, <NOTE PLACE="foot">27 he <HI REND="italic">S</HI>—durst <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> d. nout <HI REND="italic">S</HI>—h.] er <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat it were for gyle, þat heo wiþ him speke.</L>
<L>Ȝeot it bifeol in a dai, þat heo saiȝ, þo heo miȝte, <NOTE PLACE="foot">29-32 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> On a tyme heo eschede him as heo dorste for fere, Of whiche lond he were ybore and what is name were <HI REND="italic">S</HI>—Hit <HI REND="italic">V</HI>—in] on <HI REND="italic">G,</HI> upon <HI REND="italic">V</HI>—þat] whon <HI REND="italic">V</HI>—sagh <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> saih <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—þo] þat <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L N="30">To Gillebert heo eode priueliche and echste him, ȝwat he hiȝte, <NOTE PLACE="foot">30 eo.] ȝeode <HI REND="italic">G</HI>—p. <HI REND="italic">f. GV</HI>—askede <HI REND="italic">u. ö. GV</HI>—him <HI REND="italic">f. G</HI></NOTE></L>
<L>And of ȝwat bileue he were, and of ȝwyche londe, <NOTE PLACE="foot">31 bileeues <HI REND="italic">V,</HI> lay <HI REND="italic">G</HI>—ȝwat l. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And ȝif he wolde for is louerdes loue þene deþ afonge. <NOTE PLACE="foot">32 lordes <HI REND="italic">u. ö. GV</HI></NOTE></L>
<L>Gilbert hire ansuerede þo in swiþe fair manere: <NOTE PLACE="foot">33 h. onswerde <HI REND="italic">u. ö. V,</HI> a. here <HI REND="italic">S</HI>—in s. f.] on faire and on goode <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>"Of Engelonde ich am, and cristine man, þei ich beo nouþe here; <NOTE PLACE="foot">34 A. c. m. of E. i am <HI REND="italic">SGV</HI>—n.] þus <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="35">Mi name is Gilbert Beket, of Londene þe cite; <NOTE PLACE="foot">35 <HI REND="italic">nach</HI> 36 <HI REND="italic">GV</HI>—þe <HI REND="italic">f. S</HI>—Gladly <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—I wolde <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—avonge <HI REND="italic">S,</HI> undurfonge <HI REND="italic">V,</HI> take <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Gladliche icholde þane deþ afongue for is loue, þat bouȝte me,</L>
<L>And forto saui mi cristinedom and mine trewe bi∣leue also". <NOTE PLACE="foot">37 f. saue <HI REND="italic">SV,</HI> to saue <HI REND="italic">G</HI>—cristendom <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI>—t. <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>Þis womman to Gilbert wel sone þeos wordes heo seide to: <NOTE PLACE="foot">38 wummon <HI REND="italic">u. ö. S</HI>—w. s.] sone <HI REND="italic">vor</HI> to G. <HI REND="italic">V, f. S</HI>—þese <HI REND="italic">u. ö. SG</HI>—h. <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L><PB N="4" REF="5"/>
"Cristinedom ichulle onderfonge for þe loue of þe, <NOTE PLACE="foot">39 undervonge <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> take <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="40">And þou anon afturward treweliche weddi me.” <NOTE PLACE="foot">40 Ȝif þ. <HI REND="italic">V</HI>—wolle a. <HI REND="italic">SV,</HI> wold a. <HI REND="italic">G</HI>—afterw. <HI REND="italic">SG</HI>—truly <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—wedde <HI REND="italic">u. ö. GV,</HI> wedden <HI REND="italic">u. ö. S</HI></NOTE></L>
<L>Gilbert was ful sore adrad of þis wommane sawe, <NOTE PLACE="foot">41 f.] wel <HI REND="italic">S, f. V</HI>—þe w. <HI REND="italic">G</HI>—w.] ilke <HI REND="italic">S</HI>—sauwe <HI REND="italic">u. ö. S</HI></NOTE></L>
<L>Laste heo wolde bimeldi him, ȝware þoruȝ he were aslawe. <NOTE PLACE="foot">42 Leste <HI REND="italic">GV</HI>—bymylde <HI REND="italic">G</HI>—where þ. <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> þat <HI REND="italic">G,</HI> so þat <HI REND="italic">V</HI>—islawe <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>To ȝeres and an half he was sclaue, and þat him þouȝte longe, <NOTE PLACE="foot">43 a h. <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—slaue <HI REND="italic">V,</HI> in prison <HI REND="italic">G,</HI> þere <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>So þat he and is felawes gonne heom onderstonde, <NOTE PLACE="foot">44 hom g. <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> bigan hem <HI REND="italic">G</HI>—to und.] <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L N="45">Þat heo wolden þat prison breke and aweiward gon; <NOTE PLACE="foot">45 aweiwardes <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L>Sore heo weren alle aferd for traison of þat womman. <NOTE PLACE="foot">46 af.] a drad <HI REND="italic">S,</HI> adredde <HI REND="italic">V</HI>—f. t. <HI REND="italic">f. V</HI>—þ. ilke w. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þat prison heo breken riȝt þulke daie at eue; <NOTE PLACE="foot">47 for soþe hy b. <HI REND="italic">S,</HI> þai to b. <HI REND="italic">G</HI>—r.] sone <HI REND="italic">V</HI>—þat ilke <HI REND="italic">u. ö. V,</HI> þat <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>Forþ heo wenden alle awei, þare nolde non bileue. <NOTE PLACE="foot">48 wenten <HI REND="italic">u. ö. S</HI></NOTE></L>
<L>In þe morewetide heo weren isouȝt, bote þer nas non ifounde. <NOTE PLACE="foot">49 morowt. <HI REND="italic">G,</HI> mornynge <HI REND="italic">S,</HI> morwenynge <HI REND="italic">V</HI>—b.] ac <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L N="50">Ak þo biþouȝte þat maiden hire in wel luyte stounde, <NOTE PLACE="foot">50 And þo <HI REND="italic">V</HI>—þat] þe <HI REND="italic">SV</HI>—mayde <HI REND="italic">u. ö. SG</HI>—here <HI REND="italic">u. ö. S</HI>—w. l.] w. lutel <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> w. <HI REND="italic">u. ö.</HI> lytel <HI REND="italic">G,</HI> a luytel <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L>Hou heo miȝte best on take, and ȝwat heo miȝte do, <NOTE PLACE="foot">51 best do <HI REND="italic">V,</HI> best done <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>So þat heo porueide hire and fort awei gan go. <NOTE PLACE="foot">52 She p. <HI REND="italic">G</HI>—hi. þen <HI REND="italic">G</HI>—forþ <HI REND="italic">u. i. SGV</HI>—con gon <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>Al binyȝte heo wende awei, men nusten ȝware heo bicam. <NOTE PLACE="foot">53 m. n. ȝ. h. bicom <HI REND="italic">u. ö. V, f. G</HI></NOTE></L>
<L>Ne heo ne couþe nanne wei, bote god was hire lodes man. <NOTE PLACE="foot">54 Ac h. ne c. n. w. <HI REND="italic">S, f. G</HI>—lodus <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—mon <HI REND="italic">u. ö. GV</HI></NOTE></L>
<L N="55">Þoruȝ godes grace heo was ilad wiþ men þat onder∣stoden hire langage, <NOTE PLACE="foot">55 Wiþ go. gr. <HI REND="italic">V,</HI> Þurȝ god <HI REND="italic">G</HI>—heo was i. wiþ m.] m. hire ladde <HI REND="italic">V</HI>—o.] couþen <HI REND="italic">G,</HI> kneuh <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>So pat heo cam to þe se and redi fond hire passage. <NOTE PLACE="foot">56 askede <HI REND="italic">u. ö. GV</HI>—on hi. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L><PB N="5" REF="6"/>
Þane wei heo axede in hire langage into Engelonde; <NOTE PLACE="foot">58 w. p.] to þe wey <HI REND="italic">GV</HI>—me] am <HI REND="italic">S, f. G</HI></NOTE></L>
<L>So þat heo cam wiþ pilegrimes, ase ich me onderstonde,</L>
<L>Ouer þe se sauf and wel þoruȝ grace, þat heo hadde <NOTE PLACE="foot">59-60 <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L N="60">Of Jesu Crist, and socur of men, þat hire ouer ladden.</L>
<L>Heo ne couþe noþing conteini hire ne speken no þe mo; <NOTE PLACE="foot">61 ne <HI REND="italic">f. V</HI>—noþ.] not <HI REND="italic">V, f. SG</HI>—no] na <HI REND="italic">S,</HI> neuer <HI REND="italic">G,</HI> ner <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Ake euere heo axede in hire langage to Londone forto go. <NOTE PLACE="foot">62 e. h. <HI REND="italic">f. G</HI>—f.] to <HI REND="italic">u. ö. GV</HI></NOTE></L>
<L>Mid pilegrimes and þoru grace of god to Londone heo cam. <NOTE PLACE="foot">63 Wiþ <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L>And þo heo was þudere icome, þare ne kneu heo no man, <NOTE PLACE="foot">64 þo] þos <HI REND="italic">G</HI>—þu.] þider <HI REND="italic">u. ö. SG,</HI> to Londone <HI REND="italic">V</HI>—icomen <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—h. k. <HI REND="italic">S,</HI> h. knewe <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> h. kneuh <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—þer no <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L N="65">Ne heo ne couþe speke, ne hire biseo, bote ase a best þat astrayed were. <NOTE PLACE="foot">65 Ne she c. <HI REND="italic">G,</HI> H. ne c.—ne h. b. <HI REND="italic">f. GV</HI>—affrayed <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þarefore on hire gapede alday swyþe muche folc þere, <NOTE PLACE="foot">66 on h. g.] h. bigapeden <HI REND="italic">SV,</HI> h. bihelden <HI REND="italic">G</HI>—s. m. f.] mony men þo <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Boþe men and wommen and children suyþe fale, <NOTE PLACE="foot">67-8 <HI REND="italic">f. S</HI>—wymmen <HI REND="italic">u. ö. GV</HI>—childer <HI REND="italic">G</HI>—fele <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>For hire continaunce was wonderful, and hire speche no man ne couþe þare. <NOTE PLACE="foot">68 Of h. <HI REND="italic">G</HI>—was wo.] þai wondrede <HI REND="italic">G,</HI> wondrede <HI REND="italic">V</HI>—h. sp. no m. ne c. þ.] eke of h. tale <HI REND="italic">G,</HI> for h. unredi tale <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>In manie stretes heo hadde iwandret, þat man may wel iwite, <NOTE PLACE="foot">69 In fele s. <HI REND="italic">SGV</HI>—ha. igo <HI REND="italic">V</HI>—iwete <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L N="70">To þat bifore Gilbertes house þe noyse was onderȝite. <NOTE PLACE="foot">70 tofore G. <HI REND="italic">u. ö. S</HI>—underȝete <HI REND="italic">u. ö. SG</HI></NOTE></L>
<L>For þe knaue, þat hadde wiþ him in heþenesse ibeo, <NOTE PLACE="foot">71 Is k. <HI REND="italic">S</HI>—þat <HI REND="italic">f. GV</HI>—ha. <HI REND="italic">vor</HI> ibe <HI REND="italic">G</HI>—wit <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>To þe dore he orn swyþe þe dune forto iseo. <NOTE PLACE="foot">72 he o. s.] he made him go <HI REND="italic">GV,</HI> wende sone <HI REND="italic">S</HI>—þeo d. <HI REND="italic">V</HI>—dene <HI REND="italic">S,</HI> dyne <HI REND="italic">G</HI>—forte <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L>He isaiȝ, þat it was þe amirales douȝter, þat al þe wondringue was on. <NOTE PLACE="foot">73 wundryng <HI REND="italic">S,</HI> noyse <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L><PB N="6" REF="7"/>
Hasteliche he tornede in aȝen to is louerd anon <NOTE PLACE="foot">74 t. a. <HI REND="italic">GV,</HI> tolde it fore <HI REND="italic">S</HI>—to] and tolde <HI REND="italic">G, f. S</HI>—is l.] Gilbard <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="75">And seide, þe amirales douȝter was in þe strete þareoute, <NOTE PLACE="foot">75-7 <HI REND="italic">f. S</HI>—þe a. d. w.] þat he sauh þe a. d. <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>And suyþe gret prece of gurles and men comen hire al aboute; <NOTE PLACE="foot">76 A. myche g. <HI REND="italic">G</HI>—pres <HI REND="italic">u. ö. GV</HI>—of g. a. m. c.] of folc was <HI REND="italic">V,</HI> stonde <HI REND="italic">G</HI>—al <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>He seide: "Al þe gredinge is for hire, þat ȝe doþ nouþe iheore". <NOTE PLACE="foot">77 He s. <HI REND="italic">f. GV</HI>—gederynge <HI REND="italic">V,</HI> noys <HI REND="italic">G</HI>—n. d. <HI REND="italic">V,</HI> n. <HI REND="italic">G</HI>—ih.] h. þere <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>"Louerd", seide Gilbert, "ȝweþur heo beo alone wiþouten fere?" <NOTE PLACE="foot">78 <HI REND="italic">f. SV,</HI> G. s. þat leue I not, þat she be now here <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He het is knaue loki soþþeliche, ȝif þat heo it were; <NOTE PLACE="foot">79 And he h. <HI REND="italic">S,</HI> Gilbert bad <HI REND="italic">GV</HI>—is k.] him <HI REND="italic">V,</HI> þen <HI REND="italic">G</HI>—loked <HI REND="italic">G</HI>—s.] redil. <HI REND="italic">SGV</HI>—þ. it she <HI REND="italic">G,</HI> it so <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="80">And bad hire leden to ane guode wyues house and astunte wiþ hire þere, <NOTE PLACE="foot">80 b. him <HI REND="italic">GV</HI>—l. h. <HI REND="italic">SGV</HI>—to] into <HI REND="italic">S</HI>—a w. <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI>—as. w. h.] s. h. <HI REND="italic">S,</HI> h. s. <HI REND="italic">V,</HI> h. bileue <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And þat heo hire scholde finde inouȝ of al þat heo hadde neode, <NOTE PLACE="foot">81 h. s. f.] h. founde <HI REND="italic">GV,</HI> founde h. <HI REND="italic">S</HI>—al <HI REND="italic">f. V</HI>—ha. n.] hire n. were <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Riȝt ase heo wolde is owene bodi, and he hire þarof bede. <NOTE PLACE="foot">82 is o. b.] to himself <HI REND="italic">G</HI>—and <HI REND="italic">bis</HI> b.] ȝif it to ycome were <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Also tyme ase þis knaue to þis mayde cam, <NOTE PLACE="foot">83 As <HI REND="italic">u. ö. S</HI>—tyte <HI REND="italic">G</HI>—mayden <HI REND="italic">u. ö. S</HI></NOTE></L>
<L>For joye heo ful adoun iswowe opon þe harde ston. <NOTE PLACE="foot">84 h. wepte and f. <HI REND="italic">S,</HI> h. criede and fel <HI REND="italic">GV</HI>—o. þe. h. st.] ac þe knaue hire up nom <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="85">Þo hire stat was aȝein icome, þe knaue hire op nam, <NOTE PLACE="foot">85 þe k. h. o. n.] he made hire wiþ him gon <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And heo wel gladliche wiþ him eode to þulke guode womman. <NOTE PLACE="foot">86 w. g.] g. <HI REND="italic">V,</HI> bleþel. <HI REND="italic">S</HI>—e.] ȝede <HI REND="italic">u. ö. SG,</HI> ȝ. <HI REND="italic">vor</HI> bleþel. <HI REND="italic">S</HI>—þat <HI REND="italic">V,</HI> þe <HI REND="italic">G</HI>—gode <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI>—wimman <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And heo hire onderfeng swiþe faire for Gilberdes loue; <NOTE PLACE="foot">87 underveng h. <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> undurfong h. <HI REND="italic">u. ö. V,</HI> ressayued h. <HI REND="italic">G</HI>—s. vaire <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> f. <HI REND="italic">V</HI>—þoru G. bone <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="7" REF="8"/>
Heo makede hire wel an ayse, and was hire swyþe welcome. <NOTE PLACE="foot">88 made <HI REND="italic">u. ö. SG,</HI> made <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">V</HI>—an a.] at ese <HI REND="italic">SGV</HI>—and w. h. s. w.] as riht was to done <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Gilbert him biþouȝte, anon so he hadde iete, <NOTE PLACE="foot">89 a. so] þo <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L N="90">To þe bischop forto gon wiþ him forto speke, <NOTE PLACE="foot">90 go <HI REND="italic">u. ö. SV</HI></NOTE></L>
<L>Þare he was at seint Poules of him to habbe red anon, <NOTE PLACE="foot">91 þereas <HI REND="italic">S</HI>—sein <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—of h. to h. r.] to rede him <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Al ȝwat him were of þat maide is beste forto don. <NOTE PLACE="foot">92 Al þat <HI REND="italic">S,</HI> What <HI REND="italic">GV</HI>—is b.] þe b. red <HI REND="italic">GV,</HI> b. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">S</HI>—to d. <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI></NOTE></L>
<L>Þane bischop of Londone forsoþe he fond þere, <NOTE PLACE="foot">93 Þe b. <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI>—þat wiþ h. þ. w. <HI REND="italic">V,</HI> þat þ. wiþ h. w. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And fyue oþur bischopes wiþ him þare were,</L>
<L N="95">So þat he fond þare six bischopes, þe beste of Engelonde. <NOTE PLACE="foot">95 he f. þ.] þ. were <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And þo Gilbert isaiȝ heom alle, bifore heom he eode stonde; <NOTE PLACE="foot">96 þo G. i. h. a. b. h.] tof. h. a. togadre <HI REND="italic">S</HI>—he e.] he gan <HI REND="italic">V,</HI> he com <HI REND="italic">vor</HI> tof. h. <HI REND="italic">G,</HI> G. gan <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>He bigan to telle is tale þoruȝ is owene mouþ, <NOTE PLACE="foot">97-8 <HI REND="italic">f. S,</HI>—þ.] wiþ <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>And are he hadde al itold, he was swyþe selcouþ. <NOTE PLACE="foot">98 hit al <HI REND="italic">G,</HI> hire al <HI REND="italic">V</HI>—sw.] wel <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He tolde, hou he in þe amirales prisone in heþe∣nesse hadde ibe, <NOTE PLACE="foot">99 þe a. <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L N="100">And hou þe amirales douȝter to him seide, þat was so fair and fre, <NOTE PLACE="foot">100 hou <HI REND="italic">f. V</HI>—þe a. d.] þat mayde <HI REND="italic">G</HI>—s. to h. <HI REND="italic">S</HI>—w. so f.] f. w. <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>Alhou þat heo wolde cristine bicome for enchaison of him, <NOTE PLACE="foot">101 Alh. <HI REND="italic">f. SGV</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">S</HI>—b.] beo <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif he wolde weddi hire and forsaken al hire kun. <NOTE PLACE="foot">102 hi. we. wo. <HI REND="italic">S</HI>—al <HI REND="italic">f. S</HI>—kyn <HI REND="italic">u. ö. SG</HI></NOTE></L>
<L>And hou he and is felawes bitwene hem alle bispeke <NOTE PLACE="foot">103 alle <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L>For drede of hire wordes þat prison forto breke,</L>
<L N="105">Ȝif þat heo miȝten grace habbe awei forto gon, <NOTE PLACE="foot">105 þ. <HI REND="italic">f. SG</HI>—go <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L>Laste heo weren alle for hire to stronge deþe idon; <NOTE PLACE="foot">106 f. h.] islauwe and <HI REND="italic">SV,</HI> slaye and <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="8" REF="9"/>
And alhou heo was to Londone icome and fram so fer igon, <NOTE PLACE="foot">107 al f. <HI REND="italic">GV</HI>—ic. a. <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>Gret wonder þarof he hadde, for language ne couþe heo non. <NOTE PLACE="foot">108 he h. þ. <HI REND="italic">GV,</HI> hy h. þ. <HI REND="italic">S</HI>—ne <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>Þo þis bischopes hadden iheord, þat Gilbert heom hadde itold, <NOTE PLACE="foot">109 bischops <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—þat] what <HI REND="italic">SG</HI>—heom <HI REND="italic">f. SG</HI></NOTE></L>
<L N="110">Þe bischop of Wynchestre it wel onderstod, for he was wis and bold, <NOTE PLACE="foot">110 it w. o.] w. u. <HI REND="italic">GV,</HI> u. w. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat hit was al þoruȝ godes grace, þat heo was so fer icome <NOTE PLACE="foot">111 Þ. h. w. þurȝ <HI REND="italic">G,</HI> Þoru <HI REND="italic">S</HI>—gr. of god <HI REND="italic">G</HI>—he seide, it is þat heo <HI REND="italic">S</HI>—w.] is <HI REND="italic">vor</HI> ic. <HI REND="italic">S</HI>—from so fer <HI REND="italic">S,</HI> þider <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Out of hire owene londe so fer, þat heo þoru mis∣eise ne hadde ibe nome. <NOTE PLACE="foot">112 ow. <HI REND="italic">f. SV</HI>—so f. <HI REND="italic">f. SGV</HI>—þ. m. <HI REND="italic">vor</HI> ibe <HI REND="italic">V,</HI> wit m. <HI REND="italic">vor</HI> ibe <HI REND="italic">S, f. G</HI>—ne h.] nadde <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> hede <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>For heo ne couþe language non wiþ men forto speke, <NOTE PLACE="foot">113 ne <HI REND="italic">f. GV</HI>—w. m. f. s.] whar wiþ heo <HI REND="italic">rad. zu</HI> he myhte gete <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ ȝwan heo miȝte iwinnen hire herboruwe and drinke and mete. <NOTE PLACE="foot">114 W. what h. m. hire w. <HI REND="italic">V,</HI> wher wit h. m. w. hire <HI REND="italic">G,</HI> by nyhte <HI REND="italic">nach</HI> herb. <HI REND="italic">S</HI>—neiþer d. ne m. <HI REND="italic">S,</HI> d. ne m. <HI REND="italic">V,</HI> oþer m. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="115">He seide: "Wiþoute faille, ȝif god haþþ iporueid so, <NOTE PLACE="foot">115 porueyed <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI></NOTE></L>
<L>Þat heo for Gilberdes loue cristinedom wole onderfo, <NOTE PLACE="foot">116 w. <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">SGV</HI>—undergo <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And Gilberd hire wolde weddi, sum blede of hire schal come, <NOTE PLACE="foot">117 wole <HI REND="italic">V</HI>—som <HI REND="italic">u. ö. SG</HI>—blode <HI REND="italic">SG,</HI> blet <HI REND="italic">V</HI>—sc. of h. sprynge <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat schal holie churche holde to riȝte and serui godes sone; <NOTE PLACE="foot">118 holy <HI REND="italic">u. i. SGV</HI>—chir. <HI REND="italic">u. i. GV</HI>—to r. h. <HI REND="italic">V,</HI> upholde <HI REND="italic">G,</HI> helpe <HI REND="italic">S</HI>—a. s. g. s.] in eueriche þinge <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>For we it mowen wel iwite, and we wollen us onderstonde, <NOTE PLACE="foot">119 we it] we <HI REND="italic">GV,</HI> ȝe <HI REND="italic">S</HI>—wete <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—a. we w. us] a. we us wel <HI REND="italic">G,</HI> ȝif we us <HI REND="italic">V,</HI> ȝif ȝe wel <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="120">Þat heo is into þis londe icome, it is godes sonde! <NOTE PLACE="foot">120 to þ. l. <HI REND="italic">SV</HI>—it is g.] þurgh g. <HI REND="italic">G,</HI> þoru our lordes <HI REND="italic">SV</HI></NOTE></L>
<L><PB N="9" REF="10"/>
For þat þing, þat god helpe wole, ne schal nouȝt beo forfare." <NOTE PLACE="foot">121 F. þing <HI REND="italic">V</HI>—w. h. <HI REND="italic">SGV</HI>—ne s. n. b.] ne worþ n. <HI REND="italic">G,</HI> ne worþ f. n. <HI REND="italic">S,</HI> worþ n. f. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Alle þeos oþure bischopes acordeden to þis tale <NOTE PLACE="foot">122 tale] þouht þare</NOTE></L>
<L>And seiden, þat Gilberd scholde weddi hire and holden hire to wiue, <NOTE PLACE="foot">123 G. sc. w. hire] h. w. sc. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif heo wolde icristned be and tuyrne to clene liue, <NOTE PLACE="foot">124 turne <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> torne <HI REND="italic">u. ö. SV</HI></NOTE></L>
<L N="125">So þat anon riȝt þene moruwe iporueid it was al ȝare <NOTE PLACE="foot">125 So þ. a. a m. <HI REND="italic">V,</HI> So þ. on þe m. <HI REND="italic">G,</HI> A. r. þ. m. <HI REND="italic">S</HI>—al <HI REND="italic">f. V</HI></NOTE></L>
<L>At seint Poules churche, þat he scholde icristned beo riȝt þare. <NOTE PLACE="foot">126 ch. <HI REND="italic">f. G</HI>—þat] þere <HI REND="italic">G</HI>—b. i. <HI REND="italic">V</HI>—r. <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe baptisterie was alredi to hire baptizingue, <NOTE PLACE="foot">127 baptistarie <HI REND="italic">G</HI>—a.] redi <HI REND="italic">GV,</HI> ȝare <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þe bischopes beden, þat men scholden þe womman bifore heom bringe. <NOTE PLACE="foot">128 Þeos b. b. <HI REND="italic">GV,</HI> Þo heten hy <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þo heo cam bifore þe bischopes, heo axeden hire wel sone, <NOTE PLACE="foot">129 tof. hem <HI REND="italic">S,</HI> hem bif. <HI REND="italic">V</HI>—men a. h. s. <HI REND="italic">SV</HI></NOTE></L>
<L N="130">Ȝif heo wolde icristned beo, ase lawe was forto done. <NOTE PLACE="foot">130 l.] riht <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Heo answerede in hire langage wel sone heom aȝen, <NOTE PLACE="foot">131 on h. l. <HI REND="italic">V</HI>—wel <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif Gilbert wolde hire weddi, icristned heo wolde ben. <NOTE PLACE="foot">132 h. wo. we. <HI REND="italic">SV</HI>—cristne <HI REND="italic">SV,</HI> cristen <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And bote he hire weddi wolde, heo nolde cristine∣dom afongue. <NOTE PLACE="foot">133 wo. we. <HI REND="italic">V</HI>—cristendam <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—avonge <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> undurf. <HI REND="italic">u. ö. GV</HI></NOTE></L>
<L>Heo seide, heo wolde raþer tuyrne aȝen into hire owene londe. <NOTE PLACE="foot">134 But s. <HI REND="italic">G, f. S</HI>—r. <HI REND="italic">f. GV</HI>—i.] to <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L N="135">Gilberd couþe hire language, þare he stod wel stille,</L>
<L>To þe bischopus he seide, he wolde don heore wille.</L>
<L>So þat heo icristned was, ase god hire ȝaf þe grace, <NOTE PLACE="foot">137 a.] and—þe <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>Of alle þe six bischopes and ispoused in þe place. <NOTE PLACE="foot">138 and <HI REND="italic">f. S</HI>—ispouse <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L><PB N="10" REF="11"/>
Hire heþene name ne I nouȝt telle forsoþe ȝwat heo hiet. <NOTE PLACE="foot">139-42 <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L N="140">Þe name, þat heo of cristindom hadde, iwute ȝe schullen ȝet:</L>
<L>Heo was inemd Alisaundre, as ich me onderstonde.</L>
<L>Seint Thomas was on hire biȝite prismartyr of Enge∣londe.</L>
<L>Þo Gilberd hire hadde iweddet, wel glad of him heo was. <NOTE PLACE="foot">143 ha. hi. <HI REND="italic">S</HI>—iweddid <HI REND="italic">u. ö. S</HI>—wel <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>Þe furste nyȝt, þat he knouleiȝte hire, he biȝat seint Thomas. <NOTE PLACE="foot">144 knoulechede h. <HI REND="italic">SV,</HI> h. knewelechede <HI REND="italic">G</HI>—b.] gete <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L N="145">Fram þe tyme, þat he was biȝite forto þat he was ibore, <NOTE PLACE="foot">145 From <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> Fro <HI REND="italic">u. ö. GV</HI>—f. þ.] til þ. <HI REND="italic">SV,</HI> til <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He ne lai non more bi hire, þane he dude bifore. <NOTE PLACE="foot">146 ne l. no m. fleschliche <HI REND="italic">S,</HI> ne l. fl. <HI REND="italic">G,</HI> l. no m. fl. <HI REND="italic">V</HI>—þen <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—þ. h. d. b.] nouþer lasse ne more <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Anon riȝtes a morewe so gret wille him nam, <NOTE PLACE="foot">147 A. riht a <HI REND="italic">V,</HI> A. riht þan <HI REND="italic">S,</HI> For a. on þe <HI REND="italic">G</HI>—nom <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L>To þe holi londe forto gon, þat he cam erore fram, <NOTE PLACE="foot">148 e. c. <HI REND="italic">S</HI>—from <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>Þat him þoute, deiȝe he scholde, bote he wende aȝenward sone. <NOTE PLACE="foot">149 þouȝte he s. <HI REND="italic">SGV</HI>—dyȝe <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> dye <HI REND="italic">u. ö. GV</HI>—aȝeyn <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L N="150">Ake he biþouȝte him of is wiues stat, ȝwat were of hire to done, <NOTE PLACE="foot">150 But <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—him b. of <HI REND="italic">V,</HI> þ. on <HI REND="italic">G</HI>—as. <HI REND="italic">V</HI>—w. of hire] he him w. best <HI REND="italic">V,</HI> him w. best <HI REND="italic">G,</HI> him was <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Laste heo wolde mourny swyþe, ȝwane he were agon, <NOTE PLACE="foot">151 Leste <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI>—m. s.] mornynge make</NOTE></L>
<L>And gret deol to hire nime, for langage ne couþe heo non, <NOTE PLACE="foot">152 ni. to h. <HI REND="italic">S,</HI> to h. take <HI REND="italic">G</HI>—l. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">SGV</HI>—ne <HI REND="italic">f. GV</HI>—heo <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L>Þat ani man couþe onderstonde, þat heo speke to, <NOTE PLACE="foot">153 a. m.] man <HI REND="italic">S,</HI> mon <HI REND="italic">V,</HI> men <HI REND="italic">G</HI>—un. c. <HI REND="italic">SGV</HI>—þ.] hom <HI REND="italic">S</HI>—spake <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Bote Gilbert, oþur is knaue, þarefore him was ful wo. <NOTE PLACE="foot">154 <HI REND="italic">G.</HI>] he himself <HI REND="italic">V</HI>—or <HI REND="italic">G,</HI> and <HI REND="italic">S</HI>—is <HI REND="italic">f. H</HI>—was <HI REND="italic">f. H</HI>—ful <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L N="155">So þat he was in grete þouȝte, and bigan to sike sore. <NOTE PLACE="foot">155 he] Gilbert—gan <HI REND="italic">SV</HI></NOTE></L>
<L><PB N="11" REF="12"/>
Laste is wif gret harm habbe scholde, ȝwane he iwend weore. <NOTE PLACE="foot">156 is w.] heo <HI REND="italic">V,</HI> he <HI REND="italic">G</HI>—ȝ. he i. w.] he biþauȝte him þerfore <HI REND="italic">G,</HI> he him biþ. þerf. <HI REND="italic">V,</HI> wel ȝerne he him biþ. þerf. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þarefore Gilbert mournede muche and siȝte stille and softe, <NOTE PLACE="foot">157-8 <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L>Laste is wif furfare scholde, he biþouȝte him ofte.</L>
<L>For þe mourningue, þat he makede, is wif it onderstod, <NOTE PLACE="foot">159 Þe m. <HI REND="italic">GV,</HI> M. <HI REND="italic">S</HI>—is] þe <HI REND="italic">S</HI>—it] wel <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="160">And for he siȝte ilomeliche, þat ichaunged was is mod. <NOTE PLACE="foot">160 A. <HI REND="italic">f. GV</HI>—syked so o. <HI REND="italic">V,</HI> so o. syked <HI REND="italic">G,</HI> o. sykede <HI REND="italic">S</HI>—chaungide <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> chaunded <HI REND="italic">V</HI>—m.] blod <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>His wif him axede swiþe ȝeorne and araysonede him wel touȝte, <NOTE PLACE="foot">161 s. <HI REND="italic">f. G</HI>—ar. h. w. t.] ar. h. ofte <HI REND="italic">S,</HI> ar. w. ofte <HI REND="italic">V,</HI> all his wille outsoȝt <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif him mislikede ani þing, þat grefde him in þouȝte. <NOTE PLACE="foot">162 mispaȝed <HI REND="italic">V</HI>—greuede <HI REND="italic">u. ö. SGV</HI>—him <HI REND="italic">f. S</HI>—in his þ. <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L>So streitliche heo fraynede him, þat he ne miȝte no leng forsake, <NOTE PLACE="foot">163 s.] vaste <HI REND="italic">S</HI>—fr.] askede <HI REND="italic">SGV</HI>—no l.] hit <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L>He tolde hire, hou gret wille he hadde, þene wei aȝein to take; <NOTE PLACE="foot">164 he h. <HI REND="italic">f. V</HI></NOTE></L>
<L N="165">Forto trauaili is bodi more, ase euerech man wel ouȝte, <NOTE PLACE="foot">165 travel <HI REND="italic">G</HI>—e.] eche <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L>Al forto honouri Jesu Crist, þat him so deore abouȝte. <NOTE PLACE="foot">166 And <HI REND="italic">V, f. G</HI>—hom <HI REND="italic">S</HI>—so <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L>Tho heo saiȝ Gilbertus wille, þat it was so guod, <NOTE PLACE="foot">167 <HI REND="italic">f. GV</HI>—G.] is <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Heo nolde noþing aȝen him beo, forto chaungi is mod, <NOTE PLACE="foot">168 <HI REND="italic">f. V</HI>—c.] tornen <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ake heo ȝaf him conseil, þane wei to gon, þat he hadde in þouȝte. <NOTE PLACE="foot">169 <HI REND="italic">f. V</HI>—ȝ. h. c.] consaylede h. <HI REND="italic">SG</HI>—þ. w. to g.] þe w. <HI REND="italic">G,</HI> þerto <HI REND="italic">S</HI>—ha. þouȝt <HI REND="italic">G,</HI> þouhte <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="170">And forto queme Jesu Crist, þat him deore bouȝte. <NOTE PLACE="foot">170 <HI REND="italic">f. GV</HI>—q.] paien <HI REND="italic">S</HI>—b.] ab. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þare was isene, þat heo was treowe and of stude∣fast mod; <NOTE PLACE="foot">171 Þ. it w. <HI REND="italic">G,</HI> Þo it w. <HI REND="italic">V</HI>—t.] god S—s.] stable <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L><PB N="12" REF="13"/>
Heo nolde letten hire louerd nouȝt to done, þat him þouȝte god, <NOTE PLACE="foot">172 <HI REND="italic">f. G</HI>—wolde not ledde <HI REND="italic">V</HI>—n. to d.] to d. <HI REND="italic">V, f. S</HI></NOTE></L>
<L>Ake euere heo bad him, þane wei gon, þat he hadde in þouȝt, <NOTE PLACE="foot">173-4 <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L>Forto serui is creatour, þare aȝein heo nolde beo nouȝt.</L>
<L N="175">And ȝeorne heo bad, for enchaison of hire he ne scholde it nouȝt bileue. <NOTE PLACE="foot">175 Ȝ. she b. <HI REND="italic">GV, f. S</HI>—enchesun <HI REND="italic">SV,</HI> cause <HI REND="italic">G</HI>—þat he <HI REND="italic">S</HI>—n. <HI REND="italic">f. SGV</HI>—l. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Sone heo bisouȝte Gilbert, þat he one bone hire ȝeue: <NOTE PLACE="foot">176 Ac <HI REND="italic">SV,</HI> But <HI REND="italic">G, Horstm. verb.</HI> Saue—G.] him ȝerne <HI REND="italic">S,</HI> him <HI REND="italic">vor</HI> bis. <HI REND="italic">GV</HI>—þ. h. <HI REND="italic">nach</HI> o. b. <HI REND="italic">G,</HI> þ. heo <HI REND="italic">nach</HI> o. b. V—scholde ȝ. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>þat heo moste is knaue wiþ hire habbe, þat hire langage couþe, <NOTE PLACE="foot">177 w. h. <HI REND="italic">vor</HI> is k. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And for he scholde hire solas beo and speke to hire wiþ mouþe. <NOTE PLACE="foot">178 F. þat <HI REND="italic">S</HI>GV—solace <HI REND="italic">G</HI>—to h. sp. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Heo truste so muche to Jesu Crist, þat to cristinedom hadde ire ibrouȝt, <NOTE PLACE="foot">179-80 <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L N="180">Þat heo ne scholde nouȝt fur-fare, so treowe was hire þouȝt.</L>
<L>Gilebard lefde is knaue wit hire, his name was Richard Mone. <NOTE PLACE="foot">181 l.] let <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>He greiþede him wel hasteliche and wende is wei wel sone. <NOTE PLACE="foot">182 He] Gilbert <HI REND="italic">G</HI>—g. h. w.] h. g. <HI REND="italic">GV</HI>—w. s.] s. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>To þe holie londe he wende in penaunce, ase he dude er,</L>
<L>And þare he bilefde þo fulle furþþe half ȝer. <NOTE PLACE="foot">184 A. he <HI REND="italic">S,</HI> Gilb. þo <HI REND="italic">V</HI>—þo] þere þo <HI REND="italic">S,</HI> þe <HI REND="italic">G,</HI> þer <HI REND="italic">V</HI>—folle <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—ferþe <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> feorþe <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L N="185">Þo he hadde þre ȝer þare ibe and an half ȝer more, <NOTE PLACE="foot">185 ibe] ben <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—an <HI REND="italic">f. V</HI>—ȝ. <HI REND="italic">f. SV</HI></NOTE></L>
<L>Into is owene londe alongued he was sore. <NOTE PLACE="foot">186 oflonged h. w. <HI REND="italic">S,</HI> he l. swiþe <HI REND="italic">G,</HI> him l. wel <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif þat he was þare ouȝt iknowe, ine can ou tellen non ende, <NOTE PLACE="foot">187-8 <HI REND="italic">f. GV</HI>—ouȝt <HI REND="italic">f. S</HI>—on <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="13" REF="14"/>
Bote, ase þe bok us tellez, hamward he gan þo wende. <NOTE PLACE="foot">188 telleþ <HI REND="italic">u. ö. S</HI>—he g. þo] g. he <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And þo he to Londene cam, ichot wel, þare he founde <NOTE PLACE="foot">189 Bote þo <HI REND="italic">S,</HI> So þat þo <HI REND="italic">GV</HI>—c. to L. <HI REND="italic">GV</HI>—i. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">GV</HI>—w.] and <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L N="190">His wif and Thomas, is ȝonge sone, boþe hole and sounde. <NOTE PLACE="foot">190 <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">GV</HI>—ȝ. <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>Welle muche was þe joie, þat he makede wiþ is sone; <NOTE PLACE="foot">191 Lord <HI REND="italic">V</HI>—moche <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> myche <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> muchel <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—þat <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>And also he dude wiþ is wif, þo he was hom icome. <NOTE PLACE="foot">192 he d. <HI REND="italic">f. GV</HI></NOTE></L>
<L>And is wif gret joie made wiþ hire housebonde, <NOTE PLACE="foot">193-4 <HI REND="italic">f. SGV</HI></NOTE></L>
<L>For he was hire swiþe welcome into Engelonde.</L>
<L N="195">Þat child heo setten to lore, are it were seue ȝer old, <NOTE PLACE="foot">195 Þis <HI REND="italic">SGV</HI>—to l. s. <HI REND="italic">SGV</HI>—it] he <HI REND="italic">G</HI>—eld <HI REND="italic">bei Horstm.</HI></NOTE></L>
<L>Ich wot, it leornede swiþe wel and wax swiþe quointe and bold, <NOTE PLACE="foot">196 he l. <HI REND="italic">GV</HI>—s. <HI REND="italic">f. S</HI>—it wax] <HI REND="italic">nach</HI> wot <HI REND="italic">S,</HI> wex <HI REND="italic">G</HI>—s. q.] q. <HI REND="italic">V,</HI> wise <HI REND="italic">G,</HI> was wys <HI REND="italic">S</HI>—beld <HI REND="italic">bei Horstm.</HI></NOTE></L>
<L>Þo þat he was wel iwoxe of bodi and of clergise, <NOTE PLACE="foot">197-202 <HI REND="italic">f. S, ersetzt durch:</HI> þer aftur hit is iwrite of his holy lyue, hou he was erchebisschop siþen, and what wo he gan drye <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>Þat þe bischop of Londone wilnede is seruise.</L>
<L>He nolde serui þe bischope nout, ake he bilefde at hom</L>
<L N="200">And preide is fader wel ȝerne, þat he moste to schole gon.</L>
<L>Of is fader and of is moder ȝe habbez iheord telle,</L>
<L>Acke of seint Thomas himselue þat beste comeþ nou to spelle.</L>
</LG>
<P><NOTE N="*" PLACE="foot"><HI REND="italic">Überschrift nur in H</HI></NOTE> Hic isci comence la vie seint Thomas Erceeueske de Kaunterbury.</P>
<LG>
<L>Engelond, wel glad þou beo, for þou miȝt wel eþe, <NOTE PLACE="foot">203-8 <HI REND="italic">vor</HI> 3 <HI REND="italic">S</HI> [s. <HI REND="italic">auch Fassung b</HI>]—w. g] g. g. <HI REND="italic">S,</HI> g. <HI REND="italic">G</HI>—f.] f. so <HI REND="italic">V,</HI> and so <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And also holi churche, for ones mannes deþe: <NOTE PLACE="foot">204 al.] þou also al h. c. <HI REND="italic">V,</HI> þou al h. c. also <HI REND="italic">G</HI>—one m. <HI REND="italic">S,</HI> oon m. <HI REND="italic">G,</HI> o m. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="205"><PB N="14" REF="15"/>
Þe erchebisschop seint Thomas, þat þe wel deore bouȝte <NOTE PLACE="foot">205 þe w.] ou? w. <HI REND="italic">H,</HI> ful <HI REND="italic">G</HI>—ab. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ is blod and wiþ is brayn, þat þe scharpe swerd souȝte. <NOTE PLACE="foot">206 swerdes <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas, þis holi man, to alle guodnesse he drouȝ. <NOTE PLACE="foot">207 <HI REND="italic">auch nach</HI> 206 <HI REND="italic">bei S noch einmal</HI>—m.] child <HI REND="italic">S</HI> (<HI REND="italic">nach</HI> 206)—þat to <HI REND="italic">S</HI> (<HI REND="italic">vor</HI> 3)</NOTE></L>
<L>At Londone he was ibore of guode men inouȝ; <NOTE PLACE="foot">208 <HI REND="italic">nach</HI> 207 <HI REND="italic">bei S ersetzt durch:</HI> And so wel spedde in is lore, þat me spak þerof inouh</NOTE></L>
<L>For of Londone is fader was, a wel guod euene man. <NOTE PLACE="foot">209-10 <HI REND="italic">f. S</HI>—emne <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="210">Þis child was ȝong to schole iset, and swiþe wel he bigan.</L>
</LG>
</DIV2>
<DIV2 N="b" TYPE="version">
<HEAD>Fassung b der Geburtsgeschichte.</HEAD>
<HEADNOTE><P>(1-156 M-Zählung)</P></HEADNOTE>
<LG>
<L N="1">Engelond, glad þu beo, for þu miȝt wel eþe, <NOTE PLACE="foot">1-4 <HI REND="italic">f. DBmW</HI> (<HI REND="italic">s.</HI> 203-6 <HI REND="italic">Fassung a</HI>)—wel glad <HI REND="italic">L,</HI> wel glaþ <HI REND="italic">u. ö. J</HI>—w. e.] ful e. <HI REND="italic">JL</HI></NOTE></L>
<L>And al holi chirche also for one monnes deþe, <NOTE PLACE="foot">2 al h.] þou h. <HI REND="italic">L</HI>—cherche <HI REND="italic">u. ö. J</HI>—mannes <HI REND="italic">u. ö. LJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscop seint Thomas, þat hire wel dere boȝte <NOTE PLACE="foot">3 hire <HI REND="italic">f. L,</HI> þe <HI REND="italic">J</HI>—aboughte <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ his der worþe brayn, þat þe scharpe swerd soȝte. <NOTE PLACE="foot">4 Wit <HI REND="italic">J</HI>—d. w.] blod and w. h. <HI REND="italic">LJ</HI>—s.] outs. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L N="5">Gilbert was his fader name, þat triwe man was and good, <NOTE PLACE="foot">5-154 <HI REND="italic">f. L</HI>—his] Tomas <HI REND="italic">BW,</HI> seint T. <HI REND="italic">Dm</HI>—faþer <HI REND="italic">u. i. J</HI>—name <HI REND="italic">f. DBmW</HI>—trewe <HI REND="italic">u. ö. DJ,</HI> truwe <HI REND="italic">u. ö. R</HI>—m. <HI REND="italic">f. DEW</HI>—goude <HI REND="italic">u. ö. R</HI></NOTE></L>
<L>And louede god and holi chirch, seiþe he wit under∣stod. <NOTE PLACE="foot">6 A.] He <HI REND="italic">m,</HI> hiw? <HI REND="italic">D</HI>—loueþe <HI REND="italic">u. ö. J</HI>—churche <HI REND="italic">u. i. DmW,</HI> cherche <HI REND="italic">u. i. BJ</HI>—suþþe <HI REND="italic">u. ö. mJ,</HI> seþþe <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> whan <HI REND="italic">D</HI>—wute <HI REND="italic">D,</HI> it <HI REND="italic">E</HI>—onders. <HI REND="italic">u. ö. B</HI></NOTE></L>
<L>Þe crois to þe holi lond in ȝonghede he nom, <NOTE PLACE="foot">7 croiz <HI REND="italic">u. ö. D,</HI> croice <HI REND="italic">u. ö. RW</HI>—his ȝ. <HI REND="italic">m W,</HI> his ȝongheþe <HI REND="italic">J,</HI> his ȝouþe <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And myd on Richard, þat was his man, to Jerusalem he com. <NOTE PLACE="foot">8 A. <HI REND="italic">f. R</HI>—m.] wit <HI REND="italic">u. ö. J</HI>—R. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">D</HI>—þ. w. h. m.] is grom <HI REND="italic">E</HI>—he <HI REND="italic">f. BR</HI></NOTE></L>
<L><PB N="15" REF="16"/>
Þer hi dude hor pilgrimage in holi studes faste, <NOTE PLACE="foot">9 Þare <HI REND="italic">u. ö. EC</HI>—he <HI REND="italic">m</HI>—dede <HI REND="italic">u. ö. B</HI>—hare <HI REND="italic">u. ö. C,</HI> here <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> his <HI REND="italic">s</HI>—pelrynge <HI REND="italic">W</HI>—holi] god <HI REND="italic">s</HI>—stedes <HI REND="italic">u. ö. BsW</HI>—vaste <HI REND="italic">u. ö. M</HI></NOTE></L>
<L N="10">So þat among Saresyns hi were inome ate laste, <NOTE PLACE="foot">10 So <HI REND="italic">f. B</HI>—amang <HI REND="italic">u. ö. EC,</HI> a. þe <HI REND="italic">R</HI>—Sarazyns <HI REND="italic">BC,</HI> Sarazines <HI REND="italic">DE,</HI> Sarasenys <HI REND="italic">R,</HI> Saracens <HI REND="italic">J</HI>—heo <HI REND="italic">u. ö. E</HI>—yn. <HI REND="italic">vor</HI> hi <HI REND="italic">W,</HI> nome <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> nomen <HI REND="italic">u. ö. E</HI></NOTE></L>
<L>Hi and oþer cristene men, and in strong prison ido <NOTE PLACE="foot">11 <HI REND="italic">nach</HI> 12 <HI REND="italic">D</HI>—a. in s. p. ido] in s. p. were ido <HI REND="italic">R,</HI> a. in p. s. no <HI REND="italic">M,</HI> þus lo soffrede wo <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>In meseise and pyne inouȝ honger and chele also, <NOTE PLACE="foot">12 <HI REND="italic">nach</HI> 10 <HI REND="italic">D</HI>—mise. <HI REND="italic">u. ö. Bm</HI>—in p. <HI REND="italic">Bm</HI>—in. <HI REND="italic">f. E</HI>—c. a. h. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>In strong swinch nyȝt and day to ofswynke hor mete stronge. <NOTE PLACE="foot">13 In st. sw. n. a. d.] wiþ sw. hi swonken <HI REND="italic">R,</HI> wiþ trauail hi swonken <HI REND="italic">E</HI>—to o. h. m. st.] h. m. wel st. <HI REND="italic">s,</HI> hi weren þer ido <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>In such swinch and hard lif hem þoȝte hi were wel longe; <MILESTONE N="10"/><NOTE N="1)" PLACE="foot">Zählung <HI REND="italic">Black</HI> (W), auch <HI REND="italic">Stratmann.</HI></NOTE> <NOTE PLACE="foot">14 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> Þat hi wilned meste of eni þinge—of her lif beon ido <HI REND="italic">D</HI>—su.] seche <HI REND="italic">u. i. B</HI>—sw. a. h. <HI REND="italic">f. s</HI>—lyue <HI REND="italic">u. ö. B</HI>—h. þ. <HI REND="italic">vor</HI> w. l. <HI REND="italic">d. ü.</HI>—heo <HI REND="italic">u. ö. E,</HI> þey <HI REND="italic">u. ö. R</HI>—were] bleued <HI REND="italic">B,</HI> biliuepe <HI REND="italic">J,</HI> ileuede <HI REND="italic">W,</HI> lyued <HI REND="italic">s</HI>—wel] swiþe <HI REND="italic">s,</HI> to <HI REND="italic">C, f. BJW</HI></NOTE></L>
<L N="15">For folle oþer half ȝer gret pyne hi hadde and schame. <NOTE PLACE="foot">15 V. <HI REND="italic">u. ö. M</HI>—volle <HI REND="italic">u. ö. MC</HI>—g. p.] g. anuy <HI REND="italic">EC, f. R</HI>—hedden <HI REND="italic">u. ö. E</HI>—a.] gret <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>In a princes hous, of þe lawe Amyrand was his name. <NOTE PLACE="foot">16 a] þe <HI REND="italic">u. ö. DmJ</HI>—princis <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> prince is <HI REND="italic">u. ö. C</HI>—l.] lond <HI REND="italic">M</HI>—Adm. <HI REND="italic">u. ö. DW,</HI> Ameraut <HI REND="italic">u. ö. s</HI>—h.] is <HI REND="italic">u. ö. EC</HI></NOTE></L>
<L>Ac þis Gilbert of Londone best grace hadde þere <NOTE PLACE="foot">17 Ac] So <HI REND="italic">M</HI>—þ. <HI REND="italic">f. sW</HI>—he h. <HI REND="italic">BC</HI></NOTE></L>
<L>Of þe prince and alle his among alle, þat þer were, <NOTE PLACE="foot">18 Oft <HI REND="italic">R</HI>—and of <HI REND="italic">E</HI>—h. men <HI REND="italic">D</HI>—þare <HI REND="italic">u. ö. C</HI></NOTE></L>
<L>For ofte al in feteres and in oþer bende <NOTE PLACE="foot">19 Vor <HI REND="italic">u. ö. EM</HI>—al] his <HI REND="italic">vor f. s</HI>—ve. <HI REND="italic">u. ö. rBC</HI>—ek in o. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="20">Þe prince he seruede ate mete, for he þoȝte good and hende; <NOTE PLACE="foot">20 þ. him g. a. <HI REND="italic">BC,</HI> þ. hom g. a. <HI REND="italic">J,</HI> was so <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And ofte þe prince also to conseil him wolde drawe <NOTE PLACE="foot">21 alsogod <HI REND="italic">BCW, f. D</HI>—to c.] in c. <HI REND="italic">BCW, vor</HI> d. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="16" REF="17"/>
And of þe maner of Engelond him eskte and of þe lawe, <NOTE PLACE="foot">22 A. of] A. <HI REND="italic">Bs</HI>—Ingel. <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> Engl. <HI REND="italic">u. ö. RC</HI>—h. <HI REND="italic">f. R</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> eskce? <HI REND="italic">M,</HI> esshe <HI REND="italic">D,</HI> axen <HI REND="italic">R,</HI> aschen <HI REND="italic">E,</HI> esshte <HI REND="italic">C,</HI> eschte <HI REND="italic">W,</HI> escheþe <HI REND="italic">J,</HI> asked <HI REND="italic">B</HI>—of his l. <HI REND="italic">D,</HI> þe l. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>So þat me wolde is fellawes much good ofte do <MILESTONE N="20"/> <NOTE PLACE="foot">23 þat <HI REND="italic">f. B</HI>—moche <HI REND="italic">u. ö. BJ</HI>—o. <HI REND="italic">vor</HI> m. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>For his loue, and wel þe bet hi ferde ofte also; <NOTE PLACE="foot">24 and <HI REND="italic">f. B</HI>—w. <HI REND="italic">vor</HI> o. <HI REND="italic">B,</HI> alle <HI REND="italic">RCJ</HI>—hi f. þe b. <HI REND="italic">BmJ,</HI> hi furde þe b. <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—o. <HI REND="italic">f. mJW</HI>—for him a. <HI REND="italic">BmJW</HI></NOTE></L>
<L N="25">And nameliche þoru a maide, þat louede þis Gilbert faste, <NOTE PLACE="foot">25 þ.] for <HI REND="italic">m</HI>—on m. <HI REND="italic">BJ</HI>—þis G. l. <HI REND="italic">B,</HI> l. G. <HI REND="italic">s,</HI> G. l. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þe princes douȝter Amyraud, þat hire herte on him caste, <NOTE PLACE="foot">26 þat <HI REND="italic">f. R</HI>—hure <HI REND="italic">u. ö. C</HI>—herte] loue <HI REND="italic">E</HI>—up h. <HI REND="italic">DC,</HI> up h. <HI REND="italic">vor</HI> hi. he. <HI REND="italic">B</HI>—heo c. <HI REND="italic">s,</HI> al c. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þat louede him in derne loue, in gret mornynge and wo. <NOTE PLACE="foot">27 deorne <HI REND="italic">u. ö. D,</HI> durne <HI REND="italic">u. ö. W,</HI> gret <HI REND="italic">B,</HI> triwe <HI REND="italic">C</HI>—in g.] g. <HI REND="italic">D</HI>—mornyns <HI REND="italic">M</HI>—and in <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And þe princes eir heo was, for he nadde children na mo. <NOTE PLACE="foot">28 e.] heir <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—heo <HI REND="italic">rad. zu</HI> he <HI REND="italic">u. i. C</HI>—chyldryn <HI REND="italic">u. ö. B</HI>—no <HI REND="italic">u. ö. CW</HI></NOTE></L>
<L>And of hire he hadde lute blisse, and lute harm it was, <NOTE PLACE="foot">29-30 <HI REND="italic">f. s</HI>—her <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> hure <HI REND="italic">C</HI>—lite b. <HI REND="italic">BCJ</HI>—lite h. <HI REND="italic">BC</HI></NOTE></L>
<L N="30">For heo com to a betere ende, as ȝe schulleþ ihure þat cas. <NOTE PLACE="foot">30 heo] ȝhe <HI REND="italic">u. ö. B</HI>—scholleþ <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> ssalle <HI REND="italic">u. ö. CJ</HI>—ihere <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> hire <HI REND="italic">u. ö. J</HI>—þat] þe <HI REND="italic">u. ö. B</HI></NOTE></L>
<L>Þis maide, þat louede so þis Gilbert dernelich, <NOTE PLACE="foot">31 Þe m. <HI REND="italic">M</HI>—so l. faste <HI REND="italic">B</HI>—þ. G.] G. <HI REND="italic">s,</HI> þis man <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Heo spac, þo heo sei hire tyme, wiþ him priuelich <NOTE PLACE="foot">32 spec <HI REND="italic">u. ö. J</HI>—seiȝ <HI REND="italic">u. ö. BE,</HI> seȝ <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—hire <HI REND="italic">f. s</HI>—priueyliche <HI REND="italic">u. ö. RW,</HI> priuyliche <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And escte him of Engelond and of þe manere þere <NOTE PLACE="foot">33 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> esshte <HI REND="italic">D,</HI> axed <HI REND="italic">B,</HI> asked <HI REND="italic">s,</HI> esste <HI REND="italic">C,</HI> esseþe <HI REND="italic">J,</HI> eschte <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And of þe lif of cristendom and wat hor bileue were. <MILESTONE N="30"/> <NOTE PLACE="foot">34 l.] b. <HI REND="italic">D</HI>—c.] cristene men <HI REND="italic">CW</HI>—what <HI REND="italic">u. ö. BC</HI>—b.] l. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="35">Þe manere of Engelond þis Gilbert hire tolde fore, <NOTE PLACE="foot">35 m. þo <HI REND="italic">D</HI>—þis <HI REND="italic">f. Ds</HI></NOTE></L>
<L>And þat þe toun het Londone þat he was on ibore, <NOTE PLACE="foot">36 A. þe <HI REND="italic">M</HI>—hyȝt <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> of <HI REND="italic">D</HI>—on] of DB, in <HI REND="italic">mW</HI></NOTE></L>
<L><PB N="17" REF="18"/>
And þe bileue of cristene men and þe blisse wyþ∣oute ende, <NOTE PLACE="foot">37 þe bi. of c. m. a.] þat c. m. scholden habbe <HI REND="italic">R,</HI> þat c. m. schulen habbe <HI REND="italic">E</HI>—w.] at þan <HI REND="italic">R,</HI> aten <HI REND="italic">E,</HI> and þan <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>In heuene scholde hor mede be, wan hi scholde henne wende. <NOTE PLACE="foot">38 cholle h. m. be <HI REND="italic">B,</HI> schal h. m. be <HI REND="italic">W,</HI> riche to wonye <HI REND="italic">R,</HI> riche to wonen <HI REND="italic">E</HI>—wen <HI REND="italic">M</HI>—schulle <HI REND="italic">W,</HI> ssolleþ <HI REND="italic">J,</HI> dude <HI REND="italic">D, f. s</HI>—hane <HI REND="italic">u. ö. C</HI></NOTE></L>
<L>"Woldestou", quaþ þis maide þo, "hoso bede it þe, <NOTE PLACE="foot">39 Wolstu <HI REND="italic">J,</HI> Wostou <HI REND="italic">BC</HI>—q.] seide <HI REND="italic">u. ö. s</HI>—Þo <HI REND="italic">f. M,</HI> do <HI REND="italic">J</HI>—how <HI REND="italic">J</HI>—bode it <HI REND="italic">MEC,</HI> hit b. <HI REND="italic">B,</HI> hit wolde b. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="40">Þolie deþ for þi lordes loue?" þis Gilbert sede:"ȝe"! <NOTE PLACE="foot">40 Dolie <HI REND="italic">u. ö. J,</HI> þoly <HI REND="italic">u. ö. BE,</HI> Þole <HI REND="italic">u. ö. D</HI>—þin <HI REND="italic">u. ö. DC</HI>—louerdes <HI REND="italic">u. ö. DCW,</HI> godes <HI REND="italic">R</HI>—þis] and <HI REND="italic">R, f. EC</HI>—seide <HI REND="italic">DBEW</HI></NOTE></L>
<L>And þat him were swiþe lef, hoso him þerto broȝte. <NOTE PLACE="foot">41 þ. h. w. þat s. <HI REND="italic">J,</HI> þ. me s. <HI REND="italic">E</HI>—leof <HI REND="italic">u. ö. DCW</HI>—woso <HI REND="italic">u. ö. RC,</HI> whoso <HI REND="italic">u. ö. DBEW</HI>—him] me <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þo heo him isai so studefast, heo was longe in þoȝte. <NOTE PLACE="foot">42 him is. so s.] herde þis (þat <HI REND="italic">R</HI>) <HI REND="italic">s</HI>—w.] stod <HI REND="italic">mJW</HI>—þouȝte <HI REND="italic">u. ö. DBCJ</HI></NOTE></L>
<L>"Ichulle", heo sede, "al mi lond bileue for loue of þe <NOTE PLACE="foot">43 Ich wole <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> Ich wolde <HI REND="italic">RC,</HI> Icholde <HI REND="italic">u. ö. EJ</HI>—bileuen <HI REND="italic">u. ö. E,</HI> leue <HI REND="italic">DB</HI></NOTE></L>
<L>And cristene womman bicome, ȝif þu wost spousi me."<MILESTONE N="40"/> <NOTE PLACE="foot">44 womon <HI REND="italic">u. ö. E</HI>—wolst <HI REND="italic">W,</HI> wolt <HI REND="italic">C,</HI> woldest <HI REND="italic">DEJ</HI>—spouse <HI REND="italic">u. ö. M,</HI> spousen <HI REND="italic">u. ö. E</HI></NOTE></L>
<L N="45">Þo þis Gilbert ihurde þis, he was in gret þoȝt <NOTE PLACE="foot">45 herde þ. <HI REND="italic">u. ö. Bs</HI> —w.] stod <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And feinede his word her and þer and ne grantede al noȝt <NOTE PLACE="foot">46 alle <HI REND="italic">vor</HI> ne <HI REND="italic">B, f. W</HI></NOTE></L>
<L>And sede, he was al to hire wille, ac he moste him biþenche, <NOTE PLACE="foot">47 s. þat <HI REND="italic">R</HI>—alto] at <HI REND="italic">s</HI>—ac] bot <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—him <HI REND="italic">f. W</HI></NOTE></L>
<L>For he was ȝut sore adrad of wommannes wrenche. <NOTE PLACE="foot">48 w. ȝ. s. a.] a. ȝ. <HI REND="italic">s,</HI> stronge he dradde ȝ. <HI REND="italic">C,</HI> stronge he dradde him ȝ. <HI REND="italic">J</HI>—womans <HI REND="italic">B,</HI> wommane <HI REND="italic">MCJ,</HI> wymmen <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>He drof forþ mid faire biheste, þis maide longede sore <NOTE PLACE="foot">49 d. hire <HI REND="italic">RW</HI>—euer <HI REND="italic">f. BmJ,</HI> euer <HI REND="italic">W</HI>—mid f. b.] þus <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="50">And louede þis Gilbert derneliche euer þe leng þe more. <NOTE PLACE="foot">50 þ. G.] him <HI REND="italic">BmJW</HI>—and e. <HI REND="italic">s</HI>—þe l.] so l. <HI REND="italic">MR</HI>—þe m. so m. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Gilbert and is felawes seyþþe, as god þe grace sende,</L>
<L><PB N="18" REF="19"/>
Prison breke and binyȝte out of þe lond wende. <NOTE PLACE="foot">52 Þe p. <HI REND="italic">s</HI>—a. <HI REND="italic">f. s.</HI>—ben. <HI REND="italic">u. ö. J</HI>—hem w. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þe reue amorwe, þat hem scholde to hor labour lede,</L>
<L>He nuste, þo he miste hem, wat him was to rede. <MILESTONE N="50"/> <NOTE PLACE="foot">54 N. he <HI REND="italic">W,</HI> N. <HI REND="italic">s</HI>—þo <HI REND="italic">bis</HI> to] what hem was for wo þerof forto <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="55">Faste he siwede after hem, he and oþer mo, <NOTE PLACE="foot">55 suwed <HI REND="italic">u. ö. DR,</HI> seued <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> suede <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—hem <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L>Ac ar hi come to cristene men, hi ne miȝte hem ouergo. <NOTE PLACE="foot">56 Ac <HI REND="italic">am Rande J, f. C</HI>—as] er <HI REND="italic">u. ö. D, vor</HI> hi <HI REND="italic">s, f. B</HI>—c. m.] cristendom <HI REND="italic">R</HI>—hi ne] me ne <HI REND="italic">BCJW,</HI> hi <HI REND="italic">s</HI>—hem <HI REND="italic">vor</HI> m. <HI REND="italic">E, vor</HI> o. <HI REND="italic">J</HI>—noȝt ofgo <HI REND="italic">DBCJW</HI></NOTE></L>
<L>Wen hi ne miȝte hem oftake, aȝen hi turnde þo <NOTE PLACE="foot">57 Ac w. <HI REND="italic">CW,</HI> And w. <HI REND="italic">BJ</HI>—hi] he <HI REND="italic">E,</HI> men <HI REND="italic">B</HI>—m. h. noȝt oft. <HI REND="italic">DJ,</HI> m. h. noȝt ouert. <HI REND="italic">B,</HI> m. noȝt oft. <HI REND="italic">W,</HI> spedde noȝt <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And dude hor beste aȝen þe prince, ac arst hem was wel wo. <NOTE PLACE="foot">58 <HI REND="italic">f. B</HI>—hor] is <HI REND="italic">E</HI>—a.] raþer <HI REND="italic">s,</HI> euereft <HI REND="italic">W</HI>—wel] ful <HI REND="italic">s, f. W</HI></NOTE></L>
<L>Þat maide made deol inouȝ, þat heo was euer ibore, <NOTE PLACE="foot">59 Þe m. <HI REND="italic">u. ö. ECW</HI>—makede <HI REND="italic">u. ö. W,</HI> m. þo <HI REND="italic">BCJ</HI>—ynow <HI REND="italic">u. i. s,</HI> ynou <HI REND="italic">u. i. C</HI>—e. <HI REND="italic">vor</HI> h. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L N="60">For al þe joie of þisse lyue, hire þoȝte, heo hadde forlore. <NOTE PLACE="foot">60 hi] ȝeo <HI REND="italic">D</HI>—forl.] il. <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Heo wep and made muche deol, þat me ne hurde neuer more <NOTE PLACE="foot">61 so moche <HI REND="italic">DW,</HI> so meche <HI REND="italic">u. ö. B, f. sJ</HI>—doyle <HI REND="italic">u. ö. R,</HI> d. ynou <HI REND="italic">J</HI>—ne h.] nuste <HI REND="italic">m</HI>—of mo. <HI REND="italic">DBmJ</HI></NOTE></L>
<L>Ne telle of womman, þat me wuste, þat loue aboȝte so sore. <NOTE PLACE="foot">62 <HI REND="italic">f. W</HI>—t. of] herde of no <HI REND="italic">R,</HI> herde ich neuer of no <HI REND="italic">E</HI>—þ. me wiste <HI REND="italic">u. ö. JW,</HI> þ. me weste <HI REND="italic">u. ö. C, f. s</HI>—l. a.] bo. l. <HI REND="italic">Dm</HI></NOTE></L>
<L>For bynyȝte heo wende alone, heo nuste woderward, <MILESTONE N="60"/> <NOTE PLACE="foot">63 Forþ h. w. b. <HI REND="italic">E</HI>—a.] awey <HI REND="italic">R, f. E</HI>—whodew. <HI REND="italic">E,</HI> wurw. <HI REND="italic">M,</HI> whydirw. <HI REND="italic">B,</HI> whirw. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>And of spense wiþ hire nome, to seche þis Gilbert. <NOTE PLACE="foot">64 of <HI REND="italic">bis</HI> n.] nadde sp. w. h. non <HI REND="italic">M</HI>—þis <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="65">And bileuede hire gret heritage and hire kun also <NOTE PLACE="foot">65 A.] Heo <HI REND="italic">s</HI>—al h. g. <HI REND="italic">BCJW,</HI> al h. <HI REND="italic">E,</HI> h. <HI REND="italic">R</HI>—h. kinne <HI REND="italic">u. ö. DB,</HI> h. heiȝ k. <HI REND="italic">E,</HI> h. heiȝ kin <HI REND="italic">u. ö. R</HI></NOTE></L>
<L>And ne sparede for no sorwe, þat heo miȝte come to, <NOTE PLACE="foot">66 none <HI REND="italic">u. ö. BC</HI>—s.] wo <HI REND="italic">s,</HI> eritage <HI REND="italic">C</HI>—he <HI REND="italic">M,</HI> hire <HI REND="italic">DC,</HI> hire <HI REND="italic">vor</HI> c. <HI REND="italic">B,</HI> hire <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">sW</HI></NOTE></L>
<L>Ne for siknesse ne for deþ ne for honger ne for wo <NOTE PLACE="foot">67 sekn. <HI REND="italic">u. ö. BEJ</HI>—h.] sorewe <HI REND="italic">W</HI>—f. wo] wo <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L><PB N="19" REF="20"/>
Ne for peril in þe see ne alonde no þe mo, <NOTE PLACE="foot">68 <HI REND="italic">f. BW</HI>—a.] on l. <HI REND="italic">E,</HI> in þe l. <HI REND="italic">R</HI>—no] na <HI REND="italic">u..ö. J,</HI> neuer <HI REND="italic">R,</HI> ner <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Ne þat heo scholde among cristene men vilore þen an hound beo, <NOTE PLACE="foot">69 Ne þ.] And so <HI REND="italic">R,</HI> So as <HI REND="italic">E</HI>—v. þan <HI REND="italic">CJ,</HI> vilere þan <HI REND="italic">W,</HI> veylor þan <HI REND="italic">B,</HI> fouler þan <HI REND="italic">s</HI>—an] eny <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="70">Ne þat hi ne knewe hire spech noȝt, ne heo wuste wur teo, <NOTE PLACE="foot">70 Ne hi <HI REND="italic">M,</HI> For non <HI REND="italic">s</HI>—noȝt <HI REND="italic">f. DR</HI>—þat h. w. <HI REND="italic">CJ,</HI> h. nuste <HI REND="italic">W,</HI> nuste <HI REND="italic">DB,</HI> heo <HI REND="italic">E</HI>—wur] whoder <HI REND="italic">Dm,</HI> whoderward <HI REND="italic">BW,</HI> whiþerward <HI REND="italic">J</HI>—to t. <HI REND="italic">DBs</HI></NOTE></L>
<L>Ne were heo scholde þis Gilbert alyue finde ouȝt, <NOTE PLACE="foot">71 <HI REND="italic">f. B</HI>—were] whether <HI REND="italic">u. ö. DB,</HI> whar <HI REND="italic">u. ö. CW,</HI> ȝit <HI REND="italic">u. ö. s</HI>—he <HI REND="italic">r CJW</HI> (<HI REND="italic">männl. nur bei D</HI>)—s. <HI REND="italic">bis</HI> f.] wolde hire spousi ȝif heo him founde <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ne were he hire wolde spouse, wen heo hadde him isouȝt. <NOTE PLACE="foot">72 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> whan ȝeo him hadde al aboute in wide contreis isouȝt <HI REND="italic">D</HI>—hire <HI REND="italic">vor</HI> sp. <HI REND="italic">BCW, nach</HI> sp. <HI REND="italic">m</HI>—him ha. al <HI REND="italic">CW,</HI> ha. al <HI REND="italic">BsJ</HI></NOTE></L>
<L>Ac naþeles heo wende forþ myd wel good pas. <NOTE PLACE="foot">73 <HI REND="italic">f. B</HI>—Ac] And <HI REND="italic">CJW, f. s</HI>—hire f. <HI REND="italic">J</HI>—m.] wiþ <HI REND="italic">u. ö. DJW</HI>—wel] ful <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Hou þinkeþ ȝou, nas heo hardi? Certes, me þencþ, heo was!<MILESTONE N="70"/> <NOTE PLACE="foot">74 H.] Non <HI REND="italic">ECJ</HI>—þencheþ <HI REND="italic">DB,</HI> þincþ <HI REND="italic">CJW,</HI> segge <HI REND="italic">R,</HI> sigge <HI REND="italic">E</HI>—n.] was <HI REND="italic">RC</HI>—ha. oȝt <HI REND="italic">C,</HI> noȝt ha. <HI REND="italic">J,</HI> ha. noȝt <HI REND="italic">W</HI>—C.] for gode <HI REND="italic">DBCJW, f. s</HI>—þynkeþ <HI REND="italic">BR,</HI> þincþ <HI REND="italic">DECJW</HI>—þat h. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="75">Heo eode and escte to Engelond and gret peril an honde nom, <NOTE PLACE="foot">75 eo.] ȝeode <HI REND="italic">u. ö. DBJ,</HI> wende <HI REND="italic">u. ö. m,</HI> nom <HI REND="italic">W</HI>—E. and] Londone <HI REND="italic">s</HI>—heo n. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>So þat wiþ pine and wo inouȝ atenende þur heo com. <NOTE PLACE="foot">76 wiþ] in <HI REND="italic">BmJW</HI>—atelaste <HI REND="italic">W</HI>—þuder <HI REND="italic">u. ö. RC,</HI> þider <HI REND="italic">u. ö. DE,</HI> þer <HI REND="italic">J, f. BW</HI></NOTE></L>
<L>And heo al þur com, heo ne couþe englisc non <NOTE PLACE="foot">77 A. <HI REND="italic">f. M</HI>—þo h. elles þ. c. <HI REND="italic">DCJ,</HI> þo h. was alles þ. icome <HI REND="italic">W,</HI> euer as heo wende <HI REND="italic">s</HI>—e. word <HI REND="italic">BmJW</HI></NOTE></L>
<L>Bote "Londone, Londone" to escche, wurward gon. <NOTE PLACE="foot">78 to g. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And þerþoru me teiȝte hire þe wei, so þat heo þur com <NOTE PLACE="foot">79 tauȝte <HI REND="italic">u. ö. s,</HI> taȝte <HI REND="italic">u. ö. JW</HI>—þe w. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—þuder h. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="80">And eode aboute as a best, þat ne couþe no wisdom.</L>
<L>As heo were of anoþer world, þat folc þicke inouȝ <NOTE PLACE="foot">81 worled <HI REND="italic">J,</HI> wordle <HI REND="italic">u. ö. W</HI></NOTE></L>
<L><PB N="20" REF="21"/>
To biholde such a moppisch best aboute hire drouȝ. <NOTE PLACE="foot">82 a such <HI REND="italic">CJ</HI>—faste a. h. <HI REND="italic">J,</HI> a. h. þer <HI REND="italic">W,</HI> a. h. wel faste <HI REND="italic">B,</HI> a. h. þicke it <HI REND="italic">C,</HI> þicke to h. <HI REND="italic">s,</HI> faste þider <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And namelich ȝonge children and wilde boies also, <NOTE PLACE="foot">83 ȝ. <HI REND="italic">f. Bm</HI>—boiȝes <HI REND="italic">u. ö. E</HI></NOTE></L>
<L>For þe wonder hi siwede hire and scornede hire þerto; <MILESTONE N="80"/> <NOTE PLACE="foot">84 þe <HI REND="italic">f. s</HI>—hi <HI REND="italic">f. s</HI>—si. hire aboute <HI REND="italic">D</HI>—sc. hire] sc. <HI REND="italic">ME</HI></NOTE></L>
<L N="85">So þat myd noise and cri inouȝ atenende bicas <NOTE PLACE="foot">85 in. <HI REND="italic">f. s</HI>—at.] as hit fel <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Heo com bifore þulke hous, þat þis Gilbert inne was, <NOTE PLACE="foot">86 bif. þ.] aȝen þ. <HI REND="italic">ECJW,</HI> aȝens þ. <HI REND="italic">R,</HI> at þat ilke <HI REND="italic">B</HI>—þat] þer <HI REND="italic">W,</HI> as <HI REND="italic">B</HI>—i. <HI REND="italic">f. BW</HI></NOTE></L>
<L>As seint Thomas was seiþe ibore—gracious was þat cas. <NOTE PLACE="foot">87 As] And <HI REND="italic">BCW,</HI> Þat <HI REND="italic">D, f. s</HI>—þer seiþe <HI REND="italic">s,</HI> s. inne <HI REND="italic">DJ,</HI> s. þer inne <HI REND="italic">C,</HI> inne <HI REND="italic">W</HI>—g.] joyful <HI REND="italic">W</HI>—c.] pas <HI REND="italic">DJ</HI></NOTE></L>
<L>Þer is nou an hospital arered of seint Thomas.<NOTE N="1)" PLACE="foot">Diese Bemerkung, die weder in der Quelle noch in Fassung a steht, gibt leider keinen festen Anhalt für die Datierung wenigstens dieses Teils der Legende. "nou" konnte sicher auch noch gesagt werden, wenn schon eine ziemlich lange Zeit seit dem Bau des Hospitals ver∣strichen war. Zur Geschichte des Hospitals vgl: 'The Story of London' by Henry B. Wheatley, London 1904 S. 191; 'Old and New London' Thornbury-Walford. London Paris New York ohne Jahreszahl VI S. 89. Mr. Roberts, der jetzige Sekretär von St. Thomas' Hospital, hatte die Güte, mir folgende Mitteilung zugehen zu lassen:
The actual foundation of St. Thomas's Hospital is obscure, but we have a record that St. Thomas's Hospital was rebuilt by Peter de Roche in 1215, the original wooden structure having been burned down in 1204. The Institution was completely reendowed by Peter de Roche, who was then Archbishop of Winchester. He moved the Hospital from its ancient site adjoining the present Southwark Cathedral, which was then known as the Abbey of St. Mary Ovarie, nearer to the site of the old Bermondsey Abbey, which the ancient Hospital of St. Thomas was connected with.
The hospital was rebuilt several times up to the date of the disen∣dowment of all Monasteries and other Religious Houses by Henry VIII and reendowed in 1553 on the ancient site and in old building by Ed∣ward VI. It was moved from its old site in 1866 and finally after an inter∣regnum in the Surrey Gardens reached its present new building in 1874.
Schon zehn Jahre nach dem Tode des Erzbischofs forderte Gilbert Foliot, der bitterste Feind des Heiligen, zum Bau des Hospitals auf. Sein Brief an die Kirche von London ist abgedruckt: R. A. Thompson, 'Thomas Beket, Martyr Patriot', London 1889 S. 321.</NOTE> <NOTE PLACE="foot">88 nouþe <HI REND="italic">u. ö. JW,</HI> nouȝ <HI REND="italic">B</HI>—h.] osp. <HI REND="italic">u. ö. WB</HI>—arerd <HI REND="italic">u. ö. W,</HI> irered <HI REND="italic">BC,</HI> irerd <HI REND="italic">u. ö. J</HI></NOTE></L>
<L><PB N="21" REF="22"/>
As Richard, his mon, wyþinne was, þe noise he hurde þere. <NOTE PLACE="foot">89 h. m. <HI REND="italic">f. BmJW</HI>—þerin <HI REND="italic">sW</HI>—þe n. he h.] and herd þe n. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="90">Out he wende forte awaite, wat þat wonder were. <NOTE PLACE="foot">90 w.] ȝede <HI REND="italic">BRJW</HI>—fort <HI REND="italic">B</HI>—wo.] noise <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>He stod, þo he hire ikneu, as mon, þat were forlore. <NOTE PLACE="foot">91 a m. <HI REND="italic">DC</HI>—f.] il. <HI REND="italic">DR.</HI> l. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>In gret wonder he wende him in and tolde is lord fore. <NOTE PLACE="foot">92 he orn in <HI REND="italic">W,</HI> in he orn <HI REND="italic">BECJ,</HI> in he com <HI REND="italic">R</HI>—l.] maister <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þis Gilbert hadde wonder gret, ac þe enchesun he þoȝte. <MILESTONE N="90"/> <NOTE PLACE="foot">93 h.] þoyȝte <HI REND="italic">C</HI>—g. <HI REND="italic">f. s</HI>—þen e. <HI REND="italic">u. ö. DJ,</HI> þench. <HI REND="italic">u. ö. E,</HI> þan e. <HI REND="italic">u. ö. R,</HI> þanch. <HI REND="italic">C</HI>—he þo. <HI REND="italic">s,</HI> wel he þo. <HI REND="italic">BCJW</HI></NOTE></L>
<L>He het Richard, þat he hire nome and myd a good wif broȝte <NOTE PLACE="foot">94 het <HI REND="italic">bis</HI> n.] let nyme hire in <HI REND="italic">s</HI>—m.] amid <HI REND="italic">W,</HI> wiþ Ds</NOTE></L>
<L N="95">Þer biside, þat wiþ fair semblaunt and good conten∣ance hire nom. <NOTE PLACE="foot">95 <HI REND="italic">f. B</HI>—Þo b. <HI REND="italic">M</HI>—þat] and <HI REND="italic">s, f. C</HI>—f. <HI REND="italic">f. EC</HI>—a. g. c.] fair inouȝ a. <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">W,</HI> þe wif <HI REND="italic">s</HI>—inne n. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Atenende þo þis Gilbert bifore þis maide com. <NOTE PLACE="foot">96 Atenyn <HI REND="italic">B,</HI> Suþ <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Þat maide fel adoun iswowe, as sone as heo him isei, <NOTE PLACE="foot">97 ful <HI REND="italic">u. ö. RW</HI>—ad.] upriȝt <HI REND="italic">BCJW, f. s</HI>—iswoȝe <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—of sone as <HI REND="italic">J,</HI> anon þo m, þo <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat deol it was among þat folc, þat þer stode nei. <NOTE PLACE="foot">98 Þe d. <HI REND="italic">E,</HI> D. <HI REND="italic">R</HI>—it <HI REND="italic">f. BmJW</HI>—al þat <HI REND="italic">f. CJW,</HI> al <HI REND="italic">f. B</HI>—s. hire þer <HI REND="italic">D,</HI> þo þer was so <HI REND="italic">B,</HI> þer was <HI REND="italic">mJ,</HI> þer was þo <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þis Gilbert heold him somdel stille, as him noþing nere. <NOTE PLACE="foot">99 Þ. <HI REND="italic">f. s</HI>—him h. <HI REND="italic">DCW,</HI> stod him <HI REND="italic">M</HI>—so. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="100">Ac six biscopes þulke tyme at Seint Poules þer were, <NOTE PLACE="foot">100 Ac] And <HI REND="italic">r</HI>—six] seue <HI REND="italic">E</HI>—þer] þo <HI REND="italic">B, f. W</HI></NOTE></L>
<L>As it were at a parlement for neode of þe londe. <NOTE PLACE="foot">101 gret p. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þis Gilbert in þis wonder cas him gan understonde. <NOTE PLACE="foot">102 Þis <HI REND="italic">f. s</HI>—w. <HI REND="italic">f. s</HI>—h. g. to <HI REND="italic">E,</HI> he g. h. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>He wende and tolde hem euerich del, red of hem to afonge. <NOTE PLACE="foot">103 He w.] And ȝeode <HI REND="italic">BmJW</HI>—h. e. d.] e. d. <HI REND="italic">BW,</HI> þe biscopes al <HI REND="italic">s</HI>—of h.] al <HI REND="italic">W, f. E</HI>—af.] f. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Þerof alle hem wondrede and in conseil stode longe. <MILESTONE N="100"/> <NOTE PLACE="foot">104 And þ. al. h. w. <HI REND="italic">B,</HI> Þ. h. w. al. <HI REND="italic">W,</HI> A. þ. w. <HI REND="italic">s,</HI> Þ. hi were in wonder grete <HI REND="italic">D</HI>—and <HI REND="italic">f. M</HI>—stude <HI REND="italic">u. ö. J</HI></NOTE></L>
<L N="105"><PB N="22" REF="23"/>
Þe biscop furst of Chichester his auys sede þanne, <NOTE PLACE="foot">105 verst <HI REND="italic">u. ö. C, f. s</HI>—seide <HI REND="italic">u. ö. DJ</HI></NOTE></L>
<L>Þat it was bitoknynge of god and noȝt of manne, <NOTE PLACE="foot">106 Þ. hit w. t. of g. <HI REND="italic">DJ,</HI> Þat hit is a t. of g. <HI REND="italic">B,</HI> Þat it a bitokne of g. is <HI REND="italic">C,</HI> Þis is he sede a t. of g. <HI REND="italic">s</HI>—of eorþliche m. <HI REND="italic">D,</HI> no m. <HI REND="italic">B,</HI> of synne <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And þat god wolde, hi were ispoused, and such cas sende þerfore, <NOTE PLACE="foot">107 A. þ. g. w. þ. <HI REND="italic">B,</HI> A. g. w. þ. <HI REND="italic">W,</HI> A. þ. he w. þ. <HI REND="italic">C,</HI> A. w. <HI REND="italic">s</HI>—such] þat <HI REND="italic">s</HI>—god se. <HI REND="italic">E</HI>—þ.] fore <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>And þat þer miȝte som holi child bitwene hem beo ibore. <NOTE PLACE="foot">108 A. þ. <HI REND="italic">f. s</HI>—ben <HI REND="italic">u. ö. DBJW</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore hi alle radde and bitwene hem gonne biseo, <NOTE PLACE="foot">109 al. hi r. <HI REND="italic">BCJW,</HI> þe biscopis r. <HI REND="italic">s</HI>—bit. h. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="110">Þat þis Gilbert hire scholde spouse, ȝif heo wolde cristene beo; <NOTE PLACE="foot">110 þis <HI REND="italic">f. s</HI>—sc. hi. <HI REND="italic">BR</HI>—w. <HI REND="italic">f. W</HI>—cristenyd <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>So þat þis maide amorwe bifore þis biscopes com.</L>
<L>Hi radde hire for Gilbertes loue afonge cristendom. <NOTE PLACE="foot">112 hire þo <HI REND="italic">D</HI>—to a. <HI REND="italic">BW</HI></NOTE></L>
<L>"Wel fayn", quaþ þis maide þo, "ȝif he me wolde spouse ouȝt. <NOTE PLACE="foot">113 W. fawe <HI REND="italic">CJW,</HI> W. Faste <HI REND="italic">B,</HI> Fawe <HI REND="italic">s,</HI> Bliþeliche <HI REND="italic">D</HI>—quad <HI REND="italic">u. i. B,</HI> sede <HI REND="italic">s</HI>—þo <HI REND="italic">f. s</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">J,</HI> wole <HI REND="italic">m</HI>—o. <HI REND="italic">f. J</HI></NOTE></L>
<L>For ȝe mowe wel understonde, ȝif ic it nadde iþouȝt, <MILESTONE N="110"/> <NOTE PLACE="foot">114 w. ȝe m. <HI REND="italic">E,</HI> ȝe m. w. þat <HI REND="italic">B,</HI> ȝe m. w. alle <HI REND="italic">J,</HI> ȝe m. alle <HI REND="italic">CW</HI>—u.] wyten <HI REND="italic">R,</HI> iwiten <HI REND="italic">E</HI>—ic it n. so <HI REND="italic">s,</HI> ic n. þat <HI REND="italic">BCW,</HI> þat ic it n. <HI REND="italic">J</HI>—iþ. <HI REND="italic">f. J</HI></NOTE></L>
<L N="115">I nadde noȝt bileued al my kun, ne so wide him isouȝt, <NOTE PLACE="foot">115 no. <HI REND="italic">f. B</HI>—bleued <HI REND="italic">B,</HI> leued <HI REND="italic">u. ö. s,</HI> ilefte <HI REND="italic">D</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI>—ne so] and <HI REND="italic">s</HI>—h. <HI REND="italic">f. J</HI>—soȝt <HI REND="italic">u. ö. s</HI></NOTE></L>
<L>Ne myd honger ne myd oþer wo so dere him abouȝt." <NOTE PLACE="foot">116 ne m.] and <HI REND="italic">B</HI>—o. <HI REND="italic">f. sJ</HI>—him so d. <HI REND="italic">W,</HI> so d. him habbe <HI REND="italic">D,</HI> so d. his loue <HI REND="italic">sB</HI>—ib. <HI REND="italic">u. ö. DEC</HI></NOTE></L>
<L>Þis maide ibaptised was among þes biscopes echon, <NOTE PLACE="foot">117 w. ib. <HI REND="italic">s</HI>—a. þ. b.] bifore þe b. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And heie men of þe lond þer were ek moni on <NOTE PLACE="foot">118 þerate of <HI REND="italic">BCJW</HI>—ek <HI REND="italic">f. DBW</HI>—meni <HI REND="italic">u. ö. W</HI></NOTE></L>
<L>For reuerence of þe heie kunne and of þe gentil blod also, <NOTE PLACE="foot">119 þe h.] hure <HI REND="italic">s</HI>—ken <HI REND="italic">u. ö. J</HI>—and] for <HI REND="italic">C</HI>—þe g.] þe <HI REND="italic">D,</HI> hur hey <HI REND="italic">R,</HI> hire <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="120"><PB N="23" REF="24"/>
Of wam heo com. and for heo was semee and fair þerto. <NOTE PLACE="foot">120 heo c.] þat maide c. <HI REND="italic">s</HI>—f. h. w. euer s. a. <HI REND="italic">J,</HI> s. w. a. <HI REND="italic">B,</HI> h. w. <HI REND="italic">s</HI>—fair] hende <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Of þis biscopes hi were anon ispoused in þe place. <NOTE PLACE="foot">121 a. <HI REND="italic">f. DR</HI>—in þulk p. <HI REND="italic">s,</HI> þer in þat p. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ech mon mai soþlich segge, þat þer was godes grace: <NOTE PLACE="foot">122 so. se.] se. wel <HI REND="italic">RECJW,</HI> se. <HI REND="italic">R</HI>—gode <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>For þe furste nyȝt afterward bitwene hem biȝute was <NOTE PLACE="foot">123 þer a. <HI REND="italic">DC,</HI> a. <HI REND="italic">J,</HI> after <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þe gode child, of wam we speke, þe holi seint Thomas. <MILESTONE N="120"/> <NOTE PLACE="foot">124 g. <HI REND="italic">f. s</HI>—wan <HI REND="italic">u. ö. R,</HI> whom <HI REND="italic">u. ö. E</HI>—speken <HI REND="italic">u. ö. E</HI>—h.] g. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="125">Þis Gilbert anon amorwe so gret wille him com to <NOTE PLACE="foot">125 an. <HI REND="italic">f. sW</HI></NOTE></L>
<L>To wende eft to þe holi lond, þat he nuste, wat to do. <NOTE PLACE="foot">126 W. <HI REND="italic">E</HI>—e. <HI REND="italic">f. s</HI>—to do] do <HI REND="italic">MW</HI></NOTE></L>
<L>Of his wiue was his meste care, hou he miȝte fram hire beo ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">127 wif <HI REND="italic">d. ü.</HI>—w. h. m. c.] he cared <HI REND="italic">s</HI>—he <HI REND="italic">f. W</HI>—from <HI REND="italic">u. ö. mJW</HI></NOTE></L>
<L>And was so ȝong and ne couþe of þe londes manere noȝt. <NOTE PLACE="foot">128 noþing ne <HI REND="italic">D</HI>—m.] lawe <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>So muche he carede derneliche, þat it was deol to se. <NOTE PLACE="foot">129 m. <HI REND="italic">f. s</HI>—deol hit w. <HI REND="italic">s,</HI> it d. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="130">His wif was ek in grete þoȝte, warfor it miȝte be, <NOTE PLACE="foot">130 Heo was <HI REND="italic">M</HI>—ek <HI REND="italic">f. MW</HI>—g. <HI REND="italic">f. s</HI>—warof <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>And dradde, þat it were for hire, þat hi were ispoused so. <NOTE PLACE="foot">131 þat hi] for heo <HI REND="italic">E</HI>—so] þo <HI REND="italic">BEC</HI></NOTE></L>
<L>Ne mai no mon clene telle of here beire derne wo! <NOTE PLACE="foot">132 myȝt <HI REND="italic">BR</HI>—c. t.] t. wel <HI REND="italic">R,</HI> t. <HI REND="italic">E</HI>—d. <HI REND="italic">f. Ds</HI></NOTE></L>
<L>Þis ȝonge wif nolde fine on hire lord to grede,</L>
<L>Forte þencheson of his sor al clanlich he hire sede, <MILESTONE N="130"/> <NOTE PLACE="foot">134 of h. sor] of h. wo <HI REND="italic">vor</HI> þe e. <HI REND="italic">s</HI>—al clenl. <HI REND="italic">B,</HI> c. <HI REND="italic">vor</HI> se. <HI REND="italic">D</HI>—he hire] hire <HI REND="italic">DBsJ, f. C</HI></NOTE></L>
<L N="135">And hou his care was al for hire to þe holi lond to wende. <NOTE PLACE="foot">135 A. his c. <HI REND="italic">B,</HI> he seide hit <HI REND="italic">s</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI>—to w.] he þouȝte w.</NOTE></L>
<L>"Sire", quaþ þis gode wif, "our lord his grace þe sende! <NOTE PLACE="foot">136 q.] seide <HI REND="italic">sW</HI>—go. <HI REND="italic">f. s</HI>—h. gr. þe] is gr. <HI REND="italic">E,</HI> gr. þe <HI REND="italic">DBR</HI></NOTE></L>
<L>Lute we haweþ togadere ibe and lute joie afonge <NOTE PLACE="foot">137 habbeþ <HI REND="italic">u. ö. DBRCW,</HI> habbe <HI REND="italic">u. ö. E</HI>—to∣gedere <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> togaþere <HI REND="italic">u. ö. J</HI></NOTE></L>
<L><PB N="24" REF="25"/>
After my pine and anguisse, þat grete were and stronge. <NOTE PLACE="foot">138 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> And if þu wendest þane wey oute þu worst wel longe <HI REND="italic">W</HI>—myne <HI REND="italic">u. ö. Dm</HI>—pynes a. <HI REND="italic">BCJ, f. s</HI>—anguises <HI REND="italic">DECJ</HI>—g.] bitter <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>And noȝt for þan ic bidde þe, ȝif þu hast wille and þoȝt <NOTE PLACE="foot">139 A.] Ac <HI REND="italic">EW</HI>—ic b. þe] goud sire <HI REND="italic">s</HI>—hauest <HI REND="italic">u. ö. B</HI>—W. a. þ.] yþ. <HI REND="italic">R,</HI> in þ. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="140">In our lordes seruice to wende, ne bilef for me noȝt! <NOTE PLACE="foot">140 seruise <HI REND="italic">u. ö. DBmJ</HI>—to] þu <HI REND="italic">B</HI>—w. and <HI REND="italic">B</HI>—ne bilef it <HI REND="italic">CJ,</HI> ne lef hit <HI REND="italic">W,</HI> ne leue þu <HI REND="italic">vor</HI> no. <HI REND="italic">R,</HI> ne lef þu <HI REND="italic">vor</HI> no. <HI REND="italic">E,</HI> ne leue þu hit <HI REND="italic">vor</HI> no. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>For ic hopie, þat our lord, þat me haþ iwust herto, <NOTE PLACE="foot">141 hope <HI REND="italic">u. ö. Bs</HI>—o.] mi <HI REND="italic">W</HI>—iwust ȝut <HI REND="italic">MJ,</HI> iwissed ȝut <HI REND="italic">B</HI>—hedirto <HI REND="italic">u. ö. B</HI></NOTE></L>
<L>Þe wile þat i ne kneu him noȝt, þat ȝut he wole also, <NOTE PLACE="foot">142 W. <HI REND="italic">R</HI>—n. þ.] þ. <HI REND="italic">sW</HI>—ȝ. <HI REND="italic">vor</HI> a. <HI REND="italic">M,</HI> ȝet <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>For nou icham on of his. Þerfore ic bidde þe, <NOTE PLACE="foot">143 And ek n. i. a. <HI REND="italic">BW,</HI> And ek i. a. n. <HI REND="italic">D,</HI> And beter f. i. a. <HI REND="italic">s,</HI> And beter nou i. a. <HI REND="italic">C,</HI> And beder nou i. a. <HI REND="italic">u. ö. J</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif þu wolt wende in his seruice, ne bilef noȝt for me!<MILESTONE N="140"/> <NOTE PLACE="foot">144 w. in h. s.] in h. s. <HI REND="italic">RC,</HI> him seruen <HI REND="italic">E</HI>—ne lef <HI REND="italic">E,</HI> ne b. hit <HI REND="italic">CJ,</HI> ne lef hit <HI REND="italic">W,</HI> ne bleue hit <HI REND="italic">B,</HI> ne leue þu hit <HI REND="italic">D,</HI> lete þu <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L N="145">Ac bilef me Richard, þi mon, þat my wardeyn mowe beo, <NOTE PLACE="foot">145 man <HI REND="italic">rmJW</HI>—may <HI REND="italic">R,</HI> m. <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þat knoweþ me and my langage, forte ic þe eft iseo." <NOTE PLACE="foot">146 Þ.] And <HI REND="italic">M</HI>—me wel a. <HI REND="italic">CJ, f. s</HI>—e. þe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Gilbert, þo he hurde þis, in gret joie was ido. <NOTE PLACE="foot">147 i.] þo <HI REND="italic">Bs</HI></NOTE></L>
<L>He ordeinde wel his hous and his meynye also <NOTE PLACE="foot">148 w.] þo <HI REND="italic">D</HI>—meyne <HI REND="italic">mJW</HI></NOTE></L>
<L>And his wif, hou heo libbe scholde, forte god sende oþer sonde, <NOTE PLACE="foot">149 A. h. w. f. <HI REND="italic">s</HI>—heo] hy <HI REND="italic">s</HI>—sc. l. <HI REND="italic">s,</HI> sc. liue <HI REND="italic">u. ö. J</HI></NOTE></L>
<L N="150">And wende forþ a godes name toward þe holi londe <NOTE PLACE="foot">150 him f. <HI REND="italic">D, f. s</HI></NOTE></L>
<L>And was oute þreo ȝer and an half, ar he aȝen com. <NOTE PLACE="foot">151 A. w.] hit w. <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">R,</HI> w. <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">E</HI>—er <HI REND="italic">u. ö. DW,</HI> or <HI REND="italic">R</HI>—aȝ.] hom <HI REND="italic">EC,</HI> hom <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Þo he com hom, he fond his sone a good goinge grom, <NOTE PLACE="foot">152 And þo <HI REND="italic">B</HI>—hom c. <HI REND="italic">D,</HI> c. <HI REND="italic">s</HI>—goinge] ȝong <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þriuinge fair and manlich, so eny child miȝte beo. <NOTE PLACE="foot">153 Þeoinge <HI REND="italic">CJW,</HI> Þeoinde <HI REND="italic">E,</HI> Þende <HI REND="italic">B,</HI> ȝonge <HI REND="italic">R</HI>—a. f. a. <HI REND="italic">M</HI>—so] as <HI REND="italic">s</HI>—any <HI REND="italic">u. ö. s</HI>—c. <HI REND="italic">f. Ds</HI></NOTE></L>
<L><PB N="25" REF="26"/>
Ech mon tolde him pris, þat him miȝte iseo. <MILESTONE N="150"/> <NOTE PLACE="foot">154 grete p. <HI REND="italic">D</HI>—m. h. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="155">Wel he wex and wel iþei and to ech godnesse drouȝ. <NOTE PLACE="foot">155 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> Of London his fader was a god euene man <HI REND="italic">L</HI> (<HI REND="italic">s.</HI> 209 <HI REND="italic">Fassung a</HI>)—hit <HI REND="italic">BRCJ</HI>—wax <HI REND="italic">u. ö. DEC</HI>—w. iþ.] iþ. <HI REND="italic">mJ</HI></NOTE></L>
<L>Ȝong he was to lore iset and spedde wel inouȝ. <NOTE PLACE="foot">156 hit w. <HI REND="italic">BRCJ,</HI> Þis child w. <HI REND="italic">vor</HI> ȝ. <HI REND="italic">L</HI>—l.] skole <HI REND="italic">W</HI>—s. w. in.] swiþe wel bigan <HI REND="italic">L</HI> = 210 <HI REND="italic">Fassung a</HI></NOTE></L>
</LG>
</DIV2>
<DIV2 TYPE="part">
<HEAD>Lebensgeschichte des Thomas Beket.</HEAD>
<HEADNOTE><P>(nach allen Hss.<NOTE N="1)" PLACE="foot">Überschrift nur Laud 108, vgl. S. 13.</NOTE>)</P></HEADNOTE>
<LG>
<L N="157">His moder him wolde al dai rede and ofte him crie, <MILESTONE N="(211)"/><NOTE N="2)" PLACE="foot">Zählung nach <HI REND="italic">Horstmann</HI> EETS (<HI REND="italic">H</HI>).</NOTE> <NOTE PLACE="foot">157 Js <HI REND="italic">C</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> moþer, <HI REND="italic">J,</HI> modur <HI REND="italic">V,</HI> modir <HI REND="italic">B</HI>—w. h. <HI REND="italic">G,</HI> w. <HI REND="italic">s</HI>—a∣dai <HI REND="italic">BC,</HI> ad. <HI REND="italic">nach</HI> r. D—r. and <HI REND="italic">f. s</HI>—wel ofte <HI REND="italic">u,</HI> often <HI REND="italic">L,</HI> faste <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>To lede chaste lyf and clene and fleo lecherie <NOTE PLACE="foot">158 Ch. lyf to le. a. c. <HI REND="italic">GS,</HI> Ch. lyf a. c. forto le. <HI REND="italic">H</HI>—and <HI REND="italic">f. D</HI>—fle <HI REND="italic">C,</HI> flei <HI REND="italic">L,</HI> fleon <HI REND="italic">E,</HI> to fle <HI REND="italic">R,</HI> to fle al <HI REND="italic">B,</HI> to <HI REND="italic">f.</HI> sunne of <HI REND="italic">M,</HI> forsake <HI REND="italic">u,</HI> oute of <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And louie tofore alle þing god and seynte Marie <NOTE PLACE="foot">159 louien <HI REND="italic">H,</HI> loue <HI REND="italic">GVnR,</HI> louen <HI REND="italic">u. ö. E</HI>—bifore <HI REND="italic">HGL,</HI> afore <HI REND="italic">J,</HI> for <HI REND="italic">C,</HI> ouer <HI REND="italic">s</HI>—al oþer <HI REND="italic">LCJ,</HI> al oþur <HI REND="italic">u. ö. HV,</HI> al oþir <HI REND="italic">u. ö. S</HI></NOTE></L>
<L N="160">And seruie hem and holi churche and bileue alle folie. <NOTE PLACE="foot">160 A. <HI REND="italic">f. s</HI>—serue <HI REND="italic">GL,</HI> seruen <HI REND="italic">u. ö. VE,</HI>—ham <HI REND="italic">C,</HI> hom <HI REND="italic">J,</HI> h. god <HI REND="italic">S</HI>—a.] in <HI REND="italic">r</HI>—chirche <HI REND="italic">u. i. GVML,</HI> cherch <HI REND="italic">u. i. B</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> bileuen <HI REND="italic">H,</HI> leue <HI REND="italic">DW,</HI> leuen <HI REND="italic">S,</HI> leten <HI REND="italic">E,</HI> forsake <HI REND="italic">G</HI>—al] ech <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þis child, þei it were ȝong, wel þis understod; <NOTE PLACE="foot">161 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> þeiȝ <HI REND="italic">DE,</HI> þeih <HI REND="italic">S,</HI> þauh <HI REND="italic">V,</HI> þogh <HI REND="italic">G</HI>—hit <HI REND="italic">VDBR,</HI> he <HI REND="italic">GE</HI>—ȝung <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—ful w. <HI REND="italic">SVn,</HI> fol w. <HI REND="italic">C,</HI> swiþe w. <HI REND="italic">H</HI>—þat <HI REND="italic">s</HI>—onderst. <HI REND="italic">B,</HI> unþerst. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>For seli child is sone ilered, þer he wole be good. <NOTE PLACE="foot">162 lered <HI REND="italic">GL</HI>—þ. as he <HI REND="italic">r,</HI> þare h. <HI REND="italic">HEC,</HI> þ. hit <HI REND="italic">s,</HI> þ. it <HI REND="italic">LC,</HI> þat <HI REND="italic">S</HI>—willeþ <HI REND="italic">L,</HI> þynkeþ <HI REND="italic">S,</HI> þinqþ <HI REND="italic">J,</HI> þenkeþ <HI REND="italic">VsC,</HI> þenkes <HI REND="italic">G,</HI> þenchez <HI REND="italic">H</HI>—beo <HI REND="italic">rad. zu</HI> be <HI REND="italic">u. i. C,</HI> beo <HI REND="italic">LDW,</HI> ben <HI REND="italic">B,</HI> beon <HI REND="italic">H,</HI> bi <HI REND="italic">V,</HI> to be <HI REND="italic">v</HI>—god <HI REND="italic">GLECJW,</HI> guod <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> goud <HI REND="italic">u. ö. R</HI></NOTE></L>
<L>Þo þis child was bet in elde of two and twenti ȝer, <NOTE PLACE="foot">163 þat <HI REND="italic">s</HI>—bet <HI REND="italic">f. MSs</HI>—in eolde <HI REND="italic">D,</HI> on ylde <HI REND="italic">E,</HI> in betere e. <HI REND="italic">M</HI>—and of <HI REND="italic">HGVBJ</HI>—to <HI REND="italic">HEJ,</HI> ȝeer <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L><PB N="26" REF="27"/>
His moder wende out of this lyue, þat him louede so muche er. <MILESTONE N="160"/><NOTE N="1)" PLACE="foot">Zählung nach <HI REND="italic">Black</HI> (<HI REND="italic">W</HI>).</NOTE> <NOTE PLACE="foot">164 Js <HI REND="italic">CE</HI>—w. o. l. <HI REND="italic">D,</HI> deiede <HI REND="italic">R,</HI> deiȝede <HI REND="italic">E</HI>—so m. <HI REND="italic">nach</HI> þ. <HI REND="italic">uECW,</HI> so mych <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> so <HI REND="italic">D,</HI> so wel <HI REND="italic">L</HI>—her <HI REND="italic">HGDs</HI></NOTE></L>
<L N="165">Þis child wolde go leng to scole, ac his fader him nolde finde; <NOTE PLACE="foot">165 þat <HI REND="italic">R,</HI> þe <HI REND="italic">E</HI>—go lenger to sc. <HI REND="italic">Gn,</HI> go lengore to sc. <HI REND="italic">SV,</HI> l. to sc. go <HI REND="italic">W,</HI> lengore gon to sc. <HI REND="italic">H,</HI> ha lerned l. <HI REND="italic">E,</HI> lerny <HI REND="italic">R</HI>—is <HI REND="italic">u. ö. HSC,</HI> þe <HI REND="italic">s</HI>—n. him <HI REND="italic">GS,</HI> h. n. not <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>For child, þat haþ his moder vorlore, his help is muche bihinde. <MILESTONE N="(220)"/> <NOTE PLACE="foot">166 Vor <HI REND="italic">ME</HI>—a. c. <HI REND="italic">V,</HI> þat c. <HI REND="italic">H,</HI> þe c. <HI REND="italic">D</HI>—has <HI REND="italic">G, f. HVE</HI>—is <HI REND="italic">HSEJ,</HI> þe <HI REND="italic">L</HI>—ilore <HI REND="italic">SDBW,</HI> ilore <HI REND="italic">nach</HI> haþ <HI REND="italic">RCJ,</HI> lore <HI REND="italic">nach</HI> haþ <HI REND="italic">L,</HI> lorn <HI REND="italic">nach</HI> haþ <HI REND="italic">G,</HI> forleost <HI REND="italic">H,</HI> leost <HI REND="italic">vor</HI> is <HI REND="italic">E,</HI> left <HI REND="italic">vor</HI> his <HI REND="italic">V</HI>—is <HI REND="italic">u. ö. HSEC,</HI> þe <HI REND="italic">R</HI>—m.] neiȝ <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þis child þoru his fader heste, as mon, þat oþer red not, <NOTE PLACE="foot">167 þe <HI REND="italic">s</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> þoruȝ <HI REND="italic">HD,</HI> þurȝ <HI REND="italic">G,</HI> þorw <HI REND="italic">Vn,</HI> þurf <HI REND="italic">W,</HI> bi <HI REND="italic">s</HI>—man <HI REND="italic">HSnR,</HI> a man <HI REND="italic">DC,</HI> on <HI REND="italic">E</HI>—o.] wit o. <HI REND="italic">G,</HI> no <HI REND="italic">rW</HI>—reit <HI REND="italic">J</HI>—ne wot <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Seruede a borgeis of þe toun and his acountes wrot <NOTE PLACE="foot">168 burgeis <HI REND="italic">MW.</HI> burges <HI REND="italic">GR,</HI> bories <HI REND="italic">S</HI>—þe t.] londone <HI REND="italic">J</HI>—ac <HI REND="italic">V</HI>—acomptes <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>So longe, þat he com to court and was in good offis <NOTE PLACE="foot">169 longede <HI REND="italic">E</HI>—cam <HI REND="italic">u. ö. HS</HI>—god <HI REND="italic">GDLECJ</HI>—offiz <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="170">Wiþ þe erchebiscop of Canterburi, sire Tebaud good and wis. <NOTE PLACE="foot">170 Wit <HI REND="italic">GBRJ</HI>—þerchebisshop <HI REND="italic">L,</HI> þe archebischop <HI REND="italic">u. i. W,</HI> erche∣bisschop <HI REND="italic">E</HI>—<HI REND="italic">u. i.:</HI> Caunturbury <HI REND="italic">VB,</HI> Canterbere <HI REND="italic">J</HI>—Tibaud <HI REND="italic">C,</HI> Thebaut <HI REND="italic">VC</HI></NOTE></L>
<L>He seruede him so hendelich, þat in a lutel stounde <NOTE PLACE="foot">171 hendiliche <HI REND="italic">S</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> litel <HI REND="italic">SGLs,</HI> luytel <HI REND="italic">VH,</HI> lite <HI REND="italic">BC,</HI> lute <HI REND="italic">JW</HI>—stonde <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>He made him as his conseiler, so studefast he him founde. <NOTE PLACE="foot">172 makede <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> m. <HI REND="italic">nach</HI> him <HI REND="italic">SG</HI>—al his <HI REND="italic">SGLCJ,</HI> his <HI REND="italic">HVE</HI>—conseler <HI REND="italic">M,</HI> chaunceler <HI REND="italic">SVR</HI>—studeuast <HI REND="italic">CJ,</HI> stedefast <HI REND="italic">LRW,</HI> stidfast <HI REND="italic">G,</HI> trewe <HI REND="italic">V,</HI> treuwe <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>His erchedekene he made him seþþe and dude al bi his rede. <NOTE PLACE="foot">173 H.] As <HI REND="italic">C,</HI> Hey <HI REND="italic">E</HI>—herced. <HI REND="italic">S,</HI> erchedeken <HI REND="italic">G</HI>—siþe <HI REND="italic">u. i. L.</HI> suþþe <HI REND="italic">u. i. BRCJ,</HI> siþen <HI REND="italic">u. i. GV,</HI> þo <HI REND="italic">D</HI>—is <HI REND="italic">HSEJ</HI></NOTE></L>
<L><PB N="27" REF="28"/>
Swiþe wel gan þis erchedekene holi churche lede <MILESTONE N="170"/> <NOTE PLACE="foot">174 S. w.] Wel trewliche <HI REND="italic">D,</HI> And suþ <HI REND="italic">B</HI>—gon <HI REND="italic">V,</HI> bigan <HI REND="italic">HG,</HI> gan <HI REND="italic">nach</HI> e. <HI REND="italic">s</HI>—þe e. <HI REND="italic">S</HI>—bilede <HI REND="italic">H,</HI> to l. <HI REND="italic">GVB</HI></NOTE></L>
<L N="175">And stifliche huld up hire riȝt, as alle men iseie, <NOTE PLACE="foot">175 stifly <HI REND="italic">G,</HI> stilleliche <HI REND="italic">LCJ</HI>—<HI REND="italic">u. i.:</HI> hold <HI REND="italic">SB,</HI> heold <HI REND="italic">HV,</HI> held <HI REND="italic">GLC</HI>—op h. r. <HI REND="italic">HJ,</HI> up h. riȝtes <HI REND="italic">W,</HI> hire up <HI REND="italic">Ss,</HI> hit to r. <HI REND="italic">G</HI>—meni men <HI REND="italic">W,</HI> mony mon <HI REND="italic">MB</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> seiȝe <HI REND="italic">E,</HI> isoȝe <HI REND="italic">V,</HI> isegh <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And þerof nolde þolie no wrong, þei he scholde þer∣fore deie. <MILESTONE N="(230)"/> <NOTE PLACE="foot">176 þarof <HI REND="italic">H,</HI> þ. <HI REND="italic">nach</HI> þolie <HI REND="italic">S,</HI> þer <HI REND="italic">B</HI>—n. he <HI REND="italic">HG</HI>—dolie <HI REND="italic">J,</HI> þole <HI REND="italic">VL</HI>—no <HI REND="italic">f. nm</HI>—þ. he s. <HI REND="italic">f. D</HI>—þerf. <HI REND="italic">f. LDm</HI>—forto deie <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Wel ofte he wende to Rome for holi churche also. <NOTE PLACE="foot">177 Ofte <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Suche prelates nou to vewe þer beþ on erþe ido! <NOTE PLACE="foot">178 prelatis <HI REND="italic">R,</HI> prelatus <HI REND="italic">HV,</HI> prelatz <HI REND="italic">DL</HI>—n. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">Gs,</HI> nouþe <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">H</HI>—v.] <HI REND="italic">u. i. SB,</HI> fewe <HI REND="italic">d. ü.</HI>—an e. <HI REND="italic">B,</HI> on eorþe, an eorþe <HI REND="italic">C,</HI> an erde <HI REND="italic">J,</HI> on e. <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">S,</HI> an urþe <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">W,</HI> here on eorþe <HI REND="italic">D,</HI> in office <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>So þat þe duc of Normandie imad was al in peys <NOTE PLACE="foot">179 <HI REND="italic">nach</HI> 180 <HI REND="italic">H</HI>—So þ. <HI REND="italic">f. H,</HI> duyk <HI REND="italic">u. ö. HV</HI>—Nordm. <HI REND="italic">J</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> made <HI REND="italic">GLs,</HI> ymaked <HI REND="italic">HW</HI>—pes <HI REND="italic">SGnmCW</HI></NOTE></L>
<L N="180">Henry, kyng of Engelond after Steuene þe Bleis. <NOTE PLACE="foot">180 So þat H. <HI REND="italic">H</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> Englond <HI REND="italic">GRC,</HI> Ingel. <HI REND="italic">B</HI>—aftur <HI REND="italic">u. i. V,</HI> efter <HI REND="italic">u. ö. C,</HI> a frer <HI REND="italic">L</HI><NOTE N="1)" PLACE="foot"><HI REND="italic">H. war St.'s Neffe.</HI></NOTE>—Stephene <HI REND="italic">B,</HI> sire S. <HI REND="italic">H</HI>—Bles <HI REND="italic">Gs,</HI> Belees <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þis king Henry, þe ȝonge kyng, þo he to londe com, <NOTE PLACE="foot">181 <HI REND="italic">nach</HI> 82 <HI REND="italic">MW</HI>—Þe <HI REND="italic">GV, f. s</HI>—k. H.] H. <HI REND="italic">W</HI>—ȝ. k.] ȝ. <HI REND="italic">HG,</HI> gode <HI REND="italic">W</HI>—Londone <HI REND="italic">SR,</HI><NOTE N="2)" PLACE="foot"><HI REND="italic">Fassung b</HI> 75: Engelond] Londone <HI REND="italic">s.</HI></NOTE> cam <HI REND="italic">u. i. H</HI></NOTE></L>
<L>Louede muche wel to do and gode men to him nom. <NOTE PLACE="foot">182<NOTE N="3)" PLACE="foot"><HI REND="italic">Die Quelle lautet:</HI> archiepiscopo suspectam habente novi regis adolescentiam, quam pravorum hominum consilia pervertere moliebantur. Rob. IV. 272.</NOTE> L. he <HI REND="italic">M</HI>—mychel <HI REND="italic">u. ö. L,</HI> wel m. <HI REND="italic">S</HI>—to d. w. <HI REND="italic">s</HI>—nam <HI REND="italic">u. i. H,</HI> he n. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And fondede to habbe good conseil and wis þuru al his miȝte, <NOTE PLACE="foot">183 fondeþe <HI REND="italic">u. ö. J</HI>—to habben <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> to haue <HI REND="italic">u. ö. GV,</HI> h. <HI REND="italic">sCJ,</HI> haue <HI REND="italic">L</HI>—goede <HI REND="italic">u. ö. L</HI>—þ.] bi <HI REND="italic">umJ,</HI> wiþ <HI REND="italic">L</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Forto holde riche and pore and ech mon to riȝte. <MILESTONE N="180"/> <NOTE PLACE="foot">184 forte <HI REND="italic">V,</HI> vorte <HI REND="italic">u. ö. M</HI>—holden <HI REND="italic">u. ö. HSE</HI>—poure <HI REND="italic">RC,</HI> pouere <HI REND="italic">H</HI>—e. man <HI REND="italic">u. ö. SDRW,</HI> ych m. <HI REND="italic">u. i. G,</HI> euerech man <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> uche anon <HI REND="italic">V,</HI> alle men <HI REND="italic">L,</HI> men <HI REND="italic">E</HI>—his r. <HI REND="italic">VM,</HI> here r. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="185"><PB N="28" REF="29"/>
Of þe erchedekene saint Thomas me tolde him sone inouȝ, <NOTE PLACE="foot">185 sa. sa. <HI REND="italic">L,</HI> sein <HI REND="italic">u. ö. SCJ, f. HBsW,</HI>—men <HI REND="italic">u. ö. HGn</HI>—<HI REND="italic">u. i.:</HI> inouh <HI REND="italic">VL,</HI> inou <HI REND="italic">SCJ,</HI> inow <HI REND="italic">s,</HI> inogh <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Hou he was stable and wis and to alle godnesse drouȝ. <MILESTONE N="(240)"/> <NOTE PLACE="foot">186 How <HI REND="italic">u. i. sG</HI>—s.] s. man <HI REND="italic">u</HI>—a. w.] iwis <HI REND="italic">C</HI>—godnisse <HI REND="italic">u. ö. W</HI></NOTE></L>
<L>Þoru þe archebischopes grant he makede him chaun∣celer, <NOTE PLACE="foot">187 made <HI REND="italic">u. ö. SGV LmJ</HI>—his c. <HI REND="italic">SGV LmJ</HI></NOTE></L>
<L>For euer me mot him abowe, þat habbeþ mest power. <NOTE PLACE="foot">188 e.] nede <HI REND="italic">S</HI>—me] man <HI REND="italic">u. ö., H</HI>—to h. <HI REND="italic">V, f. Ss</HI>—abouwie <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> abuy <HI REND="italic">J</HI>—habbeþ <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> haþ <HI REND="italic">u. ö. LRC,</HI> has <HI REND="italic">u. i. G</HI>—most <HI REND="italic">u. ö. GVL</HI></NOTE></L>
<L>Þo seint Thomas was iturned from offis of holi chirche <NOTE PLACE="foot">189 sire T. <HI REND="italic">R,</HI> þis holi mon <HI REND="italic">v</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> fram <HI REND="italic">HB,</HI> fro <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L N="190">To a gret offis of þe world, þer after he moste wurche. <NOTE PLACE="foot">190 a <HI REND="italic">f. M</HI>—wordle <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—þare <HI REND="italic">u. i. H</HI>—wirche <HI REND="italic">u. ö. nE,</HI> werche <HI REND="italic">u. ö. CJ</HI></NOTE></L>
<L>Al to nobleie of þe world his contenaunce he broȝte, <NOTE PLACE="foot">191 continaunce <HI REND="italic">u. ö. us</HI></NOTE></L>
<L>Þat me ne huld nower so prout mon, þei oþer were in his þoȝte. <NOTE PLACE="foot">192 Þ. <HI REND="italic">bis</HI> mon] Of swich porture neuere man iholde nas <HI REND="italic">H,</HI> Þat no mon of such porture was holden <HI REND="italic">G,</HI> Þat man of swich porture nas neuer non <HI REND="italic">S</HI>—he o. w. <HI REND="italic">D,</HI> it w. o. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ more nobleie he rod inouȝ, þan he was iwoned to do: <NOTE PLACE="foot">193 in <HI REND="italic">f. MLs</HI>—þen <HI REND="italic">u. ö. GV</HI>—iwonet <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> wont <HI REND="italic">u. ö. VB</HI></NOTE></L>
<L>His loreyns were of golde, stiropes and spores also; <MILESTONE N="190"/> <NOTE PLACE="foot">194 lorenys <HI REND="italic">M</HI>—al of g. <HI REND="italic">SD,</HI> of seluer <HI REND="italic">Vm,</HI> of siluer <HI REND="italic">u. ö. L,</HI> al of seluer <HI REND="italic">HGJ</HI>—his st. <HI REND="italic">S,</HI> stirops <HI REND="italic">u. ö. BC,</HI> stirapes <HI REND="italic">HV,</HI> stiraps <HI REND="italic">u. ö. E,</HI> stirop <HI REND="italic">MJ</HI>—a. sporis <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> a. sporen <HI REND="italic">u. ö. M,</HI> a. spore <HI REND="italic">E,</HI> of seluer <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="195">Þe plei he siwede of houndes and of haukes inouh: <NOTE PLACE="foot">195 <HI REND="italic">bis</HI> 199 <HI REND="italic">f. V</HI>—Þe] Þat <HI REND="italic">DBC, f. H</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> seued <HI REND="italic">B,</HI> sued <HI REND="italic">L,</HI> suwed <HI REND="italic">R,</HI> sweþe <HI REND="italic">J</HI>—hondes <HI REND="italic">u. ö. C,</HI> hauekes <HI REND="italic">v</HI>—ha. also <HI REND="italic">W,</HI> ho. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>As men þoȝte, in ech pointe to alle pride he drouh. <MILESTONE N="(250)"/> <NOTE PLACE="foot">196 euerich <HI REND="italic">HSCJ</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> prude <HI REND="italic">EC,</HI> prute <HI REND="italic">SDRJW,</HI> pruyte <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ac in his herte hit was anoþer, hou so he him euere bere, <NOTE PLACE="foot">197 Bote <HI REND="italic">u. ö. HG, f. DE</HI>—heorte <HI REND="italic">u. ö. HC,</HI> hurte <HI REND="italic">u. i. W</HI>—h. w.] he w. <HI REND="italic">L,</HI> he þouȝte <HI REND="italic">E</HI>—he him] he hit <HI REND="italic">vor</HI> so <HI REND="italic">D</HI>—e. <HI REND="italic">f. LmJ</HI></NOTE></L>
<L><PB N="29" REF="30"/>
And euer chast þoru all þing he was, hou so it euer were, <NOTE PLACE="foot">198 A. <HI REND="italic">f. Ls</HI>—he w. <HI REND="italic">f. r</HI>—so e. it <HI REND="italic">W,</HI> hit e. <HI REND="italic">D,</HI> so it <HI REND="italic">mJS,</HI> so þei <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And euer he was for holi chirche and for pouere men also <NOTE PLACE="foot">199 pore <HI REND="italic">u. ö. SDLR</HI></NOTE></L>
<L N="200">Aȝen þe prute courtiours, þat hem wolde out misdo. <NOTE PLACE="foot">200 Aȝein <HI REND="italic">u. ö. GVL</HI>—proude <HI REND="italic">u. ö. LE,</HI> luþere <HI REND="italic">H</HI>—conteckours <HI REND="italic">W</HI>—w. h. <HI REND="italic">s</HI>—o. <HI REND="italic">f. m</HI>—m.] do <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>To holde up þe riȝte of holi chirche so much wo he gan driue <NOTE PLACE="foot">201-2 <HI REND="italic">f. m</HI>—wo <HI REND="italic">f. S</HI>—g.] con <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>Aȝen þe prute courteours, þat him anuyde of his liue, <NOTE PLACE="foot">202 A.] Of <HI REND="italic">S</HI>—p.] luþer <HI REND="italic">u. ö. u,</HI> liþer <HI REND="italic">W</HI>—h. a.] a. h. <HI REND="italic">HW,</HI> h. was wo <HI REND="italic">B,</HI> h. dide <HI REND="italic">L,</HI> h. uneþe <HI REND="italic">J,</HI> he was weori <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>As he þe erchebiscop tolde wepinge wel sore <NOTE PLACE="foot">203 Also he <HI REND="italic">H</HI>—wepinde <HI REND="italic">HSVEJ,</HI> and wepande <HI REND="italic">G</HI> (d <HI REND="italic">in Schreibung ähnlich</HI> g)—swiþe s. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And oþer ofte in priuete, þat louede him þe more. <MILESTONE N="200"/> <NOTE PLACE="foot">204 to oþ. <HI REND="italic">D</HI>—wel þe <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="205">He wilnede mest of alle þing and on ouro lord gan crie, <NOTE PLACE="foot">205 m. of] ouer <HI REND="italic">s</HI>—l.] ladi <HI REND="italic">E</HI>—he g. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þat he moste wiþ honur bileue þulke bailie <MILESTONE N="(260)"/> <NOTE PLACE="foot">206 bil.] <HI REND="italic">u. ö.:</HI> l. <HI REND="italic">B,</HI> to l. <HI REND="italic">D</HI>—<HI REND="italic">u. ö:</HI> þat ilke <HI REND="italic">B,</HI> þilke <HI REND="italic">LEJ,</HI> þat <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And ech oþer seruice of court wiþ þe kinges gode wille, <NOTE PLACE="foot">207 uche <HI REND="italic">u. i. V,</HI> euerich <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> alle <HI REND="italic">D,</HI> of <HI REND="italic">s</HI>—godes <HI REND="italic">M, f. s</HI></NOTE></L>
<L>For he ne miȝte paie his court, bote he wolde his soule aspille. <NOTE PLACE="foot">208 ne m. nouȝt <HI REND="italic">HSBCJ,</HI> m. not <HI REND="italic">L,</HI> mouhte not <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—his c. p. <HI REND="italic">HSV,</HI> þe c. p. <HI REND="italic">G,</HI> þe world p. <HI REND="italic">s</HI>—w.] scholde <HI REND="italic">SLW, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Ac þe king him fond so stable and so good con∣seiler, <NOTE PLACE="foot">209 <HI REND="italic">nach</HI> 211 <HI REND="italic">S</HI>—Ac] Bot <HI REND="italic">L,</HI> And <HI REND="italic">G,</HI> Vor <HI REND="italic">S</HI>—a c. <HI REND="italic">B, u. ö.:</HI> conseler <HI REND="italic">G,</HI> conceler <HI REND="italic">LR</HI></NOTE></L>
<L N="210">Þat he nolde make for noþing non oþer chanseler. <NOTE PLACE="foot">210 <HI REND="italic">vor</HI> 212 <HI REND="italic">noch einmal eingeschoben S</HI>—f. n. m. <HI REND="italic">S,</HI> m. no wys <HI REND="italic">R,</HI> m. iwis <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>He ne truste to non so muche, ne þer nas non so hei, <NOTE PLACE="foot">211 He t. <HI REND="italic">G,</HI> He trustende <HI REND="italic">V</HI>—to no man <HI REND="italic">u,</HI> non <HI REND="italic">L</HI>—ne non þ. nas <HI REND="italic">D,</HI> þ. nas non <HI REND="italic">J,</HI> ne þer was non <HI REND="italic">V,</HI> ne þat nas non <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þat so muche wuste is priuetes, ne þat him were so nei. <NOTE PLACE="foot">212 Þat he <HI REND="italic">v</HI>—so m. <HI REND="italic">nach</HI> wu. <HI REND="italic">s, vor</HI> ne <HI REND="italic">GH</HI>—wu.] tolde <HI REND="italic">HS,</HI> to. <HI REND="italic">nach</HI> p. <HI REND="italic">G</HI>—of is <HI REND="italic">Ls</HI>—ne <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="30" REF="31"/>
So muche he caste his herte on him, þat in his warde he gan do <NOTE PLACE="foot">213 c. his he.] trist <HI REND="italic">s</HI>—to him <HI REND="italic">nach</HI> m. s—þ.] and <HI REND="italic">G, f. L</HI>—in] on <HI REND="italic">W</HI>—his w. he let do <HI REND="italic">H,</HI> w. con him do <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>His eldeste sone sire Henri and his eir also, <MILESTONE N="210"/> <NOTE PLACE="foot">214 eoldest <HI REND="italic">u. ö. DC</HI> eldostone <HI REND="italic">M,</HI> ylduste <HI REND="italic">u. ö. R</HI>—a.] he was <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="215">Þat he were his wardeyn and his ordeinour, <NOTE PLACE="foot">215 a. al <HI REND="italic">Hm</HI>—o.] gouvernour <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>To wissi him after his wille to þe kynges honour. <MILESTONE N="(270)"/> <NOTE PLACE="foot">216 <HI REND="italic">u. ö:</HI> wisse <HI REND="italic">LR,</HI> wissen <HI REND="italic">GVBE</HI>—him <HI REND="italic">f. M</HI>—A. h. w. <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">v,</HI> alto h. w. <HI REND="italic">L</HI>—and to þe <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng wende into Normandie to sojourni þere <NOTE PLACE="foot">217 i.] to <HI REND="italic">SEW</HI>—forto s. <HI REND="italic">GL,</HI> to seo tourney <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And bileuede his sone wiþ seint Thomas, þat he his wardein were. <NOTE PLACE="foot">218 <HI REND="italic">f. L</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> bylefte <HI REND="italic">SH,</HI> lafte <HI REND="italic">G</HI>—so.] eyr <HI REND="italic">R</HI>—wiþ <HI REND="italic">f. E</HI>—he <HI REND="italic">vor</HI> we. <HI REND="italic">D</HI>—wa.] keper <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Boþe þe fader and þe sone mest hor herte caste <NOTE PLACE="foot">219 þe f.] f. <HI REND="italic">B</HI>—m.] so moche <HI REND="italic">BW</HI>—herte] loue <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="220">Upe seint Thomas, þe holi mon, þe wule hit wolde ilaste. <NOTE PLACE="foot">220 Upon <HI REND="italic">G</HI>—þis h. m. <HI REND="italic">S, f. G</HI>—þe w.] while <HI REND="italic">DR</HI></NOTE></L>
<L>Þer nas non in Engelond, þat hadde so gret power <NOTE PLACE="foot">221 non] no mon <HI REND="italic">V,</HI> no mon <HI REND="italic">vor</HI> þat <HI REND="italic">S,</HI> mon <HI REND="italic">Hm</HI>—þ. h.] of <HI REND="italic">S</HI>—poer <HI REND="italic">u. ö. SLRJW</HI></NOTE></L>
<L>Of þe kinedom, as hadde seint Thomas, þat was þo chaunseler. <NOTE PLACE="foot">222 kened. <HI REND="italic">M,</HI> kingd. <HI REND="italic">VLJ,</HI> reaume <HI REND="italic">u. i. H,</HI> reume <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> reme <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> Engelonde <HI REND="italic">s</HI>—h.] was <HI REND="italic">S, f. sJ</HI>—þo] his <HI REND="italic">G, f. DEW</HI></NOTE></L>
<L>Hit bifel seþþe, þat sire Tebaud, as god þe grace sende, <NOTE PLACE="foot">223 seþþe] afterward <HI REND="italic">G</HI>—þ. s. T.] þer afterward <HI REND="italic">r</HI>—god þe] our lord <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>Erchbiscop of Canterbure, out of þis world wende. <MILESTONE N="220"/> <NOTE PLACE="foot">224 Þe e. <HI REND="italic">HSW,</HI> Þat þe <HI REND="italic">r</HI>—w.] lyf <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L N="225">Þe cri was sone wide aboute among þewe and freo, <NOTE PLACE="foot">225 ab. w. <HI REND="italic">G,</HI> ab. <HI REND="italic">s,</HI> w. couþ <HI REND="italic">M,</HI> ful w. couþ <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat seint Thomas scholde after him erchebiscop beo. <MILESTONE N="(280)"/></L>
<L>þe kyng also in Normandie, þo me tolde him þat cas, <NOTE PLACE="foot">227 in] at <HI REND="italic">V</HI>—of þ. c. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Anon bar his herte mest, to do þer seint Thomas. <NOTE PLACE="foot">228 ber <HI REND="italic">VJ</HI>—his] þe kynges <HI REND="italic">S</HI>—do þ. <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>Þe couent eke of Canterburi desirede him also; <NOTE PLACE="foot">229 Co. <HI REND="italic">M</HI>—e. <HI REND="italic">f. vLmJ</HI>—ek a. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="230"><PB N="31" REF="32"/>
So as ech mon it wolde, ibroȝt it was þerto. <NOTE PLACE="foot">230 And so as <HI REND="italic">B,</HI> So þat <HI REND="italic">G</HI>—e. m. w. <HI REND="italic">SG,</HI> mony mon hit w. <HI REND="italic">B,</HI> men w. <HI REND="italic">W,</HI> heiȝ men of þe lond hit w. <HI REND="italic">D,</HI> monye desirede <HI REND="italic">M</HI>—it was ib. <HI REND="italic">C,</HI> he w. ib. <HI REND="italic">uJ</HI></NOTE></L>
<L>At Westmunstre he was ichose to þulke heie power,</L>
<L>Þe fifte ȝer, þat he was imad chaunseler. <NOTE PLACE="foot">232 fifþe <HI REND="italic">s</HI>—maked <HI REND="italic">nur E</HI></NOTE></L>
<L>Of elde he was þulke tyme of four and fourti ȝer. <NOTE PLACE="foot">233 of <HI REND="italic">f. L</HI>—fourti] fifti <HI REND="italic">r,</HI> þritty <HI REND="italic">E</HI> (<HI REND="italic">s. Fehlerkritik</HI>)</NOTE></L>
<L>His owe deþ he afeng and his martirdom þer. <MILESTONE N="230"/> <NOTE PLACE="foot">234 owne <HI REND="italic">uDLE</HI>—af. þo <HI REND="italic">D,</HI> onderf. <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> undurf. <HI REND="italic">u. ö. V,</HI> resseyued <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—h. o. m. <HI REND="italic">LW</HI></NOTE></L>
<L N="235">For þe king was in Normandie, ipresented he was <NOTE PLACE="foot">235 F. þo <HI REND="italic">G,</HI> Þo <HI REND="italic">E, f. D</HI></NOTE></L>
<L>To his sone in Engelond, þo non oþer kyng nas. <MILESTONE N="(290)"/> <NOTE PLACE="foot">236 To Henry h. s. <HI REND="italic">u</HI>—þo] for <HI REND="italic">SV, f. GL</HI>—þer non <HI REND="italic">SG</HI>—þer nas <HI REND="italic">VLmJ</HI></NOTE></L>
<L>Ac þei hit were aȝen his wille, he nolde it noȝt forsake, <NOTE PLACE="foot">237 aȝenis his <HI REND="italic">B</HI>—noȝt <HI REND="italic">f. B</HI></NOTE></L>
<L>Ac he askede, in wuche manere þe crois he scholde take. <NOTE PLACE="foot">238 whoce <HI REND="italic">u. ö. E,</HI> what <HI REND="italic">S</HI>—þe cros <HI REND="italic">u. ö. L,</HI> þe c. <HI REND="italic">vor</HI> t. <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Me seide, he scholde afonge holi chirche so freo, <NOTE PLACE="foot">239 þat he <HI REND="italic">SGVD,</HI> him þat he <HI REND="italic">nJW,</HI> him þat me <HI REND="italic">C</HI>—so f. <HI REND="italic">f. J</HI></NOTE></L>
<L N="240">Þat he ne scholde under no mon bote under þe pope beo, <NOTE PLACE="foot">240 ne <HI REND="italic">f. M</HI>—no m.] namo <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Ne noþing þenche bote holde up holi chirche lawe. <NOTE PLACE="foot">241 n.] not <HI REND="italic">E</HI>—to h. <HI REND="italic">D</HI>—up <HI REND="italic">vor</HI> h. <HI REND="italic">B,</HI> up wel <HI REND="italic">HSV</HI>—bote <HI REND="italic">auch vor</HI> holi <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>"In þisse manere", quaþ seint Thomas, "ic hire afonge fawe." <NOTE PLACE="foot">242 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> quad <HI REND="italic">GL,</HI> sede <HI REND="italic">s</HI>—h.] hit <HI REND="italic">SGVDnmJ</HI></NOTE></L>
<L>A Witesonedai þis was, þat þis dede com to ende. <NOTE PLACE="foot">243 At W. <HI REND="italic">D,</HI> At Witesonetyd <HI REND="italic">LmJ,</HI> riȝt at Witesonetyd <HI REND="italic">vor</HI> þat <HI REND="italic">u</HI>—þ. d.] þis <HI REND="italic">E,</HI> hit <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Þis gode mon toward Canterburi anon bigan to wende. <MILESTONE N="240"/> <NOTE PLACE="foot">244 to C. <HI REND="italic">Ms</HI></NOTE></L>
<L N="245">Al þe contrei wiþ honur aȝen him com and drouȝ: <NOTE PLACE="foot">245 w.] him to <HI REND="italic">SGV,</HI> to don him <HI REND="italic">H</HI>—aȝen him] to h. <HI REND="italic">MBW,</HI> þider <HI REND="italic">S</HI>—com a.] anon <HI REND="italic">M,</HI> anon <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þer was for him in Canterburi joie and blisse inouȝ. <MILESTONE N="(300)"/></L>
<L>Þe dai of þe Trinite isacred he was <NOTE PLACE="foot">247 bischop is. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And afeng his dignite, þe gode mon seint Thomas. <NOTE PLACE="foot">248 A.] Ac <HI REND="italic">V</HI>—af.] toke <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="32" REF="33"/>
Sire Henry, þe kinges sone, was at his sacringe <NOTE PLACE="foot">249 at h.] <HI REND="italic">u. ö.:</HI> at þe <HI REND="italic">DR,</HI> ate <HI REND="italic">SECJ</HI></NOTE></L>
<L N="250">And sixtene biscopes eke, þis dede to ende bringe. <NOTE PLACE="foot">250 s.] <HI REND="italic">Quadrilogus:</HI> quatuor∣decim (comprovinciales episcopi interfuerant ipso qui consecrabatur archi∣praesule decimo quinto)—eke] also <HI REND="italic">s</HI>—to b. <HI REND="italic">J,</HI> forto b. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þo þis dede was ido, hi gonne to sende sone <NOTE PLACE="foot">251 to <HI REND="italic">f. HGVLmJ</HI></NOTE></L>
<L>After his pallion to Rome, as riȝt was to done. <NOTE PLACE="foot">252 To R. <HI REND="italic">vor</HI> af. <HI REND="italic">rBJ,</HI> To court <HI REND="italic">vor</HI> af. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Þe pope Alisaundre was þo at Mounpelers: <NOTE PLACE="foot">253 þe p. <HI REND="italic">vor</HI> þo <HI REND="italic">SGV,</HI> p. <HI REND="italic">vor</HI> þo <HI REND="italic">H</HI>—Elysaundre <HI REND="italic">m</HI>—w.] þat w. <HI REND="italic">H,</HI> het <HI REND="italic">SGV</HI>—þo <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">D</HI>—he was at <HI REND="italic">H,</HI> furre <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þuder wende þis wise men, þat were messagers. <MILESTONE N="250"/> <NOTE PLACE="foot">254 þis <HI REND="italic">f. s</HI>—his mes. <HI REND="italic">HSVL,</HI> wise mes. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="255">Þe abod Adam of Euesham hore cheueteyn hi nome. <NOTE PLACE="foot">255 ho. <HI REND="italic">f. D</HI>—cheuetyn <HI REND="italic">MW,</HI> cheuent. <HI REND="italic">HSVDE,</HI> cheuynt. <HI REND="italic">BJ,</HI> cheueynt. <HI REND="italic">C,</HI> chyuet. <HI REND="italic">R,</HI> cheyteyn <HI REND="italic">G</HI>—hin.] bicome <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>To þe pope Alisaundre to Mounpelers hi come. <MILESTONE N="(310)"/> <NOTE PLACE="foot">256 And to þe <HI REND="italic">r</HI>—at M. <HI REND="italic">M</HI>—hi <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>Hor ernde hi hadde sone, for hem noþing ne wernde. <NOTE PLACE="foot">257 H.] Þere <HI REND="italic">u. ö. L</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> erande <HI REND="italic">SnCJW,</HI> herande <HI REND="italic">R,</HI> erinde <HI REND="italic">H</HI>—s. of him f. <HI REND="italic">HSV,</HI> s. ido f. <HI REND="italic">D</HI>—he hem no. <HI REND="italic">GBW,</HI> no me hem <HI REND="italic">D,</HI> noman hem <HI REND="italic">L,</HI> he hem nouht <HI REND="italic">S,</HI> he nout hem <HI REND="italic">V,</HI> he nouht <HI REND="italic">J,</HI> þe pope nouht <HI REND="italic">m</HI>—ne wornde <HI REND="italic">M,</HI> ne werned <HI REND="italic">L,</HI> ne wende C, w. <HI REND="italic">GVD</HI></NOTE></L>
<L>Hi nome of him hor leue sone and hamward aȝen turnde. <NOTE PLACE="foot">258 And hi n. <HI REND="italic">v,</HI> Þei toke <HI REND="italic">GL, nach</HI> her l. <HI REND="italic">D, nach</HI> of him <HI REND="italic">s</HI>—of h. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">v, f. D</HI>—hor <HI REND="italic">f. s</HI>—s.] hastliche <HI REND="italic">D, f. vBsW</HI>—homw. <HI REND="italic">u. ö. VDL</HI>—a. hem <HI REND="italic">G</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> turned <HI REND="italic">GL,</HI> ternde <HI REND="italic">ME</HI></NOTE></L>
<L>And þis pallion was from Rome to seint Thomas ibroȝt; <NOTE PLACE="foot">259 An <HI REND="italic">C,</HI> A. þo <HI REND="italic">VR,</HI> Þo <HI REND="italic">ME,</HI> Whan <HI REND="italic">L</HI>—palle <HI REND="italic">G</HI>—w. f. R.] wel sone w. <HI REND="italic">HG,</HI> sone w. <HI REND="italic">S,</HI> so w. <HI REND="italic">V, f. nmJW</HI></NOTE></L>
<L N="260">Þis holi mon hit afeng wiþ wel milde þoȝt. <NOTE PLACE="foot">260 ho.] gode <HI REND="italic">GW</HI>—gan auonge <HI REND="italic">S,</HI> con fonge <HI REND="italic">G,</HI> afonge <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> underfong <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—mi.] holi <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þo he was in his dignite al clanlich ido, <NOTE PLACE="foot">261 clen l. <HI REND="italic">u. ö. GBR</HI></NOTE></L>
<L>He gan to changi al his lif and his maners also. <NOTE PLACE="foot">262 al clanliche <HI REND="italic">S, f. Mm</HI>—hise m. <HI REND="italic">u. ö. V,</HI> h. manere <HI REND="italic">GLsJW</HI></NOTE></L>
<L>Þe here he dude next his lich, his flesches maister to beo, <NOTE PLACE="foot">263 d. on <HI REND="italic">HS</HI>—f.] flesch his <HI REND="italic">B,</HI> flesch <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L><PB N="33" REF="34"/>
Schurte and brech streit inouȝ anon doun to þe kneo, <MILESTONE N="260"/> <NOTE PLACE="foot">264 a. d.] a. <HI REND="italic">GmJ,</HI> adoun <HI REND="italic">DW</HI></NOTE></L>
<L N="265">For him þoȝte, he miȝte wel of oþer habbe maistrie, <NOTE PLACE="foot">265 þo. <HI REND="italic">f. C</HI>—þat he <HI REND="italic">H</HI>—wel <HI REND="italic">vor</HI> mi. <HI REND="italic">H, nach</HI> þo. <HI REND="italic">SG</HI>—þe o. <HI REND="italic">L,</HI> þe soule <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif he hadde of is owe flesch al out þe seignorie. <MILESTONE N="(320)"/> <NOTE PLACE="foot">266 al of <HI REND="italic">S</HI>—owe <HI REND="italic">f. s</HI>—al out] outriȝt <HI REND="italic">r,</HI> þurfout <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif his soule maister were and his flesch his hyne, <NOTE PLACE="foot">267 hire hy. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Him þoȝte, he miȝte his dignite bringe to good fine. <NOTE PLACE="foot">268 his d. he m. <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>Aboue þe here seþþe þe abit of monek he nom <NOTE PLACE="foot">269 Aboue] Anouward <HI REND="italic">VmJ,</HI> onouewarde <HI REND="italic">nach</HI> S. <HI REND="italic">H,</HI> Opon <HI REND="italic">L</HI>—S. <HI REND="italic">vor</HI> onouew <HI REND="italic">H,</HI> s. next <HI REND="italic">D</HI>—þabit <HI REND="italic">u. ö. W,</HI> abyte <HI REND="italic">B</HI>—c. r. <HI REND="italic">nach</HI> ab. <HI REND="italic">SG,</HI> þan clerkene r. <HI REND="italic">H,</HI> c. abit <HI REND="italic">J</HI>—abouen <HI REND="italic">u. ö. V,</HI> ab. al <HI REND="italic">H,</HI> al ab. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="270">And seþþe clerkes robe aboue as to his stat bicom,</L>
<L>So þat he was wiþinne monek, wiþþoute clerk also <NOTE PLACE="foot">271 þ. <HI REND="italic">f. s</HI>—wiþi. m.] wiþo. c. <HI REND="italic">mJ,</HI> wiþo. c. and <HI REND="italic">SGVL,</HI> c. wiþo. and <HI REND="italic">H</HI>—wiþo. c.] wiþi. m. <HI REND="italic">umJ,</HI> wiþo. m. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>Þoru þe abit, þat he hadde on him priueliche ido. <NOTE PLACE="foot">272 þe a. <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">S</HI>—he h.] was <HI REND="italic">V</HI>—p.] deorneliche <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>In penaunce and in fastinge he was niht and day <NOTE PLACE="foot">273 in <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L>And in orisons bote some wule, wen he aslepe lay. <MILESTONE N="270 (330)"/> <NOTE PLACE="foot">274 in is o. <HI REND="italic">H</HI>—s. wu.] s. tyme <HI REND="italic">C,</HI> and in studiynge <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">S, f. s</HI>—w.] þat <HI REND="italic">G</HI>—as.] on s. <HI REND="italic">GL,</HI> s. <HI REND="italic">H</HI>—<HI REND="italic">Nach</HI> 274: And ȝwane he scholde eten is mete, for þat he moste nede, Euere he preide ore swete louerd, þat he moste wel spede <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="275">Euere wen he masse song, he wep and siȝte sore; <NOTE PLACE="foot">275 And e. <HI REND="italic">H</HI>—is m. <HI REND="italic">SGV</HI>—si. and wep wel <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Faste he hastede þerwiþ, ne miȝte no mon more. <NOTE PLACE="foot">276 f. <HI REND="italic">nach</HI> þ. <HI REND="italic">H,</HI> Myche <HI REND="italic">L, f. G</HI>—he <HI REND="italic">f. S</HI>—h. euere <HI REND="italic">H,</HI> hasteþe <HI REND="italic">u. ö. BJ</HI>—ne <HI REND="italic">f. VLR</HI>—namore <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Faire he fedde him at his bord wiþ gret nobleie and prute, <NOTE PLACE="foot">277 Swiþe fa. <HI REND="italic">v</HI>—him fe. <HI REND="italic">s</HI>—ate b. <HI REND="italic">D,</HI> ate mete <HI REND="italic">W, f. S</HI>—g. <HI REND="italic">f. s</HI>—pruide <HI REND="italic">E,</HI> pride <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>And of þe beste himself he et ac swiþe scars and lute. <NOTE PLACE="foot">278 A.] Ac <HI REND="italic">S</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> himself <HI REND="italic">GVuE,</HI> himselue <HI REND="italic">S,</HI> himsilue <HI REND="italic">W</HI>—he at <HI REND="italic">u. ö. W,</HI> hete <HI REND="italic">B,</HI> et <HI REND="italic">rR</HI>—ac <HI REND="italic">f. SGrW</HI>—sw. sc. a. l.] hit sw. l. <HI REND="italic">E,</HI> hit was wel l. <HI REND="italic">R,</HI> ofte bote l. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Of his ordres he was wel streit, and he was in gret fere, <NOTE PLACE="foot">279 wel] ful <HI REND="italic">H,</HI> swiþe <HI REND="italic">G, f. rs</HI>—a. he w.] euer he w. <HI REND="italic">s,</HI> a. ek <HI REND="italic">Sr, f. V</HI>—in wel. g. <HI REND="italic">M,</HI> in <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="280"><PB N="34" REF="35"/>
Forte ordeiny eny mon bote he þe betere were. <NOTE PLACE="foot">280 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> ordeny <HI REND="italic">M,</HI> ordeine <HI REND="italic">VD,</HI> ordeinie <HI REND="italic">R,</HI> ordeinen <HI REND="italic">H,</HI> ordenien <HI REND="italic">B,</HI> ordre <HI REND="italic">SG</HI>—ani <HI REND="italic">u. ö. GLs</HI></NOTE></L>
<L>Idel nolde he neuer beo, ac euer doinge he was: <NOTE PLACE="foot">281 no.] wo. <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—ne.] noȝt <HI REND="italic">s</HI>—e. <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">s</HI>—doinde <HI REND="italic">u. ö. vJ,</HI> dombe <HI REND="italic">C</HI>—he <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>In ech manere of betere lyue neuere no biscop nas. <NOTE PLACE="foot">282 b.] ech <HI REND="italic">B</HI>—no <HI REND="italic">f. ö. V</HI></NOTE></L>
<L>Sire Henri þe kynges sone, þat wiþ him was ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">283 Henrei <HI REND="italic">u. ö. M</HI>—er ib. <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>Bileuede euer in his warde and from him nolde noȝt. <MILESTONE N="(340) 280"/> <NOTE PLACE="foot">284 E. b. <HI REND="italic">SG,</HI> B. forþ stille <HI REND="italic">D</HI>—a. <HI REND="italic">f. H</HI>—nol. he <HI REND="italic">HG,</HI> he nol. <HI REND="italic">W,</HI> wol. <HI REND="italic">u. ö. V</HI></NOTE></L>
<L N="285">Þe loue, þat was hem bitwene, neuer such nas iseie, <NOTE PLACE="foot">285 h. w. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">W</HI>—s. nas ne. <HI REND="italic">W,</HI> nas ne. more <HI REND="italic">vJ,</HI> nas ne. wit eye <HI REND="italic">L,</HI> was ne. <HI REND="italic">V,</HI> ne. w. <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Ne þis child nadde of nomon more loue ne eie. <NOTE PLACE="foot">286 Ne] No <HI REND="italic">R,</HI> Ac <HI REND="italic">E,</HI> Ac se ... <HI REND="italic">V</HI>—þ. c. <HI REND="italic">nach</HI> no. m. <HI REND="italic">u,</HI> c. <HI REND="italic">s</HI>—of l. <HI REND="italic">S</HI>—ne e.] <HI REND="italic">u. ö.:</HI> eiȝe <HI REND="italic">v,</HI> eȝe <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Seþþe it bifel, þat þe king from Normandie com <NOTE PLACE="foot">287 s. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">SGV, f. H</HI>—it <HI REND="italic">f. Gs</HI>—f.] of <HI REND="italic">CJ,</HI> out of <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>To Engelond, to loke þe stat of his kynedom. <NOTE PLACE="foot">288 to E. <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">D</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> kened. <HI REND="italic">MW,</HI> kingd. <HI REND="italic">SGLJ</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas nom wiþ him sire Henry, his sone, <NOTE PLACE="foot">289 T. þo <HI REND="italic">D</HI>—w. h. n. <HI REND="italic">S,</HI> toke w. h. <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—s. <HI REND="italic">f. R</HI></NOTE></L>
<L N="290">And wende faire aȝen him anon to Souþhamptone. <NOTE PLACE="foot">290 w. <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">s, vor</HI> to <HI REND="italic">vLCJ</HI>—f. <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">E,</HI> wel f. <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">vLCJ,</HI> fare <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">R</HI>—a. h.] wiþ honour <HI REND="italic">v</HI>—an.] þenne <HI REND="italic">V,</HI> riȝt <HI REND="italic">s, f. vLCJ</HI></NOTE></L>
<L>Þer was joie and blisse inouȝ, þo hi to-gadere come. <NOTE PLACE="foot">291 i. <HI REND="italic">f. s</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> to ged. <HI REND="italic">GL,</HI> to gid. <HI REND="italic">V,</HI> to gaþ. <HI REND="italic">J,</HI> to gade <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Hi custe hem faste and clupte and herede god ilome. <NOTE PLACE="foot">292 cu. h.] cu. <HI REND="italic">GB,</HI> cl. h. <HI REND="italic">Sr,</HI> cl. <HI REND="italic">s</HI>—f.] f. <HI REND="italic">vor</HI> a. h. <HI REND="italic">HE,</HI> wel f. <HI REND="italic">vor</HI> a. h. <HI REND="italic">R,</HI> þer ofte <HI REND="italic">vor</HI> a. h. <HI REND="italic">D</HI>—heo cl. <HI REND="italic">H,</HI> bicl. eke <HI REND="italic">G,</HI> cu. <HI REND="italic">rLs,</HI> cu. to <HI REND="italic">S</HI>—h. g. wel <HI REND="italic">E,</HI> þonked g. <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L>Þe king bileued in Engelond, to loky his kynedom, <NOTE PLACE="foot">293 b.] wende <HI REND="italic">r</HI>—into E. <HI REND="italic">r,</HI> awyle <HI REND="italic">s, f. C</HI>—l.] wardi <HI REND="italic">u</HI></NOTE></L>
<L>And to al his priue consail seint Thomas he to him nom. <MILESTONE N="(350) 290"/> <NOTE PLACE="foot">294 A. <HI REND="italic">f. H</HI>—to al h. p. c.] to is priuetes <HI REND="italic">nach</HI> T. <HI REND="italic">v</HI>—euer to h. he <HI REND="italic">SG,</HI> euer more he <HI REND="italic">H,</HI> euer he <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="295">And huld him euer, as he dude er, his hexte con∣seler <NOTE PLACE="foot">295 eu. <HI REND="italic">f. s</HI>—er d. <HI REND="italic">s</HI>—his heyeste <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> as is beste <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="35" REF="36"/>
And nolde his þonkes habbe ihaued non oþer chaun∣celer. <NOTE PLACE="foot">296 <HI REND="italic">ersetzt durch</HI> To what þinge þat he wolde do ouþer fer or ner <HI REND="italic">G</HI>—A.] he <HI REND="italic">H</HI>—no.] wo. <HI REND="italic">V</HI>—h. þankes <HI REND="italic">u. ö. L,</HI> bi his wille <HI REND="italic">s,</HI> bi his wille <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">H,</HI> his wille <HI REND="italic">nach</HI> ih. <HI REND="italic">S</HI>—h.] neuere han <HI REND="italic">E</HI>—ihad <HI REND="italic">u. ö. VL,</HI> iheued <HI REND="italic">u. ö. MC,</HI> ihed <HI REND="italic">u. ö. J, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Ac naþeles, wen he eniþing dude aȝen riȝt, <NOTE PLACE="foot">297 Ac] And <HI REND="italic">C, f. vs</HI>—n.] euere <HI REND="italic">v,</HI> not for þen <HI REND="italic">V</HI>—he <HI REND="italic">vor</HI> d. <HI REND="italic">LJ</HI>—e.] oȝt <HI REND="italic">nach</HI> d. J, <HI REND="italic">f. D</HI>—þe r. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas was þer aȝen euere wiþ al his miȝte. <NOTE PLACE="foot">298 þ. aȝ. was <HI REND="italic">SL,</HI> it wiþseide <HI REND="italic">H</HI>—e. <HI REND="italic">f. HG</HI>—bi al h. <HI REND="italic">SW,</HI> as myche as he <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Seþþe hit bifel, þat þe biscop of Wirecestre ded was, <NOTE PLACE="foot">299 S. <HI REND="italic">f. v.</HI>—h. b.] b. <HI REND="italic">B,</HI> fel <HI REND="italic">s</HI>—Wysetre <HI REND="italic">B</HI>—sone þerafter d. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="300">And sire Gilbert Foliot, as god ȝaf þat cas, <NOTE PLACE="foot">300 s. G. F.] one G. F. <HI REND="italic">V,</HI> s. Robert F. <HI REND="italic">s,</HI> þe bischop of Hereforde also <HI REND="italic">H,</HI> þe b. of <HI REND="italic">H.</HI> eke <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat was biscop of Herforde, ibroȝt was ȝut to more <NOTE PLACE="foot">301-2 <HI REND="italic">f. v</HI> (<HI REND="italic">Sinnänderung!</HI>)—bi. w. <HI REND="italic">r</HI>—ȝ. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>And imad was biscop of Londone, þat ne rewede him noȝt sore. <NOTE PLACE="foot">302 ne <HI REND="italic">f. s</HI>—riw. <HI REND="italic">u. ö. M,</HI> ofþohte <HI REND="italic">VLmJ</HI></NOTE></L>
<L>So þat boþe þe biscopriches felle in þe kinges hende, <NOTE PLACE="foot">303 So þ.] And <HI REND="italic">S, f. HG</HI>—b. <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">vW</HI>—þe I <HI REND="italic">f. VDRC</HI>—fil <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> ibroȝt were <HI REND="italic">J</HI>—into <HI REND="italic">LRC,</HI> to <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Of Wircestre and of Herforde, as lawe was of londe. <MILESTONE N="300"/> <NOTE PLACE="foot">304 Of W. a. of H.] Forto onderfonge al þat prou þareof <HI REND="italic">H,</HI> To underv. al þ. p. <HI REND="italic">S,</HI> To ressayue al þ. p. <HI REND="italic">G</HI>—it w. la. <HI REND="italic">L</HI>—of þe lo. <HI REND="italic">SVCJ,</HI> in lo. <HI REND="italic">B,</HI> in þ. lo. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="305">Þe king ne ȝaf hem noȝt anon, ac huld hem wel longe <NOTE PLACE="foot">305 Ne þe <HI REND="italic">D</HI>—ne ȝ. h. an. no. <HI REND="italic">C,</HI> h. nolde ȝiue no. sone <HI REND="italic">H,</HI> as nol. ȝi. no. s. <HI REND="italic">S,</HI> nol. no. ȝi. h. s. <HI REND="italic">G</HI>—hem II] as <HI REND="italic">u. ö. S</HI>—to him w. <HI REND="italic">D,</HI> ful <HI REND="italic">B,</HI> swiþe <HI REND="italic">H,</HI> inne <HI REND="italic">W,</HI> his <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>In his hond, þat he miȝte þe more prou afonge. <MILESTONE N="(360)"/> <NOTE PLACE="foot">306 mi. þarof <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Hit ne likede noȝt seint Thomas, þat holi chirche so <NOTE PLACE="foot">307 ne f. <HI REND="italic">GVs</HI>—schulde so <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Scholde for a lute couetise in þe kinges warde beo ido. <NOTE PLACE="foot">308 S. <HI REND="italic">f. R</HI>—a l.] l. <HI REND="italic">GMB, f. E</HI>—w.] hond <HI REND="italic">mW</HI></NOTE></L>
<L>Him þoȝte, þat hit was wel muche aȝen our lerdes wille, <NOTE PLACE="foot">309 hit <HI REND="italic">f. L</HI>—wel] swiþe <HI REND="italic">H, f. Ls</HI>—m. <HI REND="italic">f. s</HI>—o. lorde <HI REND="italic">u. ö. M,</HI> go des <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="310"><PB N="36" REF="37"/>
And þat þe king miȝte so al holi chirche aspille. <NOTE PLACE="foot">310 so] in sich manere <HI REND="italic">G,</HI> in swich m. <HI REND="italic">vor</HI> as. <HI REND="italic">HS</HI>—al <HI REND="italic">f. vDnJW</HI></NOTE></L>
<L>In faire manere he bad þe king, þat he ne schold bileue, <NOTE PLACE="foot">311 Þo <HI REND="italic">S</HI>—in f. m.] <HI REND="italic">vor</HI> þe <HI REND="italic">S, vor</HI> þat <HI REND="italic">HG</HI>—he beþ <HI REND="italic">u. ö. J,</HI> he b. <HI REND="italic">nach</HI> þe k. <HI REND="italic">G,</HI> b. he <HI REND="italic">S</HI>—ne <HI REND="italic">f. SGM</HI>—s. hit <HI REND="italic">Vn,</HI> s. it noȝt <HI REND="italic">H,</HI> it s. no. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat þulke two biscopriches som gode men he ȝeue. <NOTE PLACE="foot">312 he þ. <HI REND="italic">r</HI>—to s. <HI REND="italic">Bs</HI>—he] hem <HI REND="italic">VME,</HI> ne <HI REND="italic">nJ,</HI> me <HI REND="italic">S,</HI> to <HI REND="italic">D,</HI> shuld <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þe king anon wel mildelich grantede his bone. <NOTE PLACE="foot">313 a. wel] a. al <HI REND="italic">VL,</HI> a. in faire manere <HI REND="italic">RC,</HI> in f. m. <HI REND="italic">E,</HI> him g. <HI REND="italic">HG,</HI> g. <HI REND="italic">S</HI>—g. al <HI REND="italic">V,</HI> and nas nouȝt aȝen <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And þes biscopriches ȝaf tweie gode men wel sone. <MILESTONE N="310"/> <NOTE PLACE="foot">314 Ac <HI REND="italic">u</HI>—þ.] t. <HI REND="italic">L</HI>—b. boþe he <HI REND="italic">H</HI>—ȝef <HI REND="italic">u. ö. MR</HI>—t.] to <HI REND="italic">Bs</HI>—w. <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L N="315">Sire Roger he made, a good mon, biscop of Wircestre, <NOTE PLACE="foot">315 s. R. <HI REND="italic">nach</HI> mon <HI REND="italic">M,</HI> S. Roberd <HI REND="italic">D</HI>—he ma. <HI REND="italic">nach</HI> R. <HI REND="italic">M, nach</HI> mon <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Sire Robertes sone, þat was eorl of Gloucestre. <NOTE PLACE="foot">316 <HI REND="italic">Cäs. vor</HI> þ. <HI REND="italic">M</HI>—w. sumwhile <HI REND="italic">B</HI>—erol <HI REND="italic">MB,</HI> erl <HI REND="italic">VsJ</HI></NOTE></L>
<L>Biscop he made of Herforde, an holi mon inouȝ: <NOTE PLACE="foot">317 at H. <HI REND="italic">LE</HI>—ho.] good <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Sire Robert de Milouns, þat to ech godenes drouȝ. <NOTE PLACE="foot">318 de] þe <HI REND="italic">u. ö. MBE</HI>—Melouns <HI REND="italic">VCJ,</HI> Myles <HI REND="italic">R,</HI> Meules <HI REND="italic">E,</HI> Mulnes <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Anon seint Thomas biþoȝte wel, þat he ne miȝte noȝt al paie <NOTE PLACE="foot">319 A. <HI REND="italic">f. H</HI>—w. <HI REND="italic">vor</HI> p. <HI REND="italic">SG, f. R</HI>—he] al <HI REND="italic">D</HI>—no. <HI REND="italic">f. GVDR</HI>—al] he <HI REND="italic">D, f. v</HI></NOTE></L>
<L N="320">Þe kyng and his consail bote wolde holi chirche bitraie. <MILESTONE N="(370)"/> <NOTE PLACE="foot">320 ne h. c. <HI REND="italic">uCJ, f. s</HI></NOTE></L>
<L>In care and sorwe he was inouȝ, hou he miȝte best do; <NOTE PLACE="foot">321 gret c. <HI REND="italic">H</HI>—a. in <HI REND="italic">H</HI>—serwe <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>For he ne miȝte noȝt paie þe kyng and oure lord also. <NOTE PLACE="foot">322 p. <HI REND="italic">f. C</HI>—þe k.] Jhesu Crist <HI REND="italic">v</HI>—o. l.] holi chirche <HI REND="italic">D,</HI> þe k. v</NOTE></L>
<L>Seint Thomas halewede þulke ȝer þe chirche of Redinge, <NOTE PLACE="foot">323 þ. ȝ.] þo <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þat ifounded was and arered þoru Henry, þe oþer kynge, <MILESTONE N="320"/> <NOTE PLACE="foot">324 w. <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">G</HI> þe olde <HI REND="italic">s,</HI> oure <HI REND="italic">W, f. D</HI></NOTE></L>
<L N="325">Þat liþ þere faire ibured, Williames sone bastard. <NOTE PLACE="foot">325 Þ. ȝeot l. <HI REND="italic">H</HI>—lys <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—wel f. <HI REND="italic">v,</HI> ful f. <HI REND="italic">B</HI>—William his <HI REND="italic">RC,</HI> William <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L><PB N="37" REF="38"/>
In þulke ȝer seint Thomas schrinede seint Edward, <NOTE PLACE="foot">326 ek se. <HI REND="italic">SVCJ,</HI> also se. <HI REND="italic">s</HI>—T. ek <HI REND="italic">SLW</HI></NOTE></L>
<L>At Westmunstre as he liþ, þat bifore king Willam was, <NOTE PLACE="foot">327 þer as <HI REND="italic">S,</HI> þare <HI REND="italic">H,</HI> þat <HI REND="italic">L</HI>—bifore <HI REND="italic">f. s</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> William <HI REND="italic">SCJ,</HI> Williem <HI REND="italic">BW</HI></NOTE></L>
<L>Bote king Harald hem was bitwene, forto his power no leng nas. <NOTE PLACE="foot">328 B.] For <HI REND="italic">s</HI>—w. hem <HI REND="italic">B,</HI> him w. <HI REND="italic">W,</HI> w. <HI REND="italic">s</HI>—fort <HI REND="italic">S,</HI> til <HI REND="italic">G,</HI> for <HI REND="italic">rBmJW,</HI> ac <HI REND="italic">L</HI>—no lengor <HI REND="italic">V,</HI> bot litel <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>þe loue was euere gret inouȝ bitwene seint Thomas <NOTE PLACE="foot">329 i. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="330">And þe king, forte þe deuel destourbede it, alas!<MILESTONE N="(380)"/> <NOTE PLACE="foot">330 f.] til <HI REND="italic">u. ö. GL</HI>—hit des. <HI REND="italic">SGLW</HI></NOTE></L>
<L>Lute and lute þe contek sprong for pore mennes riȝte, <NOTE PLACE="foot">331 sprang <HI REND="italic">DC</HI>—menne <HI REND="italic">rC,</HI> mannes <HI REND="italic">HSW,</HI> mannes <HI REND="italic">R,</HI> manne <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>For paie our lord and þe king no mon ne miȝte. <NOTE PLACE="foot">332 Forto <HI REND="italic">BJ, f. s</HI>—n. m.] þis holi m. <HI REND="italic">n,</HI> þis gode m. <HI REND="italic">J,</HI> seint T. <HI REND="italic">m,</HI> pore men <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Þe furste tyme, þat seint Thomas outliche him wiþ∣sede, <NOTE PLACE="foot">333 h. o. <HI REND="italic">L,</HI> o. hem <HI REND="italic">R,</HI> utterly h. <HI REND="italic">G,</HI> dedlis h. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Was for aȝen pore men þe king dude an unriȝt dede. <MILESTONE N="330"/> <NOTE PLACE="foot">334 Hit w. <HI REND="italic">H,</HI> Þat w. <HI REND="italic">M</HI>—a. p. m. <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">H,</HI> p. m. <HI REND="italic">DB,</HI> a p. mon <HI REND="italic">G,</HI> to a p. mon <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">s</HI>—þat þe <HI REND="italic">W</HI>—u.] luþer <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="335">Þe king nom þoru al Engelond from ȝere to ȝere wel wide <NOTE PLACE="foot">335 þ. al E. <HI REND="italic">vor</HI> wel <HI REND="italic">G,</HI> þ. out E. <HI REND="italic">B,</HI> of al E. <HI REND="italic">R,</HI> of E. <HI REND="italic">E</HI>—wel <HI REND="italic">f. GDsW</HI></NOTE></L>
<L>After his wille a summe of pans, ideled bi eche side, <NOTE PLACE="foot">336 At <HI REND="italic">V</HI>—h. w.] while <HI REND="italic">S</HI>—pons <HI REND="italic">E,</HI> peny <HI REND="italic">GV</HI>—and delede <HI REND="italic">D,</HI> igadred <HI REND="italic">MR</HI></NOTE></L>
<L>And seþþe bi enqueste he lete bi þe contreie enquere, <NOTE PLACE="foot">337 bi e. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">D,</HI> þoru e. <HI REND="italic">GmJ,</HI> bi þe c. <HI REND="italic">S</HI>—he <HI REND="italic">f. M</HI>—bi þe c. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">G,</HI> þoru þe c. <HI REND="italic">HLCW,</HI> in þe c. <HI REND="italic">s,</HI> þoru out al <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Hou much ech mon scholde paie, and hou much his riȝt were. <NOTE PLACE="foot">338 mu. I <HI REND="italic">f. S</HI>—euery m. <HI REND="italic">S,</HI> ech <HI REND="italic">s</HI>—s. <HI REND="italic">vor</HI> e. <HI REND="italic">J,</HI> miȝte <HI REND="italic">D</HI>—a. <HI REND="italic">f. D</HI>—h. m. his] as hit <HI REND="italic">D,</HI> what þe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>So longe he nom hit to taillage, þat he eschte it ate laste <NOTE PLACE="foot">339 l. <HI REND="italic">f. s</HI>—hit to a t. <HI REND="italic">R,</HI> þis to t. <HI REND="italic">M,</HI> t. <HI REND="italic">HS,</HI> a t. <HI REND="italic">G,</HI> þe t. <HI REND="italic">L</HI>—þ. he] and <HI REND="italic">W</HI>—e.] nom <HI REND="italic">BJ</HI>—it <HI REND="italic">vor</HI> e. <HI REND="italic">S, f. H</HI></NOTE></L>
<L N="340">Eche ȝer for a certeyn rente þoru al Engelond faste. <MILESTONE N="(390)"/> <NOTE PLACE="foot">340 e. ȝ. <HI REND="italic">nach</HI> r. <HI REND="italic">s</HI>—for] as <HI REND="italic">G, f. H</HI>—þ. al E. wel <HI REND="italic">HSnC,</HI> wel <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L><PB N="38" REF="39"/>
Wat for eie and wat for loue non him wiþsede. <NOTE PLACE="foot">341 W. f. awe <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">V</HI>—a. <HI REND="italic">f. SVLCRJ</HI>—no mon <HI REND="italic">HGVns</HI>—him ne <HI REND="italic">HSVB,</HI> hit <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Ac euere þoȝte seint Thomas, þat hit was an un∣riȝt dede. <NOTE PLACE="foot">342 <HI REND="italic">f. S</HI>—þat <HI REND="italic">f. Lm</HI>—h. w. <HI REND="italic">f. m</HI>—an <HI REND="italic">f. G</HI>—unriȝtful <HI REND="italic">HLs,</HI> wrong <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>He þoȝte on god and his soule and bileuede his manhede <NOTE PLACE="foot">343 S. T. þ. <HI REND="italic">S</HI>—al on g. <HI REND="italic">HGV,</HI> in g. <HI REND="italic">S, f. s</HI>—a. <HI REND="italic">f. s</HI>—in h. s. <HI REND="italic">S,</HI> h. s. <HI REND="italic">G,</HI> holi chirche <HI REND="italic">L</HI> bilafte <HI REND="italic">G,</HI> lefte <HI REND="italic">D,</HI> loued <HI REND="italic">B,</HI> ek on <HI REND="italic">s</HI>—al his m. <HI REND="italic">H,</HI> m. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And to þe king wel baldeliche wende wiþoute eni drede. <MILESTONE N="340"/> <NOTE PLACE="foot">344 to þe k. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">HG,</HI> to þe <HI REND="italic">E, f. S</HI>—wel <HI REND="italic">f. MBs</HI>—boldel. <HI REND="italic">G,</HI> manl. <HI REND="italic">E</HI>—wen. forþ <HI REND="italic">vor</HI> wel <HI REND="italic">v,</HI> he (sic!) <HI REND="italic">D</HI>—ech d. <HI REND="italic">BCJ,</HI> d. <HI REND="italic">HGDLW</HI></NOTE></L>
<L N="345">"Sire", he sede, "ȝif it is þi wille, þu ert rich and hende <NOTE PLACE="foot">345 e.] art <HI REND="italic">u. ö. uDLECJ</HI></NOTE></L>
<L>And kyng of gret power inouȝ, our lord þe mor sende! <NOTE PLACE="foot">346 A k. <HI REND="italic">LR</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI>—o. l.] god <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>A tailage þu takest ech ȝer þoru out al þi londe <NOTE PLACE="foot">347 taxt <HI REND="italic">HSJ,</HI> makest <HI REND="italic">V,</HI> hast <HI REND="italic">DW,</HI> askest <HI REND="italic">RC,</HI> arerest <HI REND="italic">E</HI>—e. ȝ.] from ȝ. to ȝ. <HI REND="italic">v,</HI> here <HI REND="italic">m</HI>—o. <HI REND="italic">f. BC</HI></NOTE></L>
<L>And askest it for a certain rente myd unriȝt, ic understonde, <NOTE PLACE="foot">348 it <HI REND="italic">f. EC</HI>—f.] as <HI REND="italic">G</HI>—T. <HI REND="italic">s</HI>—r. <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L>For certain rente schal beo itake ech ȝer ate certain dai, <NOTE PLACE="foot">349 For a <HI REND="italic">C, f. s</HI>—riȝte r. <HI REND="italic">H</HI>—s. b. i.] þou dest it t. <HI REND="italic">H</HI>—e. ȝ.] in þe ȝ. <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">H, f. Ss</HI>—at a c. <HI REND="italic">RCJW,</HI> a c. <HI REND="italic">L</HI>—dawe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="350">A summe certain asigned, as þu wost, bi riȝte lai, <MILESTONE N="(400)"/> <NOTE PLACE="foot">350 At <HI REND="italic">M,</HI> And <HI REND="italic">GVEGJ</HI>—c. s. <HI REND="italic">HS,</HI> siþþe a c. <HI REND="italic">W</HI>—as wel þu w. bi r. l. <HI REND="italic">S,</HI> as þu w. wel be r. l. <HI REND="italic">L,</HI> as þu w. wel bi lawe <HI REND="italic">s,</HI> al bi r. l. <HI REND="italic">D,</HI> as ȝet mon shal paye <HI REND="italic">G,</HI> and so ne dude no king ere <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ac nys noȝt certain itake ac ech ȝer assumed is <NOTE PLACE="foot">351-2 <HI REND="italic">f. H</HI>—nys] is <HI REND="italic">L,</HI> nas <HI REND="italic">W</HI>—certeinliche <HI REND="italic">SG</HI>—no.] no <HI REND="italic">s, f. C</HI>—it.] rente <HI REND="italic">s</HI>—it is <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þoru enqueste of þe contreie as taillage iwis; <NOTE PLACE="foot">352 þe <HI REND="italic">f. E</HI>—as a t. <HI REND="italic">DBs,</HI> as t. it is <HI REND="italic">L,</HI> and þoru t. <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>Warþoru, meþenches, a certeyn rente þu ne miȝt it noȝt make, <NOTE PLACE="foot">353 Warfore <HI REND="italic">M</HI>—me þ. <HI REND="italic">nach</HI> r. <HI REND="italic">v, f. s</HI>—a] þat <HI REND="italic">GV,</HI> þat þat <HI REND="italic">H, f. S</HI>—ne <HI REND="italic">f. GVLR</HI>—it <HI REND="italic">f. DLW</HI></NOTE></L>
<L><PB N="39" REF="40"/>
Ac a taillage and somdel wiþ unriȝt itake."<MILESTONE N="350"/> <NOTE PLACE="foot">354 Ac as a <HI REND="italic">GR,</HI> As a <HI REND="italic">SV,</HI> A <HI REND="italic">H</HI>—tai. hit is <HI REND="italic">E</HI>—it it. <HI REND="italic">Gn</HI></NOTE></L>
<L N="355">"Thomas, Thomas", quaþ þe king, "þu art my chaunceler!</L>
<L>Þou auȝtest bet holden up þan wiþsegge my power!" <NOTE PLACE="foot">356 me b. <HI REND="italic">S,</HI> beter <HI REND="italic">Gs,</HI> best <HI REND="italic">VM,</HI> more <HI REND="italic">H</HI>—to h. up <HI REND="italic">HD,</HI> susteyne <HI REND="italic">S,</HI> susteyne hit <HI REND="italic">G</HI>—witsay <HI REND="italic">G,</HI> ȝeinseie <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", quaþ þis holi mon, "ichabbe ibe wiþ þe, <NOTE PLACE="foot">357 þ. h. m.] seyn Thomas</NOTE></L>
<L>And þu hast,—god it þe ȝelde!—gret good ido me. <NOTE PLACE="foot">358 g.] our louerd <HI REND="italic">H</HI>—it <HI REND="italic">f. Hs</HI>—ȝ. þe <HI REND="italic">C,</HI> furȝ. þe <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ac anoþer bailie ichabbe afonge, þei it were aȝen my wille, <NOTE PLACE="foot">359 af.] itake <HI REND="italic">GV, f. s</HI></NOTE></L>
<L N="360">And ine mai noȝt boþe holde, bote ic my soule as∣pille. <NOTE PLACE="foot">360 ne <HI REND="italic">f. SGVLR</HI>—boþe h.] loke boþe <HI REND="italic">m,</HI> loke boþe wel <HI REND="italic">uJ,</HI> boþe <HI REND="italic">W</HI>—ic my s.] my s. <HI REND="italic">LJ,</HI> icholde myn owene <HI REND="italic">H,</HI> icholde myn <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>For ich am to lute worþ, þat on wel to loke. <NOTE PLACE="foot">361 alto <HI REND="italic">MBW</HI>—w.] for <HI REND="italic">HSmW</HI></NOTE></L>
<L>Þanne dude he gret folie, þat me boþe bitoke. <MILESTONE N="(410)"/> <NOTE PLACE="foot">362 Þerwiþ <HI REND="italic">D</HI>—hi <HI REND="italic">B, wie vor</HI> d. <HI REND="italic">D</HI>—a g. <HI REND="italic">B</HI>—bo. me <HI REND="italic">B,</HI> he me bo. <HI REND="italic">S,</HI> more me <HI REND="italic">W</HI>—toke <HI REND="italic">SD</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore ic ȝelde up here al clene þe chauncelrie <NOTE PLACE="foot">363 þe ȝ. <HI REND="italic">v,</HI> ȝ. þe <HI REND="italic">W</HI>—al up <HI REND="italic">B</HI>—h. <HI REND="italic">vor</HI> ic <HI REND="italic">B,</HI> hure <HI REND="italic">C</HI>—anon cl. <HI REND="italic">D,</HI> cl. <HI REND="italic">L,</HI> al out <HI REND="italic">v,</HI> al <HI REND="italic">S</HI>—þi ch. <HI REND="italic">s,</HI> al þi ch. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>And take me to holi chirche, to god and seinte Marie."<MILESTONE N="360"/> <NOTE PLACE="foot">364 me alto <HI REND="italic">HGVLC,</HI> to <HI REND="italic">D</HI>—h. c.] god <HI REND="italic">S,</HI> Jhu. crist <HI REND="italic">G</HI>—and to g. <HI REND="italic">s,</HI> to serue g. <HI REND="italic">M,</HI> to h. c. <HI REND="italic">S</HI>—to s. <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L N="365">Þo was þe kyng of inouȝ, wroþer, þan he er was. <NOTE PLACE="foot">365 of i.] wroþ i. <HI REND="italic">HSV,</HI> wroþ <HI REND="italic">s,</HI> wel <HI REND="italic">G, f. D</HI>—wr.] and wr. <HI REND="italic">B,</HI> wr. wiþ him <HI REND="italic">D,</HI> more <HI REND="italic">m</HI>—he euer was <HI REND="italic">RC,</HI> euer he w. <HI REND="italic">E,</HI> he w. er <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ac naþeles his herte bar euere to seint Thomas. <NOTE PLACE="foot">366 And <HI REND="italic">M</HI>—nazeles <HI REND="italic">E,</HI> no for þen <HI REND="italic">V, f. S</HI>—h. h. b. <HI REND="italic">nach</HI> e. <HI REND="italic">GVmJ,</HI> b. h. h. <HI REND="italic">nach</HI> e. <HI REND="italic">S</HI>—e. <HI REND="italic">f. MBs</HI>—al gate to <HI REND="italic">MB,</HI> mest to <HI REND="italic">SVLCJ,</HI> mest <HI REND="italic">vor</HI> h. h. <HI REND="italic">s</HI>—þe erchb. s. T. <HI REND="italic">G,</HI> T. þer <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe þridde þing mest of alle in contek hem broȝte: <NOTE PLACE="foot">367 ȝut m. <HI REND="italic">uLCJW</HI>—conte <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>A preost þer was a luþer mon, þat of god lute roȝte, <NOTE PLACE="foot">368 þer] þat <HI REND="italic">HV</HI>—of g. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">H</HI>—l.] noȝt ne <HI REND="italic">W</HI>—r.] þoȝte <HI REND="italic">nm</HI></NOTE></L>
<L><PB N="40" REF="41"/>
Þat of monslauȝt was biclepud and inome also <NOTE PLACE="foot">369 bicald <HI REND="italic">V,</HI> accused <HI REND="italic">G</HI>—þerfore i. <HI REND="italic">HS,</HI> i. þerfore <HI REND="italic">VDCJ,</HI> itake þerfore <HI REND="italic">G,</HI> oþere þerfore <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="370">And in þe biscopes prisoun was of Salesbury ido. <NOTE PLACE="foot">370 A. <HI REND="italic">f. s</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> S. <HI REND="italic">R,</HI> þerfore he w. <HI REND="italic">nach</HI> S. <HI REND="italic">H,</HI> vaste he w. <HI REND="italic">nach</HI> S. <HI REND="italic">M,</HI> weren <HI REND="italic">nach</HI> S. <HI REND="italic">E, f. SGD</HI></NOTE></L>
<L>Þe monnes frend, þat was aslawe, siwed up him faste, <NOTE PLACE="foot">371 fr.] kunne <HI REND="italic">s,</HI> wif <HI REND="italic">L</HI>—s.] folwede <HI REND="italic">V</HI>—h.] þis prest <HI REND="italic">J</HI>—so fa. <HI REND="italic">u</HI></NOTE></L>
<L>So þat þe prest to juggement ibroȝt was ate laste. <MILESTONE N="(420)"/> <NOTE PLACE="foot">372 So <HI REND="italic">f. S</HI>—þe p.] p. <HI REND="italic">V,</HI> he <HI REND="italic">M</HI>—to] þoruȝ <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Me acusede him faste of þe dede, he ne answerede noȝt þerto; <NOTE PLACE="foot">373 ac.] resonede <HI REND="italic">S</HI>—f. <HI REND="italic">f. Bs</HI>—d.] deþe <HI REND="italic">VW</HI>—ac he <HI REND="italic">DS</HI>—þ. no. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ac huld him al to holi chirche and upe non oþer hit nolde do. <MILESTONE N="370"/> <NOTE PLACE="foot">374 mid wille and <HI REND="italic">D</HI>—u. o. <HI REND="italic">G, f. D</HI>—no. h. <HI REND="italic">SGL,</HI> wo. h. <HI REND="italic">V,</HI> no. him <HI REND="italic">s,</HI> he no. him <HI REND="italic">H,</HI> no. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L N="375">Iloked he was to purgi him þoru clergie, ȝif he miȝte, <NOTE PLACE="foot">375 Jl.] Jhote <HI REND="italic">D</HI>—he I] him <HI REND="italic">u,</HI> hit <HI REND="italic">R</HI>—c.] holi chirche <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L>And þerof him was dai iset þoru holi chirches riȝte. <NOTE PLACE="foot">376 þerto <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">v</HI>—a dai <HI REND="italic">RC,</HI> d. <HI REND="italic">vor</HI> h. <HI REND="italic">v</HI>—h. <HI REND="italic">f. s</HI>—chirche <HI REND="italic">u. ö. uL</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe dai was icome, he ne miȝte him purgi noȝt. <NOTE PLACE="foot">377 ne <HI REND="italic">f. GVLR</HI>—him w. <HI REND="italic">VCJW</HI>—him <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L>He was sone ilad aȝen and into prisoun ibroȝt. <NOTE PLACE="foot">378 in þe <HI REND="italic">S,</HI> in <HI REND="italic">MW,</HI> to þe <HI REND="italic">B,</HI> to <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þo was þe biscop in gret doute, wat were þer of done. <NOTE PLACE="foot">379 Þen G, Þanne <HI REND="italic">W, f. s</HI>—was <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">s</HI>—g. <HI REND="italic">f. s</HI>—dou.] care <HI REND="italic">H,</HI> þouht <HI REND="italic">G</HI>—we. <HI REND="italic">nach</HI> þe. <HI REND="italic">H,</HI> was <HI REND="italic">m</HI>—þe.] best <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="380">Forto habbe wisor red to seint Thomas he sende sone. <NOTE PLACE="foot">380 þe w. r. <HI REND="italic">HGJ,</HI> þerof r. <HI REND="italic">s,</HI> good counceyl <HI REND="italic">S</HI>—synde <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And he him sende word aȝen, þat he scholde þe prest take <NOTE PLACE="foot">381 Ac <HI REND="italic">S, f. CJ</HI>—him <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">J, f. RW</HI>—p.] prison</NOTE></L>
<L>And desordeyny him of ech ordre and as a lewed man him make <MILESTONE N="(430)"/> <NOTE PLACE="foot">382 d.] onordeini <HI REND="italic">H</HI>—h. I <HI REND="italic">f. J</HI>—of his or. <HI REND="italic">SECW,</HI> sone <HI REND="italic">vor</HI> d. <HI REND="italic">rB</HI></NOTE></L>
<L><PB N="41" REF="42"/>
And seþþe in stronge warde him do, þat he neuer out ne wende, <NOTE PLACE="foot">383 do him <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">u</HI>—in s. prisoun <HI REND="italic">D,</HI> to prisoun <HI REND="italic">s</HI>—n. eft o. <HI REND="italic">V,</HI> n. eft þarof <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>In penaunce and in pyne inouȝ his sunne forte amende. <MILESTONE N="380"/> <NOTE PLACE="foot">384 Into <HI REND="italic">G</HI>—in <HI REND="italic">f. G</HI>—py.] wo <HI REND="italic">s</HI>—in. <HI REND="italic">f. s</HI>—sunnes <HI REND="italic">u,</HI> sinnen <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="385">Þe biscop of Salesburi dude seint Thomas heste, <NOTE PLACE="foot">385 du.] dis? <HI REND="italic">L</HI>—T. his h. <HI REND="italic">BJ</HI></NOTE></L>
<L>So þat þis prest was ibroȝt in tormens myd þe meste. <NOTE PLACE="foot">386 <HI REND="italic">er∣setzt durch:</HI> Þo þe message to him com al wiþout cheste <HI REND="italic">nach</HI> 384 <HI REND="italic">G</HI>—þis <HI REND="italic">f. S</HI>—m.] bi <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>So þat þe tidynge þerof to þe kynge com, <NOTE PLACE="foot">387 And so þat <HI REND="italic">D,</HI> sone <HI REND="italic">nach</HI> þer. <HI REND="italic">H</HI>—þe t.] t. <HI REND="italic">s</HI>—herof <HI REND="italic">mJ,</HI> of þis þing <HI REND="italic">L</HI></NOTE> <NOTE PLACE="foot">387 a. a] of a <HI REND="italic">MB,</HI> and <HI REND="italic">SV,</HI> a <HI REND="italic">HE, f. R</HI>—monsleer <HI REND="italic">GD,</HI> manslauȝt <HI REND="italic">M</HI>—h.] sholde haue <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Þat a þef and a monquellere hadde so liȝt dom,</L>
<L>Him þoȝte, þat it nas noȝt lawe, ne þat it miȝte be so. <NOTE PLACE="foot">389-91 <HI REND="italic">f. V</HI>—þat I <HI REND="italic">f. s</HI>—noȝt <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">m,</HI> <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">noch ein∣mal HS</HI>—no l. <HI REND="italic">m.</HI> riȝt <HI REND="italic">H,</HI> no riȝt <HI REND="italic">G, f. S</HI>—ne <HI REND="italic">vor</HI> m. <HI REND="italic">M</HI>—it II] ne <HI REND="italic">CJ</HI>—so beo <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="390">And Phelip de Brois, a chanon, him hadde ek misdo. <NOTE PLACE="foot">390 Bois <HI REND="italic">H</HI>—c.] canoner <HI REND="italic">s</HI> (<HI REND="italic">cf.</HI> O. N. kanunkr)—ha. him <HI REND="italic">SGJ,</HI> he ha. <HI REND="italic">s,</HI> ha. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore was ech oþer clerk þe more aȝen his wille. <NOTE PLACE="foot">391 w. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">r,</HI> weren <HI REND="italic">vor</HI> a. <HI REND="italic">s</HI>—e. o. c.] clerkes <HI REND="italic">s</HI>—þe m.] þe wors <HI REND="italic">G,</HI> to þe king <HI REND="italic">s</HI>—a.] in <HI REND="italic">G</HI>—h.] him <HI REND="italic">vor</HI> a. <HI REND="italic">LCJ,</HI> him <HI REND="italic">vor</HI> weren <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Him þoȝte, þat such lawe scholde þe pes of his lond aspille. <MILESTONE N="(440)"/> <NOTE PLACE="foot">392 þat <HI REND="italic">f. SGV</HI>—lawes <HI REND="italic">BRJ</HI>—s.] miȝte <HI REND="italic">rB</HI>—þe p.] p. <HI REND="italic">CJ,</HI> lawe <HI REND="italic">L, f. G</HI>—of his] of þe <HI REND="italic">MJ,</HI> of <HI REND="italic">DLECW,</HI> his <HI REND="italic">G</HI>—l.] reme <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He wilnede as good king pes in his londe, <NOTE PLACE="foot">393-400 <HI REND="italic">f. u</HI>—þe p. <HI REND="italic">VLJ</HI>—of his <HI REND="italic">VLECJ,</HI> in þe <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And in good entente wel to do he dude, ic under∣stonde. <MILESTONE N="390"/> <NOTE PLACE="foot">394 in e. <HI REND="italic">s,</HI> mented <HI REND="italic">B</HI>—to] hit <HI REND="italic">W</HI>—he du.] as <HI REND="italic">r</HI>—ic] ech <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="395">For þe pes of his lond he wolde holde as fawe <NOTE PLACE="foot">395 of þe <HI REND="italic">BW.</HI> in þe <HI REND="italic">M</HI>—h. as] also <HI REND="italic">r, f. E</HI></NOTE></L>
<L>As seint Thomas in his maner holi chirches lawe.</L>
<L><PB N="42" REF="43"/>
He sei, þat þe deueles lymes, (þat?) icrouned were so,<NOTE N="1)" PLACE="foot">Mat. IV 298: Rex etenim populi sui pacem sicut archipraesul cleri sui zelans libertatem audiens þer hujus modi castigationes talium cleri∣corum, immo verius coronatorum daemonnm, flagitia non reprimi sed potius indies þer regnum deterius fieri archipraesulem et episcopos et reliquum regni clerum Londoniae apud Westemunster convocat.</NOTE> <NOTE PLACE="foot">397 sauh <HI REND="italic">V,</HI> seide <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þat mihte so al longe day aȝen his pes misdo. <NOTE PLACE="foot">398 M. so <HI REND="italic">L,</HI> þ. m. <HI REND="italic">M.</HI> M. <HI REND="italic">E</HI>—al þe l. <HI REND="italic">L</HI>—mido <HI REND="italic">VL</HI></NOTE></L>
<L>For þe jugement was so liȝt, þe lasse hi wolde doute, <NOTE PLACE="foot">399 þe I] heore <HI REND="italic">VCJ</HI>—li.] lute <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="400">Ac do þefþe and robberie into al þe loud aboute. <NOTE PLACE="foot">400 And s, To B, in <HI REND="italic">VLMW</HI>—al <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">L, f. s</HI></NOTE></L>
<L>To Westmunstre he let someny þe biscopes of his londe <NOTE PLACE="foot">401 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> somony <HI REND="italic">HSJ,</HI> somnie <HI REND="italic">RC,</HI> sompin <HI REND="italic">DE</HI>—alle þe <HI REND="italic">HS</HI>—of Engelonde <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And clerkes, þe grettest ek and hexste, ic under∣stonde. <NOTE PLACE="foot">402 A. oþure <HI REND="italic">H,</HI> þe <HI REND="italic">B</HI>—c. <HI REND="italic">nach</HI> g. <HI REND="italic">H</HI>—þe] þat <HI REND="italic">W, f. S</HI>—ek] also <HI REND="italic">H,</HI> were <HI REND="italic">W, f. m</HI>—a. þe h. <HI REND="italic">HV,</HI> þe h. <HI REND="italic">B,</HI> as <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>"Beau seygnoures", he sede, "inot, wat ȝe habbeþ iþoȝt! <NOTE PLACE="foot">403 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> Beaus <HI REND="italic">VBW,</HI> Beu <HI REND="italic">Ss</HI>—sey.] freres <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif ȝe goþ forþ wiþ ȝoure wille oure pes worþ riȝt noȝt!<MILESTONE N="400"/> <NOTE PLACE="foot">404 g.] dop <HI REND="italic">s</HI>—f. <HI REND="italic">f. MBs</HI>—w. ȝ. w.] as ȝe habbeþ iment <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L N="405">Ȝif a clerk haþ a mon aslawe oþer gret þefþe ido, <NOTE PLACE="foot">405 For ȝ. <HI REND="italic">B</HI>—a m. <HI REND="italic">nach</HI> as. <HI REND="italic">R,</HI> any m. <HI REND="italic">G</HI>—a g. <HI REND="italic">B,</HI> strong <HI REND="italic">HSV,</HI> a str. <HI REND="italic">L,</HI> any <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And he mowe beo desordeined and come te lyue so, <NOTE PLACE="foot">406 m. þanne <HI REND="italic">HS</HI>—be <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">G</HI>—c. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">HSLCJ</HI>—l.] fine <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Misdo hi wolleþ al longe dai and þeruþe beo wel bolde, <NOTE PLACE="foot">407 missedo <HI REND="italic">vor</HI> al <HI REND="italic">G,</HI> m. <HI REND="italic">vor</HI> al <HI REND="italic">H</HI>—wo. Þanne <HI REND="italic">H,</HI> wo. ek <HI REND="italic">S,</HI> wolde <HI REND="italic">DBCJ</HI>—al d. <HI REND="italic">HsJ,</HI> al d. þan <HI REND="italic">B</HI>—be þ. <HI REND="italic">H,</HI> þ. wole be <HI REND="italic">G</HI>—al bo. <HI REND="italic">M,</HI> bo. <HI REND="italic">GE</HI></NOTE></L>
<L>And so sholde þe pes of þe lond wel uvel ben iholde. <NOTE PLACE="foot">408 A. <HI REND="italic">f. R</HI>—schal <HI REND="italic">HGW</HI>—þe I <HI REND="italic">f. R</HI>—þe II] mi <HI REND="italic">E</HI>—w. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>For wel lutel hem wolde recche, to lese hor ordre so, <NOTE PLACE="foot">409 F. <HI REND="italic">f. H</HI>—wel] ful <HI REND="italic">G, f. Hs</HI>—hem] hi <HI REND="italic">W</HI>—wole <HI REND="italic">R,</HI> wile <HI REND="italic">L</HI>—reiþe <HI REND="italic">L</HI>—to l. <HI REND="italic">nach</HI> o. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="410"><PB N="43" REF="44"/>
Wen hi for hor ordre ne spareþ noȝt, þefte forto do, <MILESTONE N="(450)"/> <NOTE PLACE="foot">410 hi <HI REND="italic">nach</HI> o. <HI REND="italic">BsW,</HI> he <HI REND="italic">V,</HI> he <HI REND="italic">nach</HI> o. <HI REND="italic">G, f. SCJ</HI>—no. <HI REND="italic">f. nmJW</HI>—þeffes <HI REND="italic">s,</HI> al dai <HI REND="italic">B</HI>—f. do] to misdo <HI REND="italic">MB</HI></NOTE></L>
<L>Ac euere þe herre hor ordre is, me þencþ, bi þur lawe <NOTE PLACE="foot">411 And <HI REND="italic">GmJ</HI>—þe h.] so heiȝ <HI REND="italic">D</HI>—bi <HI REND="italic">f. B</HI></NOTE></L>
<L>Þe strengore scholde hor dom be, wen hi wolde to þefte drawe." <NOTE PLACE="foot">412 s. h. d. be] d. hi auȝte habbe <HI REND="italic">s</HI>—wolleþ <HI REND="italic">rC,</HI> wile <HI REND="italic">u. ö. L, f. s</HI></NOTE></L>
<L>"Sire, sire", quaþ seint Thomas. "ȝif hit is þi wille, <NOTE PLACE="foot">413 s. q.] seide <HI REND="italic">s</HI>—is] beo <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Loþ ous were don eny þing, þi pes forto spille. <MILESTONE N="410"/> <NOTE PLACE="foot">414 Wel l. <HI REND="italic">B</HI>—w. us <HI REND="italic">V,</HI> we hadde <HI REND="italic">SDBJ</HI>—to d. <HI REND="italic">SGVDs,</HI> to d. <HI REND="italic">nach</HI> þing <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="415">Ac clerkes, þat beþ iordeyned, þu wost wel bereþ ansigne, <NOTE PLACE="foot">415 Þe c. <HI REND="italic">S</HI>—wel þu wo. <HI REND="italic">M,</HI> þu wo. <HI REND="italic">G, f. s</HI>—hi ber. <HI REND="italic">uW</HI>—ensengne <HI REND="italic">B,</HI> a si. <HI REND="italic">uDLC</HI></NOTE></L>
<L>Þat hi beþ lymes of holi chirche, þat so wurþi is and digne. <NOTE PLACE="foot">416 hi] it <HI REND="italic">M, f. DB</HI>—w.] noble <HI REND="italic">v</HI>—is <HI REND="italic">vor</HI> so <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif hi were þanne myd þulce sygne to vile deþe ido, <NOTE PLACE="foot">417 þa. <HI REND="italic">f. HSr</HI>—m.] wiþoute <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Auiled were and ischend al holi chirche so. <NOTE PLACE="foot">418 Ifoulede <HI REND="italic">D</HI>—foule i. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">H,</HI> aschamed <HI REND="italic">D</HI>—al <HI REND="italic">f. rW</HI>—also <HI REND="italic">uDB</HI></NOTE></L>
<L>And ȝif hi beþ furst desordeyned for þulke sulue dede <NOTE PLACE="foot">419 b.] were <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">L</HI>—formest <HI REND="italic">H, f. s</HI>—onor. <HI REND="italic">H,</HI> d. men <HI REND="italic">B,</HI> d. and <HI REND="italic">uDCJ</HI></NOTE></L>
<L N="420">And seþþe þoru dom to deþe ibroȝt, hit were noȝt wel to rede, <MILESTONE N="(460)"/> <NOTE PLACE="foot">420 A. <HI REND="italic">f. HSVDLCE</HI>—þ. dom <HI REND="italic">nach</HI> deþ <HI REND="italic">C,</HI> þ. dom sholde <HI REND="italic">B</HI>—be i. <HI REND="italic">B,</HI> ido <HI REND="italic">s</HI>—w. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>For hit nas neuere lawe ne riȝt, double dom to take <NOTE PLACE="foot">421 nas] nys <HI REND="italic">s</HI>—neu. r. ne l. <HI REND="italic">M.</HI> no l. <HI REND="italic">s</HI>—to atake <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>For on trespas, wel þu wost, and sunne it were to make, <NOTE PLACE="foot">422 t. as <HI REND="italic">uJW</HI>—wel <HI REND="italic">vor</HI> wost <HI REND="italic">SGVJ, vor</HI> wuteþ <HI REND="italic">H, nach</HI> wost s, <HI REND="italic">f. W</HI>—þu] ȝe <HI REND="italic">H</HI>—a.] for <HI REND="italic">D. f. ML</HI></NOTE></L>
<L>And unworþere þan a lewed mon holi chirche were so, <NOTE PLACE="foot">423 <HI REND="italic">f. V</HI>—w. <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="44" REF="45"/>
For a lewed mon for on trespas nys bote on juge∣ment ido. <MILESTONE N="420"/> <NOTE PLACE="foot">424 F. to a <HI REND="italic">B</HI>—m. <HI REND="italic">f. EC</HI>—n. <HI REND="italic">vor</HI> f. <HI REND="italic">SGD</HI>—b. to on <HI REND="italic">SGD</HI>—j.] giwise <HI REND="italic">r,</HI> dom <HI REND="italic">n</HI></NOTE></L>
<L N="425">Þerfore þi grace we bisecheþ, ȝif it is þi wille, <NOTE PLACE="foot">425 þe bis. <HI REND="italic">S,</HI> bis. þe <HI REND="italic">D,</HI> biddeþ <HI REND="italic">s,</HI> biddeþ þe <HI REND="italic">H</HI>—is] beo <HI REND="italic">MB</HI></NOTE></L>
<L>Þat þu ne arere no newe lawe, holi chirche to spille. <NOTE PLACE="foot">426 a.] neuer wit <HI REND="italic">G</HI>—no] neuer—newe] euil <HI REND="italic">B, f. mJ</HI></NOTE></L>
<L>For we biddeþ niþt and dai, as riȝt is þat we do, <NOTE PLACE="foot">427 b.] prayen <HI REND="italic">G</HI>—þat we] forto <HI REND="italic">H,</HI> to <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>For þe and for þine children ek and for þi kingdom also." <NOTE PLACE="foot">428 F. þe <HI REND="italic">f. H</HI>—a. <HI REND="italic">bis</HI> ek] þat god holde þe þine riȝte <HI REND="italic">v</HI>—f. þi k.] þine reaume <HI REND="italic">v,</HI> f. þi pees <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>"Beau sire", quaþ þe king þo, "þu seist wel inouȝ, <NOTE PLACE="foot">429 s. q.] frere seide <HI REND="italic">s</HI>—þo <HI REND="italic">f. SG</HI></NOTE></L>
<L N="430">Ichadde loþ bi my conscience, don holi chirche wouȝ. <MILESTONE N="(470)"/> <NOTE PLACE="foot">430 I. loþz <HI REND="italic">H,</HI> Me is l. <HI REND="italic">L,</HI> I. þouȝt <HI REND="italic">E</HI>—bi my c <HI REND="italic">nach</HI> ch. <HI REND="italic">S,</HI> bi mine inwit <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Ac lawes þer beþ and costumes, þat euer habbeþ ibe iholde <NOTE PLACE="foot">431 Ac] For <HI REND="italic">H</HI>—l.] c. <HI REND="italic">s</HI>—þer <HI REND="italic">f. B</HI>—a. c. <HI REND="italic">f. s</HI>—e. <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">HLRCJ,</HI> e. <HI REND="italic">nach</HI> ben <HI REND="italic">E,</HI> er <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">GV, f. S</HI></NOTE></L>
<L>Of biscoþes þoru al Engelond, as oure ancestres us tolde, <NOTE PLACE="foot">432 þ. al] þ. <HI REND="italic">M,</HI> of <HI REND="italic">D,</HI> in <HI REND="italic">s</HI>—as] habbeþ <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And bi þe kinges day Henry, þat oure grauntsire was, <NOTE PLACE="foot">433 g.] auncetere <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Iconfermed were and iholde, and noman þer aȝen was. <MILESTONE N="430"/> <NOTE PLACE="foot">434 Ic.] þat c. <HI REND="italic">D</HI>—a. n.] þat n. <HI REND="italic">Dm</HI></NOTE></L>
<L N="435">Woultou þulke lawes holde, do me to wite sone!" <NOTE PLACE="foot">435 h. <HI REND="italic">f. S</HI>—witene <HI REND="italic">H,</HI> wityng <HI REND="italic">R,</HI> understonde <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>"We schulleþ do, sire", quaþ seint Thomas, "al þat is to done. <NOTE PLACE="foot">436 do <HI REND="italic">f. C</HI>—si. <HI REND="italic">f. vDs</HI>—q.] sede <HI REND="italic">s,</HI> seide <HI REND="italic">nach</HI> T. <HI REND="italic">HG</HI>—us is <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Alle þe lawes and costumes we scholleþ holde bi oure miȝte, <NOTE PLACE="foot">437 a. þe c. <HI REND="italic">G,</HI> a. þe rihte <HI REND="italic">V, f. s</HI>—we wole <HI REND="italic">VJW,</HI> sire <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þat beþ to holde and habbeþ ibe, sire, saue oure riȝte." <NOTE PLACE="foot">438 i. <HI REND="italic">f. E</HI>—si. <HI REND="italic">f. Ss</HI>—sauen <HI REND="italic">E</HI>—o.] holy churches <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>"Saue ȝoure riȝte?" quaþ þe kyng, "beau sire, wi seistou so? <NOTE PLACE="foot">439 ȝ.] ouwer <HI REND="italic">H,</HI> our <HI REND="italic">SGBR,</HI>—r. <HI REND="italic">f. C</HI>—b. s. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="440"><PB N="45" REF="46"/>
Ine scholde noþing bi þat word aȝen þi wille do! <MILESTONE N="(480)"/> <NOTE PLACE="foot">440 no.] noȝt <HI REND="italic">nach</HI> wo. <HI REND="italic">s</HI>—Bi þ. w. <HI REND="italic">vor</HI> i s. no. <HI REND="italic">r</HI>—quaþ þe king <HI REND="italic">nach</HI> wo. <HI REND="italic">S</HI>—a. þi w.] a. ȝou <HI REND="italic">R,</HI> aȝenstow <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þat þou noldest sigge, þat it were aȝen holi chirches riȝte, <NOTE PLACE="foot">441 n.] nost <HI REND="italic">nECJ,</HI> nost <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And so bringe al my lond in contek and in fiȝte. <NOTE PLACE="foot">242 þou miȝtest b. <HI REND="italic">HS</HI>—al <HI REND="italic">bis</HI> in II] wit þi pur∣uiance aȝeyn þe pees <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ac þer wiþ oute holde þe lawes! For siker ic under∣stonde, <NOTE PLACE="foot">443 Ac] Ȝe <HI REND="italic">H,</HI> þer for o. h. <HI REND="italic">R,</HI> moten h. <HI REND="italic">H,</HI> al at þi wille to be <HI REND="italic">G</HI> [oute &lt; <HI REND="italic">ae.</HI> utan <HI REND="italic">s.</HI> Stratmann <HI REND="italic">unter</HI> uten.]</NOTE></L>
<L>Þat þulke word beo venymous to þe pes of my londe."<MILESTONE N="440"/> <NOTE PLACE="foot">444 þu.] hit <HI REND="italic">W, f. H</HI>—wo. <HI REND="italic">nach</HI> v. <HI REND="italic">S</HI>—b.] is <HI REND="italic">n,</HI> was <HI REND="italic">G,</HI> was <HI REND="italic">vor</HI> wo. <HI REND="italic">S,</HI> me þinchez <HI REND="italic">H</HI>—v.] attry <HI REND="italic">L</HI>—p.] stat <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L N="445">"Sire, sire", quaþ þis holi mon, "ne mene ȝe ȝou riȝt noȝt! <NOTE PLACE="foot">445 s. <HI REND="italic">f. HSLs</HI>—m.] greue <HI REND="italic">D</HI>—ȝe ȝ.] ȝe <HI REND="italic">s,</HI> þe <HI REND="italic">DL</HI>—r.] unriȝt <HI REND="italic">s,</HI> hit so <HI REND="italic">B, f. M</HI></NOTE></L>
<L>Wel þu wost, þat ech of us, ar we were herto ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">446 W. <HI REND="italic">nach</HI> Þou w. <HI REND="italic">S</HI>—us <HI REND="italic">f. S</HI>—ar] <HI REND="italic">u. ö.:</HI> or <HI REND="italic">SR,</HI> er <HI REND="italic">GVDLW</HI>—h. were <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Triwenesse þe swore, as riȝt was, and erþlich honur also <NOTE PLACE="foot">447 we þe <HI REND="italic">Hs,</HI> we <HI REND="italic">BC</HI>—as it w. r. <HI REND="italic">L, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Saue our ordre and oure riȝte, ac þat was out ido. <NOTE PLACE="foot">448 r.] dignite <HI REND="italic">G</HI>—ac] and <HI REND="italic">G,</HI> for <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>How scholde we nouþe oþer do? Ȝe ne auȝte it ous noȝt beode! <NOTE PLACE="foot">449 nou sire <HI REND="italic">S, f. GM</HI>—ȝe] þou <HI REND="italic">GL,</HI> we <HI REND="italic">D</HI>—a.] miȝte <HI REND="italic">G</HI>—it <HI REND="italic">nach</HI> noȝt <HI REND="italic">G, f. rmW</HI>—noȝt ous <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L N="450">For godes loue hold us to riȝt, ȝe nabbeþ non oþer neode!" <MILESTONE N="(490)"/> <NOTE PLACE="foot">450 for ȝe <HI REND="italic">SGVCJW,</HI> þou <HI REND="italic">L,</HI> for nouþe we <HI REND="italic">H,</HI> we <HI REND="italic">DR</HI>—na.] hast <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>"Ic iseo wel, Thomas", quaþ þe kyng, "warto þu wolt drawe: <NOTE PLACE="foot">451 wel] nouþe <HI REND="italic">H, f. MB</HI>—T. <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þu art icome to late forþ, to bynyme ous oure lawe. <NOTE PLACE="foot">452 f.] ȝit <HI REND="italic">B, f. Hs</HI>—bireue <HI REND="italic">G</HI>—rihte l. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þu woldest me make more wrecche, þen euer eny kyng was. <NOTE PLACE="foot">453 w. ma. me <HI REND="italic">SLDCJ,</HI> me halst <HI REND="italic">s</HI>—eu. <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">LJ</HI>—k. <HI REND="italic">f. EC</HI></NOTE></L>
<L><PB N="46" REF="47"/>
Þu ert icome þerto to late, þu hast icast aumbes as!"<MILESTONE N="450"/> <NOTE PLACE="foot">454 And <HI REND="italic">B</HI>—þer. <HI REND="italic">vor</HI> þu <HI REND="italic">Br, nach</HI> l. <HI REND="italic">J,</HI> here <HI REND="italic">G</HI>—h. <HI REND="italic">f. G</HI>—awmes <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="455">Þe king aros in wraþþe anon and lette hem sitte echone, <NOTE PLACE="foot">455 in grete w. <HI REND="italic">D,</HI> for w. <HI REND="italic">V,</HI> mid w. <HI REND="italic">W</HI>—an. <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">MB,</HI> ynou <HI REND="italic">SW,</HI> þo <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">D,</HI> þo <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">J, f. R</HI>—and <HI REND="italic">f. L</HI>—h. l. <HI REND="italic">L,</HI> h. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And to his chambre he wende forþ and ne grette noȝt on. <NOTE PLACE="foot">456 he. w. son <HI REND="italic">D,</HI> ȝeode <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">s,</HI> forþ <HI REND="italic">C</HI>—a.] he <HI REND="italic">G</HI>—g. hem <HI REND="italic">uDLC</HI>—no.] neuer <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>From Londone he wende sone in wraþþe as þeiȝ it were, <NOTE PLACE="foot">457 s.] forþ <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">D, f. s</HI> —þ. <HI REND="italic">f. r</HI></NOTE></L>
<L>He ne seide noman of his þoȝt, ac bileuede hem alle þere. <NOTE PLACE="foot">458 s.] tolde—no. of] non <HI REND="italic">s</HI>—alle <HI REND="italic">f. W</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscoþes þouȝte þo echone, þat he was wroþ inouȝ. <NOTE PLACE="foot">459 e.] anon <HI REND="italic">W, f. s</HI></NOTE></L>
<L N="460">Þer were fewe bote seint Thomas, þat toward him ne drouȝ. <MILESTONE N="(500)"/> <NOTE PLACE="foot">460 <HI REND="italic">f. C</HI>—Þ.] And <HI REND="italic">sJ</HI>—s. <HI REND="italic">f. D</HI>—ne <HI REND="italic">vor</HI> t. <HI REND="italic">G, f. L</HI></NOTE></L>
<L>On seint Thomas hi cride faste, his þoȝt forte wende, <NOTE PLACE="foot">461 fa. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Oþer he wolde al þat lond wiþ þulke o word schende. <NOTE PLACE="foot">462 al þ. l. <HI REND="italic">nach</HI> word <HI REND="italic">VrL</HI>—wiþ] for <HI REND="italic">HGL</HI>—o <HI REND="italic">f. VM</HI>—worþ <HI REND="italic">W</HI>—asch. <HI REND="italic">BW</HI></NOTE></L>
<L>Knyȝtes and oþere ofte come, þat wiþ þe kyng were, <NOTE PLACE="foot">463 oft] eft <HI REND="italic">W</HI>—þe <HI REND="italic">f. M</HI></NOTE></L>
<L>And bede him ententifliche, þat he þulke word forbere, <MILESTONE N="460"/> <NOTE PLACE="foot">464 b. <HI REND="italic">vor</HI> e. <HI REND="italic">SV,</HI> bisoȝten <HI REND="italic">G</HI>—him] seint T. <HI REND="italic">u, f. CJ</HI>—e. <HI REND="italic">f. G</HI></NOTE></L>
<L N="465">And þat it were gret folie, þe kyng in wraþþe bringe, <NOTE PLACE="foot">465 þat <HI REND="italic">f. m</HI>—it] him <HI REND="italic">CJW</HI>—we. <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">G</HI>—him g. <HI REND="italic">HS,</HI> a g. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>And destourbi al þat lond for so lutel þinge. <NOTE PLACE="foot">466 A. also <HI REND="italic">H,</HI> A. to <HI REND="italic">GR</HI>—l.] folk <HI REND="italic">S</HI>—a þi. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas stod in þoȝte long: "Leue breþeren", he sede, <NOTE PLACE="foot">467 st. <HI REND="italic">f. W</HI>—in þ. <HI REND="italic">nach</HI> lo. <HI REND="italic">v</HI>—lo. <HI REND="italic">f. s</HI>—l. b.] to hem anon <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>"Neuer aȝen þe kynges honour nelle ic do no dede, <NOTE PLACE="foot">468 neu. <HI REND="italic">vor</HI> do <HI REND="italic">HS, nach</HI> h. V, ne <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">G</HI>—I nile <HI REND="italic">LW,</HI> schal i <HI REND="italic">GV,</HI> i ne schal <HI REND="italic">H</HI>—no <HI REND="italic">f. V</HI></NOTE></L>
<L>Ac ech word ichulle bileue, þat aȝen his honour is." <NOTE PLACE="foot">469 euerich w. <HI REND="italic">HD,</HI> euer <HI REND="italic">G</HI>—his] þe kynges <HI REND="italic">Ss</HI></NOTE></L>
<L N="470"><PB N="47" REF="48"/>
Þo were þis oþere glad inouȝ, þo hi hurde þis, <MILESTONE N="(510)"/> <NOTE PLACE="foot">470 i. <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L>And radde him wende to þe kyng, his wraþþe forte stille. <NOTE PLACE="foot">471 him <HI REND="italic">f. E</HI>—s.] ast. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>"Lef ichadde", quaþ seint Thomas, "wiþ riȝte do his wille."<MILESTONE N="470"/> <NOTE PLACE="foot">472 i.] me were <HI REND="italic">HLDRW</HI>—q. s. T.] he seide þo <HI REND="italic">s</HI>—to do <HI REND="italic">HGVn</HI></NOTE></L>
<L>To þe kyng he wende to Oxenford, and mid him þer he fond <NOTE PLACE="foot">473 to] at—O.] Grenford? <HI REND="italic">R</HI>—a. <HI REND="italic">bis</HI> he] he him <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Grete eorles and barouns, heiste of þe lond. <NOTE PLACE="foot">474 b. ek <HI REND="italic">u</HI>—h.] grettest <HI REND="italic">D</HI>—of al <HI REND="italic">HSn</HI>—þe l.] Engelond <HI REND="italic">MB</HI></NOTE></L>
<L N="475">Þe kyng him wilcomed so myd wel lutel chere. <NOTE PLACE="foot">475 k.] kniȝtes <HI REND="italic">E</HI>—h.] seint T. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">v,</HI> he <HI REND="italic">E</HI>—so] þo <HI REND="italic">VD</HI>—m. w. liȝt c. <HI REND="italic">VB,</HI> ake he ne made him nouȝt fair c. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Biscopes he let clupie and erles, þat þer were. <NOTE PLACE="foot">476 a. e. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">u,</HI> a. barouns <HI REND="italic">s</HI>—alle þat <HI REND="italic">u</HI></NOTE></L>
<L>"Beau sire", he sede, "icham kyng myd riȝte of þis londe. <NOTE PLACE="foot">477 B. s.] S. s. <HI REND="italic">B,</HI> B. freres <HI REND="italic">C,</HI> S. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Costumes þer were bifore iused, ic understonde. <NOTE PLACE="foot">478 þ.] here <HI REND="italic">H, f. G</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">G,</HI> han ben <HI REND="italic">s</HI>—her b. <HI REND="italic">GV,</HI> b. me <HI REND="italic">DL, f. s</HI>—iu.] iset <HI REND="italic">M, f. S</HI>—as ic u. <HI REND="italic">s,</HI> as icham u. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And so muche wrecche nam ic noȝt, þat inele þe lawes holde, <NOTE PLACE="foot">479 so m.] suche <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="480">Þat oure auncestres hulde wile, as oure conseil us tolde. <MILESTONE N="(520)"/> <NOTE PLACE="foot">480 w.] somtyme <HI REND="italic">GJ,</HI> wel <HI REND="italic">B, f. s</HI>—as o.] and of her <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore ichulle, þat þe lawes iconfermed be echon <NOTE PLACE="foot">481 be ic <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Of my erles and kniȝtes, þat hi wiþsegge non. <NOTE PLACE="foot">482 my k. <HI REND="italic">CJ,</HI> of myn k. <HI REND="italic">VW,</HI> my k. eke <HI REND="italic">S,</HI> mine barones also <HI REND="italic">H,</HI> barons <HI REND="italic">s</HI>—þ. hem w. n. <HI REND="italic">SVMB,</HI> þ. þer w. n. <HI REND="italic">Ds,</HI> þ. ben to denye not oon <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore ic hote ȝou echon, þat ȝe beo þulke dai <NOTE PLACE="foot">483 h.] bidde <HI REND="italic">G</HI>—e.] alle <HI REND="italic">Ds</HI>—b.] at <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>At my manere at Clarindone wyþoute eny delai, <MILESTONE N="480"/> <NOTE PLACE="foot">484 Þat ȝe at I <HI REND="italic">G</HI>—at II] of <HI REND="italic">SG</HI>—C. be <HI REND="italic">G</HI>—e.] ech <HI REND="italic">SVECJW</HI></NOTE></L>
<L N="485">To confermy þulke lawes. Upe peine, þat ichulle sette, <NOTE PLACE="foot">485 l.] custumes <HI REND="italic">S</HI>—i schal <HI REND="italic">HB</HI></NOTE></L>
<L><PB N="48" REF="49"/>
Ic hote, þat ȝe be þer echon, þat noþing ȝou ne lette!" <NOTE PLACE="foot">486 h.] ȝu <HI REND="italic">SVD,</HI> bidde ȝu <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—e.] alle <HI REND="italic">u. ö. s</HI>—no. ȝ.] non oþur <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>So departede þo þis court, to his in ech mon drouȝ; <NOTE PLACE="foot">487 So] Þo <HI REND="italic">S,</HI> Þus <HI REND="italic">Ds,</HI> Siþþe <HI REND="italic">W</HI>—þo <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">H, f. SVsJW</HI>—to her innes <HI REND="italic">G</HI>—e. m.] e. <HI REND="italic">B,</HI> ychone <HI REND="italic">G,</HI> and euerich <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">H</HI>—hem d. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ac euer was seint Thomas in care and sorwe inouȝ. <NOTE PLACE="foot">488 Ac] And <HI REND="italic">SW</HI>—c.] so. <HI REND="italic">GR</HI>—so.] c. <HI REND="italic">GR</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscopes and þe baronye come alle to þe daie, <NOTE PLACE="foot">489 bor. <HI REND="italic">M,</HI> barouns <HI REND="italic">GV</HI>—al. c. <HI REND="italic">v,</HI> c. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="490">To Clarindone in Wiltscire, þe kyng forte paie. <MILESTONE N="(530)"/></L>
<L>Þis parlement was iholde in þe eleueþe ȝere <NOTE PLACE="foot">491 <HI REND="italic">bis</HI> 531 <HI REND="italic">f. v</HI><NOTE N="1)" PLACE="foot"><HI REND="italic">f. auch in Q, Mat.</HI> IV 303.</NOTE> e.] twelþe <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Of þe kynges coronement, þat so muche folc broȝte þere, <NOTE PLACE="foot">492 crouninge <HI REND="italic">D</HI>—so m. f. <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">rB,</HI> so gret f. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>And in þe eleueþe hondred ȝer and in þe four and sixti riȝt <NOTE PLACE="foot">493 A. þe <HI REND="italic">D,</HI> A. <HI REND="italic">VLJ, f. m</HI>—a. II <HI REND="italic">f. W</HI>—in þe II <HI REND="italic">f. LR</HI>—feorþe <HI REND="italic">VW,</HI> six <HI REND="italic">L</HI>—sixtiþe <HI REND="italic">VE,</HI> fourti <HI REND="italic">L</HI>—wel r. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Hit was, after þat oure lord in his moder was aliȝt. <MILESTONE N="490"/> <NOTE PLACE="foot">494 þ. <HI REND="italic">f. EJ</HI>—w. <HI REND="italic">f. DLR</HI></NOTE></L>
<L N="495">Noble was þis parlement of þis Clarindone: <NOTE PLACE="foot">495 Now <HI REND="italic">G</HI>—of] at <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>For þer was furst and foreward þe kyng and his sone <NOTE PLACE="foot">496 F. <HI REND="italic">f. s</HI>—a. afo. <HI REND="italic">W,</HI> afo. <HI REND="italic">CJ,</HI> biginning <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And þe erchebiscop of Canterburi and sire Roger also, <NOTE PLACE="foot">497 e.] bi. <HI REND="italic">B</HI>—for nere þ. bote þei t. <HI REND="italic">W,</HI> þat Ȝork is cleped also <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscop of Euerwyk, were þer boþe two. <NOTE PLACE="foot">498 A. <HI REND="italic">f. V</HI>—þe be. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>And sire Gilbert Foliot, biscop of Londone,</L>
<L N="500">And þe biscop Robert of Lincolne were alle at Clarindone. <NOTE PLACE="foot">500 w. a.] was ek D, was <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>And sire Neol, biscop of Eoly, and þe biscop of Wir∣cestre, <NOTE PLACE="foot">501 A. <HI REND="italic">f. VR</HI>—þe b. I <HI REND="italic">DR</HI>—Wirsetre <HI REND="italic">u. ö. B</HI></NOTE></L>
<L>Sire Roger, and sire Hillari, biscop of Cycestre, <NOTE PLACE="foot">502 Robard <HI REND="italic">R</HI>—Circestre <HI REND="italic">DB</HI></NOTE></L>
<L><PB N="49" REF="50"/>
And þe biscop Willam of Norþwich, and þe biscop of Wynchestre <NOTE PLACE="foot">503 <HI REND="italic">f. Dm</HI>—A. <HI REND="italic">f. J</HI>—of <HI REND="italic">f. J</HI>—N.] Sirsetre <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Sire Henri, and sire Bartholomeu, biscop of Chichestre. <MILESTONE N="500"/> <NOTE PLACE="foot">504 <HI REND="italic">f. m</HI>—C.] Excestre <HI REND="italic">VLJ</HI></NOTE></L>
<L N="505">Sire Geffrei and sire Osbarn, biscop of Excestre, <NOTE PLACE="foot">505 <HI REND="italic">f. m</HI>—S. G. a. s. O. <HI REND="italic">f. VLJ</HI>—G.] O. <HI REND="italic">W</HI>—O.] Gode∣frai <HI REND="italic">W</HI>—II <HI REND="italic">H. nach</HI> 504 I <HI REND="italic">H. VLJ</HI></NOTE></L>
<L>Sire Austyn and sire Blase, biscop of Wyncestre, <NOTE PLACE="foot">506 <HI REND="italic">f. VLmJ</HI>—Wirc. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And þe biscop of Salesburi Josselyn and Robert, <NOTE PLACE="foot">507 <HI REND="italic">f. J</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop of Herforde and also sire Richard,</L>
<L>Þat was biscop of Chestre: þes biscopes echon</L>
<L N="510">Were at þis parlement and erles mony on:</L>
<L>Sire Renaud, erl of Cornwaile, and þe erl of Leicestre <NOTE PLACE="foot">511 Renald <HI REND="italic">DBW,</HI> Reynald <HI REND="italic">V,</HI> Reinold <HI REND="italic">J,</HI> Robard <HI REND="italic">m</HI>—a. <HI REND="italic">f. R</HI>—L.] Cicestre <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Sire Robert, and sire Roger, erl of Gloucestre.</L>
<L>Sire Conan, erl of Britaine, and þe erl Jon of Angeo, <NOTE PLACE="foot">513 Cowan <HI REND="italic">R,</HI> Thomas <HI REND="italic">V</HI>—of B.] B. <HI REND="italic">M</HI>—þe <HI REND="italic">f. m</HI>—J. <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">C, f. V</HI></NOTE></L>
<L>Sire Geffrei, erl of Mandeuile, was þere ek also. <MILESTONE N="510"/> <NOTE PLACE="foot">514 Moundeuyle <HI REND="italic">V,</HI> Demaundeuise <HI REND="italic">D,</HI> Denemarche <HI REND="italic">s</HI>—þ. ek] ȝit þ. <HI REND="italic">B,</HI> þo þ. <HI REND="italic">LJ,</HI> þ. <HI REND="italic">VmW</HI></NOTE></L>
<L N="515">Sire Huwe, erl of Chestre, sire Willam, erl de Ferers, <NOTE PLACE="foot">515 <HI REND="italic">nach</HI> 516 <HI REND="italic">C</HI>—Hughe <HI REND="italic">BW,</HI> Hewe <HI REND="italic">D</HI>—s.] and s. <HI REND="italic">m,</HI> and þe <HI REND="italic">VLJ,</HI> and <HI REND="italic">DW</HI>—e. W. <HI REND="italic">VLJW,</HI> W. <HI REND="italic">m</HI>—de F.] þe feres <HI REND="italic">B,</HI> feris <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And sire Willam, erl of Arundel, þat so noble was and fers. <NOTE PLACE="foot">516 <HI REND="italic">nach</HI> 514 <HI REND="italic">C, ersetzt durch</HI> Were at þis parlement stout ynou and fers <HI REND="italic">W</HI>—W.] Huwe <HI REND="italic">m</HI>—þ. so] þ. <HI REND="italic">s, f. D</HI></NOTE></L>
<L>Barons were ek mony on as sire Willam de Lucy, <NOTE PLACE="foot">517 þer w. ek <HI REND="italic">DRCJ,</HI> þer w. <HI REND="italic">VLW</HI>—as s.] s. <HI REND="italic">m,</HI> and <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Sire Renaud de Warenne and sire Renaud de seint Walri; <NOTE PLACE="foot">518 se. <HI REND="italic">f. Mm</HI>—Waubri <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Sire Roger Bigod also, sire Richard de Canuile, <NOTE PLACE="foot">519 Robert <HI REND="italic">V, f. J</HI>—a. <HI REND="italic">f. R</HI></NOTE></L>
<L N="520">Sire Willam de Brewes ek, sire Robert de Donstanuile, <NOTE PLACE="foot">520 Brus <HI REND="italic">R,</HI> Bruis <HI REND="italic">S</HI>—ek <HI REND="italic">f. R</HI></NOTE></L>
<L>Sire Nel de Moumbray, sire Houmfray de Boun, <NOTE PLACE="foot">521 N.] Mel <HI REND="italic">J</HI>—Mountbray <HI REND="italic">W</HI>—Hounfray <HI REND="italic">VM,</HI> Geffray <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Sire Symond de Beauchaump, lord of mony a toun; <NOTE PLACE="foot">522 Simon <HI REND="italic">MBW</HI></NOTE></L>
<L>Sire Josselyn de Baillol, sire William de Hastinge, <NOTE PLACE="foot">523 Baillolf <HI REND="italic">W,</HI> Bayholf <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L><PB N="50" REF="51"/>
Sire Huwe de Moruile, þat so wel was wiþ þe kyng, <MILESTONE N="520"/> <NOTE PLACE="foot">524 þat <HI REND="italic">f. m</HI>—so] þo <HI REND="italic">MB</HI>—wel <HI REND="italic">f. ML</HI></NOTE></L>
<L N="525">Sire Willam Malet, sire Jon, þe marchal, <NOTE PLACE="foot">525 W.] Gilbert <HI REND="italic">V</HI>—de M. <HI REND="italic">L,</HI> Malo <HI REND="italic">V</HI>—II <HI REND="italic">H.</HI>] 527 II <HI REND="italic">H. V</HI>—m.] seneschal <HI REND="italic">rW</HI></NOTE></L>
<L>Sire Simon, le fiz-peres, gret mon þoru out al, <NOTE PLACE="foot">526 fiz de peris <HI REND="italic">J</HI>—m.] lord <HI REND="italic">s, f. B</HI></NOTE></L>
<L>Sire Willam Maudut, sire Geffrei de Ver. <NOTE PLACE="foot">527 I <HI REND="italic">H. f. V</HI>—Mauduch <HI REND="italic">D</HI>—de V.] þe fere <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Þes grete lordynges and ȝut wel mo were þer. <NOTE PLACE="foot">528 Þ.] Þus <HI REND="italic">W</HI>—alle g. <HI REND="italic">VCJ</HI>—lordlynges <HI REND="italic">u. ö. m</HI>—wel <HI REND="italic">f. rEW</HI>—at þulc time w. þ. <HI REND="italic">D,</HI> þ. w. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Nou god helpe seint Thomas, for he was alone, <NOTE PLACE="foot">529 sire <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L N="530">Þat wiþsede ate laste þes lordynges echone! <NOTE PLACE="foot">530 lordus <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þo hi bigonne þis þarlement, þe kyng hem exte anon, <NOTE PLACE="foot">531 b.] come to <HI REND="italic">v</HI>—þis <HI REND="italic">f. S</HI>—hem <HI REND="italic">f. s</HI>—a.] echon <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Wer hi wolde þe lawes holde, as his auncestres dude echon. <NOTE PLACE="foot">532 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> Wheþer <HI REND="italic">HG,</HI> Ȝif <HI REND="italic">s</HI>—h. þe l. <HI REND="italic">v</HI>—as] þat <HI REND="italic">m</HI>—d.] hulden <HI REND="italic">HSVm, f. G</HI></NOTE></L>
<L>"Sire, sire", quaþ seint Thomas, "ȝif hit þi wille is,</L>
<L>Ech mon mot speke for him sulue, and ic for me iwis, <MILESTONE N="530"/> <NOTE PLACE="foot">534 mon <HI REND="italic">f. R</HI>—mot <HI REND="italic">f. E</HI>—me self <HI REND="italic">L,</HI> mysulue <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="535">For my stat and holy churche. Jc answerie þerto, <NOTE PLACE="foot">535 min owne s. <HI REND="italic">D,</HI> me <HI REND="italic">s</HI>—þertwo <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>Þat alle þe gode olde lawes, þat ȝut beþ also, <NOTE PLACE="foot">536 o. g. <HI REND="italic">HSL,</HI> o. <HI REND="italic">G</HI>—and þat <HI REND="italic">DECJ,</HI> þat habbeþ ibe and <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Granti ichulle for holi chirche, and forto habbe þin ore <NOTE PLACE="foot">537 a. <HI REND="italic">f. umJ</HI></NOTE></L>
<L>Saue our riȝte and our ordre, þu ne miȝt esche no more." <NOTE PLACE="foot">538 r.] or. <HI REND="italic">DJ</HI>—or.] r. <HI REND="italic">DJ</HI></NOTE></L>
<L>For þat word þe kyng was wroþ, þat gan him euer myslike. <NOTE PLACE="foot">539 f. þ. wo. <HI REND="italic">nach</HI> wr. <HI REND="italic">v</HI>—was wod wr. <HI REND="italic">v f. M</HI>—þ. II] and <HI REND="italic">R</HI>—euil <HI REND="italic">B, f. D</HI></NOTE></L>
<L N="540">Seint Thomas wep in his herte and sore bigan to sike. <MILESTONE N="(540)"/> <NOTE PLACE="foot">540 w. þo <HI REND="italic">D,</HI> weþte <HI REND="italic">u. ö. V, f. s</HI>—and <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Alto blodi was þat word, and dere it was abouȝt, <NOTE PLACE="foot">541 For al. <HI REND="italic">B</HI>—wo. iseid <HI REND="italic">GV</HI>—it <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="51" REF="52"/>
For þerfore to deþe he was atte laste ibroȝt. <NOTE PLACE="foot">542 For þerþoru <HI REND="italic">S,</HI> And þerf. <HI REND="italic">B,</HI> Þerf. <HI REND="italic">HGE,</HI> Þat for þulc sulf word <HI REND="italic">D,</HI> For enchesun of þulke word <HI REND="italic">M</HI>—to d. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">G,</HI> to þe d. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">B,</HI> to stronge deþe <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">HS</HI>—he] seint T. <HI REND="italic">HG</HI>—a. l. f. <HI REND="italic">Hr</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop of Salesburi and of Norþwich also <NOTE PLACE="foot">543 S.] N. <HI REND="italic">W</HI>—Norwik <HI REND="italic">S,</HI> S. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Knelede weþinge to him, þat he scholde anoþer do <MILESTONE N="540"/> <NOTE PLACE="foot">544 k. <HI REND="italic">nach W. vR,</HI> knelinde <HI REND="italic">nach W. E</HI>—to h. sore w. <HI REND="italic">D,</HI> tofore h. w. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="545">And habbe reuþe of holi chirche and of hem echone, <NOTE PLACE="foot">545-8 <HI REND="italic">f. m</HI>—al h. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þat hi nere alle to gronde ibroȝt for þulke word one. <NOTE PLACE="foot">546 a. <HI REND="italic">f. W</HI>—alone <HI REND="italic">VW</HI></NOTE></L>
<L>Heie men of þe kynges court moni on ek wende <NOTE PLACE="foot">547 of þe k. c.] of þe k. hous <HI REND="italic">LJ,</HI> þat wiþ þe king were <HI REND="italic">v</HI>—on <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>And knelede to seint Thomas, þat word forto amende. <NOTE PLACE="foot">548 tofore <HI REND="italic">W,</HI> ek to <HI REND="italic">M,</HI> adoun to <HI REND="italic">D</HI>—s. T.] his fet <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>"Lordinges", quaþ seint Thomas, "ic am ȝut ȝong mon <NOTE PLACE="foot">549 a ȝ. m. <HI REND="italic">HM</HI></NOTE></L>
<L N="550">And lute wule biscoþ ibe, and lute þeron ic con. <MILESTONE N="(550)"/> <NOTE PLACE="foot">550 haue b. <HI REND="italic">GL</HI>—w. <HI REND="italic">f. G</HI>—þ. l. <HI REND="italic">H,</HI> þerof l. <HI REND="italic">SGVCJ</HI>—ic <HI REND="italic">f. VCJ</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore of þis olde lawes transcrit ȝe me take, <NOTE PLACE="foot">551 þ.] our <HI REND="italic">v</HI>—ol. <HI REND="italic">f. s</HI>—a t. <HI REND="italic">s</HI>—ȝe] he <HI REND="italic">BW</HI></NOTE></L>
<L>And ichulle þerup conseili me, wuch beþ to forsake." <NOTE PLACE="foot">552 þ. i. <HI REND="italic">H,</HI> i. <HI REND="italic">Ms</HI>—me c. <HI REND="italic">GVLs,</HI> c. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng him let transcrit take of þes costumes echone. <NOTE PLACE="foot">553 l. h. <HI REND="italic">Gr,</HI> l. <HI REND="italic">V</HI>—ta.] make <HI REND="italic">SMW</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas grantede somme and wiþsede mony one. <MILESTONE N="550"/> <NOTE PLACE="foot">554 þerof g. <HI REND="italic">D</HI>—s. of hem <HI REND="italic">HG,</HI> of hem s. <HI REND="italic">S</HI>—w.] forsok <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="555">Þe lawes, þat ichulle nou telle, he grantede wel fawe: <NOTE PLACE="foot">555 þ. <HI REND="italic">f. G</HI>—n.] ȝou <HI REND="italic">nW</HI></NOTE></L>
<L><MILESTONE N="I."/> Ȝif a bonde mon haþþ a sone to clergie idrawe, <NOTE PLACE="foot">556 Þat ȝ. <HI REND="italic">B</HI>—a b.] b. <HI REND="italic">E</HI>—hade <HI REND="italic">GBW</HI>—any s. <HI REND="italic">S</HI>—þat to <HI REND="italic">HGV,</HI> þat wole to <HI REND="italic">S,</HI> in <HI REND="italic">L</HI>—be i. <HI REND="italic">HG,</HI> were i. <HI REND="italic">B,</HI> dr. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>He ne schal wiþoute his lordes leue noȝt icrouned beo, <NOTE PLACE="foot">557 Ne <HI REND="italic">H</HI>—sholde <HI REND="italic">sW</HI>—l.] wille <HI REND="italic">L, f. s</HI>—no. <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">HS, f. G</HI></NOTE></L>
<L>For þewe mon ne mai noȝt beo imad wiþþoute his lord freo. <NOTE PLACE="foot">558 a þ. <HI REND="italic">D,</HI> þu <HI REND="italic">W,</HI> bonde <HI REND="italic">GVB,</HI> þe <HI REND="italic">CJ</HI>—no. wel <HI REND="italic">S</HI>—b. <HI REND="italic">f. R</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI>—w.] aȝen <HI REND="italic">uLJ</HI>—lordes wille <HI REND="italic">uSJ,</HI> lordes leue <HI REND="italic">CE</HI></NOTE></L>
<L><PB N="52" REF="53"/>
<MILESTONE N="II"/> Anoþer lawe he grantede ek, þat ȝe mowe nou iseo: <NOTE PLACE="foot">559 l. <HI REND="italic">f. s</HI>—þ.] which <HI REND="italic">G</HI>—n.] here <HI REND="italic">rB</HI></NOTE></L>
<L N="560">Ȝif eny mon of holi chirche halt eny lai feo, <MILESTONE N="(560)"/> <NOTE PLACE="foot">560 Ȝ. e.] ȝ. e. of hem <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">G</HI>—m.] Persoun or mon <HI REND="italic">G</HI>—holdeþ <HI REND="italic">VW,</HI> heldes <HI REND="italic">G,</HI> helden <HI REND="italic">B,</HI> haþ <HI REND="italic">s</HI>—e. II] eniþing of <HI REND="italic">H, f. GE</HI></NOTE></L>
<L>Persoun oþer what he beo, he schal do þerfore <NOTE PLACE="foot">561 P., preost o. <HI REND="italic">H,</HI> P. or o. <HI REND="italic">J, f. G</HI>—w. so <HI REND="italic">HS</HI>—sholde <HI REND="italic">B</HI>—þ. seruice, þat falles to þe kyng <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Seruice, þat to þe kyng falleþ, þat his riȝt ne be forlore, <NOTE PLACE="foot">562 Þe s. þ. f. to þe k. <HI REND="italic">S, f. G</HI>—h. r.] hit <HI REND="italic">D</HI>—be noȝt <HI REND="italic">BE</HI>—f. for no maner þinge <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And in pledinge stonde in uch place and in juge∣ment also, <NOTE PLACE="foot">563 In <HI REND="italic">m</HI>—play <HI REND="italic">RC,</HI> plaint <HI REND="italic">E</HI>—pla.] stede <HI REND="italic">s</HI>—and] to <HI REND="italic">L</HI>—at j. <HI REND="italic">V,</HI> a j. <HI REND="italic">L,</HI> j. <HI REND="italic">RW,</HI> in dom <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Bote wen mon schal beo bilymed oþer to deþe ido. <MILESTONE N="560"/> <NOTE PLACE="foot">564 Saue <HI REND="italic">V</HI>—w.] ȝware <HI REND="italic">H,</HI> þere <HI REND="italic">VW,</HI> hit were þat <HI REND="italic">B</HI>—a m. <HI REND="italic">H.</HI>—as m. <HI REND="italic">V</HI>—beo <HI REND="italic">f. C</HI>—b.] flemed <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="565"><MILESTONE N="III"/> He grantede ek, ȝif eni mon þe kinges traitour were, <NOTE PLACE="foot">565 ek f. <HI REND="italic">M</HI>—ȝ.] of <HI REND="italic">B</HI>—þe <HI REND="italic">f. R</HI></NOTE></L>
<L>And eni mon his chateus to holi chirche bere, <NOTE PLACE="foot">566 m. <HI REND="italic">f. s</HI>—of h. <HI REND="italic">SGVLmJ</HI>—c.] catel <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þat holi chirche ne scholde noȝt þe chateus þer lette, <NOTE PLACE="foot">567 þer] wiþ strengþe <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þat þe kyng wel baldeliche as his owene hem fette, <NOTE PLACE="foot">568 Þ.] Ac <HI REND="italic">us</HI>—scholde w. <HI REND="italic">v, f. s</HI>—as h. o.] in holi chirche <HI REND="italic">r,</HI> out of þe chirche <HI REND="italic">BW</HI>—h.] þere am <HI REND="italic">S,</HI> he <HI REND="italic">R,</HI> hit <HI REND="italic">DW, f. HEJ</HI>—felte <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>For al þat þe feloun haþ, þe kynges hit is, <NOTE PLACE="foot">569 kynges f. <HI REND="italic">v</HI>—h.] itake haþ <HI REND="italic">nach</HI> þat <HI REND="italic">D</HI>—k. catel <HI REND="italic">H,</HI> k. good <HI REND="italic">M,</HI> k. mid riȝt <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="570">And ech mon mai in holi chirche his owene take iwis. <MILESTONE N="(570)"/> <NOTE PLACE="foot">570 mai <HI REND="italic">f. v</HI>—t. <HI REND="italic">vor</HI> his <HI REND="italic">V,</HI> fette <HI REND="italic">s,</HI> vecche <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L><MILESTONE N="IV"/> He grantede ek, þat a chirche, as of þe kynges feo, <NOTE PLACE="foot">571-4 <HI REND="italic">f. v</HI>—ek <HI REND="italic">f. M</HI>—þat as <HI REND="italic">D, f. mJ</HI></NOTE></L>
<L>In none stude euere and euere ne scholde iȝeue beo <NOTE PLACE="foot">572 ileue <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>As to hous of religioun wiþþoute þe kynges leue, <MILESTONE N="570"/> <NOTE PLACE="foot">573 wiþ <HI REND="italic">Ds</HI>—þe <HI REND="italic">f. MB</HI></NOTE></L>
<L>And þat he oþer þe patron furst þe ȝifte ȝeue. <NOTE PLACE="foot">574 þey parten <HI REND="italic">B</HI>—f. <HI REND="italic">nach</HI> ȝ. <HI REND="italic">L, vor</HI> ȝ, <HI REND="italic">mJ</HI></NOTE></L>
<L N="575">Seint Thomas grantede þes and fele oþere mo, <NOTE PLACE="foot">575 g. þ. lawes <HI REND="italic">D,</HI> al þis g.—f.] mani <HI REND="italic">D,</HI> bleþeliche <HI REND="italic">nach</HI> g. <HI REND="italic">HSV,</HI> gladly <HI REND="italic">nach</HI> g. <HI REND="italic">G,</HI> fawe <HI REND="italic">nach</HI> g. <HI REND="italic">LmJ</HI></NOTE></L>
<L><PB N="53" REF="54"/>
Ac þes oþer he wiþsede, þat dude him wel wo: <NOTE PLACE="foot">576 Ac] And <HI REND="italic">VM</HI>—w.] aȝeins. <HI REND="italic">V</HI>—wel] muche <HI REND="italic">H,</HI> ful <HI REND="italic">D,</HI> siþen ful <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L><MILESTONE N="I"/> Ȝif bitwene twei lewed men were eny striuinge <NOTE PLACE="foot">577 Þat ȝ. <HI REND="italic">B</HI>—t.] eni <HI REND="italic">r, f. s</HI>—man <HI REND="italic">r, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Oþer bitwene a lewed and a clerk for holi chirche þinge, <NOTE PLACE="foot">578 l. man <HI REND="italic">vLW,</HI> c. <HI REND="italic">r</HI>—c.] l. <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>As for voweson of chirche, weþer scholde þe chirche ȝeue, <NOTE PLACE="foot">579 f. <HI REND="italic">f. M</HI>—v.] donison <HI REND="italic">Gm</HI>—a. c. I <HI REND="italic">SGVB,</HI> holi c. <HI REND="italic">ME</HI>—c. II] ȝifte <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="580">Þe kyng wolde, þat in his court þe ple scholde beon idriue; <NOTE PLACE="foot">580 c.] hond <HI REND="italic">W</HI>—s. b.] were <HI REND="italic">rW</HI></NOTE></L>
<L>For as much as a lewed mon þat on parti was, <NOTE PLACE="foot">581 þat þe <HI REND="italic">VL</HI></NOTE></L>
<L>Clanlich was under þe kyng, and under no biscop nas. <NOTE PLACE="foot">582 w. <HI REND="italic">f.</HI> s.—b.] oþer <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L><MILESTONE N="II"/> Anoþer was, þat no biscop ne clerk naþe mo <NOTE PLACE="foot">583 neþe <HI REND="italic">GB,</HI> neuer þe <HI REND="italic">Vs</HI></NOTE></L>
<L>Ne scholde wiþþoute þe kynges leue out of Enge∣londe go. <MILESTONE N="(580)"/><NOTE N="1)" PLACE="foot">Sind die eingeklammerten Zahlen kursiv gedruckt, so stimmen <HI REND="italic">Horstmann</HI> und <HI REND="italic">Black</HI> überein.</NOTE> <NOTE PLACE="foot">584 o. of E. <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">u,</HI> o. of londe <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="585">And þenne hi scholde swerie her oþ upe þe bok iwis, <NOTE PLACE="foot">585 þen. <HI REND="italic">f. DB</HI>—hi] he <HI REND="italic">V</HI>—his oþ <HI REND="italic">V,</HI> an oþ <HI REND="italic">Gr, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Þat hi ne scholde purchaci non uvel þe king ne non of his. <NOTE PLACE="foot">586 ne s. p.] pur∣chaced <HI REND="italic">s</HI>—to þe <HI REND="italic">SGVLmJ</HI></NOTE></L>
<L><MILESTONE N="III"/> Þe þridde was, ȝif eny mon in mansinge were ibroȝt <NOTE PLACE="foot">587 þr. þing <HI REND="italic">S</HI>—ȝ. þat <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And seþþe come to amendement and aȝen riȝt nere noȝt,</L>
<L>Þat he ne swore noȝt upe þe bok, ac borwes fynde scholde <NOTE PLACE="foot">589 s.] scholde swerie <HI REND="italic">HG</HI>—n. u. þe b.] no oþ <HI REND="italic">s</HI>—s. f. <HI REND="italic">L,</HI> f. he s. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L N="590">To stonde to al, þat holi chirche myd riȝt him loke wolde. <NOTE PLACE="foot">590 to al] to <HI REND="italic">R,</HI> al <HI REND="italic">MBCJ, f. E</HI>—r.] lawe <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L><PB N="54" REF="55"/>
<MILESTONE N="IV"/> Þe furþe was, þat no mon, þat of þe kyng hulde ouȝt, <NOTE PLACE="foot">591 no m.] ȝif ani m. <HI REND="italic">s,</HI> mani m. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>In chef oþer in eny seruice in mansinge were ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">592 m. [sentence <HI REND="italic">G,</HI> cursinge <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Bote þe wardeins of holi chirche, þat brouȝte him þerto, <NOTE PLACE="foot">593 wardein <HI REND="italic">rBW</HI>—þat <HI REND="italic">f. HJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng sede oþer his bailifs, wat he hadde misdo, <MILESTONE N="(590)"/> <NOTE PLACE="foot">594 Þe k.] Him <HI REND="italic">S,</HI> Þat <HI REND="italic">H, f. s</HI>—s.] Tolde <HI REND="italic">s,</HI> sende <HI REND="italic">VW</HI>—his b.] þe kynges ministres <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="595">And loke furst, ware he wolde to amendement it bringe, <NOTE PLACE="foot">595 loked <HI REND="italic">G</HI>—f.] <HI REND="italic">f. Ss</HI>—wa. <HI REND="italic">f. EJ</HI>—he] hi <HI REND="italic">VLm</HI>—it] him <HI REND="italic">Ls, f. B</HI></NOTE></L>
<L>And bote hi wolde bi hore leue do þan þe mansinge. <NOTE PLACE="foot">596 hi] he <HI REND="italic">V,</HI> ȝif þai <HI REND="italic">G</HI>—bi h. l.] so <HI REND="italic">s</HI>—þan do <HI REND="italic">Ls,</HI> to do þan <HI REND="italic">MB</HI>—þe <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L><MILESTONE N="V"/> Þe fifte was, þat biscopriches and abbeis also, <NOTE PLACE="foot">597 no b. <HI REND="italic">HG,</HI> þe b. <HI REND="italic">D,</HI> biscops <HI REND="italic">E</HI>—and ab.] ne non ab. <HI REND="italic">H</HI>—ek <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þat vacauns were of prelates, in þe kynges hond were ido, <NOTE PLACE="foot">598 v. w. of p.] w. voyde wiþoute prelat <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And þat þe kyng scholde al þat lond as his owne take, <NOTE PLACE="foot">599 Þe <HI REND="italic">S</HI>—s. <HI REND="italic">vor</HI> t. <HI REND="italic">s</HI>—as h. o.] in h. hond <HI REND="italic">rW</HI></NOTE></L>
<L N="600">Forte ate laste þat him luste, eny prelat make, <NOTE PLACE="foot">600 a. l. <HI REND="italic">f. D</HI>—lu. wel <HI REND="italic">D</HI>—þer e. p. <HI REND="italic">B,</HI> e. p. þer <HI REND="italic">LmJW</HI></NOTE></L>
<L>And þulke prelat þenne scholde in his chapel ichose beo <NOTE PLACE="foot">601 þe. <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">uLCJ, f. s</HI>—s. <HI REND="italic">vor</HI> þu. p. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Of his clerkes, wuch he wolde to such prelat biseo, <NOTE PLACE="foot">602 c.] chapel <HI REND="italic">M</HI>—s. p. to <HI REND="italic">SG,</HI> to p. <HI REND="italic">W,</HI> þat benefiz to <HI REND="italic">H,</HI> of his chapel <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>And þanne, wen he were ichose in his chapel riȝt þere, <NOTE PLACE="foot">603 in] of <HI REND="italic">S</HI>—r. <HI REND="italic">f. HD</HI></NOTE></L>
<L>Homage he scholde him do, ar he iconfermed were. <MILESTONE N="(600)"/> <NOTE PLACE="foot">604 him o. do <HI REND="italic">VL,</HI> s. don to him <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="605"><MILESTONE N="VI"/> Þe sixte was, ȝif eny ple to chapitre were idrawe, <NOTE PLACE="foot">605 plait <HI REND="italic">HSJ,</HI> plaint <HI REND="italic">D,</HI> man <HI REND="italic">s</HI>—to] in <HI REND="italic">MBC</HI>—chapitle <HI REND="italic">HSDLJ</HI></NOTE></L>
<L>And eni mon made his apel, ȝif me dude him unlawe, <NOTE PLACE="foot">606 A.] Þat <HI REND="italic">D</HI>—e. m.] e. <HI REND="italic">MBW,</HI> he <HI REND="italic">s</HI>—his] ani <HI REND="italic">H</HI>—ȝ.] þat <HI REND="italic">SsW</HI>—him d. <HI REND="italic">L</HI>—u.] aȝen l. <HI REND="italic">u</HI></NOTE></L>
<L><PB N="55" REF="56"/>
Þat to þe biscop from erchedekene his apel me scholde make, <NOTE PLACE="foot">607 to þe b. <HI REND="italic">nach</HI> e. <HI REND="italic">s,</HI> f. þe b. <HI REND="italic">S</HI>—f. þe e. <HI REND="italic">HVG,</HI> to þe e. <HI REND="italic">S</HI>—me] he <HI REND="italic">GW, f. HSVLmJ</HI></NOTE></L>
<L>And from biscop to erchebiscop, and seþþe non herre take, <NOTE PLACE="foot">608 þe b. <HI REND="italic">HGVLCJ</HI>—to þe e. <HI REND="italic">uL,</HI> to þe erchebiscops court <HI REND="italic">CJ</HI>—s.] to <HI REND="italic">B</HI>—heire <HI REND="italic">L,</HI> heyer <HI REND="italic">R,</HI> heȝere <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And bote þe erchebiscopes court to riȝte him wolde bringe, <NOTE PLACE="foot">609 boþe <HI REND="italic">B,</HI> from <HI REND="italic">G</HI>—e. c.] erchebiscop <HI REND="italic">m</HI>—to r. w. h. b. <HI REND="italic">E,</HI> to r. h. wolle b. <HI REND="italic">HD,</HI> to r. h. myȝt b. <HI REND="italic">R,</HI> bicleped to þe kyng <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="610">Þat he scholde from þulke court biclupie to þe kynge, <NOTE PLACE="foot">610 <HI REND="italic">er∣setzt durch:</HI> For non herre court men ne shuld be tryed at for no∣þinge <HI REND="italic">G</HI>—b. him <HI REND="italic">J,</HI> clupie <HI REND="italic">D,</HI> apele hit <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>And from þe kynge non herre more, so þat aten ende <NOTE PLACE="foot">611 <HI REND="italic">f. G</HI>—mo <HI REND="italic">CJW, f. HDLR</HI>—so. þ. a.] and so a. <HI REND="italic">M,</HI> and siþþe a. <HI REND="italic">W,</HI> and þer let <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Pledinge of holi chirche to þe kyng scholde wende, <NOTE PLACE="foot">612 Þe p. <HI REND="italic">HS,</HI> Þe ple <HI REND="italic">GV</HI>—of] from <HI REND="italic">uJW</HI></NOTE></L>
<L>And þe kyng amendi scholde þe erchebiscopes dede <NOTE PLACE="foot">613 e.] bi. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And beo as in þe popes stede, ac seint Thomas him wiþsede. <MILESTONE N="(610)"/> <NOTE PLACE="foot">614 as in pope s. <HI REND="italic">VL,</HI> in þe p. s. <HI REND="italic">rBW,</HI> chief of holy churche <HI REND="italic">v</HI>—ac] and <HI REND="italic">GVB,</HI> þat <HI REND="italic">W</HI>—h.] hit <HI REND="italic">HDmJ, f. W</HI>—w.] aȝeyns. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="615"><MILESTONE N="VII"/> Þe seueþe was, þat pledynge, þat of dette were, <NOTE PLACE="foot">615 soueþe <HI REND="italic">W</HI>—was] is <HI REND="italic">W</HI>—þ. I] of <HI REND="italic">s</HI>—bledynge <HI REND="italic">R,</HI> plee <HI REND="italic">V</HI>—dede <HI REND="italic">E</HI>—we. <HI REND="italic">f. J</HI></NOTE></L>
<L>To ȝelde wel þoru truþe ipluȝt and noȝt iholde nere, <NOTE PLACE="foot">616 W. to ȝ. <HI REND="italic">SGV,</HI> Forto ȝ. <HI REND="italic">H,</HI> To ȝ. <HI REND="italic">Ls</HI>—a. n. iȝulde <HI REND="italic">W,</HI> þat iȝolde <HI REND="italic">M,</HI> ac noþinge at holde <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Al þei þoru treuþe hit were, þe ple scholde be ibroȝt <NOTE PLACE="foot">617 And þei <HI REND="italic">D,</HI> Þei <HI REND="italic">s</HI>—it þ. t. w. <HI REND="italic">H,</HI> it w. þ. t. <HI REND="italic">s</HI>—þat þe p. <HI REND="italic">L,</HI> þe plaidinge <HI REND="italic">HS,</HI> hit <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Bifore þe kyng and is bailifs, and to holi chirche noȝt. <NOTE PLACE="foot">518 Atf. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L><MILESTONE N="VIII"/> Þe eiȝteþe was, þat in þe londe citation none nere <NOTE PLACE="foot">619 eiȝte <HI REND="italic">R</HI>—in l. <HI REND="italic">R</HI>—c.] somouns <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="620">Þoru bulle of þe pope of Rome, ac al bileued were. <NOTE PLACE="foot">620 Bot þ. <HI REND="italic">s</HI>—b.] wille <HI REND="italic">S</HI>—of þe p. of R.] þe popes <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">s</HI>—ac] and <HI REND="italic">B, f. V</HI>—al clanliche <HI REND="italic">V,</HI> al clene <HI REND="italic">W,</HI> clanliche <HI REND="italic">vLCJ</HI></NOTE></L>
<L><MILESTONE N="IX"/> Þe nyþe was, þat Petres pans, þat me gadereþ mony on, <NOTE PLACE="foot">621, <HI REND="italic">nach</HI> 626 <HI REND="italic">R</HI>—n.] teþ <HI REND="italic">R</HI>—Peires <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L><PB N="56" REF="57"/>
To þe pope nere noȝt isend ac to þe kyng echon. <NOTE PLACE="foot">622 Þe <HI REND="italic">umJ</HI>—hy ne. <HI REND="italic">B</HI>—no. on <HI REND="italic">uW</HI>—to <HI REND="italic">f. vmJ</HI></NOTE></L>
<L><MILESTONE N="X"/> Þe teþe was, ȝif eny clerc as felun were itake <NOTE PLACE="foot">623 tenþe <HI REND="italic">V,</HI> nyeþe <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>And for felun iproued ek and ne miȝte hit noȝt forsake, <MILESTONE N="(620)"/> <NOTE PLACE="foot">624 kinges fe. <HI REND="italic">v</HI>—ek] were <HI REND="italic">v, f. D</HI>—a.] þat <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="625">Þat me scholde him furst desordeiny and seþþe þoru pur lawe <NOTE PLACE="foot">625 h. <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">u</HI>—f. <HI REND="italic">f. s</HI>—disordre <HI REND="italic">G</HI>—p.] riȝt <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And þoru pur juggement of þe londe bringe him of lif-dawe. <NOTE PLACE="foot">626 þ.] bi <HI REND="italic">r, f. BW</HI>—p.] riȝt <HI REND="italic">u, f. Lm</HI>—of lo. <HI REND="italic">r</HI>—h. <HI REND="italic">f. S,</HI> of his l. d. <HI REND="italic">V,</HI> of d. <HI REND="italic">s,</HI> oute of d. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>The kyng þes costumes pulte forþ and mony oþer anon <NOTE PLACE="foot">627 <HI REND="italic">f. L</HI>—þe k. <HI REND="italic">nach</HI> o. <HI REND="italic">v, nach</HI> c. <HI REND="italic">D</HI>—c.] lawes <HI REND="italic">m</HI>—p. f. <HI REND="italic">vor</HI> anon <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And het þoru al Engelond, þat me hem hulde echon. <NOTE PLACE="foot">628 h.] bede <HI REND="italic">G,</HI> þat me scholde <HI REND="italic">D</HI>—þ. out al E. <HI REND="italic">BW,</HI> þ. out al his lond <HI REND="italic">HGVCJ,</HI> þ. his l. <HI REND="italic">s</HI>—þ. me <HI REND="italic">f. D</HI>—h. hem <HI REND="italic">s,</HI> is h. <HI REND="italic">J,</HI> has <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þis was bifore candelmasse þe furþe dai ido. <NOTE PLACE="foot">629 þ. w. <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">V,</HI> þo þ. w. <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">H,</HI> þat þ. w. <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">G,</HI> þ. dede w. <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">S</HI>—b. c. <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">u</HI>—idon <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L N="630">Þe kyng het seint Thomas anon and oþere biscopes also <NOTE PLACE="foot">630 h.] bede <HI REND="italic">G</HI>—s. T.] þe o. b. <HI REND="italic">S</HI>—anon] echon <HI REND="italic">S, f. Ls</HI>—þe o. b. <HI REND="italic">HVLCJ,</HI> s. T. <HI REND="italic">S</HI>—al.] echon <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>On þis chartre sette hor seal, þat non aftertale nere, <NOTE PLACE="foot">631 On] In <HI REND="italic">E</HI>—to set. <HI REND="italic">D</HI>—seles <HI REND="italic">HVnW</HI>—þer <HI REND="italic">vor</HI> non <HI REND="italic">S, vor</HI> ne. <HI REND="italic">L</HI>—aftert.] afterspeche <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat þoru out al Engelond þe costumes iholde were. <NOTE PLACE="foot">632 þ. o. al his lond <HI REND="italic">VLs,</HI> þ. o. al þe l. þere <HI REND="italic">nach</HI> i. <HI REND="italic">v</HI>—w. <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>"Sire, sire", quaþ seint Thomas, "for godes loue þin ore! <NOTE PLACE="foot">633 l. <HI REND="italic">f. L</HI></NOTE></L>
<L>To conseili us bet ȝef us furst, ar we speke more!"<MILESTONE N="(630)"/> <NOTE PLACE="foot">634 us I <HI REND="italic">f. G</HI>—betere <HI REND="italic">H, f. S</HI>—f.] leue <HI REND="italic">s</HI>—herof m. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L N="635">So þat respit was iȝeue, and ech wende in his side. <NOTE PLACE="foot">635 w. þarof <HI REND="italic">HG</HI>—iȝ.] inome <HI REND="italic">HSmJ,</HI> take <HI REND="italic">GL</HI>—in] to <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas nom þis transcrit and nolde no leng abide. <NOTE PLACE="foot">636 n.] toke—þ.] his <HI REND="italic">SDLCJW</HI>—lengore <HI REND="italic">u</HI></NOTE></L>
<L><PB N="57" REF="58"/>
To Wynchestre he wende þanne wiþ sorwe and care inouh, <NOTE PLACE="foot">637 <HI REND="italic">doppelt in MB</HI>—s.] c. <HI REND="italic">VSL</HI>—a. c.] a. s. <HI REND="italic">VSL, f. m</HI></NOTE></L>
<L>Hou he miȝte holi chirche schulde from þis wouȝ. <NOTE PLACE="foot">638 schilde <HI REND="italic">HSLJ,</HI> chelde <HI REND="italic">B,</HI> kepe <HI REND="italic">G,</HI> wite <HI REND="italic">V</HI>—muchele w. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Wen oþere men were faste aslepe, he wep and siȝte sore <NOTE PLACE="foot">639 were <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">V, f. s</HI>—f. <HI REND="italic">f. Ms</HI>—a.] on s. <HI REND="italic">GL,</HI> of s. <HI REND="italic">S,</HI> slepen <HI REND="italic">s</HI>—wepte <HI REND="italic">u. ö. G,</HI> si. <HI REND="italic">B</HI>—si.] wep <HI REND="italic">B</HI>—wel so. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="640">And bad, god helpe holi chirche, and cride him milce and ore. <NOTE PLACE="foot">640 b. <HI REND="italic">f. H</HI>—g.] Jesus <HI REND="italic">v</HI>—h. c.] him <HI REND="italic">vor</HI> he. <HI REND="italic">s</HI>—him] his <HI REND="italic">M, f. DBmJ</HI>—m.] grace <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He sei, þer nas bot o wei: oþer he moste stif beo, <NOTE PLACE="foot">641 þat þ. <HI REND="italic">HG</HI>—n. b. o] was o <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Oþer holi chirche was bineþe, þat myd riȝte was so freo. <NOTE PLACE="foot">642 w. I] were <HI REND="italic">m</HI>—al b. <HI REND="italic">vD,</HI> þewe <HI REND="italic">s</HI>—þ. <HI REND="italic">nach</HI> m. r. <HI REND="italic">W</HI>—m. r. w.] scholde be <HI REND="italic">s</HI>—so <HI REND="italic">f. L</HI></NOTE></L>
<L>Carfol he was and sori, þat he tok on so <NOTE PLACE="foot">643 C.] S. <HI REND="italic">H</HI>—he w. inouh <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">v</HI>—s. inouȝ <HI REND="italic">D,</HI> c. <HI REND="italic">H</HI>—þ.] whi <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Forte entri into answere, þer he ne scholde noȝt do, <MILESTONE N="(640)"/> <NOTE PLACE="foot">644 an a. <HI REND="italic">GV</HI>—þ. as <HI REND="italic">D,</HI> þat <HI REND="italic">S,</HI> þat as <HI REND="italic">M</HI>—he <HI REND="italic">f. W</HI>—s.] ouȝte <HI REND="italic">H</HI>—n.] non <HI REND="italic">W</HI>—to do <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="645">Þat he afeng þe transcrit, and respit hadde ibede, <NOTE PLACE="foot">645 a.] und urf. <HI REND="italic">V,</HI> toke <HI REND="italic">G</HI>—þe <HI REND="italic">f. M</HI>—r.] furst <HI REND="italic">W</HI>—h.] was <HI REND="italic">R</HI>—ibe <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>For him þoȝte, þat al holi chirche he misdude in þulke stede, <NOTE PLACE="foot">646 Him <HI REND="italic">MB</HI>—þat <HI REND="italic">f. SGWmCJ</HI>—al <HI REND="italic">f. G</HI>—missede <HI REND="italic">D,</HI> misbede <HI REND="italic">s</HI>—þ. s.] her nede <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>For holi chirche scholde in none stude stonde to dome, <NOTE PLACE="foot">647 ne sc. <HI REND="italic">HGD,</HI> sc. noȝt <HI REND="italic">Ls,</HI> ne sc. noȝt <HI REND="italic">SCJW</HI>—in n. s.] noȝt nower <HI REND="italic">D,</HI> no <HI REND="italic">vor</HI> d. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ne answerie kyng ne prince bote þe pope of Rome. <NOTE PLACE="foot">648 pr. noþer <HI REND="italic">HS</HI>—b. on <HI REND="italic">M</HI>—þe po.] at þe court <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þe deol, þat seint Thomas made, no tonge telle ne may! <NOTE PLACE="foot">649 doil <HI REND="italic">u. ö. R</HI>—ne vor te. <HI REND="italic">G, f. VrL</HI></NOTE></L>
<L N="650">"Lord", he sede, "alas, alas, þat ic euere isei þis day! <NOTE PLACE="foot">650 <HI REND="italic">f. S</HI>—al. II <HI REND="italic">f. Gr</HI>—e. ic <HI REND="italic">GL</HI>—is.] abod <HI REND="italic">rs</HI></NOTE></L>
<L>Þat ic þe warde of holi chirche so folliche scholde take, <NOTE PLACE="foot">651 wardein <HI REND="italic">L</HI>—on take <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L><PB N="58" REF="59"/>
And so freo, as heo was er, so þuwe hire nou make! <NOTE PLACE="foot">652 And seþþe <HI REND="italic">S,</HI> þat <HI REND="italic">V, f. W</HI>—so freo] freo <HI REND="italic">s,</HI> soffre (?) <HI REND="italic">SLCJ</HI>—as h. w. er] þat was so fre <HI REND="italic">L</HI>—þ.] bonde <HI REND="italic">GJ</HI>—hi. <HI REND="italic">nach</HI> soffre <HI REND="italic">L</HI>—n. <HI REND="italic">vor</HI> hi. <HI REND="italic">D,</HI> to <HI REND="italic">GE,</HI> forto <HI REND="italic">L,</HI> seþþe <HI REND="italic">vor</HI> hi. <HI REND="italic">H, f. R</HI></NOTE></L>
<L>Heo, þat was so hei and freo bi myn auncestres day, <NOTE PLACE="foot">653 þ. <HI REND="italic">f. E</HI>—er so <HI REND="italic">H, f. s</HI>—hei] hende <HI REND="italic">D, f. W</HI>—so f. <HI REND="italic">G,</HI> heȝ <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þat ic hire scholde bineþe bringe, allas, and so betraie, <MILESTONE N="(650)"/> <NOTE PLACE="foot">654 h. <HI REND="italic">vor</HI> bi. <HI REND="italic">G, vor</HI> br. <HI REND="italic">D, f. m</HI></NOTE></L>
<L N="655">For þis martirs, þat wule were for hire to deþe ido, <NOTE PLACE="foot">655 þat <HI REND="italic">f. s</HI>—whilen <HI REND="italic">HSV,</HI> somtime <HI REND="italic">G,</HI> fele <HI REND="italic">W, f. s</HI>—f. h. <HI REND="italic">f. S</HI>—stronge d. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And heo is þuwe þoru me imad, alas, wi dude ic so! <NOTE PLACE="foot">656 h. <HI REND="italic">f. s</HI>—nonþe þu. <HI REND="italic">HS,</HI> þrall <HI REND="italic">G</HI>—þo.] to <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Unworþi icham, of holi chirche wardein forte beo, <NOTE PLACE="foot">657 <HI REND="italic">vor</HI> 663 <HI REND="italic">S</HI>—Unwerþi <HI REND="italic">u. ö. SMB,</HI> Luytel wuyrþ <HI REND="italic">H</HI>—of h. c.] hire <HI REND="italic">G,</HI> al h. c. <HI REND="italic">C,</HI> iwis hire <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And as unworþe þerto inome, as eche mon mai iseo, <NOTE PLACE="foot">658 <HI REND="italic">nach</HI> 659 <HI REND="italic">M</HI>—also unwurþeliche <HI REND="italic">H,</HI> u. <HI REND="italic">R</HI>—i.] taken <HI REND="italic">G</HI>—mony mon <HI REND="italic">B,</HI> meni man <HI REND="italic">W,</HI> men <HI REND="italic">D,</HI> mony on <HI REND="italic">M</HI>—mai <HI REND="italic">f. B</HI></NOTE></L>
<L>For inam noȝt, as riȝt were, from no ordre inome, <NOTE PLACE="foot">659-60 <HI REND="italic">f. s</HI>—n.] man <HI REND="italic">M, f. LCJW</HI>—as hit r. w. <HI REND="italic">D,</HI> as r. was <HI REND="italic">v,</HI> and r. w. <HI REND="italic">C</HI>—n. o.] o. riht <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="660">Ac from kynges court to holi chirche, þat uuel wolde bicome! <NOTE PLACE="foot">660 heiȝe k. <HI REND="italic">H</HI>—and þ. <HI REND="italic">HG, f. W</HI>—w. u. <HI REND="italic">v,</HI> wile wel me <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Of houndes i was and haukes wardeyn wiþ þe kyng, <NOTE PLACE="foot">661 <HI REND="italic">nach</HI> 662 <HI REND="italic">S</HI>—i w. <HI REND="italic">f R</HI>—a. h. <HI REND="italic">vor</HI> i w. <HI REND="italic">VM, nach</HI> w. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And nou wardeyn am of soules, þat ne vieþ noþing! <NOTE PLACE="foot">662 nou <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">SGVDLCJ,</HI> nouþe <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">BW</HI>—s. imad <HI REND="italic">v</HI>—from þ. <HI REND="italic">B, f. M</HI>—ne weyeþ <HI REND="italic">B,</HI> ne joyneþ <HI REND="italic">H,</HI> acordeþ <HI REND="italic">GV,</HI> semeþ <HI REND="italic">L,</HI> payȝeþ me <HI REND="italic">E</HI>—þerto noþ. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Ic, þat forsok myn owe soule, þe wule ic was chaun∣celer, <NOTE PLACE="foot">663 f.] loked <HI REND="italic">s</HI>—m. o. s.] m. owene <HI REND="italic">v,</HI> bot o. s. <HI REND="italic">s</HI>—þe <HI REND="italic">f. SGLDE</HI></NOTE></L>
<L>So mony soules haue to loke, alas, wat do ic her!<MILESTONE N="(660)"/> <NOTE PLACE="foot">664 Nou so <HI REND="italic">M,</HI> Þat so <HI REND="italic">B</HI>—m.] fele <HI REND="italic">s</HI>—h. to l.] l. now <HI REND="italic">s</HI>—dude <HI REND="italic">VsJ,</HI> schal <HI REND="italic">H,</HI> sholde <HI REND="italic">GLC</HI></NOTE></L>
<L N="665">Ic doute þat god me habbe forsake! Hou tok ic on? Alas!" <NOTE PLACE="foot">665-6 <HI REND="italic">f. s</HI>—dude <HI REND="italic">V,</HI> dede <HI REND="italic">B,</HI> drede <HI REND="italic">H</HI>—þ. <HI REND="italic">f. CJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe deol, þat made þis holi mon wiþouten ende was: <NOTE PLACE="foot">666 þis h. mon ma. <HI REND="italic">uD,</HI> seint T. ma. <HI REND="italic">M</HI>—w. e.] endeles <HI REND="italic">SG</HI>—hit w. <HI REND="italic">SGB</HI></NOTE></L>
<L><PB N="59" REF="60"/>
He wep and siȝte nyȝt and day and huld himsulue forlore. <NOTE PLACE="foot">667 sikede <HI REND="italic">u. ö. GV</HI>—n. a. d.] faste <HI REND="italic">R,</HI> sore <HI REND="italic">E</HI>—a. III] he <HI REND="italic">SLmJW</HI>—hi.] him al <HI REND="italic">umJ,</HI> him clene <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif he miȝte asoiled be, to þe pope he þoȝte þerfore. <NOTE PLACE="foot">668 þo.] wolde <HI REND="italic">vDW</HI></NOTE></L>
<L>He wende toward Canterburi. Sone þe kyng me tolde, <NOTE PLACE="foot">669 s. men þe k. <HI REND="italic">GE,</HI> þe k. s. me <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="670">Þat þe erchebiscop nolde noȝt his statuts holde. <NOTE PLACE="foot">670 noȝt h.] þe newe <HI REND="italic">H,</HI> al þe <HI REND="italic">S,</HI> þe kinges <HI REND="italic">G</HI>—s.] lawes <HI REND="italic">D</HI>—þo ho. <HI REND="italic">V,</HI> noþing ho. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng het his bailiffs anon þende aboute his sonde, <NOTE PLACE="foot">671 <HI REND="italic">f. CJ, bis</HI> 76 <HI REND="italic">f. W</HI>—h.] bede <HI REND="italic">G</HI>—þat h. b. <HI REND="italic">S</HI>—a.] sone and <HI REND="italic">HG,</HI> and <HI REND="italic">VDBE,</HI> and eke <HI REND="italic">R</HI>—ab. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Forte greue seint Thomas oueral on his londe. <NOTE PLACE="foot">672 F.] Þat hi scholden <HI REND="italic">v</HI>—on] up <HI REND="italic">DC, f. sJ</HI>—londes <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe bailifs were þo prest inouȝ and up his maners faste <NOTE PLACE="foot">673 þo w. <HI REND="italic">V,</HI> w. <HI REND="italic">HGLs</HI>—p. i.] redi <HI REND="italic">s</HI>—up. h. m. wel <HI REND="italic">HGVCJ,</HI> to h. m. wende <HI REND="italic">L,</HI> wenden aboute <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Nome his bode and greuede him and wende him þerwiþ agaste. <MILESTONE N="(670)"/> <NOTE PLACE="foot">674 his f. <HI REND="italic">s</HI>—bodene <HI REND="italic">H,</HI> gode <HI REND="italic">GL,</HI> lode? <HI REND="italic">B,</HI> bote <HI REND="italic">E</HI>—a. w. þ. h. <HI REND="italic">HGL,</HI> w. h. to <HI REND="italic">S,</HI> þ. h. to <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="675">Seint Thomas lette al iworþe and upe god his hert caste <NOTE PLACE="foot">675 <HI REND="italic">f. G</HI>—l. hem <HI REND="italic">HVL,</HI> hem l. <HI REND="italic">D</HI>—u. g.] opon ore louerd <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L>And wende him wel priuelich bi nyȝte atte laste <NOTE PLACE="foot">676 A. he <HI REND="italic">G</HI>—himself <HI REND="italic">G,</HI> him forþ <HI REND="italic">D, f. L</HI></NOTE></L>
<L>To þe see toward Rome, þat non of his men hit nuste <NOTE PLACE="foot">677 To∣ward þe <HI REND="italic">SGCJ,</HI> Vorþ to þe <HI REND="italic">M,</HI> To <HI REND="italic">R</HI>—séé <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—t. R.] he wende <HI REND="italic">W</HI>—n. of h. m.] n. of h. <HI REND="italic">MnE,</HI> noman <HI REND="italic">W</HI>—hit <HI REND="italic">f. G</HI></NOTE></L>
<L>Bote tweie, þat he tok wiþ him, þat of his priuete mest wuste. <NOTE PLACE="foot">678 t. men <HI REND="italic">u</HI>—w. h. <HI REND="italic">f. E</HI>—of <HI REND="italic">f. uL</HI>—p.] consail—m. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Seþþe þo his men him miste and nuste, war he bicom, <NOTE PLACE="foot">679 þo þat <HI REND="italic">D,</HI> whan <HI REND="italic">W</HI>—missede <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="680">And seie, þat hi were lordles, ech of hem his red nom: <MILESTONE N="670"/> <NOTE PLACE="foot">680 s. þ. hi] þai saide þai <HI REND="italic">G</HI>—w. <HI REND="italic">vor</HI> euerech <HI REND="italic">H</HI>—e. of h.] euerech <HI REND="italic">HG,</HI> ych mon <HI REND="italic">V,</HI> e. <HI REND="italic">LmCJ</HI>—his] her <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="60" REF="61"/>
Forto don euerich his beste ech wende in his side, <NOTE PLACE="foot">681 to do <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">G</HI>—eu.] ych mon <HI REND="italic">G,</HI> her <HI REND="italic">Vs</HI></NOTE></L>
<L>As men, þat were lordles, hi nuste wer abide. <NOTE PLACE="foot">682 wer to <HI REND="italic">D,</HI> what <HI REND="italic">H,</HI> what to <HI REND="italic">SV</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon wende forþ and dude him in scip sone, <NOTE PLACE="foot">683 þ. h. m. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">D</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> F. <HI REND="italic">D,</HI> w. him <HI REND="italic">H,</HI> him w. <HI REND="italic">VM</HI>—h. d. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>And wende him forþward in þe see, as he þoȝte to done. <MILESTONE N="(680)"/> <NOTE PLACE="foot">684 him <HI REND="italic">f. HGLs</HI>—forward in <HI REND="italic">SL,</HI> forþ in <HI REND="italic">s,</HI> forþ toward <HI REND="italic">C,</HI> toward <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="685">Þe wynd com, as our lord hit wolde, and drof him aȝen to londe. <NOTE PLACE="foot">685 c. as o. l.] as god <HI REND="italic">s</HI>—and <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Seþþe he wende eft into þe see, þe passage forto fonde. <NOTE PLACE="foot">686 w. him <HI REND="italic">W</HI>—þe p.] p. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þe wynd him drof eftsone aȝen, and eft in he wende, <NOTE PLACE="foot">687 h. d.] cam and d. h. <HI REND="italic">v</HI>—e. I] eft <HI REND="italic">SLEW,</HI> ȝut <HI REND="italic">R, f. HG</HI>—e. II] ofte <HI REND="italic">HSVLJ,</HI> ȝut <HI REND="italic">W</HI>—in] in þe se <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And euer he was aȝen indriue, as our lord þe grace sende. <NOTE PLACE="foot">688 he w. e. <HI REND="italic">S</HI>—i. aȝ. <HI REND="italic">G</HI>—þe <HI REND="italic">f. s</HI>—him s. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þo sei wel þis holi mon, þat hit nas noȝt godes wille, <NOTE PLACE="foot">689 wel <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">BM, f. s</HI></NOTE></L>
<L N="690">Þat he þe ȝut of londe wende; he turnde aȝen wel stille. <MILESTONE N="680"/> <NOTE PLACE="foot">690 þo ȝ. of <HI REND="italic">V;</HI> ȝ. of þe <HI REND="italic">D,</HI> ȝ. of <HI REND="italic">GL,</HI> out of <HI REND="italic">SB</HI>—l.] Ingel. <HI REND="italic">B</HI>—he t. a.] a. he wende <HI REND="italic">M,</HI> and a. ȝeode him <HI REND="italic">D</HI>—wel <HI REND="italic">f. r</HI></NOTE></L>
<L>On of his sergans sat anyȝt, þe wule þat men woke, <NOTE PLACE="foot">691 seriaunts <HI REND="italic">u,</HI> seruantz <HI REND="italic">L,</HI> men <HI REND="italic">s</HI>—whiles <HI REND="italic">L</HI>—þat <HI REND="italic">f. GL</HI></NOTE></L>
<L>In his chambre at Kanterburi, his chambre forte loke. <NOTE PLACE="foot">692 h. II þe <HI REND="italic">HSBW</HI>—c. II neodes <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>In þe euenyng he bad his knaue, þe dore to steke faste. <NOTE PLACE="foot">693 b.] hete <HI REND="italic">m</HI>—þe d. s. <HI REND="italic">r,</HI> to s. þe d. <HI REND="italic">G, HmJ,</HI> s. þe d. <HI REND="italic">VL</HI></NOTE></L>
<L>Þis knaue eode toward þe dore, and his eien aboute caste. <MILESTONE N="(690)"/> <NOTE PLACE="foot">694 Þ. k.] He <HI REND="italic">G</HI>—ȝede þo <HI REND="italic">D</HI>—he c. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="695">Þo sei he seint Thomas in an hurne stonde, <NOTE PLACE="foot">695 He s. þo <HI REND="italic">G</HI>—s. T.] þis holi mon <HI REND="italic">v</HI>—an h.] angele <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="61" REF="62"/>
He orn and tolde his maister fore and þonked godes sonde. <NOTE PLACE="foot">696 o.] ran <HI REND="italic">GL</HI>—m.] lord <HI REND="italic">BCJ</HI>—a. þ. g.] þat he was icome to londe <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þis sergant ne leuede it noȝt, ac naþeles he up aros <NOTE PLACE="foot">697 u. ö.: lefde <HI REND="italic">H,</HI> leouede <HI REND="italic">LDW,</HI> lyued <HI REND="italic">RC</HI>—ac] and <HI REND="italic">rn</HI>—up he <HI REND="italic">uLW,</HI> up <HI REND="italic">B,</HI> he <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And fond seint Thomas in þis hurne; somdel him agros. <NOTE PLACE="foot">698 hu.] angle <HI REND="italic">S</HI>—so.] sore <HI REND="italic">G</HI>—him] his herte <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þer was sone joye and blis, þat folk to him drouȝ, <NOTE PLACE="foot">699 a. b.] inouȝ <HI REND="italic">HGL</HI>—sone to <HI REND="italic">HGL,</HI> faste to <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="700">And welcomede him and made feste wiþ joye and blisse inouȝ, <MILESTONE N="690"/> <NOTE PLACE="foot">700 wolcome <HI REND="italic">W</HI>—him þo <HI REND="italic">D, f. S</HI>—a. m. him f. <HI REND="italic">SMJ,</HI> a. m. him guod semblaunt <HI REND="italic">H,</HI> mid faire cher <HI REND="italic">D</HI>—w. j. a. b.] j. a. b. <HI REND="italic">L,</HI> a. honoured him <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Hi leide bord and spradde cloþ and gonne to soupe faste. <NOTE PLACE="foot">701 l.] setten <HI REND="italic">uLmJ</HI>—g. to s.] soupeden wel <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas wel mildeliche tolde hem ate laste, <NOTE PLACE="foot">702 w. m. <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">S,</HI> þo w. m. <HI REND="italic">D,</HI> þo w. m. <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Woder he þoȝte habbe iwend, and wat cas god him sende, <NOTE PLACE="foot">703 Whyder <HI REND="italic">u. ö. GL,</HI> whiþer <HI REND="italic">u. ö. J,</HI> hou <HI REND="italic">r</HI>—to h. i. <HI REND="italic">HGVD,</HI> wende <HI REND="italic">S</HI>—whuch c. <HI REND="italic">uLmJ</HI>—g.] vr lord <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>And hou hit nas noȝt godes wille, þat he þe ȝut wende. <MILESTONE N="(700)"/> <NOTE PLACE="foot">704 hit nas no. g. w.] god nolde no. <HI REND="italic">s</HI>—þe ȝ. forþ H, ȝ. ouer <HI REND="italic">SGs,</HI> þider ȝ. <HI REND="italic">V,</HI> þo ȝ. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="705">Þe tidinge to þe kynge com, þat þis gode mon seint Thomas <NOTE PLACE="foot">705-8 <HI REND="italic">f. GB</HI>—Teþings <HI REND="italic">W</HI>—c. to þe k. <HI REND="italic">m</HI>—þat. þ. g. m.] hou þ. g. m. <HI REND="italic">W,</HI> þat þe erchebischop <HI REND="italic">R,</HI> hou þat <HI REND="italic">r</HI>—s. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Aȝen þe states of Clarindone of londe iwend was, <NOTE PLACE="foot">706 oute of l. <HI REND="italic">H,</HI> ouer see <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>For þe statut was, þat no biscop ne scholde in none ende <NOTE PLACE="foot">707 F. <HI REND="italic">f. s</HI>—w. of Clarindone <HI REND="italic">D</HI>—sc. <HI REND="italic">f. SD</HI>—in] bi <HI REND="italic">umJ,</HI> for <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Wyþoute leue of þe kyng out of londe wende. <NOTE PLACE="foot">708 of Engelond <HI REND="italic">MB</HI>—ne scholde w. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng sende his men anon, to saisi al his lond, <NOTE PLACE="foot">709 Ac þe <HI REND="italic">v</HI>—an. h. m. <HI REND="italic">W,</HI> h. m. sone <HI REND="italic">v,</HI> h. m. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="710">And þe erchebiscopriche also as his traitour in his hond. <NOTE PLACE="foot">710 þe] al his <HI REND="italic">v</HI>—al. <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">v</HI>—his I <HI REND="italic">f. MBW</HI>—traitores <HI REND="italic">vW</HI>—in h. ho.] as he him fond <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L><PB N="62" REF="63"/>
Þe bailifs come to Canterburi, as hi ihote were, <NOTE PLACE="foot">711 i.] beden <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þo hi wende habbe hor wille, hi founde seint Thomas þere. <MILESTONE N="700"/> <NOTE PLACE="foot">712 And þo <HI REND="italic">B</HI>—to ha. <HI REND="italic">D</HI>—al h. w. <HI REND="italic">HGVLCJ</HI></NOTE></L>
<L>Noþing ne miȝte hi saisi þo, hor wei hi hadde for∣lore: <NOTE PLACE="foot">713 sesy <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> seie <HI REND="italic">V</HI>—þo <HI REND="italic">f. R</HI>—f.] ilore <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>As hi come hi wende aȝen and tolde þe kyng fore. <MILESTONE N="(710)"/></L>
<L N="715">Ȝut seint Thomas þoȝte eft, forte fondi more, <NOTE PLACE="foot">715 him biþ. e. <HI REND="italic">V,</HI> him biþ. <HI REND="italic">v,</HI> þ. <HI REND="italic">s</HI>—for.] þat he wolde <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>If he miȝte habbe of þe kyng betere milce and ore. <NOTE PLACE="foot">716 of þe k. ha. <HI REND="italic">Ds</HI>—b. <HI REND="italic">f. s</HI>—mil.] grace <HI REND="italic">u</HI></NOTE></L>
<L>He ȝarkede him wel mildelich and to him þe wei nom <NOTE PLACE="foot">717 ȝarknede <HI REND="italic">H,</HI> busked <HI REND="italic">G,</HI> ordeinde <HI REND="italic">V</HI>—wel <HI REND="italic">f. s</HI>—þat w. to h. <HI REND="italic">B,</HI> þan w. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>And fond him at Wodestoke and to him þuder com. <NOTE PLACE="foot">718 He f. h. <HI REND="italic">VLECJW,</HI> At his maner <HI REND="italic">v</HI>—W. he fond him <HI REND="italic">G</HI>—to h. þ.] þo he þ. <HI REND="italic">DL,</HI> forsoþe to h. <HI REND="italic">S,</HI> to h. <HI REND="italic">G,</HI> to þe king <HI REND="italic">H</HI>—he c. <HI REND="italic">HVSBECJW</HI></NOTE></L>
<L>As his erþlich lord he grette him faire inouþ. <NOTE PLACE="foot">719 e.] ur∣lich <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—l.] fader <HI REND="italic">rB</HI>—wel f. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L N="720">Þe kyng bihuld him al an hoker, and a scorn som∣del louȝ. <MILESTONE N="710"/> <NOTE PLACE="foot">720 al an h.] in h. <HI REND="italic">s,</HI> ful hokerliche <HI REND="italic">H</HI>—in sc. <HI REND="italic">GE,</HI> on sc. <HI REND="italic">VL,</HI> scornliche <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>"Thomas", he sede, "hou goþ þis? Beþ we so grete fon, <NOTE PLACE="foot">721 geþ <HI REND="italic">u. ö. rCJ,</HI> is <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat we ne mowe wonye in one londe? Thomas hou schal þis gon?" <NOTE PLACE="foot">722 m. not <HI REND="italic">S</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">Hs</HI>—T. <HI REND="italic">vor</HI> g. <HI REND="italic">VLCJ,</HI> nou <HI REND="italic">vor</HI> þis <HI REND="italic">D,</HI> now <HI REND="italic">vor</HI> g. <HI REND="italic">R, f. E</HI></NOTE></L>
<L>"Sire, sire", quaþ seint Thomas, "so ne schulle we neuere beo, <NOTE PLACE="foot">723 si. <HI REND="italic">f. Vs</HI>—so <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">v</HI>—ne schal it <HI REND="italic">sW,</HI> ne sholde it <HI REND="italic">C,</HI> god ne late us <HI REND="italic">SG,</HI> god ne late hit <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ac god sende holi chirche betere grace to þe <MILESTONE N="(720)"/> <NOTE PLACE="foot">724 And g. <HI REND="italic">SG</HI>—us s. <HI REND="italic">HS</HI>—al h. <HI REND="italic">L,</HI> and h. <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L N="725">And sende þe wille to loue hire bet, and god for his miȝte <NOTE PLACE="foot">725 þe s. w. <HI REND="italic">s,</HI> s. þe wit <HI REND="italic">M,</HI> leue þe <HI REND="italic">D</HI>—hire to l. <HI REND="italic">D</HI>—bet a. g. f. his] þorw his <HI REND="italic">R,</HI> mid þi <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L><PB N="63" REF="64"/>
Ne lete me neuere aȝen þi wille do þing wiþ unriȝte!" <NOTE PLACE="foot">726 Ne] Ac <HI REND="italic">M,</HI> And <HI REND="italic">s, f. VLC</HI>—late <HI REND="italic">u. ö. HRJ</HI>—þi w.] þe <HI REND="italic">s</HI>—noþing <HI REND="italic">M</HI>—w. u.] aȝen r. <HI REND="italic">rB</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchbiscop of Euerwik fondede, forto bringe <NOTE PLACE="foot">727 E.] Canterbure <HI REND="italic">W</HI>—for b.] also to b. <HI REND="italic">G,</HI> bi alle þing <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Acord and loue bi his poer bitwene seint Thomas and þe kynge. <NOTE PLACE="foot">728 Acordant l. <HI REND="italic">LEGJ,</HI> Ac. <HI REND="italic">R</HI>—bi h. p.] make <HI REND="italic">M,</HI> to m. <HI REND="italic">D</HI>—s. T.] T. <HI REND="italic">H,</HI> him <HI REND="italic">sW</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng suor anon his oþ, þat non oper acord he nolde, <NOTE PLACE="foot">729 swere <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—h. oþ <HI REND="italic">f. s</HI>—n. <HI REND="italic">f. Vs</HI></NOTE></L>
<L N="730">Bote þe states of Clarindone ech biscop scholde holde, <MILESTONE N="720"/> <NOTE PLACE="foot">730 e. b.] Thomas <HI REND="italic">Ds</HI>—h. s. <HI REND="italic">uBJW, <HI REND="italic">verb.</HI> zu</HI> h. s. <HI REND="italic">D,</HI> h. wol. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>And nameliche þes bifore alle oþer: Ȝif a clerk hadde misdo <NOTE PLACE="foot">731 nomel. <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—þ. b.] þ. <HI REND="italic">J,</HI> ouer <HI REND="italic">s</HI>—þat ȝ. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And for felon iproued were and for þef also, <NOTE PLACE="foot">732 A. he <HI REND="italic">H</HI>—f. I] þe kinges <HI REND="italic">v</HI>—w. i. <HI REND="italic">s,</HI> i. ek <HI REND="italic">V</HI>—þefþe <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Þat men scholde him desordeiny and seþþe anon þoru lawe <NOTE PLACE="foot">733 disordre <HI REND="italic">G</HI>—an. <HI REND="italic">vor</HI> d. <HI REND="italic">BW, f. s</HI>—þe l. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>To þe kynges bailifs delyueri him to honge oþer to drawe. <MILESTONE N="(730)"/> <NOTE PLACE="foot">734 Þe <HI REND="italic">VL</HI>m<HI REND="italic">JW</HI>—d. h.] d. <HI REND="italic">s,</HI> h. take <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="735">Seint Thomas isei wel þo, þat þer nas wei bote on: <NOTE PLACE="foot">735 þo <HI REND="italic">f. B</HI>—þat <HI REND="italic">f. R</HI>—no w. <HI REND="italic">GD</HI></NOTE></L>
<L>Oþer he moste stif wiþstonde, oþer his riȝte forgon. <NOTE PLACE="foot">736 O.] Þat <HI REND="italic">SRC,</HI> Þo <HI REND="italic">E</HI>—stifly <HI REND="italic">G</HI>—w.] sto.—for] ouer <HI REND="italic">D,</HI> were <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>He þoȝte, þat holi chirche he nolde neuere bitraie, <NOTE PLACE="foot">737 he II <HI REND="italic">nach</HI> þat <HI REND="italic">HS</HI>—no. ne. <HI REND="italic">vor</HI> ho. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And þat he nolde neuere in such seruage bringe hire bi his daie. <NOTE PLACE="foot">738 Ne þ. <HI REND="italic">uL</HI>—he no. ne.] he no. <HI REND="italic">nsJ,</HI> heo ne scholde beo <HI REND="italic">H,</HI> heo ne sch. nouht ben ybrouht <HI REND="italic">S,</HI> she shuld be broȝt <HI REND="italic">G</HI>—su. <HI REND="italic">f. s</HI>—hi. b. <HI REND="italic">C,</HI> b. <HI REND="italic">Bs,</HI> neuere <HI REND="italic">H, f. SG</HI>—be nyght ne d. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Raþer he wolde, as oþer were, to martirdom be ido, <NOTE PLACE="foot">739 Ac r. <HI REND="italic">D,</HI> For <HI REND="italic">r. B</HI>—as] þat <HI REND="italic">C</HI>—to] on <HI REND="italic">MB</HI>—be] were <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="740">Þen holi chirche were so byneþe; iredi he was þerto. <MILESTONE N="730"/> <NOTE PLACE="foot">740 so] to <HI REND="italic">W, f. GMs</HI>—i.] al ȝare <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="64" REF="65"/>
Neuer ne miȝte þe kyng ne he noþing acordi þer, <NOTE PLACE="foot">741 N. þere <HI REND="italic">MB,</HI> Þere <HI REND="italic">S,</HI> In no maner <HI REND="italic">G,</HI> Noþing <HI REND="italic">V</HI>—he and þe k. <HI REND="italic">G,</HI> þe k. and hende <HI REND="italic">S</HI>—a. no. <HI REND="italic">C,</HI> a. noȝt <HI REND="italic">s,</HI> a. <HI REND="italic">GD,</HI> acordat ibeo <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Ac departede al in wraþþe, as hi ofte dude er. <NOTE PLACE="foot">742 Ac] And <HI REND="italic">SG</HI>—in] wiþ <HI REND="italic">v</HI>—d. o. <HI REND="italic">SGm,</HI> hadden idon o. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng made him wroþ inouȝ, þat so ofte in baret was, <NOTE PLACE="foot">743 h. m. <HI REND="italic">SML</HI>—in. <HI REND="italic">f. s</HI>—þat he <HI REND="italic">SM,</HI> and <HI REND="italic">G,</HI> for he <HI REND="italic">s</HI>—so <HI REND="italic">f. Ds</HI>—o. <HI REND="italic">f. s</HI>—in b.] in contek <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>For on mon, þat him wiþsede, and non oþer aȝen him nas. <MILESTONE N="(740)"/> <NOTE PLACE="foot">744 F.] Þat <HI REND="italic">R</HI>—þ. <HI REND="italic">f. Gs</HI>—wiþ h. s. <HI REND="italic">C</HI>—a.] þo <HI REND="italic">S,</HI> so <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="745">In grete wraþþe he swor his oþ, he wolde of him be awreke, <NOTE PLACE="foot">745 In g. w. he] Þe king <HI REND="italic">s</HI>—þat he II <HI REND="italic">u</HI>—on him <HI REND="italic">V, f. J</HI></NOTE></L>
<L>And þat seint Thomas scholde anoþer wiþ him speke. <NOTE PLACE="foot">746 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> If he moste abide þe dai and wiþ tunge speke—s. T.] þe holi mon <HI REND="italic">H</HI>—sc. <HI REND="italic">vor</HI> sp. <HI REND="italic">r, f. CE</HI>—a. reson <HI REND="italic">r, f. R</HI></NOTE></L>
<L>He let someny seint Thomas þe nexte þoresdai, þat he were <NOTE PLACE="foot">747 He] Þe kyng <HI REND="italic">s</HI>—sompni <HI REND="italic">u. ö. DE</HI>—n. <HI REND="italic">f. r</HI>—þo.] sondai <HI REND="italic">S,</HI> tuwesdai <HI REND="italic">m</HI>—þat <HI REND="italic">vor</HI> þe <HI REND="italic">HG</HI>—he] þer <HI REND="italic">W, f. m</HI></NOTE></L>
<L>Bifore seint Lukes dai at Norþhamtone, to ȝeue him answere þere, <NOTE PLACE="foot">748 b. s. L. <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">H, vor</HI> þ. <HI REND="italic">S, vor</HI> an. <HI REND="italic">G</HI>—ȝ. <HI REND="italic">f. mJ</HI>—h. <HI REND="italic">f. Dm</HI>—þ. <HI REND="italic">f. L</HI></NOTE></L>
<L>And alle þe biscopes of þe lond and his barouns also <NOTE PLACE="foot">749 h.] þe <HI REND="italic">HECW, f. VM</HI>—baronie <HI REND="italic">HVnC</HI></NOTE></L>
<L N="750">He het beo þer þulke dai his heste forto do. <MILESTONE N="740"/> <NOTE PLACE="foot">750 het b.] bede him <HI REND="italic">G</HI>—heste] beste <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas londes ek in his hond his men nome, <NOTE PLACE="foot">751 Alle s. <HI REND="italic">H</HI>—T. his l. <HI REND="italic">B</HI>—ek <HI REND="italic">f. HGR</HI>—h. ho.] þe kyngs ho. <HI REND="italic">r</HI>—h. m.] þe kinges bailifs <HI REND="italic">G,</HI> hi <HI REND="italic">M,</HI> me <HI REND="italic">D,</HI> þe king hem alle <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>As forto destreiny him, þat he to his court come. <NOTE PLACE="foot">752 As it were <HI REND="italic">u,</HI> Alle <HI REND="italic">D</HI>—distreigny <HI REND="italic">W,</HI> streiny <HI REND="italic">VM,</HI> destruien <HI REND="italic">HE, undeutlich DR</HI></NOTE></L>
<L>Nou god helpe seint Thomas, for oþer help naþ he non, <NOTE PLACE="foot">753 nouþe <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">H</HI>—g. h.] our lord h. <HI REND="italic">HG,</HI> habbe h. of g. <HI REND="italic">nach</HI> T. <HI REND="italic">S</HI>—nadde <HI REND="italic">DW,</HI> haþ <HI REND="italic">GVL,</HI> hadde <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L><PB N="65" REF="66"/>
Among so monye tirauns to come, þat alle were his fon!<MILESTONE N="(750)"/> <NOTE PLACE="foot">754 þ. w. a. <HI REND="italic">vL,</HI> þ. w. <HI REND="italic">VCJ,</HI> and a. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="755">Bodi and soule he bitok Jhesu godes sone, <NOTE PLACE="foot">755 to J. <HI REND="italic">rB</HI></NOTE></L>
<L>And to his dai isomoned he wende to Norhamtone. <NOTE PLACE="foot">756 to] at <HI REND="italic">S</HI>—h. d. i.] h. d. as he i. was <HI REND="italic">u,</HI> h. d. of somouns <HI REND="italic">r,</HI> þat somned <HI REND="italic">E</HI>—he <HI REND="italic">f. HGVCJ</HI></NOTE></L>
<L>In þe castel sat þe court of þes tirauns echone. <NOTE PLACE="foot">757 ca.] motinge <HI REND="italic">H</HI>—of] bifore <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon a godes name among hem wende anon. <NOTE PLACE="foot">758 n.] half <HI REND="italic">S</HI>—amond? <HI REND="italic">H</HI>—w. <HI REND="italic">vor</HI> a. <HI REND="italic">S, vor</HI> am. <HI REND="italic">B,</HI> gan <HI REND="italic">R</HI>—an.] euer∣ichone <HI REND="italic">S,</HI> alone <HI REND="italic">r,</HI> gon <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>"Sire kyng", he sede, "god þe loke and saue þi dignete! <NOTE PLACE="foot">759 k. <HI REND="italic">f. L</HI></NOTE></L>
<L N="760">Somouns ic hadde at þis dai her to answeri þe, <MILESTONE N="750"/> <NOTE PLACE="foot">760 S. ic h.] Isomned ic am <HI REND="italic">W</HI>—at] to <HI REND="italic">sJW</HI>—h. to] for to <HI REND="italic">Gr,</HI> to <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ac erchebiscop of Canterburi nas neuere isomoned so, <NOTE PLACE="foot">761 Ac <HI REND="italic">f. rB</HI>—non e. <HI REND="italic">v,</HI> þe e. <HI REND="italic">VLD</HI>—of] at <HI REND="italic">G</HI>—ne. <HI REND="italic">vor</HI> non e. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ne destreined of no kyng; inot, wat þu þenkst do! <NOTE PLACE="foot">762 Ne so <HI REND="italic">vLCJ</HI>—destruied <HI REND="italic">s,</HI> destrined <HI REND="italic">M</HI> (<HI REND="italic">s.</HI> 752)—k.] þing <HI REND="italic">GW</HI>—to do <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Inot, wat is þe nywe lawe, þat þu gynnest forþ drawe, <NOTE PLACE="foot">763 I. w. is þe n. l.] Þe costumes know ic noȝt <HI REND="italic">s</HI>—g.] dost <HI REND="italic">D,</HI> wolt <HI REND="italic">m,</HI> dyngst <HI REND="italic">J</HI>—to d. <HI REND="italic">HGVJW</HI></NOTE></L>
<L>Bote it beo on of Clarindone, þat þu þenkst bringe to lawe. <MILESTONE N="(760)"/> <NOTE PLACE="foot">764 on <HI REND="italic">f. GDLm</HI>—þu woldest b. to <HI REND="italic">Hs,</HI> þu b. woldest to <HI REND="italic">G,</HI> bringeþ þe worste <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="765">On me nastou poer non, such destresse to do! <NOTE PLACE="foot">765 n. p. <HI REND="italic">s,</HI> n. such p. <HI REND="italic">s,</HI> n. such p. <HI REND="italic">G</HI>—to <HI REND="italic">f. C</HI></NOTE></L>
<L>Imad icham heued of holi chirche, þei ic beo un∣worþi þerto. <NOTE PLACE="foot">766 im. <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">H, f. S</HI>—ic. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">H</HI>—he. of ho. c.] ho. c. he. <HI REND="italic">VMCJ,</HI> wardein of ho. c. <HI REND="italic">W</HI>—b. noȝt wor. <HI REND="italic">W,</HI> u. b. <HI REND="italic">unCJ</HI></NOTE></L>
<L>Þi gostlich fader icham, þei þu of me lute lete. <NOTE PLACE="foot">767 þi g. f. <HI REND="italic">nach</HI> i. <HI REND="italic">H</HI>—And also i. <HI REND="italic">H,</HI> i. ek <HI REND="italic">r</HI>—on me l. <HI REND="italic">S,</HI> l. of me <HI REND="italic">Ls,</HI> of me noþing <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Hit nas euer riȝt, þat þe sone þe fader scholde bete, <NOTE PLACE="foot">768 H. n. ne.] Nere h. nout <HI REND="italic">S</HI>—riȝt ordre <HI REND="italic">H,</HI> ordre <HI REND="italic">GnRCJW,</HI> ordeined <HI REND="italic">E</HI>—sc. þe f. <HI REND="italic">Gs,</HI> his f. sc. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ne þat deciple bete þe maister, al þis were aȝen lawe. <NOTE PLACE="foot">769 þat þe <HI REND="italic">SGVDBCW,</HI> þe <HI REND="italic">Ls</HI>—al þ.] þat <HI REND="italic">s,</HI> for it <HI REND="italic">S</HI>—w.] is <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="770"><PB N="66" REF="67"/>
Al þis, hoso riȝt bihalt, þu ginnest forþ to drawe. <MILESTONE N="760"/> <NOTE PLACE="foot">770 And al <HI REND="italic">M</HI>—h.] wo <HI REND="italic">C</HI>—ariȝt <HI REND="italic">M,</HI> hit riȝt <HI REND="italic">D, f. s</HI>—biholdeþ <HI REND="italic">V</HI>—to <HI REND="italic">f. m</HI></NOTE></L>
<L>And þe biscopes also god, þat wardeins beþ wiþ me, <NOTE PLACE="foot">771 Alle þese b. <HI REND="italic">G</HI>—a. g.] a. wel <HI REND="italic">L,</HI> isigge a. <HI REND="italic">V,</HI> here ek <HI REND="italic">D, f. MBs</HI></NOTE></L>
<L>To holde up þe honur of holi chirche and þe dignite, <NOTE PLACE="foot">772 þi d. <HI REND="italic">H,</HI> heie d. <HI REND="italic">MBW</HI></NOTE></L>
<L>Beþ aboute, hire to schende and bringe to vilte. <NOTE PLACE="foot">773 Buþ <HI REND="italic">u. ö. M</HI>—h.] inouȝ <HI REND="italic">B</HI>—to] hire in <HI REND="italic">SGCJ</HI></NOTE></L>
<L>Nou god ȝeue holi chirche betere grace to þe!<MILESTONE N="(770) s. u."/> <NOTE PLACE="foot">774 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> Gret reuþe it is þat man schal so hire bringe bineþe for me <HI REND="italic">H,</HI> Ac ȝif god wole while ich libbe it ne schal nouȝt so be <HI REND="italic">S,</HI> Whyle my lyf last may so shal hit noȝt be <HI REND="italic">G</HI>—N.] Sire kyng <HI REND="italic">m</HI>—al h. <HI REND="italic">VLCJ</HI></NOTE></L>
<L N="775">Ȝif þu wolt ouȝt to me, þu wost wel i ne mai noȝt fiȝte, <NOTE PLACE="foot">775 o. <HI REND="italic">nach</HI> me <HI REND="italic">G</HI>—toward me <HI REND="italic">SGVBDCJ</HI>—wel þu wo. <HI REND="italic">VM,</HI> þu wo. <HI REND="italic">C, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Iredy icham, þe deþ to afonge for holi chirches riȝte." <NOTE PLACE="foot">776 I.] Ȝare <HI REND="italic">SLmJ,</HI> Ȝare <HI REND="italic">nach</HI> ic. <HI REND="italic">H</HI>—þe d. to] d. forto <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"Inele no mon", quaþ þe kyng, "for holi chirche quelle!</L>
<L>Beu sire, þu spekest as a fol! Anoþer þu schalt telle: <NOTE PLACE="foot">778 B. s.] riȝt <HI REND="italic">vor</HI> as <HI REND="italic">s</HI>—me t. <HI REND="italic">u</HI></NOTE></L>
<L>Com to morwe bi speche tyme,—þat þu þen dai ne breke!— <NOTE PLACE="foot">779 Ac c. <HI REND="italic">v</HI>—bi s.] þis <HI REND="italic">R,</HI> þi <HI REND="italic">E</HI>—þat þu <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">SD</HI>—þinne d. <HI REND="italic">HJ</HI></NOTE></L>
<L N="780">And answere me of oþer þing, þat ichulle to þe speke!" <MILESTONE N="770"/> <NOTE PLACE="foot">780 me <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Þus departede þo þis court. Amorwe, þen friday, <NOTE PLACE="foot">781 Þ. þer <HI REND="italic">W</HI>—þe c. þo <HI REND="italic">v,</HI> þe c. <HI REND="italic">sW</HI>—f.] tuwes dai <HI REND="italic">R,</HI> tisdai <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas wende þuder aȝen, þo he þe tyme isai. <NOTE PLACE="foot">782 þu. <HI REND="italic">f. s</HI>—þe t.] t. <HI REND="italic">DL</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng sat an hei in his see and acoupede him faste: <NOTE PLACE="foot">783 an h. <HI REND="italic">f. G</HI>—wel f. <HI REND="italic">HGVLC</HI></NOTE></L>
<L>"Þu were", he sede, "my chaunseler, ac alto longe hit laste, <MILESTONE N="(780)"/> <NOTE PLACE="foot">784 ac <HI REND="italic">f. MBs</HI>—al.] to <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="785"><PB N="67" REF="68"/>
Ic lenede þe fif hondred pound, and þu ne ȝolde me noȝt on. <NOTE PLACE="foot">785 þe l. þo <HI REND="italic">HV,</HI> l. þe þo <HI REND="italic">SGLCJ,</HI> þe l. <HI REND="italic">sW,</HI> lefte þe <HI REND="italic">D</HI>—f.] þreo <HI REND="italic">D,</HI> an <HI REND="italic">C</HI>—a.] ac <HI REND="italic">v</HI>—ne ȝ. me] me ȝ. <HI REND="italic">s,</HI> ne ȝ. <HI REND="italic">W</HI>—n. on] aȝen non <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Sete me þerof a schort dai, for þu schalt hem ȝelde echon." <NOTE PLACE="foot">786 me <HI REND="italic">f. V</HI>—scho.] certeyn <HI REND="italic">G, f. s</HI>—h. scha. <HI REND="italic">VB,</HI> me scha. <HI REND="italic">D,</HI> scha. <HI REND="italic">sJ,</HI> sselt is <HI REND="italic">u. ö. C</HI>—ȝulde <HI REND="italic">C,</HI> paye <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>„Sire”, quaþ seint Thomas, „god sende us bet þin ore! <NOTE PLACE="foot">787 S., sire <HI REND="italic">HGL</HI>—T. þo <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>I ne wende noȝt of þulke pans ihure acountes more, <NOTE PLACE="foot">788 no.] neuere <HI REND="italic">H, f. s</HI>—p.] paie <HI REND="italic">M,</HI> seluer <HI REND="italic">V</HI>—ihured <HI REND="italic">B,</HI> to here <HI REND="italic">V,</HI> ȝelde <HI REND="italic">nach</HI> a., here <HI REND="italic">am Rande G,</HI> ȝulde <HI REND="italic">W,</HI> haue here <HI REND="italic">L,</HI> to ȝiue <HI REND="italic">S</HI>—no mo. <HI REND="italic">Gs</HI></NOTE></L>
<L>For ic hadde Þulke tyme betere grace of inouȝ <NOTE PLACE="foot">789 J. <HI REND="italic">s</HI>—t. to þe <HI REND="italic">s</HI>—of þe <HI REND="italic">SBJ, f. HGV</HI>—in.] to ouȝ <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="790">Of þe þan ichabbe nou, and þat meþenqþ wiþ wouȝ! <MILESTONE N="780"/> <NOTE PLACE="foot">790 of þe <HI REND="italic">nach</HI> n. <HI REND="italic">r,</HI> to þe <HI REND="italic">nach</HI> n. <HI REND="italic">B</HI>—i. nouþe <HI REND="italic">HV,</HI> ic n. h. <HI REND="italic">s</HI>—wiþ <HI REND="italic">f. uB</HI></NOTE></L>
<L>Gode grace ichadde to þe, þu me louedest inouȝ þo, <NOTE PLACE="foot">791 For gr. <HI REND="italic">B</HI>—þo to þe <HI REND="italic">VCJ</HI>—for þu <HI REND="italic">D,</HI> þe <HI REND="italic">V</HI>—me <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">VDEC</HI>—lenedest <HI REND="italic">SCJ,</HI> lentest <HI REND="italic">n</HI></NOTE></L>
<L>And þulke pans þu ȝeue me and woldest ȝut wel mo! <NOTE PLACE="foot">792 Þu. <HI REND="italic">v</HI>—p.] money <HI REND="italic">GV</HI>—me ȝ. <HI REND="italic">Bs,</HI> ȝaf me <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—ȝut þou w. <HI REND="italic">Ss</HI></NOTE></L>
<L>Wel icham þerof iknowe, þat ic hem feng of þe, <NOTE PLACE="foot">793 Sire w. <HI REND="italic">S,</HI> suyþe w. <HI REND="italic">vor</HI> akn. <HI REND="italic">H</HI>—Sire þ. ic. <HI REND="italic">H,</HI> ic. <HI REND="italic">G</HI>—h.] as <HI REND="italic">u. ö. S, f. G</HI>—afonged <HI REND="italic">G</HI>(!), tok <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>And of þi ȝifte wiþ gode herte for siker þu ȝeue hem me, <MILESTONE N="(790)"/> <NOTE PLACE="foot">794 Ac of <HI REND="italic">M,</HI> Of <HI REND="italic">Vs</HI>—ȝ.] hond <HI REND="italic">B</HI>—ȝaf <HI REND="italic">G,</HI> ȝaue <HI REND="italic">u. ö. W</HI>—h. alle <HI REND="italic">D,</HI> as <HI REND="italic">S, f. CJ</HI></NOTE></L>
<L N="795">And so hei mon as þou ert, hit miȝte wel beo stille, <NOTE PLACE="foot">795 so h.] suche <HI REND="italic">s</HI>—a mon <HI REND="italic">G,</HI> a lord <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>To aski þing, þat þu ȝeue er myd so gode wille!" <NOTE PLACE="foot">796 þink <HI REND="italic">E,</HI> þ., <HI REND="italic">nicht</HI> a þ. <HI REND="italic">W</HI> (<HI REND="italic">s. Black</HI> 786)</NOTE></L>
<L>Þe kyng him escte, ȝif eny mon þulke ȝifte isay, <NOTE PLACE="foot">797 h. <HI REND="italic">f. LR</HI>—ȝif] wher <HI REND="italic">S,</HI> wheþer <HI REND="italic">G</HI>—ȝifte] þinge <HI REND="italic">EC</HI></NOTE></L>
<L>And weþer he miȝte þe ȝifte prouy. "Sire", he sede, "nay"! <NOTE PLACE="foot">798 w.] ȝif <HI REND="italic">s</HI>—p. þe ȝ. <HI REND="italic">s</HI>—s.] and <HI REND="italic">mJ</HI></NOTE></L>
<L>"Nou lordinges", quaþ þe king, "ȝe hureþ wel al þis: <NOTE PLACE="foot">799 w. al] alle <HI REND="italic">vor</HI> ȝe <HI REND="italic">H,</HI> wel <HI REND="italic">vor</HI> ȝe <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="800"><PB N="68" REF="69"/>
Of þe garison he is iknowe, þat ic him bitok iwis, <MILESTONE N="790"/> <NOTE PLACE="foot">800 g.] tresor <HI REND="italic">H,</HI> pans <HI REND="italic">Bs</HI>—b. h. <HI REND="italic">s,</HI> im b. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>Ac þe ȝifte ne mai he prouy noȝt, as ȝe mowe alle iseo. <NOTE PLACE="foot">801 ne m. he] m. he <HI REND="italic">SGVL</HI>—n. p. <HI REND="italic">DLsG,</HI> p. <HI REND="italic">S</HI>—al. ȝe m. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Jugement ic aske of þis court, hou it schal þerof beo!" <NOTE PLACE="foot">802 ic a. <HI REND="italic">vor</HI> h. <HI REND="italic">s</HI>—þ. s. <HI REND="italic">H,</HI> miȝte þ. <HI REND="italic">M,</HI> may þ. <HI REND="italic">DB,</HI> s. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe court him lokede, as he was iknowe of þe þing, <NOTE PLACE="foot">803 him] hit <HI REND="italic">D, f. R</HI>—al of <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And ne miȝte noȝt þe ȝifte prouy, to ȝelde ech ferping. <MILESTONE N="(800)"/> <NOTE PLACE="foot">804 I <HI>бv:</HI> Þat he schulde al þe catel <HI REND="italic">W</HI>—So as he <HI REND="italic">G,</HI> Þat <HI REND="italic">M,</HI> Þat he <HI REND="italic">D</HI>—no. <HI REND="italic">f. SGVB</HI>—II <HI>бv:</HI> to loke þe pans to þe king <HI REND="italic">s,</HI> ȝulde to þe kyng <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="805">Þe kyng him het þe pans ȝelde oþer sikernesse him make, <NOTE PLACE="foot">805 him h.] bede him <HI REND="italic">G,</HI> h. <HI REND="italic">s</HI>—þe money ȝ. <HI REND="italic">S,</HI> þe dette ȝ. <HI REND="italic">V,</HI> ȝ. ech peny <HI REND="italic">EC</HI>—h. m.] to m. <HI REND="italic">D,</HI> m. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Oþer his marchals scholde his bodi anon to prison take. <NOTE PLACE="foot">806 s. <HI REND="italic">vor</HI> t. <HI REND="italic">Ss, f. GVnCJ</HI>—a. h. b. <HI REND="italic">Bs,</HI> swiþe a. h. b. <HI REND="italic">H,</HI> a. riht h. b. <HI REND="italic">S,</HI> a. faste h. b. <HI REND="italic">GVLECJ</HI>—to p. <HI REND="italic">f. Ss</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas of his biscopriche hadde wel lute good, <NOTE PLACE="foot">807 S. T.] Þis holi mon <HI REND="italic">v</HI>—w.] ful <HI REND="italic">B,</HI> bot <HI REND="italic">L, f. D</HI></NOTE></L>
<L>Ac helples among his fon wiþþoute conseil he stod. <NOTE PLACE="foot">808 Ac al h. <HI REND="italic">HG,</HI> And h. <HI REND="italic">r,</HI> Al h. <HI REND="italic">L,</HI> As h. man <HI REND="italic">W,</HI> He h. <HI REND="italic">J</HI>—he <HI REND="italic">f. DE</HI></NOTE></L>
<L>Þe marchals iredi were, to prison him lede anon. <NOTE PLACE="foot">809 i.] to l. h. to p. a. <HI REND="italic">L,</HI> to p. h. to don <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="810">Hi hete him do hem sikernisse, oþer he scholde wiþ hem gon. <MILESTONE N="800"/> <NOTE PLACE="foot">810 he. him] he. <HI REND="italic">SB</HI>—don hem] to do <HI REND="italic">D,</HI> do <HI REND="italic">Lm,</HI> fynde <HI REND="italic">GW</HI>—si. <HI REND="italic">vor</HI> fynde <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon nuste non oþer red bote soffri al hor wouȝ. <NOTE PLACE="foot">811 soffrede <HI REND="italic">r</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Somme gode men, þat þer stode, hadde of him reuþe inouȝ. <NOTE PLACE="foot">812 þat þer s.] þer þat <HI REND="italic">CJ</HI>—of h. ha. r. <HI REND="italic">S,</HI> ha. r. of h. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Fif knyȝtes nome hem to rede and wende to þe kyng. <NOTE PLACE="foot">813 K. <HI REND="italic">s</HI>—h.] hit <HI REND="italic">B, f. s</HI>—a. w. hem <HI REND="italic">VCJ,</HI> to w. <HI REND="italic">rB</HI></NOTE></L>
<L><PB N="69" REF="70"/>
And nome an hond for seint Thomas of alle þulke þinge, <MILESTONE N="(810)"/> <NOTE PLACE="foot">814 s. T.] hym <HI REND="italic">s</HI>—al of <HI REND="italic">V,</HI> for al <HI REND="italic">GD,</HI> al <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="815">Ech of hem an hondred pound for þis holi mon to paie. <NOTE PLACE="foot">815 E. of h.] Euerech of <HI REND="italic">HL</HI>—þ. h. m.] him <HI REND="italic">Ds</HI></NOTE></L>
<L>Þo was he quit inouȝ, as at þulke daie. <NOTE PLACE="foot">816 he al <HI REND="italic">VMW</HI> hi al <HI REND="italic">J,</HI> þis guode man <HI REND="italic">v</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI>—as for þ. <HI REND="italic">SB,</HI> as of þ. <HI REND="italic">V,</HI> of all þat <HI REND="italic">G,</HI> al to <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Amorwe þen saterdai to court eftsone he wende, <NOTE PLACE="foot">817 seturd. <HI REND="italic">V,</HI> wennesd. <HI REND="italic">m</HI>—e. <HI REND="italic">auch vor</HI> þ. <HI REND="italic">S,</HI> eft <HI REND="italic">DR,</HI> aȝen <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">W, f. V</HI>—he] seint T. <HI REND="italic">V,</HI> hi <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Forte hure þe kynges wille, ȝif his herte wolde amende. <NOTE PLACE="foot">818 ȝif <HI REND="italic">f. m</HI>—heore h. <HI REND="italic">RC,</HI> he <HI REND="italic">S</HI>—w. ouȝt <HI REND="italic">v,</HI> to <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng sat adoun in his see, seint Thomas bifore him stode: <NOTE PLACE="foot">819 a. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—sei. <HI REND="italic">f. H</HI>—him <HI REND="italic">f. rn</HI></NOTE></L>
<L N="820">"Belamy, þu hast", quaþ þe kyng, "istole me much good! <MILESTONE N="810"/> <NOTE PLACE="foot">820 þ. h. <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">Ss</HI>—q. þe k.] he seide <HI REND="italic">s</HI>—me <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>To longe þu were my chaunceler and haddest in þin honde <NOTE PLACE="foot">821 alto l. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">v</HI>—þu w. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">v</HI>—my <HI REND="italic">f. s</HI>—haddes <HI REND="italic">u. ö. L</HI></NOTE></L>
<L>Abbeies and biscoprichs and much del of my londe <NOTE PLACE="foot">822 B. a. ab. <HI REND="italic">SG</HI>—m.] þe more <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And ȝolde me þerof none acountes, and þat me reweþ sore. <NOTE PLACE="foot">823 þou ne ȝ. me <HI REND="italic">H,</HI> þou me ȝ. <HI REND="italic">SG,</HI> þou me ne ȝeue <HI REND="italic">nach</HI> ac. <HI REND="italic">D</HI>—þ. n.] n. <HI REND="italic">LsW,</HI> neueuere <HI REND="italic">S, f. G</HI>—and þ.] þ. <HI REND="italic">HGVLDEC,</HI> þerof <HI REND="italic">W</HI>—r. me <HI REND="italic">S,</HI> r. me wel <HI REND="italic">HGJ</HI></NOTE></L>
<L>Þerof þritti þousend pound þou me schalt and wel more. <MILESTONE N="(820)"/> <NOTE PLACE="foot">824 s. me <HI REND="italic">SVLW</HI>—w. <HI REND="italic">f. GDmW</HI></NOTE></L>
<L N="825">Þerfore make þe ȝar anon, þin acountes forte ȝelde; <NOTE PLACE="foot">825 Þerof <HI REND="italic">L</HI>—ȝar] redy <HI REND="italic">GV</HI>—an.] inouȝ <HI REND="italic">HD, f. s</HI>—þin <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>For siker þu beo, þu schalt it do, ȝif ic þe mai awelde!" <NOTE PLACE="foot">826 þu I] þe <HI REND="italic">VL, f. R</HI>—b. <HI REND="italic">f. s</HI>—þu II] þe <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—m. þe <HI REND="italic">sW,</HI> me m. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Alle þat hurde þes demaunde in gret wonder stode þere <NOTE PLACE="foot">827 þ. d.] þis <HI REND="italic">s</HI>—g. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L><PB N="70" REF="71"/>
And sede among hem ech to oþer, þat hi ne hurde it neuer er, <NOTE PLACE="foot">828 am. h. alle <HI REND="italic">D,</HI> am. <HI REND="italic">S,</HI> þo <HI REND="italic">H, f. G</HI>—e. to o. <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">SGV,</HI> to o. <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">H,</HI> on to o. <HI REND="italic">L, f. Ds</HI>—it <HI REND="italic">f. Ds</HI></NOTE></L>
<L>And þat seint Thomas was al bineþe, and þat he upe þe pointe was, <NOTE PLACE="foot">829 S. <HI REND="italic">s</HI>—b. w. <HI REND="italic">S</HI>—a. þ.] <HI REND="italic">HGD,</HI> þ. <HI REND="italic">mJ</HI>—he <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">HGs, f. D</HI>—u. þe] in þe <HI REND="italic">L,</HI> in <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="830">To beo icast in prison, for non oþer wei þer nas. <MILESTONE N="820"/> <NOTE PLACE="foot">830 p. þo <HI REND="italic">D</HI>—f. n.] f. <HI REND="italic">D,</HI> a. n. <HI REND="italic">SLmJW,</HI> a. þat <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas stod in þoȝte longe of þat þe kyng hadde ised, <NOTE PLACE="foot">831 l. <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">v, f. s</HI>—of þat] and wiþ riȝte <HI REND="italic">v</HI>—þe k.] him <HI REND="italic">G,</HI> þinge he <HI REND="italic">D</HI>—him h. i. <HI REND="italic">MW,</HI> sede <HI REND="italic">D,</HI> bed <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And bad he moste him conseili and þerof nyme his red. <NOTE PLACE="foot">832 A. b.] Þat <HI REND="italic">v</HI>—he] him <HI REND="italic">D</HI>—h. c.] c. <HI REND="italic">D,</HI> him counsel take <HI REND="italic">G,</HI> is conseil nime <HI REND="italic">H</HI>—a. þ. n. r. <HI REND="italic">Ds,</HI> of þat he hadde ised <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscopes he nom to consail, þe kyng ne wurnde him noȝt. <NOTE PLACE="foot">833 he n. to c.] he n. <HI REND="italic">E,</HI> him n. <HI REND="italic">R</HI>—wort <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>In a chambre faste iloke alle hi were ibroȝt, <MILESTONE N="(830)"/> <NOTE PLACE="foot">834 þer hy were alle <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="835">Þat hi ne scholde ascapie noȝt, ar hi respounse sede. <NOTE PLACE="foot">835 hi I] he <HI REND="italic">H,</HI> þer <HI REND="italic">G</HI>—a.] of scapie <HI REND="italic">MCJ</HI>—no.] non <HI REND="italic">G, f. HLs</HI>—r.] hore answere <HI REND="italic">Hs</HI></NOTE></L>
<L>"Nou lordinges", quaþ seint Thomas, "herof ȝe mote me rede, <NOTE PLACE="foot">836 Lordes seide <HI REND="italic">s</HI>—s. T. þis guode man <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>For, so god bringe me out of care, inabbe þerof gult non, <NOTE PLACE="foot">837 so] also <HI REND="italic">H</HI>—me b. o. of c. <HI REND="italic">M,</HI> me helpe <HI REND="italic">s</HI>—þ.] herof <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Ac me to schende he askeþ hem myd unriȝt echon; <NOTE PLACE="foot">838 Me <HI REND="italic">s</HI>—hem <HI REND="italic">vor</HI> a. <HI REND="italic">J,</HI> þis <HI REND="italic">HSL,</HI> hit <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>For ic was wiþ him er wel inouȝ, þat bringeþ me nou in teone, <NOTE PLACE="foot">839 Ic <HI REND="italic">s</HI>—er <HI REND="italic">vor</HI> wiþ <HI REND="italic">V,</HI> þo <HI REND="italic">s, f. G</HI>—w. i. <HI REND="italic">vor</HI> wiþ <HI REND="italic">S</HI>—and þ. <HI REND="italic">HS</HI>—b.] doþ <HI REND="italic">D</HI>—in <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L N="840">Þerfore ne toc ic no witnesse, of þat us was bitwene." <MILESTONE N="830"/> <NOTE PLACE="foot">840 Þare <HI REND="italic">H</HI>—w. ous <HI REND="italic">DC</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop Henri of Wynchestre furst bigan to rede: <NOTE PLACE="foot">841 b. f. <HI REND="italic">S</HI>—to] him <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L><PB N="71" REF="72"/>
"Sire", he sede, "þus me þinkeþ, þu miȝt do of þis dede:</L>
<L>Þu miȝt segge, þat þulke tyme, þat þu were wiþ þe kyng, <NOTE PLACE="foot">843 Þu m. s. þo þu. <HI REND="italic">s,</HI> For so þe me þinchez wiþ gret wrong þe <HI REND="italic">H</HI>—we. w.] calangez <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þo þu wendest of his baillie, he ne askede þe noþing. <MILESTONE N="(840)"/> <NOTE PLACE="foot">844 Ne þo þu <HI REND="italic">SGVBW,</HI> And þo þu <HI REND="italic">CJ,</HI> And þu <HI REND="italic">LD,</HI> And <HI REND="italic">s</HI>—out of <HI REND="italic">LD</HI>—h. b.] þi b. <HI REND="italic">SDmJ,</HI> h. seruise <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="845">And þu afenge þe biscopriche so clene and so freo, <NOTE PLACE="foot">845 A. þo <HI REND="italic">HG</HI>—þe b. <HI REND="italic">vor</HI> þu <HI REND="italic">HG,</HI> þe ercheb. <HI REND="italic">LCJ, vor</HI> þu <HI REND="italic">S,</HI> holi churche <HI REND="italic">s</HI>—so c. a. so f.] wiþ noþinge shuldest chargide be <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þat þu of non oþer þing scholdest icharged beo, <NOTE PLACE="foot">846 <HI REND="italic">f. G</HI>—i. s. <HI REND="italic">M,</HI> s. karked <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>And quaþ þe quit al clanliche of ech oþer cure þere, <NOTE PLACE="foot">847 A. he <HI REND="italic">uLmJ</HI>—þe quaþ <HI REND="italic">R,</HI> made þe <HI REND="italic">DL,</HI> þe made <HI REND="italic">G,</HI> may þe <HI REND="italic">V</HI>—cl. quit <HI REND="italic">s</HI>—e. o.] e. <HI REND="italic">J,</HI> euery <HI REND="italic">G</HI>—cu.] wike <HI REND="italic">H,</HI> þing <HI REND="italic">s</HI>—þere] to be <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ne ecscte þe noþing of no dede, þat þu haddest idon er, <NOTE PLACE="foot">848 <HI REND="italic">f. J</HI>—An ne <HI REND="italic">H,</HI> He ne <HI REND="italic">S,</HI> He <HI REND="italic">s,</HI> he <HI REND="italic">nach</HI> e. <HI REND="italic">G,</HI> And þat <HI REND="italic">D,</HI> And <HI REND="italic">L</HI>—neschte <HI REND="italic">W</HI>—þe no.] no. <HI REND="italic">SW,</HI> þe <HI REND="italic">G,</HI> þinge <HI REND="italic">D,</HI> noȝt <HI REND="italic">s</HI>—of no delte <HI REND="italic">M,</HI> of dette <HI REND="italic">D,</HI> of no þinge <HI REND="italic">G, f. H</HI>—þu <HI REND="italic">f. R</HI>—h. i.] dudest <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Warþoru, me þinqþ, of noþing þu schalt answerie noȝt, <NOTE PLACE="foot">849 <HI REND="italic">nach</HI> 850 <HI REND="italic">G</HI>—me þ.] þe þ. <HI REND="italic">C,</HI> þe kyng <HI REND="italic">Gr B, f. s</HI>—him noȝt <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="850">Bote to wardi holi chirche, of alle oþer þu art ibroȝt."<MILESTONE N="840"/> <NOTE PLACE="foot">850 w. wel <HI REND="italic">VLC</HI> w. where <HI REND="italic">J,</HI> kepe and w. <HI REND="italic">G,</HI> god and <HI REND="italic">H</HI>—c. wel <HI REND="italic">S</HI>—for of a. o, <HI REND="italic">DW,</HI> of a. o. cure <HI REND="italic">C,</HI> of o. cure <HI REND="italic">s,</HI> after <HI REND="italic">G</HI>—þu a. out i. <HI REND="italic">M,</HI> þi. power <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop Gilbert of Londone sede þo his auis: <NOTE PLACE="foot">851 G. <HI REND="italic">f. R</HI>—h.] þis <HI REND="italic">VM</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", he sede, "ȝif þu þencst as good mon and wis, <NOTE PLACE="foot">852 he s. <HI REND="italic">f. s</HI>—þeinȝst <HI REND="italic">W,</HI> beþouȝtest <HI REND="italic">R,</HI> þe beþenchest <HI REND="italic">HS,</HI> beþenchest þe <HI REND="italic">GE</HI>—m. shal <HI REND="italic">LCJ</HI></NOTE></L>
<L>Wat good þe kyng þe haþ ido, and to wuche poer ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">853 g.] p. <HI REND="italic">H, f. s</HI>—ido] bitake—wu.] suche <HI REND="italic">V,</HI> wat <HI REND="italic">MBW, f. D</HI>—p.] g. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L><PB N="72" REF="73"/>
And hou lute good þer wole come of such wonderþoȝt, <MILESTONE N="(850) s. u."/> <NOTE PLACE="foot">854 A. h. l. g. þ. w. c.] Al is wille þou most soffri <HI REND="italic">H,</HI> þou schost þonke by al þy miht <HI REND="italic">S,</HI> þou owest to abowe him <HI REND="italic">G</HI>—of s. w.] and aȝen him ne beo þou nouȝt <HI REND="italic">H,</HI> and him anoye nouhte <HI REND="italic">S,</HI> and ne greue him noȝt <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="855">And in wuch wo þu bringest us alle and holi chirche also <NOTE PLACE="foot">855 A. wuch <HI REND="italic">SB,</HI> A. in <HI REND="italic">s,</HI> In muche <HI REND="italic">H</HI>—us <HI REND="italic">f. G</HI>—alle ynne <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And peril of þin owe bodi bote þu is wille do— <NOTE PLACE="foot">856 p. of] in p. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif þu al þis understode, me þincheþ iwis, <NOTE PLACE="foot">857 And ȝ. <HI REND="italic">B</HI>—al þ.] þ. wel <HI REND="italic">H,</HI> þ. <HI REND="italic">s</HI>—me þ. forsoþe <HI REND="italic">H,</HI> me þ. þen <HI REND="italic">G,</HI> me þ. wel <HI REND="italic">s,</HI> hit þ. me <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þu scholdest fonde him to paie, and elles þu dost amys!" <NOTE PLACE="foot">858 Þat þu s. <HI REND="italic">SLW,</HI> Þu wo. <HI REND="italic">uLmJ</HI>—and <HI REND="italic">f. DW</HI>—e. þu dudest a. <HI REND="italic">HSL,</HI> as bi min auis <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þo sede þe biscop of Wircestre: "Sire Gilbert, beo stille! <NOTE PLACE="foot">859 Wynchestre <HI REND="italic">vD,</HI> Worcestre <HI REND="italic">J</HI>—beo nou <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="860">We suspendeþ such conseil, for hit nys worþ a fille. <MILESTONE N="850"/> <NOTE PLACE="foot">860 for <HI REND="italic">f. Gs</HI>—nouȝt w. <HI REND="italic">vLmW</HI>—fi.] flye <HI REND="italic">B,</HI> spille <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif þe erchebiscop scholde abouwe to þe kynges wille, <NOTE PLACE="foot">861-2 <HI REND="italic">f. W</HI>—For ȝ. <HI REND="italic">s</HI>—þe e.] ych bi. <HI REND="italic">G,</HI> he <HI REND="italic">s</HI>—a.] beo <HI REND="italic">H</HI>—al to <HI REND="italic">HSLmJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe riȝtes he scholde of holi chirche anyþeri and aspille!" <NOTE PLACE="foot">862 Þe r. we s. of h. c. <HI REND="italic">SGV,</HI> Þe honour of h. c. he lore <HI REND="italic">H</HI>—aneþ. a. <HI REND="italic">nCJ,</HI> apeyry a. <HI REND="italic">SGV,</HI> clanliche alle <HI REND="italic">D,</HI> altogeder <HI REND="italic">E,</HI> and is soule he miȝte <HI REND="italic">H</HI>—so sp. <HI REND="italic">HG</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop Hillari of Chichestre bigan to speke þo: <NOTE PLACE="foot">863 Þo seide þe <HI REND="italic">S</HI>(!), <HI REND="italic">f. R</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", he sede, "my conseil is, hou so it euer go, <MILESTONE N="(860)"/> <NOTE PLACE="foot">864 he s. <HI REND="italic">nach</HI> is <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="865">In faire manere to fonde, to paie þe kynges wille <NOTE PLACE="foot">865 in f. m. <HI REND="italic">nach</HI> fo. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ faire biheste, forte eftsone, þet it were sum del stille, <NOTE PLACE="foot">866 efts.] eft <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þene me miȝte, wen we were of þis destresse ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">867 wen] ȝif <HI REND="italic">s</HI>—we] he <HI REND="italic">m</HI>—þ. d.] his wraþ <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe bet scewe of our conseil, for nou ne do we noȝt." <NOTE PLACE="foot">868 s. of] acheue of <HI REND="italic">V,</HI> acheui in <HI REND="italic">H,</HI> cheuesshe us of <HI REND="italic">G,</HI> take <HI REND="italic">s</HI>—ne do we riȝt <HI REND="italic">H,</HI> dorre we <HI REND="italic">R,</HI> we dorne <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop Robert of Lyncolne radde wel þerto: <NOTE PLACE="foot">869 w.] ek <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="870"><PB N="73" REF="74"/>
"Sire erchebiscop", he sede, "for gode þu most it do <NOTE PLACE="foot">870 <HI REND="italic">f. C</HI>—e. <HI REND="italic">f. s</HI>—it nede do <HI REND="italic">s,</HI> do so <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Oþer þu lesest þi biscopriche and, per aventure, þi lif, <NOTE PLACE="foot">871 O.] Sire Thomas <HI REND="italic">C</HI>—þu <HI REND="italic">f. D</HI>—l.] leuest <HI REND="italic">MB,</HI> schalt leose <HI REND="italic">H,</HI> worþ ilore <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">D</HI>—and] oþer <HI REND="italic">MW</HI></NOTE></L>
<L>And þanne þu biȝete lute, me þencheþ, of þis strif!"<MILESTONE N="860"/> <NOTE PLACE="foot">872 þu b. wel l. <HI REND="italic">GD,</HI> bygetestou l. <HI REND="italic">S,</HI> b. þou wel l. <HI REND="italic">H,</HI> holpe l. þe <HI REND="italic">R,</HI> l. hulpe þe <HI REND="italic">E</HI>—me þ.] þi contek <HI REND="italic">s</HI>—of þi <HI REND="italic">DBCJ,</HI> wiþ þi <HI REND="italic">VLW,</HI> and þi <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop Barþelmeu of Excestre began to segge his þoȝt: <NOTE PLACE="foot">873 Bar. þe b. <HI REND="italic">S</HI>—E.] Cicestre <HI REND="italic">E</HI>—b. to s.] seide þo <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>"In al þe sorwe of þe world and care we beþ ibroȝt!<MILESTONE N="(870)"/> <NOTE PLACE="foot">874 In al þe] In alle <HI REND="italic">SGVLs</HI>—In <HI REND="italic">W</HI>—a. in c. <HI REND="italic">D,</HI> I sigge <HI REND="italic">S, f. MB</HI>—b. inne <HI REND="italic">VB,</HI> b. nouþe <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="875">Betere it were, þat on heued in þeril him broȝte, <NOTE PLACE="foot">875 it <HI REND="italic">f. R</HI>—hed <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—p.] care <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Þen holi chirche were byneþe and ibroȝt to noȝte." <NOTE PLACE="foot">876 al h. <HI REND="italic">v</HI>—al b. a. <HI REND="italic">L,</HI> al <HI REND="italic">sJ, f. G</HI>—i.] ydo <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop Roger of Wircestre longe in þoȝte stod: <NOTE PLACE="foot">877 Robard <HI REND="italic">S</HI>—Wynchester <HI REND="italic">BR,</HI> Rouchestre <HI REND="italic">E</HI>—in þ. s. <HI REND="italic">f. J</HI></NOTE></L>
<L>"Inele segge", he sede, "on ne oþer, for inot, wat is good. <NOTE PLACE="foot">878 I wol not <HI REND="italic">V</HI>—ou se. <HI REND="italic">H, f. S</HI>—he s. <HI REND="italic">vor</HI> sigge <HI REND="italic">W, f. s</HI>—noþer on <HI REND="italic">u. ö. M,</HI> ny on <HI REND="italic">u. ö. V</HI>—iwot neuere <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif ic rede forte abowe alto þe kynges wille, <NOTE PLACE="foot">879 ab. to <HI REND="italic">D,</HI> ben ate <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="880">Myn owe mouþ my soule demeþ holi chirche to spille. <NOTE PLACE="foot">880 o. <HI REND="italic">f. s</HI>—mi <HI REND="italic">s. nach</HI> d. <HI REND="italic">s,</HI> miself <HI REND="italic">VDBCJ,</HI> me <HI REND="italic">SG,</HI> himsulf <HI REND="italic">H,</HI> one self <HI REND="italic">L</HI>—d.] fyles most <HI REND="italic">G</HI>—al h. <HI REND="italic">uLCJW,</HI> and h. <HI REND="italic">Ds</HI></NOTE></L>
<L>And ȝif ic rede aȝen him be, in þis place som is, <NOTE PLACE="foot">881 r. to <HI REND="italic">D</HI>—to be <HI REND="italic">us</HI>—in þ. p. <HI REND="italic">vor</HI> is <HI REND="italic">S,</HI> som oon þer <HI REND="italic">G,</HI> som mon <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Þat wolde telle þe kynge fore and make him my fo iwis!"<MILESTONE N="870"/> <NOTE PLACE="foot">882 wole <HI REND="italic">SVsW,</HI> wile <HI REND="italic">L,</HI> shuld <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Bi þe biscop of Londone þulke word he sede,</L>
<L>Þat euere aȝen seint Thomas was in word and in dede. <MILESTONE N="(880)"/> <NOTE PLACE="foot">884 e. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">V, vor</HI> w. <HI REND="italic">CJ, f. rsW</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> Þ. <HI REND="italic">HR</HI>—in] wiþ <HI REND="italic">vBJW</HI>—wordes <HI REND="italic">H</HI>—dedes <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="885">"þerfore", he sede, "on ne oþer inele segge iwis. <NOTE PLACE="foot">885 in. s. <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="74" REF="75"/>
Good conseil god us ȝyue, for al neode it is!" <NOTE PLACE="foot">886 ȝ.] sende <HI REND="italic">B</HI>—al] muche <HI REND="italic">H</HI>—n.] mester <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Hi alle ne couþe þis consail bringe to good ende, <NOTE PLACE="foot">887 Hi a. ne] Þer nas non þat <HI REND="italic">v</HI>—wiþ menske b. <HI REND="italic">H,</HI> wiþ manschipe <HI REND="italic">SG</HI>—to g.] þerto <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ne deuisi, hou hi miȝte best out of þe chaumbre wende. <NOTE PLACE="foot">888 Ac <HI REND="italic">SE</HI>—d.] þat wuste <HI REND="italic">v</HI>—hou <HI REND="italic">f. W</HI>—b. beo <HI REND="italic">D</HI>—out of] ne of D, of <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ate laste upe seint Thomas þis consail moste al gon. <NOTE PLACE="foot">889 up s. T. <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">W</HI>—al <HI REND="italic">vor</HI> m. <HI REND="italic">MW, f. Gm</HI></NOTE></L>
<L N="890">Twei erles of þe kynges hous he let clupie anon: <NOTE PLACE="foot">890 l.] het <HI REND="italic">D</HI>—to c. <HI REND="italic">D,</HI> call <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>"We habbeþ", he sede, "lordinges, ispeke of þisse þinge, <NOTE PLACE="foot">891 We h.] L. <HI REND="italic">u,</HI> Lordes <HI REND="italic">s</HI>—l.] we h. <HI REND="italic">us</HI></NOTE></L>
<L>And as ferforþ as we mowe, we wolleþ paie þe kynge. <MILESTONE N="880"/> <NOTE PLACE="foot">892 m. wiþ riȝt <HI REND="italic">GVLCJ</HI>—wilneþ <HI REND="italic">VrCJ</HI>—to p. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ac for we nabbeþ noȝt aredi her our conseil al clene, <NOTE PLACE="foot">893 And <HI REND="italic">f. W</HI>—n. a. <HI REND="italic">f. s</HI>—h. <HI REND="italic">vor</HI> redi <HI REND="italic">G</HI>—al <HI REND="italic">vor</HI> o. <HI REND="italic">S, f. r</HI></NOTE></L>
<L>Forte þe nexte dai we biddeþ ferst, þat ȝe grante us nou ene."<MILESTONE N="(890)"/> <NOTE PLACE="foot">894 Til <HI REND="italic">u. i. GL</HI>—þat <HI REND="italic">f. D</HI>—ȝe] he <HI REND="italic">Ms, f. D</HI>—us g. <HI REND="italic">SGE,</HI> g. <HI REND="italic">R</HI>—nou <HI REND="italic">f. Mm</HI></NOTE></L>
<L N="895">So þat respit was igranted, and ech wende in his weie. <NOTE PLACE="foot">895 hem w. r. <HI REND="italic">H,</HI> furst w. <HI REND="italic">W</HI>—ig.] iȝiue <HI REND="italic">s</HI>—in <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>Mony of seint Thomas men leuede him for eye, <NOTE PLACE="foot">896 T. his m. <HI REND="italic">u. ö. B,</HI> T. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And kniȝtes, þat were ek wiþ him, al fromward him drowe. <NOTE PLACE="foot">897 K. <HI REND="italic">S</HI>—we. <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">HG</HI>—ek <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">S, f. HGs</HI>—al <HI REND="italic">f. DL</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas nom bi þe weie pore men inowe <NOTE PLACE="foot">898 n. þo <HI REND="italic">D,</HI> toke <HI REND="italic">GL</HI>—bi þe w. <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">HG</HI>—wiþ him p. <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>And ladde hem to his in and to þe mete hem sette <NOTE PLACE="foot">899 hem wiþ him <HI REND="italic">GVLsJ,</HI> hem hom <HI REND="italic">MW,</HI> hem forþ <HI REND="italic">DB,</HI> hom in <HI REND="italic">S,</HI> wiþ him <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L N="900">And seruede hem his owe bodi and mete inouȝ hem fette. <NOTE PLACE="foot">900 i. mete and drinke <HI REND="italic">H</HI>—hem II <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L><PB N="75" REF="76"/>
"Þis beþ", he sede, "godes kniȝtes! Oþr men me habbeþ forsake. <NOTE PLACE="foot">901 <HI REND="italic">nach</HI> 902 <HI REND="italic">S</HI>—þese o. men <HI REND="italic">v,</HI> and o. m. <HI REND="italic">D,</HI> o. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þes knyȝtes ic louie more, to hem ichulle me take."<MILESTONE N="890"/> <NOTE PLACE="foot">902 k.] he seide <HI REND="italic">S</HI>—mo. l. and <HI REND="italic">B</HI>—me] nou <HI REND="italic">GD, f. SMnCJW</HI></NOTE></L>
<L>Þen sonedai þer nas no court iholde, for þe heie dai. <NOTE PLACE="foot">903 sonend. <HI REND="italic">u. ö. VL</HI>—þer <HI REND="italic">f. VrBs</HI>—þe] it was an <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þe monedai seint Thomas wel sore sik lay <MILESTONE N="(900)"/> <NOTE PLACE="foot">904 monend. <HI REND="italic">VL</HI>—s. T. <HI REND="italic">nach</HI> sik <HI REND="italic">S,</HI> þe biscop T. <HI REND="italic">nach</HI> sik <HI REND="italic">H</HI>—w. <HI REND="italic">f. HDW</HI></NOTE></L>
<L N="905">In þe uvel of maudeflank, þat ofte to him com, <NOTE PLACE="foot">905-6 <HI REND="italic">f. V</HI>—þe <HI REND="italic">f. M</HI>—of þe m. <HI REND="italic">L,</HI> of mal de flanke <HI REND="italic">H</HI>—to h. o. <HI REND="italic">vmJ</HI></NOTE></L>
<L>And for þe care, þat he was inne, wel þe worse hit him nom. <NOTE PLACE="foot">906 i.] on <HI REND="italic">s</HI>—w. <HI REND="italic">f. s</HI>—hit <HI REND="italic">f. HDnJW</HI></NOTE></L>
<L>Me sede, þat he made him sik, for he ne dorste forþ wende. <NOTE PLACE="foot">907 Þe folk <HI REND="italic">SG</HI>—þ. <HI REND="italic">f. RW</HI>—he] him—not <HI REND="italic">f. GVLCJ,</HI> to court <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng in grete wraþþe inouȝ after him lete sende. <NOTE PLACE="foot">908 i.] anon <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">D, f. s</HI>—l.] gan <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L>"Wel ȝe iseþ", quaþ seint Thomas, "þat ine mai come noȝt. <NOTE PLACE="foot">909 Ȝe <HI REND="italic">s, f. D</HI>—is.] witeþ <HI REND="italic">VD</HI>—q.] seide <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="910">Ac certes tomorwe ichulle, hou so ic beo þuder ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">910 Ac. c,] Ac <HI REND="italic">s,</HI> Forsoþe <HI REND="italic">H</HI>—ichile <HI REND="italic">SL,</HI> ichele <HI REND="italic">BC</HI>—so <HI REND="italic">f. SB</HI>—þ. b. <HI REND="italic">BC,</HI> euer b. <HI REND="italic">s,</HI> b. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þei ic scholde beo þuder ibore in barwe oþer in bere, <NOTE PLACE="foot">911 beo þu. ibroȝt <HI REND="italic">M</HI>—þu. ibrouht beo <HI REND="italic">S,</HI> þu. beo ibrouht <HI REND="italic">V,</HI> beo ibore <HI REND="italic">s</HI>—in] on <HI REND="italic">V</HI>—an ba. o. in <HI REND="italic">J,</HI> an hors <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Þuder ichulle þoru godes grace, god beo, myn help þere."<MILESTONE N="900"/> <NOTE PLACE="foot">912 þ. g. gr.] ic hope <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Amorwe, þen tiwesdai, our lord him gan arere, <NOTE PLACE="foot">913 þ.] on þe <HI REND="italic">V</HI>—u. i.: tisd. <HI REND="italic">E,</HI> tuwesd. <HI REND="italic">VR,</HI> tused. <HI REND="italic">G,</HI> tuesd. <HI REND="italic">JW,</HI> teusd. <HI REND="italic">SB</HI></NOTE></L>
<L>Þen morwe after seint Lukesdai, as hit fel in þe ȝere. <MILESTONE N="(910)"/> <NOTE PLACE="foot">914 A mo. <HI REND="italic">SBs,</HI> Þe furste dai <HI REND="italic">H</HI>—Lukasd. <HI REND="italic">S,</HI> Lukusd. <HI REND="italic">VE</HI>—h. <HI REND="italic">f. s</HI>—falles <HI REND="italic">HG</HI></NOTE></L>
<L N="915">Þulke dai he auȝte understonde and mony oþer, also. <NOTE PLACE="foot">915 Þat d. <HI REND="italic">HGs</HI>—to u. <HI REND="italic">E</HI>—and] as <HI REND="italic">SG</HI>—anoþ. <HI REND="italic">uLCJW</HI>—al.] þerto <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L><PB N="76" REF="77"/>
For bi costume alle his grete anuis bi tiwesdai come him to. <NOTE PLACE="foot">916 cos.] wone <HI REND="italic">Ls</HI>—a. is g. anui <HI REND="italic">HGVDn,</HI> a. h. anui <HI REND="italic">ECJW,</HI> h. anui <HI REND="italic">R</HI>—com h. to] bigan him þo <HI REND="italic">D,</HI> weren ido <HI REND="italic">S,</HI> was ido <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Alle þe biscopes þen tiwesdai erliche to him wende: <NOTE PLACE="foot">917 to h. c. <HI REND="italic">M,</HI> to h. timeliche <HI REND="italic">D,</HI> e. amorwe <HI REND="italic">S</HI>—hi w. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", hi sede, "in feble poynt þu art, god hit amende! <NOTE PLACE="foot">918 si. <HI REND="italic">nach</HI> se. <HI REND="italic">H</HI>—hi] And—in f. p. <HI REND="italic">nach</HI> art <HI REND="italic">H,</HI> in vuel p. <HI REND="italic">C</HI>—it þe <HI REND="italic">H,</HI> þe hit <HI REND="italic">D,</HI> þe <HI REND="italic">m,</HI> to <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>We habbeþ our red þerof inome, and myd one mouþe echon <NOTE PLACE="foot">919 h. þo <HI REND="italic">S</HI>—þ. o. r. <HI REND="italic">SB,</HI> o. r. herof <HI REND="italic">L,</HI> herof o. r. <HI REND="italic">r,</HI> o. r. <HI REND="italic">sJ,</HI> þ. <HI REND="italic">W</HI>—i.] wiþ o. m. <HI REND="italic">W</HI>—a. <HI REND="italic">f. GrW</HI>—m. o. m.] i. <HI REND="italic">W,</HI> we alle <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="920">We redeþ þe, to paie þe kyng, hou so it euere gon, <NOTE PLACE="foot">920 we r. þe <HI REND="italic">vor</HI> þe k. <HI REND="italic">H</HI>—to p.] p. <HI REND="italic">R,</HI> To queme <HI REND="italic">H</HI>—e. wol <HI REND="italic">V,</HI> may <HI REND="italic">G,</HI> schal <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Oþer he þe wole bere an hond, þat þu art his traitour <NOTE PLACE="foot">921 he w. þe b. <HI REND="italic">SGL,</HI> we wolleþ þe b. <HI REND="italic">EW,</HI> we wolleþ b. þe <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>And forswore, wen þu swore, to don him erþlich honour, <MILESTONE N="910"/> <NOTE PLACE="foot">922 f.] wors were <HI REND="italic">B</HI>—w. þu s.] for þu s. <HI REND="italic">M,</HI> ȝwore <HI REND="italic">H</HI>—to d.] ere <HI REND="italic">G, f. Ls</HI>—h. <HI REND="italic">auch vor s. C, nur vor</HI> s. <HI REND="italic">n, nach</HI> s. <HI REND="italic">SGsJ</HI></NOTE></L>
<L>And ne dost him nou ac tricherie, as he þe wole bere an honde <NOTE PLACE="foot">923 Ac <HI REND="italic">VC</HI>—þu d. V—him <HI REND="italic">f. SE</HI>—n. <HI REND="italic">vor</HI> þu d. <HI REND="italic">V,</HI> now <HI REND="italic">G,</HI> nouþe <HI REND="italic">B,</HI> nou ouer <HI REND="italic">CJ,</HI> also <HI REND="italic">M,</HI> non? <HI REND="italic">H, f. R</HI>—ac] but <HI REND="italic">G,</HI> alle <HI REND="italic">V,</HI> a <HI REND="italic">W, f. R</HI>—as] þus <HI REND="italic">L, f. H</HI>—he] we <HI REND="italic">R</HI>—w. þe b. <HI REND="italic">G,</HI> w. b. þe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And bynyme þe þi stat and bicas driue þe out of londe."<MILESTONE N="(920)"/> <NOTE PLACE="foot">924 B. <HI REND="italic">s</HI>—þe I <HI REND="italic">f. m</HI>—bic. a <HI REND="italic">MB,</HI> a. perantur <HI REND="italic">H,</HI> a. perauentur <HI REND="italic">SG, f. D</HI>—d.] bringe <HI REND="italic">HLJW</HI>—o. of l.] of þi l. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="925">"Myne leue breþeren", quaþ seint Thomas, "ȝe seþ wel echon, <NOTE PLACE="foot">925 L. <HI REND="italic">s</HI>—q. s. T.] he seide <HI REND="italic">s</HI>—s.] seggeþ B</NOTE></L>
<L>Þat al þe world gret on me on, and alle beþ myne fon, <NOTE PLACE="foot">926 grat <HI REND="italic">HSVJ,</HI> grede <HI REND="italic">R,</HI> cries <HI REND="italic">GD</HI>—on me on] on me <HI REND="italic">DLs,</HI> me on <HI REND="italic">G</HI>—b. a. <HI REND="italic">DR,</HI> a. <HI REND="italic">HEC</HI></NOTE></L>
<L>And þat is ȝut mest reuþe of alle: ȝe, þat myne breþren beþ, <NOTE PLACE="foot">927 þ. I <HI REND="italic">f. m</HI>—is] ic <HI REND="italic">s</HI>—m. r. ȝut <HI REND="italic">SVB,</HI> m. r. <HI REND="italic">GL,</HI> ruwe most <HI REND="italic">s</HI>—of a. <HI REND="italic">f. s</HI>—ben <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="77" REF="78"/>
And me, þei ic sunful beo, ȝoure fader in torment iseþ <NOTE PLACE="foot">928 s.] somdel fol(!) <HI REND="italic">E</HI>—ouwer f. <HI REND="italic">H, f. s</HI>—such t. <HI REND="italic">s</HI>—sene <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And beþ mine meste fon of alle and also beþ al ȝare, <NOTE PLACE="foot">929 f. me. <HI REND="italic">M</HI>—of a.] a. <HI REND="italic">V, f. s</HI>—b. al ȝ.] ȝe b. ȝ. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="930">In seculer court to deme me, and þat nolde noȝt wel fare; <NOTE PLACE="foot">930 c.] abit <HI REND="italic">M</HI>—a. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—þ. nele n. w. f. <HI REND="italic">s,</HI> þerto hider ifare <HI REND="italic">M,</HI> boþe here and þare <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>For ȝe habbeþ among ȝou þis twei dawes bispeke þat ilome. <NOTE PLACE="foot">931-2 <HI REND="italic">f. R</HI>—h. <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">E</HI>—a. ȝ. alle <HI REND="italic">S,</HI> alle <HI REND="italic">rE</HI></NOTE></L>
<L>Nou god helpe holi chirche and take þerto gome!<MILESTONE N="920"/> <NOTE PLACE="foot">932 þ. t. <HI REND="italic">rB,</HI> nyme þ. <HI REND="italic">SW</HI></NOTE></L>
<L>Ac in obedience ic ȝou hote, þat ȝe þer nei ne beo, <NOTE PLACE="foot">933 h. ȝ. alle <HI REND="italic">B,</HI> bid ȝ. <HI REND="italic">G</HI>—þer n.] negh me <HI REND="italic">G,</HI> þer <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif icham ibroȝt to jugement, ac raþer þat ȝe fleo, <MILESTONE N="(930)"/> <NOTE PLACE="foot">934 ac <HI REND="italic">f. DB</HI>—þ. ȝe r. <HI REND="italic">HGVL,</HI> r. ȝe <HI REND="italic">E,</HI> ȝe r. <HI REND="italic">C</HI>—þenne f. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="935">And ȝif eni mon hond on me set, ic ȝou hote also, <NOTE PLACE="foot">935 ȝ. e. m.] e. <HI REND="italic">s</HI>—me] ou <HI REND="italic">v</HI>—h. ȝ. al. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Þat ȝe sentence of holi chirche for such violence do <NOTE PLACE="foot">936 ȝe] he <HI REND="italic">C</HI>—þe s. <HI REND="italic">HSVDR</HI>—f. s. v. do <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>And holdeþ up þe riȝte of holi chirche, þat ȝeu is bitake, <NOTE PLACE="foot">937 A. h. up. h. c. <HI REND="italic">s, f. D</HI></NOTE></L>
<L>For i ne schal for no drede of deþ hire riȝtes forsake." <NOTE PLACE="foot">938 For me s. <HI REND="italic">G,</HI> Man ne s. <HI REND="italic">H</HI>—no] neuer <HI REND="italic">vor</HI> fors. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þis biscopes were þo wroþ inouȝ and wende to court echone. <NOTE PLACE="foot">939 w. þo w. i. a.] in wraþ <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="940">Nou god helpe þis holi mon, for he was þo alone! <NOTE PLACE="foot">940 h. g. <HI REND="italic">S</HI>—þ. h. m.] s. T. <HI REND="italic">W</HI>—w.] is <HI REND="italic">R</HI>—þo] þer <HI REND="italic">vB, f. rsW</HI></NOTE></L>
<L>Bote þe biscop of Wynchestre þer ne bileuede wiþ him non, <NOTE PLACE="foot">941 non] nouȝt on <HI REND="italic">HSB,</HI> but oon <HI REND="italic">G,</HI> nom <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>And þe biscop of Salesburi, þat nere from him agon. <MILESTONE N="930"/> <NOTE PLACE="foot">942 A. Jocelin þe b. <HI REND="italic">H,</HI> A. þe b. Joselyn <HI REND="italic">SG</HI>—n. alle f. h. g. <HI REND="italic">HGCJ,</HI> f. h. ne gonne on <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas truste al to god and greiþede him anon <NOTE PLACE="foot">943 trnstnede <HI REND="italic">V</HI>—al] much <HI REND="italic">H</HI>—g.] cride <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And song a masse ef seint Steuene, ar he come among his fon. <MILESTONE N="(940)"/> <NOTE PLACE="foot">944 <HI REND="italic">f. SV</HI>—am.] to <HI REND="italic">SD</HI></NOTE></L>
<L N="945"><PB N="78" REF="79"/>
He song ofte þulke masse, for as heo deþ bygynne, <NOTE PLACE="foot">945 s.] seide <HI REND="italic">D</HI>—o.] after <HI REND="italic">C,</HI> ilome <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">H, f. s</HI>—f. <HI REND="italic">f. s</HI>—as] also <HI REND="italic">H</HI>—heo] he <HI REND="italic">DC,</HI> hit <HI REND="italic">s</HI>—d. b.] beginnez <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe furste office is propre inouȝ to þe stat, þat he was inne. <NOTE PLACE="foot">946 f. <HI REND="italic">f. s</HI>—o. þerof <HI REND="italic">B,</HI> vers þerof <HI REND="italic">M,</HI> þerof <HI REND="italic">D</HI>—þat <HI REND="italic">f. G</HI>—he <HI REND="italic">f. L</HI></NOTE></L>
<L>Þe biginning of þulke masse an englisch is þis: <NOTE PLACE="foot">947 an] and <HI REND="italic">GR</HI>—e. is þ.] riȝt þus it is <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>"For wenne princes habbeþ isete, and aȝen me ispeke iwis, <NOTE PLACE="foot">948 F. we þe <HI REND="italic">H,</HI> Þe <HI REND="italic">S</HI>—h.] beþ <HI REND="italic">r</HI>—me hem <HI REND="italic">H</HI>—spekeþ <HI REND="italic">rE</HI></NOTE></L>
<L>And luþer men porsiwede me, lord, myn help þu beo." <NOTE PLACE="foot">949 p.] prouen <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="950">Monye seide þat þis ihurde: "Nou we mowe iseo, <NOTE PLACE="foot">950 s.] iseie <HI REND="italic">M</HI>—n.] herbi <HI REND="italic">rW</HI>—we] ȝe <HI REND="italic">S,</HI> me <HI REND="italic">M,</HI> one <HI REND="italic">DR</HI>—mo.] mai <HI REND="italic">GD,</HI> mote <HI REND="italic">J,</HI> man <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þat he singeþ þe masse for þen one, for þe kyng and for his, <NOTE PLACE="foot">951 song <HI REND="italic">rn</HI>—f. þe none <HI REND="italic">SV,</HI> f. none <HI REND="italic">D,</HI> f. þen ones <HI REND="italic">H,</HI> f. þe nones <HI REND="italic">GL, f. s</HI>—f. alle his <HI REND="italic">H,</HI> his <HI REND="italic">VD</HI></NOTE></L>
<L>And þat he halt hem alle luþer men, þat aȝen him spekeþ iwis!"<MILESTONE N="940"/> <NOTE PLACE="foot">952 So <HI REND="italic">s,</HI> For <HI REND="italic">W</HI>—þ. I <HI REND="italic">f. BW</HI>—he <HI REND="italic">f. E</HI>—holdes hem <HI REND="italic">G</HI>—al. <HI REND="italic">f. GMB</HI>—m. <HI REND="italic">f. Hs</HI>—him] hem <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þis word com to court sone, warþoru hi were echon <NOTE PLACE="foot">953 to þe c. <HI REND="italic">SrL</HI>—wel s. <HI REND="italic">H, f. D</HI>—warfore <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>In þe more anguisse aȝen him and þe more his fon. <MILESTONE N="(950)"/> <NOTE PLACE="foot">954 In m. <HI REND="italic">D</HI>—anger <HI REND="italic">G,</HI> wraþþe <HI REND="italic">HL</HI>—and ek <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="955">And some of þe kynges conselers ofte to þe kyng wende <NOTE PLACE="foot">955-64 <HI REND="italic">f. v</HI>—consayl <HI REND="italic">B</HI>—o. to þe k.] to him o. <HI REND="italic">VLCJW</HI></NOTE></L>
<L>And sede, bote he hulde him stif, al his lond he schende.</L>
<L>Ȝif he grantede seint Thomas at þulke tyme is wille, <NOTE PLACE="foot">957 Þat ȝ. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>His power in his owe lond nere neuereft worþ a fille, <NOTE PLACE="foot">958 in h. l. <HI REND="italic">W,</HI> and his oþer l. <HI REND="italic">Ds</HI>—neu. <HI REND="italic">vor</HI> ne. <HI REND="italic">M;</HI> neuere <HI REND="italic">L,</HI> noȝt <HI REND="italic">Vs, f. B,</HI> he wolde <HI REND="italic">D</HI>—wo.] sone <HI REND="italic">D</HI>—aspille <HI REND="italic">D,</HI> acille? <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Bote lete þe clergie al iworþe and holde himsulue stille. <NOTE PLACE="foot">959 al i.] i. <HI REND="italic">ME, f. R</HI></NOTE></L>
<L N="960"><PB N="79" REF="80"/>
And clerkes diȝte al his lond and al his realme aspille <NOTE PLACE="foot">960 wolde d. <HI REND="italic">s</HI>—al h. owe l. <HI REND="italic">C,</HI> h. l. <HI REND="italic">sJ</HI></NOTE></L>
<L>And ate laste bi hor owe wille make kyng and chese, <NOTE PLACE="foot">961 o. <HI REND="italic">f. Ds</HI></NOTE></L>
<L>And so scholde ech kyng after him al his franchise leose. <MILESTONE N="950"/> <NOTE PLACE="foot">962 him] oþer <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore he moste hym wel biþenche and ne flecki noȝt. <NOTE PLACE="foot">963 he m. h. w. b.] þu m. þe w. b. <HI REND="italic">r,</HI> sire, holde þe styf <HI REND="italic">s</HI>—þerof ne f. <HI REND="italic">D,</HI> ne f. þu <HI REND="italic">s,</HI> þat he flecchede <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Suche wordes and mony oþer aperede ofte is þoȝt. <NOTE PLACE="foot">964 And s. <HI REND="italic">M,</HI> For s. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="965">Þo seint Thomas hadde is masse ido, his chesible he gan of weue, <NOTE PLACE="foot">965 is m. ido] h. m. isonge <HI REND="italic">v,</HI> songe <HI REND="italic">s</HI>—and his c. g. <HI REND="italic">L</HI>—of] out <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ac alle þe oþer vestimens he let on him bileue. <NOTE PLACE="foot">966 And <HI REND="italic">GrBRW, f. H</HI>—l.] gan <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Oþer armure nadde he non, for holi chirche to fiȝte, <NOTE PLACE="foot">967 For s. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Anoueward he caste his clerkes cope, þat fel him to riȝte. <NOTE PLACE="foot">968 A. he c.] Aboue he c. <HI REND="italic">HL,</HI> Forto stonde <HI REND="italic">G,</HI> God almiȝti <HI REND="italic">W</HI>—h. c. <HI REND="italic">HS,</HI> his cl.] cloþes <HI REND="italic">R,</HI> aȝeyn his fon <HI REND="italic">G,</HI> beo his help <HI REND="italic">W</HI>—þ. f. h. to r.] as f. h. to r. <HI REND="italic">s,</HI> and holi chirche to r. <HI REND="italic">G,</HI> bi daye and bi nyȝte <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Godes flesch and his blod he tok wiþ him stilleliche, <NOTE PLACE="foot">969-72 <HI REND="italic">f. GW</HI>—fleiss <HI REND="italic">C</HI>—he t.] he nom <HI REND="italic">s, vor</HI> g. <HI REND="italic">H, vor</HI> a. <HI REND="italic">BDCJ</HI>—w. h. <HI REND="italic">f. S</HI>—swiþe s. <HI REND="italic">H,</HI> wel s. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="970">A crois he nom in his hond and wende forþ baldeliche. <NOTE PLACE="foot">970 cros <HI REND="italic">u. i. SL</HI>—n.] tok <HI REND="italic">S,</HI> bar <HI REND="italic">V</HI>—w.] ȝeode <HI REND="italic">LJ</HI>—wel b. <HI REND="italic">SB</HI></NOTE></L>
<L>Þe vestemens were his armure, as fel to such knyȝte. <NOTE PLACE="foot">971 wel bifel <HI REND="italic">V</HI>—s. a k. <HI REND="italic">HLDs,</HI> a s. k. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>Þe crois was his baner, for holi chirche to fiȝte. <NOTE PLACE="foot">972 Þe fourme of þe c. <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L>Forþ wende þis gode knyȝt among alle his fon. <NOTE PLACE="foot">973 k.] man <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Nou swete Jhesu beo his help, for oþer frend naþ he non!<MILESTONE N="(960)"/> <NOTE PLACE="foot">974 now <HI REND="italic">nach</HI> J. <HI REND="italic">G, f. H</HI>—s. <HI REND="italic">f. s</HI>—he.] fr. <HI REND="italic">GS</HI>—fr.] he. <HI REND="italic">VW, f. G</HI>—nadde <HI REND="italic">HsW</HI></NOTE></L>
<L N="975">Þe crois he bar in his hond and arerede up his baner. <NOTE PLACE="foot">975 he b. vorþ <HI REND="italic">S,</HI> he b. forþ <HI REND="italic">nach</HI> ho. <HI REND="italic">H</HI>—up <HI REND="italic">f. Lm</HI></NOTE></L>
<L><PB N="80" REF="81"/>
Þe biscop Robert of Herford wende anon him ner:<MILESTONE N="960"/> <NOTE PLACE="foot">976 a. w. <HI REND="italic">W,</HI> bigan to w. <HI REND="italic">G,</HI> bigan to gon <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", he sede, "ic crie þin ore, þi chapeleyn make þu me! <NOTE PLACE="foot">977 he s. ic cr. þ. o.] he s. for godes loue <HI REND="italic">s,</HI> ȝif it beo þi wille <HI REND="italic">V</HI>—ma. nouȝ me <HI REND="italic">B,</HI> ic mote be <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Bifore þe let me bere þe crois, fore hit falleþ noȝt to þe!" <NOTE PLACE="foot">978 B. þe] And <HI REND="italic">s</HI>—bere þi c. <HI REND="italic">W in Hs.,</HI> þi c. b. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>"Þe wile ic it bere", quaþ seint Thomas, "and þe fourme iseo, <NOTE PLACE="foot">979 W. <HI REND="italic">s</HI>—it] hym <HI REND="italic">G,</HI> here <HI REND="italic">BW, f. s</HI>—þe f.] tofore me <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="980">Ic ne doute of no mon, þe hardior ic mai beo." <NOTE PLACE="foot">980 Ic ne drede me <HI REND="italic">H</HI>—of no m.] for no m. aliue ne <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þo sede þe biscop of Londone, þat euere was his fo: <NOTE PLACE="foot">981 Þanne <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"I ne rede noȝt, þat þut so bifore þe kyng go, <NOTE PLACE="foot">982 þu wende <HI REND="italic">D,</HI> þou <HI REND="italic">vor</HI> go <HI REND="italic">S</HI>—so <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">DW,</HI> þus <HI REND="italic">s,</HI> in such manere <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">u</HI>—nonȝ go <HI REND="italic">B, f. D</HI></NOTE></L>
<L>For wraþþi he wole him anon and awreke him in þe place!" <NOTE PLACE="foot">983 him he wo. <HI REND="italic">SV,</HI> he him wo. <HI REND="italic">s,</HI> he w. <HI REND="italic">W</HI>—an. and <HI REND="italic">f. s</HI>—him II] be <HI REND="italic">M, f. Ds</HI></NOTE></L>
<L>"Ic betake me", quaþ seint Thomas, "al to godes grace!"<MILESTONE N="(970)"/> <NOTE PLACE="foot">984 go.] our lordes <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="985">"Ȝe, al þi lyf", quaþ þis oþer, "a fol þu hast ibeo, <NOTE PLACE="foot">985 Ȝe <HI REND="italic">f. v</HI>—al þi l. <HI REND="italic">nach</HI> o. <HI REND="italic">S</HI>—a muche f. <HI REND="italic">HG</HI>—Þu h. euere <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And þat neltou neuer bileue, as me mai her iseo!"<MILESTONE N="970"/> <NOTE PLACE="foot">986 A. þ.] A. þi folie <HI REND="italic">u,</HI> A. <HI REND="italic">s</HI>—me] vche mon <HI REND="italic">V</HI>—h.] nou <HI REND="italic">HGLW</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas þus wiþ his crois into þe court gan gon. <NOTE PLACE="foot">987 <HI REND="italic">f. J</HI>—S. T.] Þis holi mon <HI REND="italic">v</HI>—þus <HI REND="italic">f. H</HI>—wiz h. c. <HI REND="italic">H,</HI> w. h. c. <HI REND="italic">nach</HI> co. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe kyng isei him come so, he wraþþede him anon: <NOTE PLACE="foot">988 þe k.] he <HI REND="italic">BW</HI>—h. is <HI REND="italic">VSC</HI>—so c. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"Lordinges", he sede, "here ȝe seþ, hou þis mon me schend! <NOTE PLACE="foot">989 he s.] quaþ þe kyng <HI REND="italic">B</HI>—lo. h. ȝe s. <HI REND="italic">D,</HI> nou ȝe s. <HI REND="italic">L,</HI> ȝe s. wel now <HI REND="italic">G</HI>—þ. m. me] he ous doþ <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="990">In wuch maner is he in þis court among us iwent! <NOTE PLACE="foot">990 he is <HI REND="italic">ns,</HI> he is here <HI REND="italic">MC,</HI> he is nou <HI REND="italic">D</HI>—in þ. c. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—hider iw. <HI REND="italic">Hs,</HI> alle iw. <HI REND="italic">S,</HI> here iw. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="81" REF="82"/>
As ic ne leuede noȝt in cristendom ne in our lordes name! <NOTE PLACE="foot">991 As þei <HI REND="italic">H</HI>—ic] we <HI REND="italic">HG,</HI> me <HI REND="italic">S</HI>—in c. ne <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Ne mot ic nede awreke me ne doþ he me gret schame?" <NOTE PLACE="foot">992 nedes <HI REND="italic">H</HI>—me I] be <HI REND="italic">SBW</HI>—ne d. he me] whan he me d. <HI REND="italic">W</HI>—schome <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þo seide al þe court anon: "Sire, ȝe mowe iseo, <NOTE PLACE="foot">993 si.] siker <HI REND="italic">G</HI>—wel ȝe m. <HI REND="italic">H,</HI> we m. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þat he is prout and contekour, and euere he haþ ibeo, <MILESTONE N="(980)"/></L>
<L N="995">And in despit of þe and þine þis dede haþ ido, <NOTE PLACE="foot">995 a. of alle þ. <HI REND="italic">HS,</HI> of þ. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And ȝif þu wolt, þu miȝt beo iwar, eft to take on so, <MILESTONE N="980"/> <NOTE PLACE="foot">996 þu m. <HI REND="italic">f. B</HI>—eftsone to ta. on <HI REND="italic">H,</HI> to ta. e. on <HI REND="italic">G,</HI> to ta. on e. <HI REND="italic">Ss</HI></NOTE></L>
<L>To bringe men in so gret power, such as he is, <NOTE PLACE="foot">997 m. <HI REND="italic">f. mW</HI>—so] to <HI REND="italic">M, f. L</HI>—such on <HI REND="italic">BWs</HI></NOTE></L>
<L>To beo þe hexte of þi londe, as þu madest him iwis. <NOTE PLACE="foot">998 b. <HI REND="italic">f. W</HI>—þe h.] h. <HI REND="italic">s</HI>—þi] þe <HI REND="italic">MB</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore we ne meneþ þe noȝt, þu noldest beo iwar bifore, <NOTE PLACE="foot">999 m.] bimeneþ <HI REND="italic">HGW,</HI> mouwe <HI REND="italic">S</HI>—riȝt noȝt <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1000">Ac we seggeþ bi him echone, þat he is purlich forswore! <NOTE PLACE="foot">1000 Þat <HI REND="italic">W, f. H</HI>—s.] seyn <HI REND="italic">G,</HI> seye <HI REND="italic">L</HI>—bi h.] h. <HI REND="italic">D,</HI> þe <HI REND="italic">R,</HI> purliche <HI REND="italic">S, f. E</HI>—e.] alle <HI REND="italic">vor</HI> bi <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And as bi such mon do bi him, as bi on of þin fon, <NOTE PLACE="foot">1001 as bi a s. m. <HI REND="italic">HW,</HI> as bi s. a m. <HI REND="italic">D,</HI> riȝt so <HI REND="italic">Gs</HI>—þou do <HI REND="italic">HG</HI>—and as II <HI REND="italic">V</HI>—on of <HI REND="italic">f. H</HI></NOTE></L>
<L>For he þe swor erþlich honur and ne doþ þe non." <NOTE PLACE="foot">1002 s. þe <HI REND="italic">SG</HI>—he ne d. <HI REND="italic">BCW,</HI> nou d. he <HI REND="italic">VD,</HI> nele don <HI REND="italic">H,</HI> he n. don <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>Þe budeles and þe oþer screwen grennede on him faste <NOTE PLACE="foot">1003 Þe <HI REND="italic">f. s</HI>—bedeles <HI REND="italic">DLRC</HI>—þe <HI REND="italic">f. s</HI>—on h. g. <HI REND="italic">W,</HI> gradde on h. <HI REND="italic">s</HI>—wel f. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And abide þe kynges heste, in prison him to caste. <MILESTONE N="(990)"/> <NOTE PLACE="foot">1004 euere ab. H, ab. e. <HI REND="italic">SGVLCJ</HI></NOTE></L>
<L N="1005">Þe kyng let crie anon aboute, ȝif eni so wod were, <NOTE PLACE="foot">1005 an.] wide <HI REND="italic">S</HI>—ab. <HI REND="italic">f. R</HI></NOTE></L>
<L>Þat at seint Thomas consail were oþer companie him bere, <MILESTONE N="990"/> <NOTE PLACE="foot">1006 Þ. <HI REND="italic">f. D</HI>—at s. T.] wiþ s. T. <HI REND="italic">vor</HI> o. <HI REND="italic">v,</HI> s. T. <HI REND="italic">vor</HI> c. <HI REND="italic">W</HI>—in c. <HI REND="italic">v,</HI> consaillede <HI REND="italic">W</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> Þ. <HI REND="italic">mJ,</HI> stode <HI REND="italic">SG,</HI> stode <HI REND="italic">nach</HI> Þ. <HI REND="italic">H,</HI> To beo <HI REND="italic">D, f. M</HI></NOTE></L>
<L><PB N="82" REF="83"/>
Þat as þe kynges tretour me scholde him nyme anon. <NOTE PLACE="foot">1007 As <HI REND="italic">H</HI>—n.] take <HI REND="italic">Gs</HI></NOTE></L>
<L>Nou swete Jesus beo his help among alle his fon! <NOTE PLACE="foot">1008 N. b. J. his he. <HI REND="italic">s,</HI> And laten him alone stonde <HI REND="italic">H,</HI> Ac lete him stonde alone <HI REND="italic">S,</HI> And lete þe biscop alone stonde <HI REND="italic">V,</HI> And lete þe biscopes one stede <HI REND="italic">G</HI>—am. al. his f.] and fondi ȝwodere he wolde gon <HI REND="italic">H,</HI> oþer wende whider he wolde gon <HI REND="italic">SV,</HI> wende wyde where þai wold gon <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop of Excestre to seint Thomas fel akneo: <NOTE PLACE="foot">1009 he f. adoun <HI REND="italic">H,</HI> f. adoun <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L N="1010">"Merci", he sede, "for godes loue, for sorwe þu miȝt iseo! <NOTE PLACE="foot">1010 M. he s.] sire, he s. <HI REND="italic">R,</HI> sire, þin ore he s. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">S,</HI> þin ore <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">HG</HI>—þat þu <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Haue reuþe of þe and of us, oþer þu wolt us alle schende. <NOTE PLACE="foot">1011 of þe a. <HI REND="italic">f. G</HI>—of us alle <HI REND="italic">D,</HI> us <HI REND="italic">MB</HI> o.] þat <HI REND="italic">MB</HI>—us w. al. <HI REND="italic">M,</HI> w. al. us <HI REND="italic">B,</HI> w. us echon <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>We worþeþ alle ibroȝt to noȝt bote þu þi þoȝt wende!" <NOTE PLACE="foot">1012 Alle we w. i. <HI REND="italic">H,</HI> We schullen a. ben i. <HI REND="italic">V</HI>—þou wolt <HI REND="italic">G,</HI> þou wile <HI REND="italic">L</HI>—þo.] hert <HI REND="italic">VrB</HI></NOTE></L>
<L>"Sire biscop", quaþ seint Thomas, "þu miȝt as wel beo stille! <NOTE PLACE="foot">1013 ase w. þou m. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Go henne, of þe ne kepe ic noȝt, do ech mon his wille!"<MILESTONE N="(1000)"/> <NOTE PLACE="foot">1014 hennes <HI REND="italic">S,</HI> hunnes <HI REND="italic">W,</HI> h. fram me <HI REND="italic">H</HI>—of þe ne k. ic n.] ȝif þou wolt <HI REND="italic">H</HI>—and lat ech man don <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1015">Þe biscopes wende togaderes alle and here consail nome, <NOTE PLACE="foot">1015 w.] drouȝ <HI REND="italic">D</HI>—al.] echone <HI REND="italic">v, f. s</HI></NOTE></L>
<L>And þo hi hadde hor fourme iset, to þe kyng hi come:<MILESTONE N="1000"/> <NOTE PLACE="foot">1016 Þo <HI REND="italic">V</HI>—h. f. i.] h. counseil imad <HI REND="italic">V,</HI> consayled hem <HI REND="italic">R,</HI> conseillid <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", hi seden, "ȝe beþ anuid, and þat us riweþ sore. <NOTE PLACE="foot">1017 ȝe] we <HI REND="italic">EC</HI>—ous hit <HI REND="italic">W,</HI> us <HI REND="italic">M,</HI> þe <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">C</HI>—r.] forþinchez <HI REND="italic">HGVE,</HI> aþinkeþ <HI REND="italic">SL,</HI> ofþinkep <HI REND="italic">DRCJ</HI>—wel s. <HI REND="italic">S,</HI> ful s. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Forȝif us, þat ȝe on us bereþ, and we scholleþ misdo namore. <NOTE PLACE="foot">1018 Forȝeueþ <HI REND="italic">u. ö. s</HI>—þe ȝe b. on us <HI REND="italic">V,</HI> ȝoure wraþþe <HI REND="italic">u. ö. s</HI>—a. we s.] a. we nolleþ <HI REND="italic">BDE,</HI> a. we nile <HI REND="italic">L,</HI> we nelleþ <HI REND="italic">R,</HI> we nelleþ þe <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L><PB N="83" REF="84"/>
Wel we witeþ, þat þes wrecche, þat scholde our chef beo, <NOTE PLACE="foot">1019 we] þe <HI REND="italic">uMB</HI>—u. ö.: wutez <HI REND="italic">H,</HI> wotiþ <HI REND="italic">B</HI>—cheueteyn <HI REND="italic">S,</HI> heued <HI REND="italic">MB</HI>—s. <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="1020">Fals he is and forswore, and þat mai ech mon iseo. <NOTE PLACE="foot">1020 fors.] mons. <HI REND="italic">G</HI>—þ. <HI REND="italic">f. H</HI>—ych mon mai <HI REND="italic">G,</HI> me mai <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>For he swore to holde þe erþlich honur and haþ ibroke his oþ, <NOTE PLACE="foot">1021 F. <HI REND="italic">f. R</HI>—he s. to do þe <HI REND="italic">G,</HI> he þe s. <HI REND="italic">Vs,</HI> he s. þe <HI REND="italic">L</HI>—he haþ <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>And þat we scholleþ him prouy wel, ȝif ȝe nelleþ nouȝt beo wroþ. <NOTE PLACE="foot">1022 schule we <HI REND="italic">V,</HI> man mai <HI REND="italic">H</HI>—p. h. wel <HI REND="italic">G,</HI> p. wel <HI REND="italic">VDLCW,</HI> p. on him <HI REND="italic">H,</HI> h. p. <HI REND="italic">M,</HI> p. <HI REND="italic">s</HI>—ȝif ȝe ne. no. b.] ne beo he noȝt so <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Forȝef us þi wraþþe, we biddeþ þe, and to Rome we wolleþ wende, <NOTE PLACE="foot">1023 we þe b. <HI REND="italic">SLCJW,</HI> we þe pray <HI REND="italic">G,</HI> we þe biseche <HI REND="italic">V, f. s</HI>—to R. <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">m</HI>—we scholleþ <HI REND="italic">MC</HI></NOTE></L>
<L>To binyme him his erchebiscopriche, and as a wrecche him schende. <MILESTONE N="(1010)"/> <NOTE PLACE="foot">1024 And b. <HI REND="italic">MB</HI>—him I <HI REND="italic">f. RC</HI>—e.] bisc. <HI REND="italic">VDW,</HI> dignite <HI REND="italic">L,</HI> ryȝt <HI REND="italic">R,</HI> stat <HI REND="italic">E</HI>—him II <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L N="1025">Forswore we scholleþ him prouy, sire, bi ȝoure rede!" <NOTE PLACE="foot">1025 s.] woleþ <HI REND="italic">GmW</HI>—sire king <HI REND="italic">H</HI>—ȝ.] oure <HI REND="italic">SGVDLE,</HI> alle oure <HI REND="italic">B,</HI> eouwer <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng bihet hem gret honur, to do þulke dede. <MILESTONE N="1010"/> <NOTE PLACE="foot">1026 hem <HI REND="italic">f. D</HI>—ho.] tresour <HI REND="italic">L</HI>—to] for <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>To seint Thomas, þer as he was, hi wende alle anon. <NOTE PLACE="foot">1027 þer he <HI REND="italic">SVLm,</HI> as he <HI REND="italic">G</HI>—w. þo <HI REND="italic">SGV</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop Hillari of Chichestre tolde for hem echon: <NOTE PLACE="foot">1028 H. <HI REND="italic">f. C</HI>—f. h. t. <HI REND="italic">MB,</HI> f. h. gan telle <HI REND="italic">D,</HI> t. bifore h. <HI REND="italic">R,</HI> t. bifore <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", he sede, "our gostlich fador þou were her bifore, <NOTE PLACE="foot">1029 g. <HI REND="italic">f. s</HI>—w.] hast ibe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1030">Ac for fader we forsakeþ þe, for þou art fals and forswore! <NOTE PLACE="foot">1030 Ac <HI REND="italic">f. H</HI>—þe forsa. <HI REND="italic">s,</HI> fors. <HI REND="italic">H</HI>—fa. and <HI REND="italic">f. SGBs</HI></NOTE></L>
<L>For þu swore þe kyng erþlich honur, and nelt him don non, <NOTE PLACE="foot">1031 For <HI REND="italic">f. s</HI>—d. him <HI REND="italic">HDL</HI></NOTE></L>
<L><PB N="84" REF="85"/>
Þerfore to þe court of Rome we biclepeþ þe echon, <NOTE PLACE="foot">1032 þe I <HI REND="italic">f. E</HI>—þe II] hit <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>To answere us bifore þe pope, of þat þu hast ido amys." <NOTE PLACE="foot">1033-4 <HI REND="italic">f. W</HI>—us <HI REND="italic">f. rB</HI>—of þ.] þ. <HI REND="italic">VLR,</HI> if <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>"Lordinges", quaþ seint Thomas, "ic ihure wel al þis". <MILESTONE N="(1020)"/></L>
<L N="1035">Nou, swete Jhesus, beo his help, wen alle oþere were his fon! <NOTE PLACE="foot">1035 s. <HI REND="italic">f. s</HI>—h.] frend <HI REND="italic">umJ</HI>—wen] for <HI REND="italic">s</HI>—o. a. <HI REND="italic">G,</HI> a. <HI REND="italic">SVrs</HI>—w.] beoþ <HI REND="italic">LCJS</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng him let clupie faste, þat he come forþ anon. <NOTE PLACE="foot">1036 l. h. <HI REND="italic">D,</HI> l. <HI REND="italic">W</HI>—fa. <HI REND="italic">f. GDs</HI> fo. <HI REND="italic">f. G</HI></NOTE></L>
<L>Þe erl Robert of Leiscestre and oþere mony on <NOTE PLACE="foot">1037 R.] Gilbert <HI REND="italic">B</HI>—o. men m. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Come after him and hete him sone bifore þe kynge gon. <MILESTONE N="1020"/> <NOTE PLACE="foot">1038 a. h. <HI REND="italic">f. s</HI>—s. <HI REND="italic">f. s</HI>—to g. <HI REND="italic">Gs</HI></NOTE></L>
<L>"Lordinges", quaþ seint Thomas, "ȝe wuteþ wel echon,</L>
<L N="1040">Hou wel ic was wiþ þe kyng, þei ic habbe nou luþer won. <NOTE PLACE="foot">1040 n. <HI REND="italic">f. s</HI>—l.] manie <HI REND="italic">H,</HI> fele <HI REND="italic">s, f. G</HI>—iwon <HI REND="italic">W,</HI> fon <HI REND="italic">HBs,</HI> mysdone <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Erchebiscop he made me, forsoþe, aȝen my wille, <NOTE PLACE="foot">1041 For e. <HI REND="italic">B</HI>—f.] sore <HI REND="italic">s</HI>—my] þi <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>For euere ic dradde for unkunnynge, my soule forte spille. <NOTE PLACE="foot">1042 e. <HI REND="italic">f. rBs</HI>—d.] hedde drede <HI REND="italic">V</HI>—for] of <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Þo escte ic bifore al þat folc, in wuch manere he me toke, <NOTE PLACE="foot">1043 e.] asked <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">G</HI>—b. al] b. <HI REND="italic">S, f. s</HI>—w.] what <HI REND="italic">D</HI>—he] hi <HI REND="italic">W</HI>—it me <HI REND="italic">GMW</HI></NOTE></L>
<L>Þe maistrie of holi chirche to wardi and to loke. <MILESTONE N="(1030)"/></L>
<L N="1045">He me bitok þo holi chirch in ech manere so freo, <NOTE PLACE="foot">1045 He me b. h. c. <HI REND="italic">sW,</HI> H. c. me was bitake <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>To beo quit of alle oþer court and mid riȝt scholde so beo, <NOTE PLACE="foot">1046 To b.] Þat ic were <HI REND="italic">v</HI>—q.] freo <HI REND="italic">L</HI>—courtes <HI REND="italic">V</HI>—a. ȝeot <HI REND="italic">H,</HI> a. it <HI REND="italic">M,</HI> as <HI REND="italic">m</HI>—r. it <HI REND="italic">H</HI>—so <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">D, f. Vm</HI></NOTE></L>
<L>And wen holi chirche is so freo, inele answerie þe kynge <NOTE PLACE="foot">1047 h. c.] hit <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L><PB N="85" REF="86"/>
Ne non oþer in his court of non erþlich þinge. <MILESTONE N="1030"/> <NOTE PLACE="foot">1048 F. <HI REND="italic">f. s</HI>—g.] lead <HI REND="italic">S,</HI> led <HI REND="italic">Mm</HI>—ne p.] nis <HI REND="italic">s</HI>—so m. in b. <HI REND="italic">HSL,</HI> so m. þat he has <HI REND="italic">G,</HI> in b. as goud <HI REND="italic">R</HI>—leode <HI REND="italic">W,</HI> as gold <HI REND="italic">Sm,</HI> g. <HI REND="italic">M, f. G</HI></NOTE></L>
<L>For gold ne passeþ noȝt in bounte so much led iwis,</L>
<L N="1050">As dignite of presthod passeþ lewede mon þat is. <NOTE PLACE="foot">1050 Also <HI REND="italic">s,</HI> For <HI REND="italic">C</HI>—þe d. <HI REND="italic">SGVLmJ</HI>—prest <HI REND="italic">SGVLmJ,</HI> þe prest <HI REND="italic">H</HI>—p. l. m. þ. is] p. l. men iwis <HI REND="italic">J,</HI> p. alle oþer iwis <HI REND="italic">V.</HI> p. þe king and alle his <HI REND="italic">L,</HI> herre þan lewed is <HI REND="italic">m,</HI> herre þan þe king is <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And his gostlich fader icham, ȝif he wolde nyme ȝeme, <NOTE PLACE="foot">1051 ȝ. he w. take <HI REND="italic">GL,</HI> ȝ. he wole n. <HI REND="italic">MB,</HI> whoso nome <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And hit nere no lawe, þat þe sone þe fader scholde deme. <NOTE PLACE="foot">1052 A. h. n.] H. nis <HI REND="italic">Bm</HI>—noȝt l. <HI REND="italic">B,</HI> noȝt riȝte l. <HI REND="italic">r,</HI> noȝt <HI REND="italic">W</HI>—sc. his f. <HI REND="italic">GJ</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore ic segge at o word, inele me noþing take <NOTE PLACE="foot">1035 Vor <HI REND="italic">S</HI>—iseye <HI REND="italic">GVL</HI>—me <HI REND="italic">f. SL</HI>—n.] noȝt <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>To juggement of kynges court, ac outliche hit forsake. <MILESTONE N="(1040)"/> <NOTE PLACE="foot">1054 k.] kniȝtes <HI REND="italic">C</HI>—ac] al <HI REND="italic">B</HI>—outurliche h. <HI REND="italic">u. ö. V,</HI> out ich h. <HI REND="italic">B,</HI> clanliche h. <HI REND="italic">SGD,</HI> ich hit alle <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1055">And take me al to holi chirche and to non erþlich dome <NOTE PLACE="foot">1055 me <HI REND="italic">f. E</HI>—al <HI REND="italic">f. HBs</HI>—n. oþer <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And biclupie tofore ȝou alle to þe court of Rome <NOTE PLACE="foot">1056 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> bicleopie <HI REND="italic">H,</HI> biclepe <HI REND="italic">SGVn,</HI> biclepie <HI REND="italic">E,</HI> biclype <HI REND="italic">R,</HI> biclipie <HI REND="italic">W</HI>—tof. ȝ. a.] here ȝ. a. <HI REND="italic">S,</HI> on here echon <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Saue þe stat of holi chirche and my dignete, <NOTE PLACE="foot">1057 To s. <HI REND="italic">s, f. H</HI>—al þe <HI REND="italic">u</HI>—al my <HI REND="italic">HG,</HI> ek my <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þat Jesu Crist it saui wel, wen it ne mai noȝt þoru me. <MILESTONE N="1040"/> <NOTE PLACE="foot">1058 Þoruȝ <HI REND="italic">v</HI>—s. w.] warde w. <HI REND="italic">VJ,</HI> s. <HI REND="italic">W,</HI> be iwarded <HI REND="italic">v</HI>—no. <HI REND="italic">f. DB</HI>—þ. me] non oþer be <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And ȝou biscopes ic biclepie to þe court of Rome also, <NOTE PLACE="foot">1059 ic ȝou <HI REND="italic">M</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> bicleopie <HI REND="italic">H,</HI> biclepe <HI REND="italic">GVn,</HI> biclupie <HI REND="italic">DCJ,</HI> biclypie <HI REND="italic">RW</HI></NOTE></L>
<L N="1060">Þat ȝe honoureþ more an erþlich kyng, þen ȝe god almiȝti do. <NOTE PLACE="foot">1060 Ȝe <HI REND="italic">s</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> honouren <HI REND="italic">G,</HI> honoure <HI REND="italic">n</HI>—k.] man <HI REND="italic">Ds</HI>—ydon <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="86" REF="87"/>
And so þoru riȝt of holi chirche out of þis court ic wende, <NOTE PLACE="foot">1061 A. so þ. þe <HI REND="italic">H,</HI> For þe <HI REND="italic">s</HI>—o. of] fram <HI REND="italic">H</HI>—þis co.] þis cherche <HI REND="italic">B,</HI> londe <HI REND="italic">s</HI>—ic wole <HI REND="italic">R,</HI> he <HI REND="italic">B,</HI> gan <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>To bringe þis cause of holi chirche bifore þe pope to ende." <NOTE PLACE="foot">1062 ca.] dede <HI REND="italic">G,</HI> consail <HI REND="italic">D</HI>—of h. c.] To þe court of Rome <HI REND="italic">vor</HI> to br. <HI REND="italic">G,</HI> In godes name <HI REND="italic">vor</HI> to br. <HI REND="italic">E, f. R</HI>—b. þe p. <HI REND="italic">f. G</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon out of þis court wel mildelich gan gon. <NOTE PLACE="foot">1063 w. mi. <HI REND="italic">vor</HI> out <HI REND="italic">V</HI>—gan] con <HI REND="italic">u. ö. GL</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng and alle, þat wiþ him were wraþþede hem anon, <MILESTONE N="(1050)"/> <NOTE PLACE="foot">1064 Þat k. <HI REND="italic">W</HI>—and þ. w. h. was <HI REND="italic">H,</HI> and al his <HI REND="italic">s</HI>—he wr. <HI REND="italic">G</HI>—an.] ychone <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1065">Hi cride on þis holi mon and belewed echon <NOTE PLACE="foot">1065 <HI REND="italic">nach</HI> 1066 <HI REND="italic">G, ersetzt durch:</HI> Þis holi mon him wende forþ as stille as eni ston <HI REND="italic">nach</HI> 1066 <HI REND="italic">W</HI>—belwed <HI REND="italic">BDmJ,</HI> beled <HI REND="italic">GV,</HI> volwede <HI REND="italic">M</HI>—on him ych. <HI REND="italic">G,</HI> ek e. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Myd also grete noise, as al þe toun biset were wiþ hore fon. <NOTE PLACE="foot">1066 <HI REND="italic">nach</HI> 1064 <HI REND="italic">G</HI>—als g. <HI REND="italic">G,</HI> as g. <HI REND="italic">V, f. s</HI>—as þei <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Hi ne miȝte more cri, þei al þe toun were afure, <NOTE PLACE="foot">1067 ne mi. ma.] made <HI REND="italic">s</HI>—non m. c. <HI REND="italic">v,</HI> c. inow <HI REND="italic">s</HI>—af.] on fyre <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þen hi dude up his holi mon, þat reuþe it was to hure. <MILESTONE N="1050"/> <NOTE PLACE="foot">1068 Þ. hi d.] As me did <HI REND="italic">G,</HI> So hi cride <HI REND="italic">s</HI>—þ. deol hit w. to <HI REND="italic">mJ,</HI> as me did <HI REND="italic">G</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> huyre <HI REND="italic">HSV,</HI> here <HI REND="italic">GBJ</HI></NOTE></L>
<L>Nou god beo þis holi monnes help, for he hadde þer lute rewe! <NOTE PLACE="foot">1069-70 <HI REND="italic">f. v</HI>—g. almiȝti <HI REND="italic">C</HI>—þe seli m. <HI REND="italic">J,</HI> seint Tomas his <HI REND="italic">B,</HI> his <HI REND="italic">m</HI>—ha. þ. l.] l. h. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="1070">For in al his lif he hadde gode dawes fewe. <NOTE PLACE="foot">1070 in al h. l. <HI REND="italic">nach</HI> ha. <HI REND="italic">L,</HI> in al h. longe l. <HI REND="italic">D,</HI> in al h. l. byfor <HI REND="italic">B,</HI> in h. l. <HI REND="italic">R</HI>—he ha.] ha. <HI REND="italic">R, f. D</HI>—bot f. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Forþ him wende seint Thomas as him noþing ne rouȝte, <NOTE PLACE="foot">1071 softe f. <HI REND="italic">vor</HI> as <HI REND="italic">HG,</HI> wel softe f. <HI REND="italic">vor</HI> as <HI REND="italic">S</HI>—h. w.] w. <HI REND="italic">Gs,</HI> eode <HI REND="italic">HS</HI>—s. T.] þis gode mon <HI REND="italic">M,</HI> Þis gode mon <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">v, f. B</HI>—no. h. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>For more me schende Jesu Crist, þo me him to deþe broȝte. <NOTE PLACE="foot">1072 F. ȝuyt mo. <HI REND="italic">H,</HI> mo. <HI REND="italic">R</HI>—s.] sende <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L><PB N="87" REF="88"/>
He werþ upon his palefrai and to his inne wende so. <NOTE PLACE="foot">1073 werþ <HI REND="italic">auch in</HI> Ы. <HI REND="italic">W,</HI> Black <HI REND="italic">druckt</HI> weiþ, worþ <HI REND="italic">ns,</HI> werp? <HI REND="italic">V,</HI> lepe <HI REND="italic">G</HI>—i. he <HI REND="italic">H,</HI> owne <HI REND="italic">E</HI>—al so <HI REND="italic">HD,</HI> þo <HI REND="italic">V,</HI> soone <HI REND="italic">GB</HI></NOTE></L>
<L>Unneþe he miȝte wiþ his hond þes þre þinges do: <NOTE PLACE="foot">1074 honden <HI REND="italic">HBE,</HI> hondes <HI REND="italic">G</HI>—don <HI REND="italic">GB</HI></NOTE></L>
<L N="1075">Blesse þat folc and bere his croys and his bridel wisse. <NOTE PLACE="foot">1075 ek h. br. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þat simple folc orn him aboute for joye and for blisse. <MILESTONE N="(1060)"/> <NOTE PLACE="foot">1076 o. a. h. <HI REND="italic">HM,</HI> ran h. a. <HI REND="italic">GL,</HI> ronne h. a. <HI REND="italic">V,</HI> com a. h. faste <HI REND="italic">D,</HI> honoured h. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>For hi wende wel, he hadde ibeo at court faste inome. <NOTE PLACE="foot">1077 wel þat <HI REND="italic">SG,</HI> þat <HI REND="italic">HLDsJ, f. M</HI>—i. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Hi herede faste Jesu Crist, þat he moste among hem come. <MILESTONE N="1060"/> <NOTE PLACE="foot">1078 heried <HI REND="italic">GVnE,</HI> þonked <HI REND="italic">H</HI>—f.] muche <HI REND="italic">HW,</HI> ȝurne <HI REND="italic">D,</HI> al <HI REND="italic">LC</HI>—a. h.] aȝein h. <HI REND="italic">G,</HI> þer <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>To his in at seint Andreues hi siwed him faste inouȝ. <NOTE PLACE="foot">1079 A.] Edwardes <HI REND="italic">r</HI>—þei folewede h. f. i. <HI REND="italic">V,</HI> þis gode mon sone com <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="1080">Alle þe pore men wiþ him to þe mete he drouȝ <NOTE PLACE="foot">1080 Seint Thomas a. <HI REND="italic">H,</HI> S. T. a. þo <HI REND="italic">S,</HI> a. þo <HI REND="italic">G</HI>—to þe m.] þat he mette <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">D</HI>—he <HI REND="italic">f. SG</HI>—d.] nom <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>And sede: "Comeþ her forþ wiþ me, for myne frendes ȝe beþ; <NOTE PLACE="foot">1081 C. <HI REND="italic">M,</HI> comieþ <HI REND="italic">H</HI>—h. f.] h. <HI REND="italic">S,</HI> f. <HI REND="italic">LW, f. s</HI>—ben <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Inabbe non oþer frend bote ȝou, as alle men iseþ." <NOTE PLACE="foot">1082 <HI REND="italic">f. R</HI>—o. <HI REND="italic">f. HDE</HI>—frendes <HI REND="italic">VDC</HI>—b.] þan <HI REND="italic">SLCJ,</HI> þen <HI REND="italic">GV</HI>—as] þat <HI REND="italic">E,</HI> of <HI REND="italic">W</HI>—nouþe i. <HI REND="italic">HD,</HI> here i. <HI REND="italic">B,</HI> ȝe i. <HI REND="italic">W,</HI> seen <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He let hem fede echon wel, ful al his hous nei, <NOTE PLACE="foot">1083 fe. h. <HI REND="italic">SG,</HI> fe. <HI REND="italic">VD,</HI> h. alle fe. <HI REND="italic">H</HI>—w. e. <HI REND="italic">L,</HI> e. w. inouȝ <HI REND="italic">D,</HI> w. <HI REND="italic">H,</HI> e. <HI REND="italic">S</HI>—al h. ho. ful <HI REND="italic">s,</HI> for al h. ho <HI REND="italic">DC,</HI> for at h. ho. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And himsulf þe gladdore was, þat he hem isei. <NOTE PLACE="foot">1084 A. h.] Þe. guode man wel <HI REND="italic">v</HI>—he w. <HI REND="italic">M</HI>—þat] whan <HI REND="italic">B</HI>—alle is. <HI REND="italic">v,</HI> þere s. <HI REND="italic">L,</HI> þo s. <HI REND="italic">DR,</HI> so s. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="1085">As seint Thomas sat at is mete, þei he no wille nadde, <NOTE PLACE="foot">1085 s. T.] þis holi man <HI REND="italic">v</HI>—no w.] grete w. þerto <HI REND="italic">H,</HI> þerto gret w. <HI REND="italic">S,</HI> grete w. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þis word, þat our lord het, his redare bifore him radde:<MILESTONE N="(1070)"/> <NOTE PLACE="foot">1086 h.] bede <HI REND="italic">G,</HI> bad <HI REND="italic">V,</HI> sede <HI REND="italic">rB</HI>—r.] red <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L><PB N="88" REF="89"/>
"Ȝif me pursiweþ ȝou in on toun, into anoþer ȝe fleo!" <NOTE PLACE="foot">1087 p. ȝ.] ou pursiwiet <HI REND="italic">H</HI>—in on] into a <HI REND="italic">S,</HI> in eny <HI REND="italic">V,</HI> in <HI REND="italic">G</HI>—ȝe] þou <HI REND="italic">s</HI>—he mot <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon þoȝte bi him, þat word miȝte wel beo, <MILESTONE N="1070"/> <NOTE PLACE="foot">1088 þo. þat <HI REND="italic">H,</HI> þo. wel þat <HI REND="italic">S</HI>—bi h. <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">S,</HI> bi himself <HI REND="italic">HD</HI>—þ. wo. mi. w.] it <HI REND="italic">S</HI>—soþ b. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And þat it was godes wille, into anoþer londe to gon <NOTE PLACE="foot">1089 þ. <HI REND="italic">f. VCJ</HI>—g. wi. was <HI REND="italic">uLJ</HI>—l.] toun <HI REND="italic">W</HI>—to g.] g. <HI REND="italic">HGB,</HI> wende oþer g. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L N="1090">A mon, as þe godspel seiþ, forto flen his fon. <NOTE PLACE="foot">1090 A. m.] Anon <HI REND="italic">W,</HI> holi <HI REND="italic">vor</HI> g. <HI REND="italic">v</HI>—gospel <HI REND="italic">GVnECJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe hardiore he was þo of londe forto wende, <NOTE PLACE="foot">1091 wel þe h. <HI REND="italic">nach</HI> þo <HI REND="italic">H,</HI> þe hardier <HI REND="italic">GLEW</HI>—he w.] Þis holi man w. <HI REND="italic">H,</HI> w. þ. h. m. <HI REND="italic">SG,</HI> hym þouȝte <HI REND="italic">B</HI>—out of <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Wen he miȝte askapie wel, and god wolde þe time sende. <NOTE PLACE="foot">1092 W.] Þat <HI REND="italic">S</HI>—Þat <HI REND="italic">S</HI>—as.] of s. <HI REND="italic">MCJ,</HI> skape <HI REND="italic">G, f. s</HI>—and] wen <HI REND="italic">MB, f. D</HI>—g. þe t. s. <HI REND="italic">R,</HI> into anoþer ende <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þo it was toward eue, twei sergauns þer come <NOTE PLACE="foot">1093 So <HI REND="italic">G</HI>—þan eue <HI REND="italic">SJ,</HI> euen <HI REND="italic">V</HI>—þ. <HI REND="italic">f. LmJ</HI>—c. fram þe kinge <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Sore wepinge and warnede him, þat he som red nome; <NOTE PLACE="foot">1094 S. <HI REND="italic">f. s</HI>—And <HI REND="italic">vor</HI> we. <HI REND="italic">s, vor</HI> s. <HI REND="italic">W</HI>—he s. n. r.] þat me wolde to stronge deþ him bringe <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="1095">For þe kynges men hadde iswore þorn heste of þe kynge, <NOTE PLACE="foot">1095 h. is.] s. <HI REND="italic">s</HI>—þ.] bi <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Were hi miȝte fynde him; to stronge deþe him bringe. <MILESTONE N="(1080)"/> <NOTE PLACE="foot">1096 Ȝware so <HI REND="italic">HSDCW,</HI> Whereeuer <HI REND="italic">G</HI>—him m. f. <HI REND="italic">HB,</HI> m. him f. <HI REND="italic">SDs,</HI> him f. m. <HI REND="italic">C</HI>—h. b.] b. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas þoȝte anoþer, he let make his hed aniȝt <NOTE PLACE="foot">1097 aȝen ni. <HI REND="italic">H,</HI> anon ani <HI REND="italic">M,</HI> anon riȝt <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>In þe heie chirche bituene tuei wenedes riȝt. <MILESTONE N="1080"/> <NOTE PLACE="foot">1098 Op in <HI REND="italic">H,</HI> Up an hey in <HI REND="italic">SG,</HI> al on hey <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">L</HI>—h.] holi <HI REND="italic">r, f. L</HI>—c. aloft <HI REND="italic">V,</HI> in þe heiȝe <HI REND="italic">S</HI>(!)—t.] þe <HI REND="italic">E</HI>—w.] auteres <HI REND="italic">VDJ</HI>—wel r. <HI REND="italic">B,</HI> þat niȝt <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þo oþer men were alle aslepe and nomon him nas nei, <NOTE PLACE="foot">1099 alle o. <HI REND="italic">H,</HI> þe o. <HI REND="italic">S,</HI> þese o. <HI REND="italic">G, f. V</HI>—w. as. <HI REND="italic">H,</HI> slepe <HI REND="italic">s</HI>—nas h. <HI REND="italic">vns</HI></NOTE></L>
<L N="1100"><PB N="89" REF="90"/>
He ros up and bihuld on þe image an hei. <NOTE PLACE="foot">1100 him up <HI REND="italic">CJ, f. SR</HI>—on] upon <HI REND="italic">SR,</HI> in <HI REND="italic">G,</HI> to <HI REND="italic">M</HI>—þan i. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>He fel adoun on kneo bifore þe weued and on our lord gan crie <NOTE PLACE="foot">1101 feol <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> vul <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> ful <HI REND="italic">u. ö. W,</HI> knelede <HI REND="italic">r</HI>—ad.] don <HI REND="italic">H, f. B</HI>—on his k. <HI REND="italic">s,</HI> ak. <HI REND="italic">HB, f. rW</HI>—b. þe auter <HI REND="italic">GVDJ,</HI> b. þe auter <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">H, f. s</HI>—o. l.] god <HI REND="italic">D</HI>—to c. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And sede furst þe set saumes and seþþe þe letanye <NOTE PLACE="foot">1102 he seide <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">H</HI>—f.] formest <HI REND="italic">H, f. s</HI>—set] sept <HI REND="italic">L,</HI> seuen <HI REND="italic">HV,</HI> seue <HI REND="italic">B</HI>—salmes <HI REND="italic">HDnE,</HI> salmys <HI REND="italic">R</HI>—a. seþ.] bifore <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And wepinge ech halwe bad, his help forto beo, <NOTE PLACE="foot">1103 A. al <HI REND="italic">G,</HI> Al <HI REND="italic">H</HI>—wepind <HI REND="italic">u. ö. HSEJ</HI>—haluwe <HI REND="italic">HG</HI>—he b. <HI REND="italic">HDE</HI></NOTE></L>
<L>And at ech halwe up aros and sat seþþe adoun akneo. <NOTE PLACE="foot">1104 A. at] Bifore <HI REND="italic">H</HI>—h.] ymage <HI REND="italic">H, f. Ds</HI>—he up <HI REND="italic">H,</HI> up he <HI REND="italic">R,</HI> hym <HI REND="italic">B</HI>—se. sat <HI REND="italic">E,</HI> suþ sat <HI REND="italic">R,</HI> sat efte <HI REND="italic">D,</HI> sat <HI REND="italic">M</HI>—ad. <HI REND="italic">f. D</HI>—on k. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1105">Nou Crist of heuene beo his help, for neode he hadde inouȝ! <NOTE PLACE="foot">1105-6 <HI REND="italic">f. v</HI>—C.] Jhu C. <HI REND="italic">VB,</HI> Jhu <HI REND="italic">s</HI>—of h. <HI REND="italic">f. sB</HI></NOTE></L>
<L>For him was to come muche sorwe, as ȝe schulleþ ihure wiþ wouȝ. <NOTE PLACE="foot">1106 to cominge <HI REND="italic">W,</HI> toward <HI REND="italic">m</HI>—m. s. <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">B,</HI> m. wo <HI REND="italic">s,</HI> serwrywe <HI REND="italic">V</HI>—s.] mowe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þo he hadde ido his preiere, stillelich he gan gon <NOTE PLACE="foot">1107 i. <HI REND="italic">nach</HI> p. <HI REND="italic">DRC,</HI> iseid <HI REND="italic">H</HI>—h.] þis <HI REND="italic">E</HI>—priere <HI REND="italic">MB,</HI> beden <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>A lute bifore þe cockes crowe out of þe chirche anon <MILESTONE N="(1090)"/> <NOTE PLACE="foot">1108 A. l.] And wente <HI REND="italic">G</HI>—b. co. cr. <HI REND="italic">SLCJ,</HI> b. co. crowinge <HI REND="italic">V,</HI> outward of Enge∣lond <HI REND="italic">G</HI>—out of þe ch. a.] forto fleen his fon <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And wende him out of Engelonde, þat nomon wiþ him nas <NOTE PLACE="foot">1109 h. I <HI REND="italic">f. SBs</HI>—out∣ward <HI REND="italic">H</HI>—þ. no. w. h. w. <HI REND="italic">f. Vs</HI></NOTE></L>
<L N="1110">Bote a frere of Sempringham, þat priue wiþ him was. <NOTE PLACE="foot">1110 <HI REND="italic">f. Vs</HI>—f.] monke <HI REND="italic">G</HI>—Sempling∣ham <HI REND="italic">H,</HI> S'ppringh'm <HI REND="italic">M,</HI> seint Sp'ngham <HI REND="italic">D,</HI> sein P'ngham <HI REND="italic">C</HI>—þ. wel <HI REND="italic">vLCJW</HI>—p. to h. <HI REND="italic">H,</HI> h. p. <HI REND="italic">G,</HI> p. him <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>Þis gode mon flei al Engelond for holi chirche riȝte. <NOTE PLACE="foot">1111 Þ. g. m. <HI REND="italic">f. Vs</HI>—fleu <HI REND="italic">HS,</HI> flegh <HI REND="italic">G,</HI> fleiȝ <HI REND="italic">D,</HI> fleȝ <HI REND="italic">W, f. Vs</HI>—al E.] out of E. <HI REND="italic">GD,</HI> E. <HI REND="italic">C, f. Vs</HI></NOTE></L>
<L><PB N="90" REF="91"/>
Of al his wo ne ȝaf he noȝt, ȝif he hit amendi miȝte. <NOTE PLACE="foot">1112 wo] anuy <HI REND="italic">r,</HI> fon <HI REND="italic">G</HI>—ne ȝ. eue he <HI REND="italic">BJ,</HI> nas him <HI REND="italic">R</HI>—a. hit <HI REND="italic">R,</HI> a. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þe nyȝt, þat from Norhamtone seint Thomas þen wei nom, <NOTE PLACE="foot">1113-20 <HI REND="italic">f. v</HI>—Þat <HI REND="italic">LDs,</HI> Þan <HI REND="italic">M,</HI> Þilke <HI REND="italic">B</HI>—þat <HI REND="italic">f. B</HI>—f. N. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>To on of his clerkes in auision þer com <NOTE PLACE="foot">1114 c. þo <HI REND="italic">D,</HI> owe c. <HI REND="italic">B</HI>—þ.] it <HI REND="italic">Ms</HI></NOTE></L>
<L N="1115">A cler vois, þat sede of þe sauter þis: <NOTE PLACE="foot">1115 <HI REND="italic">u. ö.</HI> voiz <HI REND="italic">DW,</HI> fois <HI REND="italic">J</HI>—sa.] psauter <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>"As it were a sparwe oure soule ibroȝt is <NOTE PLACE="foot">1116<NOTE N="1)" PLACE="foot">"Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium. Laqueus contritus est et nos liberati sumus." <HI REND="italic">JW am Rande.</HI></NOTE> so.] saule <HI REND="italic">u. ö. R</HI></NOTE></L>
<L>Out of þe honteres bende, and þe bond is undo <NOTE PLACE="foot">1117 O. of] Into <HI REND="italic">LM</HI>—hontares <HI REND="italic">DC</HI>—be.] bo. <HI REND="italic">D,</HI> hende <HI REND="italic">M</HI>—bo.] bend <HI REND="italic">nmJ</HI></NOTE></L>
<L>And al defouled, and we beþ deliuered so."<MILESTONE N="1100"/> <NOTE PLACE="foot">1118 al to foul. <HI REND="italic">B,</HI> al to foyl. <HI REND="italic">L</HI>—al del. <HI REND="italic">E</HI>—ek also <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Of wam þis auision bote of seint Thomas,</L>
<L N="1120">Þat out of þe bendes of his fon þo deliuered was! <NOTE PLACE="foot">1120 d. þo <HI REND="italic">m,</HI> d. <HI REND="italic">J,</HI> þo defulede <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat word com of seint Thomas to þe kynge sone. <NOTE PLACE="foot">1121 w.] tiþinge <HI REND="italic">v</HI>—c. <HI REND="italic">nach</HI> T. <HI REND="italic">s</HI>—s. T.] þis cas <HI REND="italic">v</HI>—ful so. <HI REND="italic">H,</HI> wel s. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þe heie men nome hor red, wat were þerof to done. <NOTE PLACE="foot">1122 we. þ.] hom was þ. <HI REND="italic">S,</HI> herof we. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng and al his baronye and þe biscopes echon, <NOTE PLACE="foot">1123 and al] and <HI REND="italic">E, f. R</HI>—ek e. <HI REND="italic">GV</HI></NOTE></L>
<L>Þat auȝte myd seint Thomas beo, were mest his fon. <NOTE PLACE="foot">1124 to beo <HI REND="italic">SG,</HI> habbe ibe <HI REND="italic">H</HI>—and w. <HI REND="italic">HSV,</HI> þai w. <HI REND="italic">G</HI>—me. <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">D, vor</HI> f. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1125">To þis conseil euerechon hi consenteden attenende, <NOTE PLACE="foot">1125 þ.] his <HI REND="italic">B</HI>—e. hi] echon hi <HI REND="italic">r,</HI> Hi al <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">s</HI>—c.] encent. <HI REND="italic">SDRCJ,</HI> assent. <HI REND="italic">GLEW</HI></NOTE></L>
<L>Þat þe kyng scholde of his hexte men to þe court of Rome sende <MILESTONE N="(1100)"/> <NOTE PLACE="foot">1126 sc. <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">M, vor</HI> se. <HI REND="italic">E,</HI> f. <HI REND="italic">R</HI>—of his he.] of his beste <HI REND="italic">V,</HI> ate his heste <HI REND="italic">D,</HI> wise <HI REND="italic">s</HI>—c. of R.] pope <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Aȝen him, wen he þuder come, and þe pope do understonde, <NOTE PLACE="foot">1127 w. þai þ. c. a. <HI REND="italic">G,</HI> a. hi scholden <HI REND="italic">s</HI>—to do þe p. <HI REND="italic">GD</HI>—to u. <HI REND="italic">VDE</HI></NOTE></L>
<L><PB N="91" REF="92"/>
Þat he was fals and forswore and destourbiour of þe londe. <MILESTONE N="1110"/> <NOTE PLACE="foot">1128 fors.] mons. <HI REND="italic">G</HI>—destourbour <HI REND="italic">HGDB RCJW,</HI> desturbelur <HI REND="italic">S,</HI> destourbede <HI REND="italic">E</HI>—pes of <HI REND="italic">E</HI>—þe l.] Engl. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And to do þis grete neode þe wiseste men hi nome, <NOTE PLACE="foot">1129 [þ. g. n.] þ. g. dede <HI REND="italic">G,</HI> þat message <HI REND="italic">s</HI>—m. <HI REND="italic">f. s</HI>—hi.] hi forþ <HI REND="italic">s,</HI> forþ þai <HI REND="italic">V,</HI> forþ <HI REND="italic">MW,</HI> þerto <HI REND="italic">S</HI>—þat me <HI REND="italic">nach</HI> ne. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="1130">And þat þis þing were al in pes forte hi aȝen come. <NOTE PLACE="foot">1130-5 <HI REND="italic">nach</HI> 1140 <HI REND="italic">L</HI>—þat <HI REND="italic">f. GVs</HI>—þis] his <HI REND="italic">HG</HI>—þe <HI REND="italic">rsW</HI>—þing] kyng <HI REND="italic">rBmW</HI>—w. al] lefte <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">s</HI>—hem c. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchbiscop of Euerwyk and þe bisschop of Ex∣cestre</L>
<L>To Rome wende for þis neode and þe biscop of Cicestre, <NOTE PLACE="foot">1132 f. þ. n.] þo <HI REND="italic">s</HI>—Circestre <HI REND="italic">B,</HI> Licestre <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop of Londone and of Wircestre also <NOTE PLACE="foot">1133 And þe <HI REND="italic">HS</HI>—ek of L. <HI REND="italic">GW,</HI> of L. ek <HI REND="italic">VB</HI>—Wor∣cestre <HI REND="italic">J,</HI> Winchestre <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And grete erles and barouns and clerkes þerto, <NOTE PLACE="foot">1134 g.] also <HI REND="italic">H</HI>—manie c. <HI REND="italic">H,</HI> c. ek <HI REND="italic">GVB,</HI> wise c. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1135">To bere witnesse of þis falshede, wen hi to court come. <NOTE PLACE="foot">1135 Forto <HI REND="italic">s</HI>—w. of þ. f.] fals w. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Noble ȝiftes and juweles wiþ hem also hi nome, <MILESTONE N="(1110)"/> <NOTE PLACE="foot">1136 A. n <HI REND="italic">G,</HI> A. grace (grete?) <HI REND="italic">L</HI>—oþer jueles <HI REND="italic">H,</HI> jewels ek <HI REND="italic">S,</HI> giweles <HI REND="italic">E,</HI> giuwes <HI REND="italic">C,</HI> riche monye <HI REND="italic">G,</HI> riche <HI REND="italic">M,</HI> riche inouȝ <HI REND="italic">D,</HI> to ȝiue <HI REND="italic">nach</HI> hem <HI REND="italic">L</HI>—al. <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">M,</HI> þo <HI REND="italic">D,</HI> þider <HI REND="italic">B,</HI> whan þei þer come <HI REND="italic">nach</HI> hem to ȝ. <HI REND="italic">L</HI>—hi n.] n. <HI REND="italic">B,</HI> þei toke <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>For þerwiþ me may ofte at court þe riȝte bringe to wouȝ. <NOTE PLACE="foot">1137 o. at c.] at c. <HI REND="italic">R, f. EC</HI>—þe <HI REND="italic">f. r</HI></NOTE></L>
<L>Nou Crist helpe þis holi mon, for he was pore inouȝ!<MILESTONE N="1120"/> <NOTE PLACE="foot">1138 N.] Jhu <HI REND="italic">Vs</HI>—h. m.] p. m. <HI REND="italic">rW,</HI> seint Thomas <HI REND="italic">s</HI>—w.] is ȝuyt <HI REND="italic">H,</HI> is <HI REND="italic">E</HI>—i.] man <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>None ȝiftes he hadde to ȝeue, to holde up his riþte. <NOTE PLACE="foot">1139 hedde he <HI REND="italic">GV,</HI> nadde he <HI REND="italic">S,</HI> He na. <HI REND="italic">vor</HI> n. <HI REND="italic">H</HI>—to ȝ. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="1140">From Norhantone bar he eode, for holi chirche to fiȝte. <NOTE PLACE="foot">1040 F. N.] of londe <HI REND="italic">vor</HI> for <HI REND="italic">R,</HI> out of þe londe <HI REND="italic">vor</HI> for <HI REND="italic">E</HI>—Bar <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">s,</HI> barefot <HI REND="italic">SGVC,</HI> as <HI REND="italic">MB,</HI> al afot <HI REND="italic">D</HI>—e.] wende <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>From seint Andrewes þis holi mon of Norhamtone wende <NOTE PLACE="foot">1141 F. s. A.] s. Thomas <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">s</HI>—of N.] in N. <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">W</HI>—he w. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L><PB N="92" REF="93"/>
Wiþ a frere of Sempringham, ar god þen dai sende. <NOTE PLACE="foot">1142 f.] monke <HI REND="italic">G</HI>—ar] as <HI REND="italic">MmJW</HI>—g.] our lord—þ. d.] þe wei <HI REND="italic">s,</HI> þe grace <HI REND="italic">W</HI>—heom s. <HI REND="italic">H,</HI> him s. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Fif and twenti<NOTE N="1)" PLACE="foot"><HI REND="italic">Q: viginti quinque circiter milliaribus.</HI> Der betreffende Urautor Herb. of Bosh. 324, hat jedoch <HI REND="italic">quadraginta</HI> wie <HI REND="italic">S</HI>! Beide Fehler er∣klären sich wohl durch Verwechslung mit der Wegangabe in 1156.</NOTE> myle he wende to þe toun of Granteham, <NOTE PLACE="foot">1143 F. a. t.] F. a. þritty <HI REND="italic">s,</HI> fourty <HI REND="italic">S</HI>—he w. <HI REND="italic">f. s</HI>—Graham <HI REND="italic">HDnECJW</HI></NOTE></L>
<L>Ar he stunte in eny stude wiþ þe frere of Sem∣pringham.</L>
<L N="1145">Al norþward he drou him furst and fromward þe see,</L>
<L>Þat þe kynges men ne founde him noȝt, to nyme ne to sle. <MILESTONE N="(1120)"/> <NOTE PLACE="foot">1146 f. h. no.] scholden h. finde <HI REND="italic">H,</HI> come <HI REND="italic">s</HI>—to n.] him—ne II] and <HI REND="italic">S,</HI> oþer <HI REND="italic">rB, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Seþþe he wende from Grantham fiue and twenti myle also <NOTE PLACE="foot">1147 fi. and <HI REND="italic">f. Ss</HI>—al.] and mo <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>To þe cite of Lyncolne, ar he wolde him to reste do. <MILESTONE N="1130"/> <NOTE PLACE="foot">1148 w. <HI REND="italic">nach</HI> r. <HI REND="italic">R, f. E</HI>—to] ani <HI REND="italic">R, f. HE</HI>—rede <HI REND="italic">MB</HI>—do] afo <HI REND="italic">H,</HI> Þo <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þe morwe upe seint Lukesdai, tiwesdai it was þo, <NOTE PLACE="foot">1149 u.] after <HI REND="italic">L</HI>—it <HI REND="italic">f. Dm</HI>—þo] also <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1150">He departede from þe kynges court wiþ such sorwe and wo, <NOTE PLACE="foot">1150 Þat he <HI REND="italic">s</HI>—þe <HI REND="italic">f. S</HI>—su.] much <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And þen wei þe wendesday niþt out of þe toun he nom. <NOTE PLACE="foot">1151 His w. <HI REND="italic">H,</HI> þe w. <HI REND="italic">am Rande S</HI>—him <HI REND="italic">vor</HI> n. <HI REND="italic">s, f. W</HI>—w. at n. <HI REND="italic">VBs,</HI> wodnesniȝt <HI REND="italic">HLCJ,</HI> w. <HI REND="italic">S</HI>—n.] come <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Sone morwe þen þorsdai to Lyncolne he com. <NOTE PLACE="foot">1152 a m. <HI REND="italic">GnmW,</HI> in þe m. <HI REND="italic">V,</HI> awei <HI REND="italic">D</HI>—c.] nom <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>At an walkares hous his in he nom þere. <NOTE PLACE="foot">1153 w.] follares <HI REND="italic">vLmJ,</HI> bakares <HI REND="italic">D</HI>—riȝt þ. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Al gate his wei he nom bi niȝte, þat he awaited nere. <NOTE PLACE="foot">1154 Al g.] Euere <HI REND="italic">D,</HI> euere <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">H, f. s</HI>—h. w. <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">H, nach</HI> nom <HI REND="italic">D</HI>—he n. <HI REND="italic">vor</HI> his <HI REND="italic">D,</HI> he eode <HI REND="italic">vor</HI> his <HI REND="italic">H</HI>—And bi n. <HI REND="italic">vor</HI> euere <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1155"><PB N="93" REF="94"/>
In water he dude him at Lincolne, ar god þen dai sende, <NOTE PLACE="foot">1155 Into þe w. <HI REND="italic">D,</HI> into w. <HI REND="italic">vor</HI> ar <HI REND="italic">H</HI>—At <HI REND="italic">L.</HI> he d. him <HI REND="italic">H</HI>—ar] as <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>And þen fridai fourti mile al bi water he wende. <MILESTONE N="(1130)"/> <NOTE PLACE="foot">1156 he <HI REND="italic">f. SGC</HI></NOTE></L>
<L>To an hermitage of Sempringham, þat amidde þe water is. <NOTE PLACE="foot">1157 an] þe <HI REND="italic">H</HI>—am.] in middes <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þer he bileuede hardilich þre dawes iwis. <MILESTONE N="1140"/> <NOTE PLACE="foot">1158 al h. <HI REND="italic">H,</HI> baldeliche <HI REND="italic">R</HI>—þre] four <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>To seint Botulf seþþe he wende, þat þenne was ten mile, <NOTE PLACE="foot">1159 to s. B. <HI REND="italic">nach</HI> we. <HI REND="italic">v</HI>—And seþ. <HI REND="italic">v,</HI> Þenne <HI REND="italic">LMC, f. s</HI>—was þen <HI REND="italic">G,</HI> was heonnes <HI REND="italic">H</HI>—ouer ten <HI REND="italic">H,</HI> four <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L N="1160">And þer he dude him eft in water and com in a lutel wile <NOTE PLACE="foot">1160 e. <HI REND="italic">f. s</HI>—into w. <HI REND="italic">HV,</HI> in þe w. <HI REND="italic">rs</HI>—in a l. w.] to an ile <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>To þe hous of Hauerholt, þat of Sempringham ek is. <NOTE PLACE="foot">1161 ek] ȝut <HI REND="italic">rL, f. HE</HI></NOTE></L>
<L>Þe frere him ladde bi þulke hous, þe sikerore to beo iwis. <NOTE PLACE="foot">1162 bi þ. h.] þus <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">s</HI>—þe s.] siker <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>From þenne he wende to Eistreie, his owe manere wiþ riȝte, <NOTE PLACE="foot">1163 F. þ.] Þerhanne <HI REND="italic">W</HI>—Eistreþe <HI REND="italic">H,</HI> Ester <HI REND="italic">S,</HI> Estrich <HI REND="italic">E</HI>—o.] <HI REND="italic">u. ö.:</HI> o <HI REND="italic">HVMEC,</HI> owne <HI REND="italic">GL,</HI> on <HI REND="italic">DBJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscopes of Kanterburi, ȝif he were of miȝte. <NOTE PLACE="foot">1164 And þe <HI REND="italic">SGLmJ</HI>—of K. <HI REND="italic">f. C</HI>—w.] hadde <HI REND="italic">v</HI>—of m.] ani m. <HI REND="italic">HS,</HI> his riȝt <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1165">Þat was nei þe see inouȝ, he abod wel þere <NOTE PLACE="foot">1165 Þ.] Þare he <HI REND="italic">H</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI>—w. stille <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And lokede his point to passi, wen best tyme were. <MILESTONE N="(1140)"/> <NOTE PLACE="foot">1166 b.] awai∣tede <HI REND="italic">H</HI>—po.] time <HI REND="italic">D</HI>—pa. ouer <HI REND="italic">u</HI></NOTE></L>
<L>Seue nyȝt he leuede þere forte alle soulen dai. <NOTE PLACE="foot">1167 Soue <HI REND="italic">W</HI>—l.] abode <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>In a chaumbre riȝt bi þe chirche dai and nyȝt he lai, <MILESTONE N="1150"/> <NOTE PLACE="foot">1168 r. <HI REND="italic">f. rLs</HI>—n. a. d. <HI REND="italic">Bs</HI></NOTE></L>
<L>Þat nomon ne scholde him underȝete, ne iwar of him beo. <NOTE PLACE="foot">1169 s. <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">s</HI>—h. I <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">SL,</HI> h. þer <HI REND="italic">s,</HI> of h. <HI REND="italic">C, f. B</HI>—u.] perseyue <HI REND="italic">G,</HI> wiste <HI REND="italic">s,</HI> iwite <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L N="1170">Þoru þe chirche wal he made an hol, þe sacringe to seo <NOTE PLACE="foot">1170 c. w.] c. <HI REND="italic">H,</HI> w. <HI REND="italic">rBs</HI></NOTE></L>
<L><PB N="94" REF="95"/>
And forto hure þer is masse, and hi þat to chirche come <NOTE PLACE="foot">1171 h.] ise <HI REND="italic">M</HI>—þer <HI REND="italic">f. s</HI>—a.] a. þat <HI REND="italic">L,</HI> ac <HI REND="italic">S,</HI> þat <HI REND="italic">VrRW</HI>—hi] men <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Nuste noȝt, þat he was so nei, ne toke þerof no gome. <NOTE PLACE="foot">1172 þ. he w.] him <HI REND="italic">s</HI>—hi ne t. <HI REND="italic">v</HI>—þe. <HI REND="italic">nach</HI> nei <HI REND="italic">H,</HI> of him <HI REND="italic">s</HI>—him <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>Wuch an ancre he was bicome! Lord, þat him was wo! <NOTE PLACE="foot">1173-4 <HI REND="italic">f. v</HI>—In w. <HI REND="italic">E,</HI> Such <HI REND="italic">W</HI>—an a.] a cas <HI REND="italic">E</HI>—he] here <HI REND="italic">R</HI>—b. <HI REND="italic">f. s</HI>—þ.] what <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Erchebiscop of Kanterburi, þat ne dorste among men go! <NOTE PLACE="foot">1174 Þe e. <HI REND="italic">m</HI>—þ. <HI REND="italic">f. R</HI>—derste <HI REND="italic">R,</HI> þerste <HI REND="italic">W</HI>—m.] hem <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="1175">An alle soulen dai, þen tiwesdai, ar god þen dai sende, <NOTE PLACE="foot">1175 On <HI REND="italic">GLs,</HI> In <HI REND="italic">S, f. V</HI>—þe t. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>He bitok god al holi chirche and into þe see wende. <NOTE PLACE="foot">1176 bit.] tok <HI REND="italic">s</HI>—he w. <HI REND="italic">HSVL</HI></NOTE></L>
<L>Hi rewe forþ al þen dai, and aȝen þe euenynge <NOTE PLACE="foot">1177 rowed <HI REND="italic">vR</HI>—f. <HI REND="italic">f. D</HI>—al d. <HI REND="italic">LR</HI></NOTE></L>
<L>A mile hi ariuede from þe hauene of Graueninge. <MILESTONE N="(1150) 1160"/> <NOTE PLACE="foot">1178 A m.] þat men cleopez <HI REND="italic">vor</HI> G. <HI REND="italic">HS,</HI> þat men calle <HI REND="italic">vor</HI> G. <HI REND="italic">G, f. s</HI>—hi] he <HI REND="italic">GVDBJ</HI>—a. þo <HI REND="italic">B</HI>—f. þe h.] bi þe h. <HI REND="italic">R,</HI> biside þe h. <HI REND="italic">EC,</HI> Bisides an h. <HI REND="italic">vor</HI> hi <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Oye me clepeþ þe stude, as he com to londe, <NOTE PLACE="foot">1179 <HI REND="italic">f. v</HI>—me c. þulk s. <HI REND="italic">MC,</HI> is þat <HI REND="italic">s.</HI> icleped <HI REND="italic">s</HI>—he c. to l.] ic understonde <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1180">In þe lond of Flaundres, as ic unterstonde. <NOTE PLACE="foot">1180 þe l. of] as god it wolde <HI REND="italic">nach</HI> F. <HI REND="italic">v</HI>—as ic u.] as hi come to londe <HI REND="italic">s, f. v</HI></NOTE></L>
<L>Forþ moste þis holi mon, hors hadde he non: <NOTE PLACE="foot">1181 F. wende þ. h. m. <HI REND="italic">D. f. v</HI>—bote ho. <HI REND="italic">H,</HI> for h. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>For al his erchebiscopriche afote he moste gon. <NOTE PLACE="foot">1182 Þis holi mon <HI REND="italic">v</HI>—h. e.] h. bisc. <HI REND="italic">VmW, f. v</HI>—he m.] forþ is wei gan <HI REND="italic">H,</HI> gan forþ is wei <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>And þat nomon him ne knewe, þe abit of frere he nom, <NOTE PLACE="foot">1183-4 <HI REND="italic">nach</HI> 86 <HI REND="italic">s</HI>—h. ne k.] ne scholde h. knowe—f.] <HI REND="italic">u. ö.</HI> monke <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And as a frere forþ he eode, þo he to Flaundres com. <NOTE PLACE="foot">1184 as] also <HI REND="italic">H</HI>—e.] wende <HI REND="italic">SL</HI>—þo] so <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1185">Blac was hi cope aboue, his curtel wit blanket,</L>
<L><PB N="95" REF="96"/>
Upe his rugge his cope he bar forte go þe bet. <NOTE PLACE="foot">1186 rigge <HI REND="italic">GB.</HI> bac <HI REND="italic">VL</HI>—he b. his c. <HI REND="italic">S</HI>—f.] ȝif he miȝte <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þe reyn was gret and swiþe strong, þe wei was deop inouȝ. <NOTE PLACE="foot">1187 rene <HI REND="italic">R</HI>—þo g. <HI REND="italic">D</HI>—sw. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—was d. i.] d. i. <HI REND="italic">s,</HI> ful deop <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>So weri was þis holi mon, þat unneþe his lymes he drouȝ. <MILESTONE N="1170"/> <NOTE PLACE="foot">1188 Swiþe <HI REND="italic">H</HI>—þat <HI REND="italic">f. Hs</HI>—he his l. <HI REND="italic">D,</HI> he bar up <HI REND="italic">H</HI>—d.] his fet <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>So weri he was of his wei and of þe see bifore, <NOTE PLACE="foot">1189 So we.] He was <HI REND="italic">v,</HI> What <HI REND="italic">s</HI>—he was] so trauailed <HI REND="italic">HG,</HI> so fer itraueyled <HI REND="italic">S, f. s</HI>—of] in</NOTE></L>
<L N="1190">Þat he sat adoun and ne miȝte no fer bote he were ibore. <MILESTONE N="(1160)"/> <NOTE PLACE="foot">1190 Þ. he s. ad. and] He <HI REND="italic">s</HI>—no firre <HI REND="italic">G,</HI> no fur <HI REND="italic">W,</HI> forþ <HI REND="italic">M,</HI> go <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þo eode forþ on of his men and hurede him an mere <NOTE PLACE="foot">1191 e.] wende <HI REND="italic">u</HI>—þer∣forþ <HI REND="italic">D, f. s</HI>—on of h. m.] a man, þat wiþ him eode <HI REND="italic">H</HI>—huirde <HI REND="italic">HV,</HI> hyrede <HI REND="italic">SGL</HI>—mure <HI REND="italic">u. ö. W</HI></NOTE></L>
<L>For an englich peny wiþ an halter, þis holi mon to bere. <NOTE PLACE="foot">1192 e. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon his cloþes nom and up þe mere hem caste <NOTE PLACE="foot">1193 h. cl. n.] n. þis mere <HI REND="italic">S</HI>—þe m. hem] is cl. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And werþ up aboue his cloþe and rod forþ wel faste. <NOTE PLACE="foot">1194 worþ <HI REND="italic">Bs,</HI> werp? <HI REND="italic">VD,</HI> worp? <HI REND="italic">L,</HI> lepe <HI REND="italic">G</HI>—h. c. <HI REND="italic">f. s</HI>—and r. him fo. <HI REND="italic">HV, f. s</HI>—wel fa.] swiþe fa. <HI REND="italic">B,</HI> fa. <HI REND="italic">VL,</HI> atte laste <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1195">A weilawei such a mon, muchel is godes miȝte! <NOTE PLACE="foot">1195 A <HI REND="italic">f. s</HI>—þat s. <HI REND="italic">HGVB</HI>—noble man <HI REND="italic">H</HI>—mu. is g. mi.] vuele was it his riȝte <HI REND="italic">vLmJ</HI></NOTE></L>
<L>So feblich wende ouer lond! Uuel was it his riȝte! <NOTE PLACE="foot">1196 o. l. to we. <HI REND="italic">v</HI>—U. w. it h. r.] wel muche is godes miȝte <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Uuel bicom him go afote oþer on such best to ride. <NOTE PLACE="foot">1197 h. bi. <HI REND="italic">VC,</HI> was it is riȝte <HI REND="italic">v</HI>—to go <HI REND="italic">uDRLW</HI>—on s. a b. <HI REND="italic">VE,</HI> so faste <HI REND="italic">D</HI>—to <HI REND="italic">f. SD</HI></NOTE></L>
<L>Holi chirche he boȝte dere, þat me telleþ of wide. <MILESTONE N="1180"/> <NOTE PLACE="foot">1198 t. of] t. <HI REND="italic">s,</HI> spekeþ of <HI REND="italic">rB,</HI> tiȝþ on <HI REND="italic">W</HI>—w.] wel lite <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ his halter up þis mere forþ rod þis holi mon <NOTE PLACE="foot">1199 f. <HI REND="italic">f. Bs</HI></NOTE></L>
<L N="1200">As a frere and let him clupie frere Cristian, <MILESTONE N="(1170)"/> <NOTE PLACE="foot">1200 þei it were a <HI REND="italic">H</HI>—and] he <HI REND="italic">GR</HI></NOTE></L>
<L><PB N="96" REF="97"/>
For he nolde lye noȝt, for cristian he was, <NOTE PLACE="foot">1201 noȝt l. <HI REND="italic">HSLs</HI>—f.] þat <HI REND="italic">H, f. rB</HI>—cristene <HI REND="italic">GVW,</HI> cristene mon <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And he was adrad to beo iknewe, ȝif me clupede him Thomas. <NOTE PLACE="foot">1202 A. <HI REND="italic">f. Grs</HI>—Ad. he w. <HI REND="italic">s,</HI> dredde <HI REND="italic">L,</HI> A frere he w. <HI REND="italic">G</HI>—c.] calde <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>At a good monnes hous his in anyȝt he nom. <NOTE PLACE="foot">1203 h. n. w.] vuele it h. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>He sat ate bordes ende, as him noȝt wel bicom.</L>
<L N="1205">And his men sete al wiþinne, as he lowest were. <NOTE PLACE="foot">1205 h. m. sate <HI REND="italic">D,</HI> sete h. m. <HI REND="italic">v</HI>—al w. <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">v</HI>—al biþinne <HI REND="italic">M,</HI> w. <HI REND="italic">s</HI>—þei he <HI REND="italic">H,</HI> he þe <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>His oste nom wel gode ȝeme, hou hi hem alle bere. <NOTE PLACE="foot">1206 w.] ful <HI REND="italic">D, f. s</HI>—how þat <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He nom ȝeme of þis holi mon at þe bordes ende, <NOTE PLACE="foot">1207 And <HI REND="italic">s</HI>—n.] tok <HI REND="italic">HGVL, f. s</HI>—ȝ.] kepe <HI REND="italic">H,</HI> hede <HI REND="italic">V,</HI> meste <HI REND="italic">s</HI>—of] up <HI REND="italic">R</HI>—þat sat at <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Hou milde he was atte bord, and hou corteis and hende, <MILESTONE N="1190"/> <NOTE PLACE="foot">1208 mildelich <HI REND="italic">S, f. s</HI>—is b. <HI REND="italic">S</HI>—and <HI REND="italic">f. Ss</HI>—hou he mest <HI REND="italic">S,</HI> mest <HI REND="italic">HGVLDJ, f. sW</HI>—c. was <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>Hou corteisliche he delde his mete to hem, þat biforen him stode, <NOTE PLACE="foot">1209 c. <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">SG</HI>—d.] ȝaf <HI REND="italic">D</HI>—his <HI REND="italic">f. s</HI>—to <HI REND="italic">f. HSVmJ</HI>—him] hem <HI REND="italic">M, f. B</HI></NOTE></L>
<L N="1210">And hou lutel himsulf he et myd wel simple mode. <MILESTONE N="(1180)"/> <NOTE PLACE="foot">1210 wel l. <HI REND="italic">nach</HI> et <HI REND="italic">s</HI>—he et h. <HI REND="italic">H,</HI> he et <HI REND="italic">s</HI>—s.] mylde <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>His lymes also he bihuld, hou gent hi were and freo: <NOTE PLACE="foot">1211 a.] ek <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">s</HI>—g.] faire <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Honden faire wiþ longe fingres, none fairore miȝte beo! <NOTE PLACE="foot">1212 Þe h. <HI REND="italic">v</HI>—w.] and <HI REND="italic">Hs</HI>—f. l. <HI REND="italic">s</HI>—n. <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">Hs</HI></NOTE></L>
<L>His face long and brod also, his frount large inouȝ, <NOTE PLACE="foot">1213 fa. was <HI REND="italic">H</HI>—b. a. lo. <HI REND="italic">HGmJ,</HI> b. a. round <HI REND="italic">L</HI>—h.] þe <HI REND="italic">SGVJ</HI>—f.] foreheued <HI REND="italic">H</HI>—la.] brod <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And bifore alle oþere euermest his herte to him drouȝ. <NOTE PLACE="foot">1214 b.] of <HI REND="italic">S</HI>—þe o. <HI REND="italic">EW</HI>—e. <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">v,</HI> mest <HI REND="italic">RC,</HI> mest <HI REND="italic">vor</HI> d. <HI REND="italic">B,</HI> mest <HI REND="italic">nach</HI> he. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="1215">Of þe erchebiscop of Kanterburi, he gan him under∣stonde, <NOTE PLACE="foot">1215 h.] to <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L><PB N="97" REF="98"/>
Þat it was couþ oueral, þat he was iwend of londe, <NOTE PLACE="foot">1216 it <HI REND="italic">f. s</HI>—w. I <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">M</HI>—o. c. <HI REND="italic">s,</HI> c. o. aboute <HI REND="italic">H,</HI> o. c. aboute <HI REND="italic">S,</HI> c. al aboute <HI REND="italic">G,</HI> c. into al þat lond <HI REND="italic">W</HI>—out of <HI REND="italic">HV</HI></NOTE></L>
<L>His herte him ȝaf, þat it was he, in gret studie he was ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">1217 him <HI REND="italic">f. s</HI>—ȝ.] bar <HI REND="italic">v</HI>—he (I) it w. <HI REND="italic">LE</HI>—g. <HI REND="italic">f. rs</HI>—he II] it <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>He rounede in his wyues ere and tolde hire al his þoȝt. <MILESTONE N="(1190) 1200"/> <NOTE PLACE="foot">1218 in h. w. e.] to h. w. <HI REND="italic">s</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>His wif after þulke tyme þat soþe also þoȝte. <NOTE PLACE="foot">1219 s.] riȝt <HI REND="italic">M,</HI> him hadde <HI REND="italic">nach</HI> al. <HI REND="italic">D</HI>—al.] al <HI REND="italic">vor</HI> þat <HI REND="italic">M</HI>—in þ. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="1220">Heo seruede þis holi mon and of deynteis him broȝte: <NOTE PLACE="foot">1220 Faire heo <HI REND="italic">D</HI>—s.] bigan to s. <HI REND="italic">v,</HI> fonded to meine(?) <HI REND="italic">B</HI>—of <HI REND="italic">f. H</HI>—deinteþes <HI REND="italic">H,</HI> dyntees <HI REND="italic">L,</HI> deynteis <HI REND="italic">M,</HI> dentes <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Apples, peres and notes ek and fonded in ech manere, <NOTE PLACE="foot">1221 Applen <HI REND="italic">HSDBmW</HI>—peren <HI REND="italic">HSBm</HI>—noten <HI REND="italic">B</HI>—ek <HI REND="italic">vor</HI> n. <HI REND="italic">M,</HI> also <HI REND="italic">D, f. R</HI>—and II] heo <HI REND="italic">W</HI>—ech] alle <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Among alle þes oþer men to glade þis holi frere. <NOTE PLACE="foot">1222 And more þen <HI REND="italic">G</HI>—þes <HI REND="italic">f. SrBR</HI>—m. <HI REND="italic">f. r</HI>—þ. h.] wel þ. <HI REND="italic">HS,</HI> þis sely <HI REND="italic">m,</HI> þis <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Heo bileuede to serui oþere, and up him was al hire þoȝt. <NOTE PLACE="foot">1223-4 <HI REND="italic">f. L</HI>—Al heo <HI REND="italic">D</HI>—alle þe o. <HI REND="italic">H,</HI> alle þese o. <HI REND="italic">G,</HI> al o. men <HI REND="italic">SV</HI>—and <HI REND="italic">f. r</HI>—w.] caste <HI REND="italic">SG</HI>—al] meste <HI REND="italic">D, f. Ss</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas hit underȝet and ne paiede him þer∣wiþ noȝt, <NOTE PLACE="foot">1224 understode <HI REND="italic">G</HI>—a. hit <HI REND="italic">G,</HI> þat <HI REND="italic">s,</HI> heo <HI REND="italic">C,</HI> þat mede <HI REND="italic">M</HI>—þ. <HI REND="italic">vor</HI> ne <HI REND="italic">H,</HI> þerof <HI REND="italic">D,</HI> wiþ <HI REND="italic">W,</HI> heo <HI REND="italic">M,</HI> riȝt <HI REND="italic">R, f. GE</HI></NOTE></L>
<L N="1225">So þat he bihuld aboute anon after soper, <NOTE PLACE="foot">1225 þe s. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Wel mildelich he bad his oste forte come him ner <NOTE PLACE="foot">1226 W. <HI REND="italic">f. s</HI>—him <HI REND="italic">f. sJ</HI></NOTE></L>
<L>And to sitte bi him adoun, to solaci one stounde. <NOTE PLACE="foot">1227 A. to] A. þo <HI REND="italic">B,</HI> A. <HI REND="italic">M,</HI> Forto <HI REND="italic">S</HI>—si. bi] so. <HI REND="italic">S</HI>—a. <HI REND="italic">f. SR</HI>—to II] for <HI REND="italic">H, f. MB</HI>—solaz <HI REND="italic">H,</HI> si. bi <HI REND="italic">S</HI>—one s.] him as. <HI REND="italic">SVBsW</HI></NOTE></L>
<L>"A, sire, merci", quaþ þis oþer, "ichulle sitte on þe grounde."<MILESTONE N="1210"/> <NOTE PLACE="foot">1228 q.] seide <HI REND="italic">s</HI>—þ. o.] þ. oste <HI REND="italic">H,</HI> he <HI REND="italic">s</HI>—on þe] to <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>He sat adoun at his fet; seint Thomas him bad arise. <NOTE PLACE="foot">1229 And s. him <HI REND="italic">H</HI>—ad.] d. <HI REND="italic">E</HI>—b. h. <HI REND="italic">V,</HI> h. beþ <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L N="1230"><PB N="98" REF="99"/>
"Certes, sire", quaþ þis oþer, "inelle in none wise, <MILESTONE N="(1200)"/> <NOTE PLACE="foot">1230 þ. o.] þ. oste <HI REND="italic">H,</HI> he <HI REND="italic">s</HI>—ine.] i ne wole <HI REND="italic">G,</HI> i ne schal <HI REND="italic">VnCJW</HI></NOTE></L>
<L>Nolde god þat ic bi þe sete! Lord, ihered þu beo, <NOTE PLACE="foot">1231 N. hit <HI REND="italic">VD</HI>—bi þe s.] so dude <HI REND="italic">s</HI>—mi l. <HI REND="italic">uL,</HI> ac god <HI REND="italic">s</HI>—iheried <HI REND="italic">VL</HI></NOTE></L>
<L>Þat þu scholdest in my hous come, and ic þen dai iseo!" <NOTE PLACE="foot">1232 schost <HI REND="italic">SCJ,</HI> mostet <HI REND="italic">W</HI>—in my h. <HI REND="italic">vor</HI> þu <HI REND="italic">H, nach</HI> c. <HI REND="italic">SGs</HI>—a. þat ic scholde <HI REND="italic">S</HI>—miȝte is. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"Lute deinte", quaþ seint Thomas, "of such a pore man, <NOTE PLACE="foot">1233 dente <HI REND="italic">MR</HI>—is of <HI REND="italic">V</HI>—a s. <HI REND="italic">HCJ</HI></NOTE></L>
<L>A seli frere as icham, ihote frere Cristian." <NOTE PLACE="foot">1234 A s.] Of swuch a <HI REND="italic">H</HI>—ich.] þu sixt <HI REND="italic">s</HI>—ih.] þat hatte <HI REND="italic">S,</HI> þat hette <HI REND="italic">V,</HI> and het <HI REND="italic">L,</HI> icleoped <HI REND="italic">HJ, f. GD</HI>—f. II <HI REND="italic">f. W</HI></NOTE></L>
<L N="1235">"Sire, þin ore", quaþ þis oþer, "wel ic understonde:</L>
<L>Erchebiscop þu ert of Kanterburi, iwend out of Engelonde!" <NOTE PLACE="foot">1236 Þu art e. <HI REND="italic">H,</HI> Þe e. <HI REND="italic">Ds</HI>—i. is of <HI REND="italic">Ds,</HI> in which maner so þo <HI REND="italic">S</HI>—E.] Conde <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>"Wi seistou so?" quaþ þis oþer, "þu hast selde iseie <NOTE PLACE="foot">1237-8 <HI REND="italic">f. S</HI>—wel s. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscop of Kaunterburi þus wende bi weie!"<MILESTONE N="1220"/> <NOTE PLACE="foot">1238 þus] in such manere <HI REND="italic">HnCJ</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> K. <HI REND="italic">HV,</HI> ride <HI REND="italic">W</HI>—bi þe <HI REND="italic">GVDs</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", quaþ þis oþer, "þu it ert, as me seiþ my þoȝt. <NOTE PLACE="foot">1239-40 <HI REND="italic">nach</HI> 42 <HI REND="italic">V</HI>—q. þ. o. <HI REND="italic">nach</HI> art <HI REND="italic">L,</HI> for soþe <HI REND="italic">S</HI>—as] also <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1240">Ic bidde for þe loue of god, ne forsak hit aȝen me noȝt!" <MILESTONE N="(1210)"/> <NOTE PLACE="foot">1240 And ic <HI REND="italic">umJ</HI>—b. þe <HI REND="italic">HVDLJW</HI>—l. of g.] godes l. <HI REND="italic">s,</HI> l. <HI REND="italic">M</HI>—fors.] wiþs. <HI REND="italic">HD,</HI> ofs. <HI REND="italic">SM,</HI> as. <HI REND="italic">BE,</HI> s. <HI REND="italic">RC</HI>—h. <HI REND="italic">f. m</HI>—a.] to <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas him biþouȝte, þat oþer he moste lye <NOTE PLACE="foot">1241 Sely T. <HI REND="italic">C,</HI> Þis holi mon <HI REND="italic">v</HI>—b.] vmbeþoȝt <HI REND="italic">G</HI>—þ. <HI REND="italic">f. GD</HI></NOTE></L>
<L>Oþer beo iknowe, þat he it was, so þis oþer gan on him crie. <NOTE PLACE="foot">1242 al. ik <HI REND="italic">s</HI>—heo it w. <HI REND="italic">H,</HI> it w. he <HI REND="italic">SGV</HI>—gonnen on heom <HI REND="italic">H,</HI> on h. g. <HI REND="italic">W,</HI> g. <HI REND="italic">R,</HI> con <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ate laste he was iknowe, ac wiþ him amorwe he nom <NOTE PLACE="foot">1243 am. wi. him <HI REND="italic">L,</HI> a. to h. <HI REND="italic">M,</HI> a. <HI REND="italic">sW</HI>—him he <HI REND="italic">R,</HI> he him <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L><PB N="99" REF="100"/>
His oste, þat he ne wreiede him noȝt, forte he a fer wei com. <NOTE PLACE="foot">1244 H. o. and bad <HI REND="italic">W,</HI> And bad <HI REND="italic">E,</HI> Wit him <HI REND="italic">R</HI>—wried h. <HI REND="italic">SDE,</HI> be∣wried h. <HI REND="italic">L,</HI> scholde h. wreiȝe <HI REND="italic">H,</HI> oute de <HI REND="italic">V</HI>—after w. <HI REND="italic">S,</HI> after þe w. <HI REND="italic">E,</HI> aȝen þerforþ <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1245">He wende forþ wel ar dai and in wel foule wei. <NOTE PLACE="foot">1245-8 <HI REND="italic">f. v</HI>—w.] eode <HI REND="italic">VL,</HI> ȝeode him <HI REND="italic">CJ</HI>—Forþ <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">D</HI>—wel I] long <HI REND="italic">LD,</HI> uer <HI REND="italic">C, f. s</HI>—a. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—in a <HI REND="italic">VE,</HI> a <HI REND="italic">R</HI>—fou.] uuele <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Twelf myle he wende grete inouȝ to a greie abbeie, <NOTE PLACE="foot">1246 he w. <HI REND="italic">f. s</HI>—greie] whit <HI REND="italic">V,</HI> gret <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þat me clepeþ Clermareis of greie monkes iwis, <NOTE PLACE="foot">1247 g.] wite <HI REND="italic">Vr</HI></NOTE></L>
<L>Þat biside þe castel of seint Omer is. <MILESTONE N="1230"/> <NOTE PLACE="foot">1248 þe] a <HI REND="italic">D</HI>—of] stont þat of <HI REND="italic">r,</HI> þat <HI REND="italic">V</HI>—O.] Homers <HI REND="italic">L</HI>—is] iwis <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>To þe abbeie of seint Bertin from þenne seþþe he wende, <NOTE PLACE="foot">1249 f. þ. swiþe he <HI REND="italic">B,</HI> þan suþ he <HI REND="italic">s,</HI> þis holi mon <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L N="1250">And þer he bileuede, forte our lord betere tidinge him sende. <NOTE PLACE="foot">1250 be.] oþer <HI REND="italic">uLJW</HI>—t.] grace <HI REND="italic">H</HI>—h. <HI REND="italic">vor</HI> be. <HI REND="italic">D, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscops of Engelond and þe barones also <NOTE PLACE="foot">1251 Þe <HI REND="italic">f. s</HI>—þe <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Toward þe court of Rome wende hore erande to do. <NOTE PLACE="foot">1252 þe contre of <HI REND="italic">B, f. s</HI>—w. hyȝeden <HI REND="italic">S</HI>—erinde <HI REND="italic">H,</HI> message <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>To þe kyng of France hi wende and lettres wiþ hem bere <NOTE PLACE="foot">1253 l. w. h.] l. him <HI REND="italic">R,</HI> him l. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Fram þe kyng of Engelond, þat þus an englisch were:<MILESTONE N="(1220)"/></L>
<L N="1255">"To his lord þoru godes grace sire Lewes, þe kyng, <NOTE PLACE="foot">1255 go. gr.] gr. of god <HI REND="italic">m,</HI> gr. <HI REND="italic">J</HI>—Lowis <HI REND="italic">u. ö. HGVB</HI></NOTE></L>
<L>Henry, kyng of Engelond, sent loue and greting! <NOTE PLACE="foot">1256 he s. <HI REND="italic">B,</HI> sendes <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Thomas, þat erchebiscop was of Kaunterburi bifore, <NOTE PLACE="foot">1257 þat þe <HI REND="italic">DC,</HI> þe <HI REND="italic">s</HI>—w. <HI REND="italic">vor</HI> e. <HI REND="italic">J, f. s</HI>—K.] Engelond <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Out of my lond is iwend as traitour and forswore. <MILESTONE N="1240"/> <NOTE PLACE="foot">1258 of <HI REND="italic">f. J</HI>—he is <HI REND="italic">v</HI>—iw.] aw. <HI REND="italic">DR</HI>—mi t. <HI REND="italic">uLECJ</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore as myn erþlich lord ic bidde þe bi my sonde, <NOTE PLACE="foot">1259 And <HI REND="italic">R</HI>—b.] way <HI REND="italic">G</HI>—þe <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="1260">Þat þu ne soffri noȝt, þat he beo iressetted in þi londe." <NOTE PLACE="foot">1260 no. þ. he b.] þ. he b. <HI REND="italic">L,</HI> him no. <HI REND="italic">s,</HI> noþinge him <HI REND="italic">D</HI>—ir.] recet <HI REND="italic">R,</HI> re∣ceited <HI REND="italic">W,</HI> resseyued <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="100" REF="101"/>
Þo þis kyng þis bone ihurde, an wule in þoȝte he stod. <NOTE PLACE="foot">1261 þ. b. ih.] þat ih. <HI REND="italic">s,</HI> þe lettres hedde irad <HI REND="italic">V</HI>—in þ. a w. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>"Certes", he sede, "meþencþ þis bone nys noȝt good. <NOTE PLACE="foot">1262 he hem <HI REND="italic">W</HI>—meþ. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">r,</HI> as meþ. <HI REND="italic">S</HI>—þat þis <HI REND="italic">D</HI>—b.] preyere <HI REND="italic">V</HI>—no.] noþinge <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>So strong þef nys in Engelond, ȝif he in France come, <NOTE PLACE="foot">1263 So s.] Such <HI REND="italic">s</HI>—nis non <HI REND="italic">HVE,</HI> þer nis <HI REND="italic">D</HI>—into F. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>þat he ne miȝte bileue þer, as men sucþ ilome; <MILESTONE N="(1230)"/> <NOTE PLACE="foot">1264 b.] duelle <HI REND="italic">H,</HI> beo <HI REND="italic">GV, f. S</HI>—þer <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">V,</HI> her <HI REND="italic">s,</HI> in France <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">H,</HI> in France <HI REND="italic">vor</HI> ne <HI REND="italic">G, f. S</HI>—wel inouȝ as <HI REND="italic">S,</HI> wel as <HI REND="italic">V</HI>—m.] heo <HI REND="italic">u</HI>—s.] iseiþ <HI REND="italic">B,</HI> siȝþ <HI REND="italic">W,</HI> seoþ <HI REND="italic">LDE,</HI> þen∣keþ <HI REND="italic">R,</HI> doþ <HI REND="italic">H,</HI> beoþ <HI REND="italic">SGV</HI>—wel il. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1265">Nere he iprouet so strong þef oþer hadde þat lond forswore, <NOTE PLACE="foot">1265-6 <HI REND="italic">f. v</HI>—i.] neuer <HI REND="italic">s</HI>—o.] or he <HI REND="italic">L</HI>—ha. <HI REND="italic">f.</HI> R</NOTE></L>
<L>Ine miȝte him do for noþing, for þat he him hadde þer misbore, <NOTE PLACE="foot">1266 Ine m.] He ne m. <HI REND="italic">MB,</HI> Ne m. he <HI REND="italic">R</HI>—do him <HI REND="italic">s</HI>—f. n.] her n. <HI REND="italic">M,</HI> namore <HI REND="italic">s</HI>—f. þ.] þ. <HI REND="italic">L,</HI> þauh <HI REND="italic">V,</HI> þeiȝ <HI REND="italic">W, f. s</HI>—he him ha.] ne ha. he him <HI REND="italic">s</HI>—þer] so R, so muche <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>And watloker scholde such an hei mon, ne come he no so sone. <NOTE PLACE="foot">1267 Þe <HI REND="italic">B</HI>—w.] gladloker <HI REND="italic">V,</HI> coyntloker <HI REND="italic">G,</HI> wel raþer <HI REND="italic">H,</HI> raþer <HI REND="italic">Lms</HI>—hei <HI REND="italic">f. Vs</HI>—ne] þat here <HI REND="italic">D</HI>—he <HI REND="italic">f. D</HI>—no] neuer <HI REND="italic">SGVns</HI></NOTE></L>
<L>Ac noþer ic, ne he nabbeþ wiþ oure biscopes to done, <MILESTONE N="1250"/> <NOTE PLACE="foot">1268 Þat <HI REND="italic">D</HI>—no. <HI REND="italic">f. s</HI>—ne] no <HI REND="italic">S</HI>—he] þe king of Engelond <HI REND="italic">HV,</HI> þu <HI REND="italic">r</HI>—na. <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">v,</HI> na. noȝt <HI REND="italic">ME,</HI> ne haþ <HI REND="italic">V,</HI> haue <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>For myne biscopes myd holi chirche ic lete hor wille do, <NOTE PLACE="foot">1269 h. w. <HI REND="italic">vor</HI> ic <HI REND="italic">uCJ</HI>—hem do <HI REND="italic">HV,</HI> al do <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="1270">And fairore were þe kyng, meþencþ, lete hem worþe also, <NOTE PLACE="foot">1270 w. ȝour k. <HI REND="italic">L,</HI> him w. <HI REND="italic">s</HI>—meþ.] anouri him <HI REND="italic">H,</HI> honoure him <HI REND="italic">GV,</HI> of Engelond <HI REND="italic">S,</HI> ek <HI REND="italic">s</HI>—to l. <HI REND="italic">Bs</HI>—h.] him <HI REND="italic">HVJW,</HI> his <HI REND="italic">m</HI>—w.] don <HI REND="italic">B, f. Ds</HI></NOTE></L>
<L>Þan entremete of holi chirche, hor riȝtes forto spille, <NOTE PLACE="foot">1271-2 <HI REND="italic">f. v</HI>—e. him <HI REND="italic">VDE</HI>—hor] þe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L><PB N="101" REF="102"/>
And loke þe pes of þe londe, meþencþ, he deþ his wille." <NOTE PLACE="foot">1272 meþ.] iwis <HI REND="italic">s</HI>—doþ <HI REND="italic">nDs</HI></NOTE></L>
<L>Ne miȝte þis heie men of him non oþer word afonge, <NOTE PLACE="foot">1273 Þ. h. m. <HI REND="italic">vor</HI> ne <HI REND="italic">D,</HI> þ. lords <HI REND="italic">B,</HI> hi <HI REND="italic">s</HI> him] þe king <HI REND="italic">Bs, f. W</HI></NOTE></L>
<L>So þat hi wende forþ hor wei, þo hi hadde abide longe. <NOTE PLACE="foot">1274 f.] in <HI REND="italic">s</HI>—a.] ibede <HI REND="italic">V,</HI> ibe þer <HI REND="italic">r</HI>—so l. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L N="1275">Maister Herbard of Bosham and oþere seþþe wende</L>
<L>To þe kyng Lewes of France, as saint Thomas hem sende, <NOTE PLACE="foot">1276 L. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>And tolde þe kyng of al þe wo, þat seint Thomas hadde wiþ wouȝ. <NOTE PLACE="foot">1277 of <HI REND="italic">f. S</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng wep, þo he hurde þis and made deol inouȝ <MILESTONE N="(1240) 1260"/> <NOTE PLACE="foot">1278 wepte <HI REND="italic">GV</HI>—þo] whon <HI REND="italic">V, f. s</HI>—he h. þ.] in his herte <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And tolde, hou þe kynges men were at him bifore, <NOTE PLACE="foot">1279 t. hem <HI REND="italic">umJ</HI>—al hou <HI REND="italic">W,</HI> of <HI REND="italic">s</HI>—þat w. <HI REND="italic">s</HI>—at hem <HI REND="italic">G,</HI> wiþ h. <HI REND="italic">D,</HI> atte kyng <HI REND="italic">B,</HI> þer <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1280">And wuch answere he hem ȝaf, and þat hor wei was forlore. <NOTE PLACE="foot">1280 ȝ. h. <HI REND="italic">D</HI>—a. þ.] a. hou <HI REND="italic">m,</HI> þ. <HI REND="italic">uLJ, f. EW</HI>—wei <HI REND="italic">f. H</HI>—was] hi hadde <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þis gode men wiþ joie inouȝ hor leue of him nome <NOTE PLACE="foot">1281 Þ. g. mon w. <HI REND="italic">BW,</HI> Maister Herbard in <HI REND="italic">s</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI>—h. l. <HI REND="italic">vor</HI> n. <HI REND="italic">r,</HI> l. <HI REND="italic">s</HI>—him] þe king <HI REND="italic">r</HI>—heo n. <HI REND="italic">HE,</HI> he n. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>And from him wende mildelich to þe court of Rome. <NOTE PLACE="foot">1282 f. h.] þannes <HI REND="italic">v</HI>—m. w. <HI REND="italic">B,</HI> heo w. sone inouȝ <HI REND="italic">H,</HI> w. sone inou <HI REND="italic">SG,</HI> anon w. <HI REND="italic">M,</HI> anon forþ hi w. <HI REND="italic">D,</HI> he w. <HI REND="italic">R,</HI> heo w. <HI REND="italic">E</HI>—toward þe <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þer nere hi noȝt wel welcome, for þe biscopes come bifore <NOTE PLACE="foot">1283 For þ. <HI REND="italic">W</HI>—n. hi] þai n. <HI REND="italic">G</HI>—no. <HI REND="italic">f. B</HI>—wel] ful <HI REND="italic">V,</HI> faire <HI REND="italic">v, f. BsJW</HI>—wilc. <HI REND="italic">M,</HI> wolc. <HI REND="italic">DCW</HI>—b.] schame <HI REND="italic">W</HI>—c. <HI REND="italic">f. Gm</HI></NOTE></L>
<L>And desclaundred seint Thomas, þat he was fals and forswore. <NOTE PLACE="foot">1284 Hadde <HI REND="italic">Gm</HI>—descl.] yscl. <HI REND="italic">R,</HI> scl. <HI REND="italic">E</HI>—þ. he w.] for <HI REND="italic">G</HI>—fa. a. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—fors.] mans. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1285">And naþeles grace hi hadde, þat to þe pope hi miȝte go. <NOTE PLACE="foot">1285 Ake <HI REND="italic">HE, f. M</HI>—n. <HI REND="italic">f. s</HI>—þe g. <HI REND="italic">HGC,</HI> a g. <HI REND="italic">E,</HI> þo g. <HI REND="italic">J</HI>—hi m. to þe p. go <HI REND="italic">s,</HI> hi to þe þ. come m. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L><PB N="102" REF="103"/>
Himsulue hi tolde in priuete of al seint Thomas wo: <NOTE PLACE="foot">1286 H. hi t.] And t. him <HI REND="italic">s</HI>—of al] of <HI REND="italic">Sm,</HI> al <HI REND="italic">HGVLW</HI>—Thomases <HI REND="italic">HBC</HI>—wo wiþ unriȝte <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Of þe statuts of Claryndone, hou hi furst forþ come, <NOTE PLACE="foot">1287 fo. verst <HI REND="italic">S,</HI> fu. <HI REND="italic">Bs</HI></NOTE></L>
<L>Hou he was ibroȝt to Norhamtone bifore þe kyng to dome, <MILESTONE N="(1250) 1270"/> <NOTE PLACE="foot">1288 i. <HI REND="italic">nach N. s</HI>—to] at <HI REND="italic">vLmJ</HI></NOTE></L>
<L>Hou he wende out of Engelond, in wuch meseise and wo, <NOTE PLACE="foot">1289 E.] londe <HI REND="italic">R</HI>—wu.] muchele <HI REND="italic">H, f. s</HI></NOTE></L>
<L N="1290">And hou he chaungede his name, þe sikerore forte go. <NOTE PLACE="foot">1290 A. al hou <HI REND="italic">H,</HI> Hou <HI REND="italic">LMCJ</HI>—sikerloker <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe pope bigan to sike þo wiþ wel dreri þoȝt. <NOTE PLACE="foot">1291 þo and <HI REND="italic">H,</HI> sore <HI REND="italic">r</HI>—wel] ful <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe teres fullen of his eien, he ne miȝte hem werne noȝt. <NOTE PLACE="foot">1292 f.] wente out <HI REND="italic">L</HI>—of. h. e.] adoun <HI REND="italic">s</HI>—h. w.] wiþholden h. noȝt</NOTE></L>
<L>He þonkede god, þat such a prelat under him moste beo, <NOTE PLACE="foot">1293 a. <HI REND="italic">f. SMECJW</HI>—m.] miȝte <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>So stude fast to holi chirche, and þat he moste þe dai iseo. <NOTE PLACE="foot">1294 a. <HI REND="italic">f. s</HI>—m.] miȝte <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="1295">Amorwe come þe biscopes and þis barons also, <NOTE PLACE="foot">1295 ba.] eorles <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>To procuri al þat uuel, þat hi miȝte do. <NOTE PLACE="foot">1296 p'cre <HI REND="italic">GVR,</HI> proker <HI REND="italic">B,</HI> proci <HI REND="italic">C,</HI> prouy <HI REND="italic">r</HI>—seint Thomas al <HI REND="italic">u,</HI> him al <HI REND="italic">W</HI>—u.] harm and euil <HI REND="italic">B,</HI> wel <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Bifore þe pope, as he sat, wel noblich hi come <NOTE PLACE="foot">1297 as] þere <HI REND="italic">V, f. D</HI>—he s. n. hi c. <HI REND="italic">R,</HI> and alle þe court of Rome <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And bifore þe cardinals and al þe court of Rome. <MILESTONE N="(1260)"/> <NOTE PLACE="foot">1298 and þe co. of R. <HI REND="italic">B,</HI> ek nobliche hi come <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscop of Londone, þat euer luþer was,</L>
<L N="1300">Bigan furst to telle his tale aȝen seint Thomas. <MILESTONE N="1280"/> <NOTE PLACE="foot">1300 h. t. <HI REND="italic">f. s</HI>—al a. <HI REND="italic">S,</HI> to ȝein <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>He stod up bifore al þe court: "Beu pere", he sede, <NOTE PLACE="foot">1301 up] forþ <HI REND="italic">D</HI>—al <HI REND="italic">f. B</HI>—anon he <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"To þe we comeþ to mene us of wrechede, þat we doþ lede. <NOTE PLACE="foot">1302 c. to] beoþ ic. to <HI REND="italic">C,</HI> wolleþ <HI REND="italic">s</HI>—m. us] m. <HI REND="italic">s,</HI> make our mone <HI REND="italic">v</HI>—of] þe <HI REND="italic">E</HI>—deþ <HI REND="italic">u. ö. MBJ</HI></NOTE></L>
<L>Ȝoure riȝt it is, up to holde alle þat gode beþ, <NOTE PLACE="foot">1303 Ower <HI REND="italic">H,</HI> Oure <HI REND="italic">SGW</HI>—r. it is] r. is <HI REND="italic">D,</HI> riȝtes <HI REND="italic">BW,</HI> r. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L><PB N="103" REF="104"/>
And foles bringe of folie, wen ȝe eny iseþ. <NOTE PLACE="foot">1304 to b. <HI REND="italic">HGD</HI>—out of <HI REND="italic">S</HI>—ȝe] we <HI REND="italic">G</HI>—e.] heom <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1305">A distaunce þer is ispronge liȝteliche in Engelonde. <NOTE PLACE="foot">1305 wel l. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þat desturbeþ al þat lond myd unriȝt, ic under∣stonde. <NOTE PLACE="foot">1306 al <HI REND="italic">f. R</HI>—unr.] wrong <HI REND="italic">V</HI>—ic] to <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscop of Kaunterburi al aȝen our wille <NOTE PLACE="foot">1307 is al <HI REND="italic">HS,</HI> þat <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>A folie bigan in Engelond, al holi chirche to spille, <MILESTONE N="(1270)"/> <NOTE PLACE="foot">1308 A. f. he <HI REND="italic">S,</HI> Folliche he <HI REND="italic">H</HI>—b. in E.] haþ bigonne <HI REND="italic">Ss</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>To bynyme þe kynges franchise and his riȝtes also.</L>
<L N="1310">Ac he ne miȝte us make for noþing consente þerto. <MILESTONE N="1290"/> <NOTE PLACE="foot">1310 f. n. <HI REND="italic">vor</HI> us <HI REND="italic">S, f. Ds</HI>—to c. <HI REND="italic">n,</HI> us c. <HI REND="italic">M,</HI> encente <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore for wraþþe seþþe, þat we nolde his wille do, <NOTE PLACE="foot">1311 Þat <HI REND="italic">D</HI>—f.] al in <HI REND="italic">s</HI>—s.] alle <HI REND="italic">vor</HI> h. <HI REND="italic">H, f. s</HI>—þ.] for <HI REND="italic">VLmJW, f. G</HI></NOTE></L>
<L>Up us he caste his owe gult and up þe kyng also. <NOTE PLACE="foot">1312 h. o.] al h. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And atte laste, as it were þat lond forte blende, <NOTE PLACE="foot">1313 A. <HI REND="italic">f. LR</HI>—as þei <HI REND="italic">u</HI>—b.] ab. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þat nomon strengþe him ne dude, of londe he gan wende; <NOTE PLACE="foot">1314 Þo <HI REND="italic">uLJ,</HI> Þer <HI REND="italic">s</HI>—d. h. s. <HI REND="italic">HG,</HI> h. s. d. <HI REND="italic">VLW,</HI> gan h. s. <HI REND="italic">S,</HI> h. strengþede <HI REND="italic">sJ</HI></NOTE></L>
<L N="1315">For men, þat nuste þe soþe, scholde understonde, <NOTE PLACE="foot">1315 þat n.] þat weste <HI REND="italic">C,</HI> n. nouȝt <HI REND="italic">v</HI>—þat heo sc. <HI REND="italic">H,</HI> þat hit sc. <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>Þat þe kyng him dude unriȝt and driue him out of londe." <NOTE PLACE="foot">1316 du. h. u. <HI REND="italic">GrB,</HI> h. u. du. <HI REND="italic">C</HI>—h. du. wrong <HI REND="italic">V,</HI> mid unriȝt <HI REND="italic">s</HI>—a. dr.] drof <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þo he hadde his tale itold in his grete wise, <NOTE PLACE="foot">1317 in] mid <HI REND="italic">C,</HI> and imad <HI REND="italic">uJW</HI>—h. g.] al h. <HI REND="italic">VD,</HI> h. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>He sat adoun, and þe biscop of Cicestre gan arise:<MILESTONE N="(1280)"/> <NOTE PLACE="foot">1318 Ad. he s. <HI REND="italic">E</HI>—sone g. <HI REND="italic">H</HI>—up ar. <HI REND="italic">HS,</HI> to r. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>"Beu pere", he sede to þe pope, "meþencþ it falleþ to þe, <NOTE PLACE="foot">1319 meþ. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="1320">To desturbi þing, þat falleþ to harme of þe comu∣naute. <MILESTONE N="1300"/> <NOTE PLACE="foot">1320 d.] ondon <HI REND="italic">H,</HI> lette <HI REND="italic">G</HI>—ech þ. <HI REND="italic">H,</HI> al þ. <HI REND="italic">SG</HI>—f.] is <HI REND="italic">s</HI>—of] in <HI REND="italic">H,</HI> to <HI REND="italic">SL</HI>—þe <HI REND="italic">f. W</HI></NOTE></L>
<L>Þat o mon ne beo isoffred noȝt to go forþ myd his wille, <NOTE PLACE="foot">1321 n. is. <HI REND="italic">Gs,</HI> is. <HI REND="italic">HSL</HI>—to <HI REND="italic">f. EW</HI>—m.] in <HI REND="italic">s</HI>—fole w. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="104" REF="105"/>
To bringe al þat lond to noȝt and holi chirchc to spille. <NOTE PLACE="foot">1322 n.] schame <HI REND="italic">HGs,</HI> schendnesse <HI REND="italic">SJ,</HI> shennesse <HI REND="italic">L,</HI> ssunnesse <HI REND="italic">C,</HI> schin∣disse <HI REND="italic">W</HI>—a. al ho. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat haþ þe erchebiscop iþoȝt, and þat is isene iwis, <NOTE PLACE="foot">1323 And þat <HI REND="italic">S,</HI> Ac þat <HI REND="italic">B,</HI> Ac <HI REND="italic">M,</HI> Þus <HI REND="italic">s</HI>—iþ.] iwroȝt <HI REND="italic">W</HI> is.] to leue <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Wen ech mon of þe lond faste aȝen him is." <NOTE PLACE="foot">1324 W. þat <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="1325">Þe erchebiscop of Euerwik, þo he his tyme isei, <NOTE PLACE="foot">1325 þo] wen <HI REND="italic">r</HI>—he his] he <HI REND="italic">DE,</HI> his <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>Aros him up and gan to telle his tale al an hei: <NOTE PLACE="foot">1326 h. up] up <HI REND="italic">v, f. s</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", he sede, "nomon ne knoweþ so wel as ic do <NOTE PLACE="foot">1327 no.] non <HI REND="italic">s</HI>—ne k. him <HI REND="italic">D,</HI> him ne k. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscop of Kaunterburi and þe erchebiscop∣riche also. <MILESTONE N="(1290)"/> <NOTE PLACE="foot">1328 a.] ne <HI REND="italic">HVLmJ</HI>—erchebiscopriche] biscopriche <HI REND="italic">HGVBCJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscop is willesful, and wen he is alles ibroȝt <NOTE PLACE="foot">1329 wilful <HI REND="italic">SGVBECJW,</HI> a wilful man <HI REND="italic">R</HI>—a.] elles <HI REND="italic">BC,</HI> also <HI REND="italic">S,</HI> al <HI REND="italic">J, f. DLs</HI></NOTE></L>
<L N="1330">In a wille, þat is lute worþ, he nele bileue it noȝt, <MILESTONE N="1310"/> <NOTE PLACE="foot">1330 a] ani <HI REND="italic">H</HI>—is <HI REND="italic">f. s</HI>—n. hit leue <HI REND="italic">SB,</HI> ne leueþ hit <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>For noman ne schal for noþing bringe him out of his þoȝt. <NOTE PLACE="foot">1331 Þat <HI REND="italic">HD</HI>—nom. <HI REND="italic">f. HW</HI>—ne <HI REND="italic">f. GVLs</HI>—s.] may <HI REND="italic">H</HI>—f. noþ. <HI REND="italic">f. s</HI>—him <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">s</HI>—o.] foule <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>In such fol wille he is nou, þat we habbeþ dere aboȝt. <NOTE PLACE="foot">1332 In s. folie <HI REND="italic">Ss,</HI> in s. folie <HI REND="italic">nach</HI> n. <HI REND="italic">HG</HI>—is he n. <HI REND="italic">W,</HI> he is ibrouht <HI REND="italic">S,</HI> Broȝt he is n. <HI REND="italic">G</HI>—þ. we h. d.] þ. w. h. <HI REND="italic">G,</HI> and we hit h. d. <HI REND="italic">M,</HI> and d. hit we h. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Liȝtliche þerinne he com, ac he ne bileueþ hit neuer mo, <NOTE PLACE="foot">1333 Williliche <HI REND="italic">B</HI>—þ. he c.] inne he c. <HI REND="italic">E,</HI> he is þ. icome <HI REND="italic">v</HI>—ac he] and <HI REND="italic">D</HI>—b. hit] b. <HI REND="italic">SGs,</HI> it nele lete <HI REND="italic">H,</HI> nile leue it <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Bote ȝe pulte ȝoure hond þerto, to bringe us out of wo." <NOTE PLACE="foot">1334 pitte ȝo. h. þ. <HI REND="italic">L,</HI> þoruȝ ower power <HI REND="italic">H,</HI> ous helpen <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1335">"Sire, sire," quaþ þe biscop of Excestre þo, <NOTE PLACE="foot">1335 s.] baldelich he spac <HI REND="italic">vor</HI> þo <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"Þis cas ȝe mote amendi, hou so it euere go, <NOTE PLACE="foot">1336 a. sone <HI REND="italic">uLCJ</HI></NOTE></L>
<L><PB N="105" REF="106"/>
And ȝif ȝe ne leueþ noȝt þe soþe, þat me doþ ȝou to understonde, <NOTE PLACE="foot">1337 If <HI REND="italic">DRW</HI>—hit no. <HI REND="italic">E</HI>—þes <HI REND="italic">f. R</HI>—to <HI REND="italic">f. SLECJ</HI></NOTE></L>
<L>Send wiþ ous fot wiþ fot an legat into Engelonde, <MILESTONE N="(1300)"/> <NOTE PLACE="foot">1338 f. by f. <HI REND="italic">R,</HI> w. ous <HI REND="italic">noch einmal nach</HI> l. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>To enqueri þe soþe þer, and let him þer after wurche. <NOTE PLACE="foot">1339 To e.] A legat forto e. <HI REND="italic">S,</HI> And let him e. <HI REND="italic">G,</HI> And lat him ofgropi <HI REND="italic">H</HI>—þ. I <HI REND="italic">f. SR</HI>—þu l. h. <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">H,</HI> ȝe <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="1340">For, certes, bote ȝe oþer þenche, ȝe schendeþ holi chirche!" <MILESTONE N="1320"/> <NOTE PLACE="foot">1340 o. þ.] þaron þ. <HI REND="italic">HSV,</HI> þ. þeron <HI REND="italic">G,</HI> o. do <HI REND="italic">D,</HI> do so <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þo aros up þe erl of Arondel, mon of gret dignete: <NOTE PLACE="foot">1341 a. up þo <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">H,</HI> up a. <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">D</HI>—a m. <HI REND="italic">HG</HI>—wel g. <HI REND="italic">B. f. G</HI>—d.] poste <HI REND="italic">m,</HI> noble <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", he sede, "for godes loue an stounde her∣keneþ me. <NOTE PLACE="foot">1342 h. ast. <HI REND="italic">s,</HI> ast herkene <HI REND="italic">GrCW</HI>—to me <HI REND="italic">GVLm</HI></NOTE></L>
<L>We lewede men, þat her beþ, ne conneþ latyn non, <NOTE PLACE="foot">1343 Þe <HI REND="italic">v</HI>—h. b.] h. <HI REND="italic">E, f. R</HI>—þat ne <HI REND="italic">uLECJ</HI>—c. speke <HI REND="italic">D, u. ö</HI> can <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ne noþing nabbeþ understonde, þat ȝe habbeþ itolde echon. <NOTE PLACE="foot">1344 No. ne ha. u. <HI REND="italic">LCJ,</HI> No. ha. we u. <HI REND="italic">SGV,</HI> Na. noȝt u. <HI REND="italic">s,</HI> We ne onderstondez nouȝt <HI REND="italic">H</HI>—of þ. <HI REND="italic">HLsJ,</HI> and of þ. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="1345">Ac in langage, as we conneþ, such men as we beþ, <NOTE PLACE="foot">1345 as I] þat <HI REND="italic">HVW</HI>—ben <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>Heie barons and noble knyȝtes, as ȝe bifore ȝou iseþ, <NOTE PLACE="foot">1346 Ba. <HI REND="italic">s</HI>—and erles and k. <HI REND="italic">S,</HI> and k. <HI REND="italic">s,</HI> of þe londe <HI REND="italic">B</HI>—b. ȝ.] nouþe <HI REND="italic">HG, f. s</HI>—i.] sen <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>Telle ichulle bifore ȝou alle, wi we beþ hider iwend. <NOTE PLACE="foot">1347 i.] we wolleþ <HI REND="italic">s</HI> b. ȝ.] for us <HI REND="italic">u</HI></NOTE></L>
<L>Our lord, þe kyng of Engelond, us haþ hider isend, <MILESTONE N="(1310)"/> <NOTE PLACE="foot">1348 For o. <HI REND="italic">v</HI>—us h.] þat hauez us <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Nouȝt, þat we wraþþi eni mon oþer eni mon segge amis, <NOTE PLACE="foot">1349-54 <HI REND="italic">f. Hs</HI>—þat we] to <HI REND="italic">r</HI>—w.] lye on <HI REND="italic">G</HI>—s.] to say <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1350">And namelich our alre heued, þat our alre chef is, <NOTE PLACE="foot">1350 n. on <HI REND="italic">G,</HI> n. to <HI REND="italic">V</HI>—o. I aller <HI REND="italic">L,</HI> al her <HI REND="italic">G</HI>—h.] lord <HI REND="italic">r</HI>—c.] heued <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>To wam al þe world aboweþ, god holde longe his miȝte! <NOTE PLACE="foot">1351 To w.] And whom <HI REND="italic">S,</HI> When <HI REND="italic">G</HI>—a.] bowes þee <HI REND="italic">G</HI>—l. <HI REND="italic">f. n</HI>—h.] þi <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="106" REF="107"/>
Þat auȝte ech mon ȝerne bidde, to holde ech mon to riȝte! <NOTE PLACE="foot">1352 a. <HI REND="italic">nach</HI> m. I <HI REND="italic">D</HI>—e. m.] we alle <HI REND="italic">L</HI>—to b. ȝ. <HI REND="italic">L,</HI> b. <HI REND="italic">rBC</HI>—c. m. to] hem to <HI REND="italic">D,</HI> pees and <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Ac such knyȝtes, as we beþ, hider we beþ iwend <NOTE PLACE="foot">1353 h. we b.] þat h. b. <HI REND="italic">B,</HI> h. nou <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þoru my lord þe kynges heste, þat us haþ hider isend, <NOTE PLACE="foot">1354 Þ. my l.] Oure l. <HI REND="italic">W,</HI> And to so hey court <HI REND="italic">L</HI>—þe k. h.] þe king of Engelond <HI REND="italic">W,</HI> as þis is <HI REND="italic">L</HI>—þ. us haþ hi.] þ. þus hi. had <HI REND="italic">V,</HI> hi. us haueþ <HI REND="italic">W,</HI> he haþ us <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="1355">To scewe furst þe reuerence and þe grete loue also, <NOTE PLACE="foot">1355 s. ȝow <HI REND="italic">G</HI>—þe r.] in his name <HI REND="italic">n</HI>—and þe l. al. <HI REND="italic">D, f. n</HI></NOTE></L>
<L>Þat he haþ euer to ȝou ibore and euer þencþ to do, <NOTE PLACE="foot">1356-60 <HI REND="italic">nach</HI> 1364 <HI REND="italic">L, f. B</HI>—e. he haþ <HI REND="italic">G,</HI> he haþ her <HI REND="italic">M,</HI> he haþ <HI REND="italic">Hs</HI>—to ȝ.] ȝ. <HI REND="italic">E</HI>—e. II] ȝut <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And þat he send þe word bi us, as ȝe seþ ous stonde, <NOTE PLACE="foot">1357 A. þarof he s. þe <HI REND="italic">H,</HI> A. þ. he s. on <HI REND="italic">VC,</HI> He s. ȝou <HI REND="italic">s,</HI> Ȝow he s. <HI REND="italic">G</HI>—ȝe seþ o.] we <HI REND="italic">H</HI>—bifore ou st. <HI REND="italic">SG,</HI> bifore þe stondez <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Biscopes, erles and barouns, þe hexte of his londe, <NOTE PLACE="foot">1358 E. <HI REND="italic">HG</HI>—e.] ba. <HI REND="italic">HG</HI>—ba.] bi. <HI REND="italic">H,</HI> bi. eke <HI REND="italic">G</HI>—of al h. l. <HI REND="italic">S,</HI> of þe l. <HI REND="italic">H,</HI> of Engelonde <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif he hadde eny herre iheued, hider hi hadde iwend, <NOTE PLACE="foot">1359 he <HI REND="italic">f. W</HI>—ha. <HI REND="italic">nach</HI> he. <HI REND="italic">SGVW</HI>—e. heȝere <HI REND="italic">W,</HI> h. <HI REND="italic">E,</HI> grettore <HI REND="italic">R</HI>—ihad <HI REND="italic">HVR,</HI> ibeo <HI REND="italic">W</HI>—hi] he <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="1360">Ac to so hei court, as þis is, he haueþ us hider isend, <MILESTONE N="(1340)"/> <NOTE PLACE="foot">1360 c.] nede <HI REND="italic">S</HI>—as þ. is] as þ. <HI REND="italic">G,</HI> as <HI REND="italic">D, f. s</HI>—hi. he haþ us <HI REND="italic">EJ,</HI> hi. he us ha. <HI REND="italic">M,</HI> hi. us he haþ <HI REND="italic">W,</HI> he us haþ to þe <HI REND="italic">D,</HI> he haþ us <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>To scewe furst in his name, þat as wide as þe world is, <NOTE PLACE="foot">1361 sc. eou <HI REND="italic">u</HI>—f. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>So trewe prince nys to Rome, ne þat ȝou loueþ so much iwis, <NOTE PLACE="foot">1362 nys non <HI REND="italic">S</HI>—to R.] onder god <HI REND="italic">H</HI>—so m. ou l. <HI REND="italic">HW,</HI> ȝou so m. l. <HI REND="italic">MB,</HI> hit l. so m. <HI REND="italic">s,</HI> loþer is to don <HI REND="italic">D</HI>—i.] amis <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ne so muche honoureþ holi chirche and euer haþ ido. <NOTE PLACE="foot">1363 þat so m. <HI REND="italic">u,</HI> þat more <HI REND="italic">s</HI>—anoureþ <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscop of Kaunterburi is noble mon also, <MILESTONE N="(1320)"/> <NOTE PLACE="foot">1364 is a n. m. <HI REND="italic">HG,</HI> is ek n. m. <HI REND="italic">SVJ,</HI> ek is a n. m. <HI REND="italic">B,</HI> n. m. is <HI REND="italic">EC,</HI> n. ys <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L N="1365"><PB N="107" REF="108"/>
Þat, ȝif o manere of him nere, as ic understonde, <NOTE PLACE="foot">1365 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> Nys non so wel wit wisdom mist and riȝtfully from shonde <HI REND="italic">nach</HI> 1366 <HI REND="italic">G</HI>—Ac <HI REND="italic">s</HI>—o] þe <HI REND="italic">RC</HI>—n. of h. <HI REND="italic">r,</HI> n. on h. <HI REND="italic">B</HI>—me u. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þer nere lond in cristendom aȝen Engelonde, <NOTE PLACE="foot">1366 no l. <HI REND="italic">H</HI>—in al c. <HI REND="italic">SG,</HI> of c. <HI REND="italic">rW</HI>—aȝeinest <HI REND="italic">u. ö. H,</HI> aȝens <HI REND="italic">u. ö. s,</HI> a. to <HI REND="italic">B</HI>—Engelonge? <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>No holi chirche so wel iwust and ischild from ech wouȝ <NOTE PLACE="foot">1367 iw.] warded <HI REND="italic">G,</HI> isaued <HI REND="italic">Vs,</HI> loked <HI REND="italic">B</HI>—and] ne so wel <HI REND="italic">S, f. VrL</HI>—is.] shylded <HI REND="italic">G</HI>—f. e. maner <HI REND="italic">DL,</HI> wiþ <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Under swiþe noble prince and prelat god inouȝ. <NOTE PLACE="foot">1368 s. <HI REND="italic">f. v</HI>—boþe g. <HI REND="italic">HG</HI>—men in. <HI REND="italic">H,</HI> in. ou <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Ac þis erchebiscop Thomas haþ a lutel wille, <NOTE PLACE="foot">1369 gode e. <HI REND="italic">HG</HI>—þis T. <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">v,</HI> of Cant'buri <HI REND="italic">D, f. M</HI>—so h. <HI REND="italic">H,</HI> he h. <HI REND="italic">B</HI>—fol. w. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="1370">Þat apeireþ muche his godnesse and þat lond bigynneþ to spille. <MILESTONE N="1350"/> <NOTE PLACE="foot">1370 þ. muchel a. <HI REND="italic">H,</HI> To apeiri m. <HI REND="italic">W</HI>—gonesse <HI REND="italic">V</HI>—þ. l. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">HB</HI>—b.] ginþ <HI REND="italic">C,</HI> doþ <HI REND="italic">D,</HI> þenȝ <HI REND="italic">W</HI>—to <HI REND="italic">f. LDmW</HI></NOTE></L>
<L>His wille is such, þat wen he is icome in fol þoȝt, <NOTE PLACE="foot">1371 ic.] ibrouȝt <HI REND="italic">B</HI>—into f. C, in a f. <HI REND="italic">DsJ,</HI> in foly <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He nele þoru conseil ne þoru red þerof be ibroȝt. <NOTE PLACE="foot">1372 þo. c.] for c. <HI REND="italic">rL</HI>—ne þo. rerd <HI REND="italic">H,</HI> ne for r. <HI REND="italic">rL, f. R</HI>—for noþing þe. <HI REND="italic">G</HI>—be neuer <HI REND="italic">MBC</HI></NOTE></L>
<L>In such folie he is nou icome, our lord his þoȝt wende! <NOTE PLACE="foot">1373 ic. n. <HI REND="italic">W,</HI> n. <HI REND="italic">R</HI>—o. l.] god <HI REND="italic">D,</HI> how so <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Bote men mowe him þerof bringe, þat lond he wole schende. <MILESTONE N="(1330)"/> <NOTE PLACE="foot">1374 h. þe. b.] h. þe. wende <HI REND="italic">M,</HI> is þouȝt wende <HI REND="italic">H</HI>—al s. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1375">Þerfore my lord, þe kyng, ȝou bit, þat ȝe wiþ ous sende <NOTE PLACE="foot">1375-6 <HI REND="italic">f. s</HI>—biddeþ <HI REND="italic">VL</HI></NOTE></L>
<L>A legat into Engelonde, to enqueri þerof þen ende, <NOTE PLACE="foot">1376 into] to <HI REND="italic">MW</HI>—e.] ofgropi <HI REND="italic">H</HI>—þ.] of <HI REND="italic">S, f. M</HI>—þe e. <HI REND="italic">GVL</HI></NOTE></L>
<L>Oþer, certes, he is upe þe pointe, al þat lond to spille, <NOTE PLACE="foot">1377 C. <HI REND="italic">s</HI>—þe <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>Bote ȝe chaste him þoru lawe and binyme his fole wille!" <NOTE PLACE="foot">1378 And þat <HI REND="italic">v</HI>—c. <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">H, nach</HI> l. <HI REND="italic">V</HI>—þ. riȝt l. <HI REND="italic">HG,</HI> wiþ l. <HI REND="italic">M,</HI> þerof <HI REND="italic">D</HI>—a. b.] a. bireue <HI REND="italic">G,</HI> al nis <HI REND="italic">D</HI>—him h. f. w. <HI REND="italic">uLJ,</HI> out of þulke w. <HI REND="italic">s,</HI> worþ a fille <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="108" REF="109"/>
Of alle þe clerkes þat þer sete, non of hem þer nas, <NOTE PLACE="foot">1379 al þe c.] al <HI REND="italic">M,</HI> þe c. <HI REND="italic">s</HI>—s.] were <HI REND="italic">J</HI>—of h. n. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="1380">Þat ne preisede much þis heie mon, for he so renable was. <MILESTONE N="1360"/> <NOTE PLACE="foot">1380 m. þ. holi m. <HI REND="italic">CJ,</HI> m. seint Thomas <HI REND="italic">S,</HI> þe erle <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>"Lordinges", quaþ þe pope, "we seoþ wel inouȝ, <NOTE PLACE="foot">1381 p. þo <HI REND="italic">V</HI>—we <HI REND="italic">s.</HI> wel] we here wel <HI REND="italic">L,</HI> wel we understondez <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þat ȝe to þe erchebiscop telle, be it riȝt oþer wouȝ. <NOTE PLACE="foot">1382 ȝe to] ȝe of <HI REND="italic">G,</HI> ȝe bi <HI REND="italic">V,</HI> toward <HI REND="italic">H,</HI> he to <HI REND="italic">C</HI>—erchebisc.] bisc. <HI REND="italic">s</HI>—be it wiþ <HI REND="italic">S,</HI> wiþ <HI REND="italic">H</HI>—wiþ w. <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L>Ac we ne mowe þerof no dom ȝeue, bote he him∣sulf her were, <NOTE PLACE="foot">1383 ne m.] nelleþ <HI REND="italic">s</HI>—þ. <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">S, nach</HI> ȝ. <HI REND="italic">C, f. s</HI>—no <HI REND="italic">f. V</HI>—ȝ. <HI REND="italic">f. n</HI>—boþ <HI REND="italic">W</HI>—he hi. w. her <HI REND="italic">B,</HI> hi. her w. <HI REND="italic">HC,</HI> hi. w. her <HI REND="italic">Ls,</HI> he her w. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>For me ne jugeþ no mon bihinde him, ne no riȝt hit nere."<MILESTONE N="(1340)"/> <NOTE PLACE="foot">1384 F. me ne j.] To jugy <HI REND="italic">s,</HI> Ne juggi <HI REND="italic">W,</HI> we ne mowen <HI REND="italic">H</HI>—no m.] a m. <HI REND="italic">E,</HI> m. <HI REND="italic">R, f. H</HI>—him iwis <HI REND="italic">s,</HI> him no jugement ȝiue <HI REND="italic">H, f. DB</HI></NOTE></L>
<L N="1385">"Sire", quaþ þe erl of Arondel, "ȝe mote bet under∣stonde <NOTE PLACE="foot">1385 of A.] þo <HI REND="italic">s</HI>—ȝe m. ou bet <HI REND="italic">S,</HI> ȝe m. bet ȝou <HI REND="italic">J,</HI> bet ȝe m. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>A certeyn dai us is iset to come into Engelonde, <NOTE PLACE="foot">1386 For a <HI REND="italic">D</HI>—is us <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>And þen dai ne dorre we noȝt breke for our lord þe kyng. <NOTE PLACE="foot">1387 durre <HI REND="italic">V,</HI> derre? <HI REND="italic">R,</HI> þore <HI REND="italic">W,</HI> dar <HI REND="italic">G</HI>—no. <HI REND="italic">f. GD</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore ȝe mote us grace do somdel of þisse þinge. <NOTE PLACE="foot">1388 ȝe m. g. do <HI REND="italic">E,</HI> g. ȝe m. do <HI REND="italic">R,</HI> lord, do ȝe us g. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>We biddeþ ȝou, ȝif it is ȝoure wille, an legat wiþ ous sende, <NOTE PLACE="foot">1389 We b. ȝ.] We b. <HI REND="italic">vLs,</HI> Ȝe moten <HI REND="italic">v</HI>—an l.] al gate <HI REND="italic">G</HI>—to s. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1390">And þe erchebiscop hote also to Engelond wende. <MILESTONE N="1370"/> <NOTE PLACE="foot">1390 Þe <HI REND="italic">M</HI>—h.] bidde <HI REND="italic">GE</HI>—aȝein to <HI REND="italic">L</HI>—to w. <HI REND="italic">SG,</HI> iw. <HI REND="italic">H,</HI> aȝen w. <HI REND="italic">CJ</HI></NOTE></L>
<L>And as þe legat þer enquereþ, þerafter ȝe mowe do." <NOTE PLACE="foot">1391 þer I <HI REND="italic">f. SVs</HI>—ȝe] he <HI REND="italic">HLmJW,</HI> þer <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>"Certes, beu frere", quaþ þe pope "inele noȝt take on so. <NOTE PLACE="foot">1392 b. f.] b. sire <HI REND="italic">B,</HI> sire <HI REND="italic">S</HI>—þe p.] þis oþer <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="109" REF="110"/>
Inot, wen þe erchebiscop comeþ, ne wat he wole forþ drawe, <NOTE PLACE="foot">1393 In. neuere <HI REND="italic">V</HI>—in <HI REND="italic">vor</HI> wat <HI REND="italic">v</HI>—þe e.] he <HI REND="italic">s</HI>—hider c. <HI REND="italic">v</HI>—ne.] and <HI REND="italic">E, f. vLCJ</HI>—f. d.] telle <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And to deme a mon bihinde him, þu wost hit were no lawe."<MILESTONE N="(1350) s. u."/> <NOTE PLACE="foot">1394 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> Þarefore are ich iheore him speke noþing don þarof inelle <HI REND="italic">v</HI>—A. <HI REND="italic">f. mJ</HI>—a m. <HI REND="italic">f. L</HI>—þu wo. wel <HI REND="italic">V,</HI> iwis <HI REND="italic">R, f. DE</HI>—we. no] nere riȝt ne <HI REND="italic">E,</HI> nis no <HI REND="italic">VCJ,</HI> nis non riȝt <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="1395">"Certes, sire", quaþ þis oþer, "we ne dorre abide noȝt". <NOTE PLACE="foot">1395 s. <HI REND="italic">f. SGVLs</HI>—queþe <HI REND="italic">M,</HI> sede <HI REND="italic">Hs</HI> þ. o.] þe erl <HI REND="italic">s</HI>—d.] þore <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>"Depardeus" quaþ þe pope, "doþ as ȝe habbeþ iþoȝt!" <NOTE PLACE="foot">1396 Nou d. <HI REND="italic">H,</HI> Depart dieus <HI REND="italic">V</HI>—dos <HI REND="italic">u. ö. G</HI></NOTE></L>
<L>Þis oþere were wroþe inouȝ, wel faire hor leue hi nome <NOTE PLACE="foot">1397 i. wel f.] i. <HI REND="italic">D,</HI> and <HI REND="italic">s</HI>—alle hi <HI REND="italic">D, f. s</HI></NOTE></L>
<L>And wende hem forþ in grete wraþþe and to Enge∣londe come. <NOTE PLACE="foot">1398 h. <HI REND="italic">f. Grs</HI>—f. [aȝen <HI REND="italic">r</HI>—g. <HI REND="italic">f. s</HI>—E.] Londone <HI REND="italic">H</HI>—heo c. <HI REND="italic">HG,</HI> aȝen c. <HI REND="italic">CJ</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas was þo in Flaundres in hudinge, as hit were, <NOTE PLACE="foot">1399 huyd. <HI REND="italic">H,</HI> hid. <HI REND="italic">SGL</HI></NOTE></L>
<L N="1400">In þe hous of seint Bertin, for he abuschede him þere. <MILESTONE N="1380"/> <NOTE PLACE="foot">1400 f. he abod þ. <HI REND="italic">L,</HI> vorte abide þ. <HI REND="italic">r,</HI> and longe he hadde ibe þer <HI REND="italic">HS,</HI> as he hadde long ben þ. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Atte laste he aros binyȝte and out of Flaundres wende <NOTE PLACE="foot">1401 l. <HI REND="italic">f. M</HI>—o. of F.] into France <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Al priuelich into France, as god þe grace sende. <NOTE PLACE="foot">1402 P.] <HI REND="italic">Bs</HI>—i. F.] out of Flandres <HI REND="italic">E</HI>—as] þo <HI REND="italic">VrB</HI>—god] our lord <HI REND="italic">v</HI>—þe gr. him <HI REND="italic">n,</HI> him gr. <HI REND="italic">uJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng of France, þat was þo Lowis, good and hende, <NOTE PLACE="foot">1403 þat <HI REND="italic">f. EC</HI>—þo w. <HI REND="italic">BW</HI>—kyng L. <HI REND="italic">SGVnCJ</HI></NOTE></L>
<L>Hurde telle of þis holi mon, he let sone after him sende. <MILESTONE N="(1360)"/> <NOTE PLACE="foot">1404 And h. <HI REND="italic">S</HI>—þ. h. m.] seint Thomas <HI REND="italic">s</HI>—he l.] l. <HI REND="italic">vor</HI> se. <HI REND="italic">r</HI>—so. a. h.] h. so. of <HI REND="italic">SECJ,</HI> so. h. of <HI REND="italic">L,</HI> a. h. <HI REND="italic">VrRW,</HI> s. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1405"><PB N="110" REF="111"/>
Þo þis holi mon to him com, grete joie he gan make <NOTE PLACE="foot">1405 þ. h. m.] seint Thomas <HI REND="italic">s</HI>—c. to h. <HI REND="italic">SG</HI>—him ma. <HI REND="italic">uLEC,</HI> to ma. <HI REND="italic">RJ</HI></NOTE></L>
<L>And het him up al his lond inouȝ of his take <NOTE PLACE="foot">1406 He <HI REND="italic">rBW</HI>—het] lede <HI REND="italic">G,</HI> let <HI REND="italic">VrB</HI>—up al] up <HI REND="italic">r,</HI> in eche stude opon <HI REND="italic">v</HI>—i.] moneie <HI REND="italic">C</HI>—to t. <HI REND="italic">DB</HI></NOTE></L>
<L>To spene to him and alle his, war so he euere come. <NOTE PLACE="foot">1407 Of <HI REND="italic">D</HI>—spence <HI REND="italic">r,</HI> spende <HI REND="italic">n</HI>—to al. his <HI REND="italic">VDBCJ,</HI> to his <HI REND="italic">s</HI>—e. he <HI REND="italic">S,</HI> heo e. <HI REND="italic">H,</HI> þei <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Nolde seint Thomas noȝt abide, ar he come to Rome. <NOTE PLACE="foot">1408 S. T. wol. not <HI REND="italic">V,</HI> N. s. T. þo <HI REND="italic">D,</HI> N. s. T. <HI REND="italic">s</HI>—ar] forte <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng him tok spence inouȝ to him and alle his <NOTE PLACE="foot">1409 <HI REND="italic">nach</HI> 10 <HI REND="italic">S</HI>—t. h. <HI REND="italic">Bs,</HI> h. fond <HI REND="italic">H</HI>—to sp. <HI REND="italic">S,</HI> disp. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="1410">And sende wiþ him god condut, to bring him þer iwis. <MILESTONE N="1390"/> <NOTE PLACE="foot">1410 conduyt <HI REND="italic">HVLE,</HI> condyt <HI REND="italic">SGBR</HI>—þ.] þuder <HI REND="italic">VM</HI></NOTE></L>
<L>Þo þis gode mon to Rome com, he was faire underfonge, <NOTE PLACE="foot">1411 þ. g. m.] seint T. <HI REND="italic">v,</HI> he <HI REND="italic">s</HI>—c. to R. <HI REND="italic">s</HI>—f. he w. <HI REND="italic">v,</HI> he f. w. <HI REND="italic">M</HI>—underf.] af. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And somdel þe pope was anuid, þat he abod so longe. <NOTE PLACE="foot">1412 Ac <HI REND="italic">Ds</HI>—som. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">C, f. s</HI>—abid <HI REND="italic">C,</HI> hadde ibe <HI REND="italic">HS,</HI> was <HI REND="italic">GR</HI></NOTE></L>
<L>Me accusede him of þe trespas, þat þe biscopes tolden er, <NOTE PLACE="foot">1413 acoupede <HI REND="italic">H</HI>—þe t.] t. <HI REND="italic">GVrBJ</HI>—t.] hadden itold <HI REND="italic">S</HI>—er] þer <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>And bede him answere for his stat and alegge þerfore þere. <MILESTONE N="(1370)"/> <NOTE PLACE="foot">1414 ans. <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">s,</HI> al <HI REND="italic">L</HI>—and al.] and ans. <HI REND="italic">L,</HI> and segge <HI REND="italic">r,</HI> þat he hadde <HI REND="italic">S, f. s</HI>—riȝt þerf. <HI REND="italic">J,</HI> riȝt <HI REND="italic">m,</HI> for him <HI REND="italic">B,</HI> hou hit <HI REND="italic">r,</HI> for him hou hit <HI REND="italic">W,</HI> itold of <HI REND="italic">S</HI>—þere] er <HI REND="italic">S,</HI> were <HI REND="italic">rW</HI></NOTE></L>
<L N="1415">Seint Thomas wolde up arise, me bad him sitte adoun. <NOTE PLACE="foot">1415 up <HI REND="italic">f. M</HI>—beden <HI REND="italic">H,</HI> bede <HI REND="italic">V,</HI> beþ <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>Biside þe pope he sat and schewede his resoun: <NOTE PLACE="foot">1416 B. þe p.] He bigan <HI REND="italic">v</HI>—he sat þere <HI REND="italic">L</HI>—he sat adoun <HI REND="italic">W,</HI> a godes name <HI REND="italic">v</HI>—and] to <HI REND="italic">S</HI>—scheuen <HI REND="italic">S,</HI> sede <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", he sede, "icham iset, þei ic unworþi beo, <NOTE PLACE="foot">1417 is.] imad <HI REND="italic">v</HI>—unwerþi <HI REND="italic">u. ö. M,</HI> under þe <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L><PB N="111" REF="112"/>
To wardi þe chirche of Kaunterburi, as ȝe mowe iseo, <NOTE PLACE="foot">1418 c.] court <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And þei ic beo unworþi, so much fol iwis <NOTE PLACE="foot">1419-28 <HI REND="italic">f. v</HI>—ich ne b. noȝt worþi <HI REND="italic">W,</HI> i ne beo ful wis <HI REND="italic">VL</HI> <HI REND="italic">(Wortspiel!),</HI> i ne be wel wis <HI REND="italic">BC,</HI> i ne be noȝt wis <HI REND="italic">s</HI>—iw.] nam ic noȝt <HI REND="italic">rBW</HI></NOTE></L>
<L N="1420">Naþeles nam ic noȝt, þat þe king and alle his <MILESTONE N="1400 s. u."/> <NOTE PLACE="foot">1420 N. na. ic no.] scholde þoru me <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">rB</HI>—and al. h.] in contek beo ibroȝt <HI REND="italic">rBW</HI></NOTE></L>
<L>Icholde for nouȝt bileue and in such contek bringe; <NOTE PLACE="foot">1421 <HI REND="italic">nach</HI> 22 <HI REND="italic">MBW, f. D</HI>—Inolde <HI REND="italic">s</HI>—f. n.] n. <HI REND="italic">s,</HI> my þoȝt <HI REND="italic">M</HI>—Bil. <HI REND="italic">vor</HI> nol. <HI REND="italic">s, f. W</HI>—in s.] me of <HI REND="italic">M</HI>—to b. <HI REND="italic">B,</HI> me to b. <HI REND="italic">s,</HI> him b. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>For ȝif ic wolde his wille do and paie him of alle þinge, <NOTE PLACE="foot">1422 And <HI REND="italic">s</HI>—him of] in <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>He me wolde louye inouȝ, and al his lond iwis <NOTE PLACE="foot">1423 l. i.] þan l. <HI REND="italic">s</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Scholde at myne wille beo and al þing, þat is his. <NOTE PLACE="foot">1424 þi. <HI REND="italic">f. s</HI>—his is <HI REND="italic">VLE,</HI> his his <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1425">Ac my profession, þat ichabbe to Jesu Crist ido, <NOTE PLACE="foot">1425 my] þe <HI REND="italic">rR f. E</HI>—þ. <HI REND="italic">f. W</HI></NOTE></L>
<L>And þe biheste, þat ichabbe imad, ne soffreþ me noȝt so. <NOTE PLACE="foot">1426 ic. im.] made <HI REND="italic">rs</HI></NOTE></L>
<L>And ȝif icholde ȝut bileue, inadde none neode <NOTE PLACE="foot">1427 and in. nou <HI REND="italic">D,</HI> in. ȝet <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>To nomon to go bitwene, myn erende forto beode. <NOTE PLACE="foot">1428 To n. to go ous <HI REND="italic">W,</HI> N. go <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ac þe chirche of Kaunterburi was iwoned to scyne wide <NOTE PLACE="foot">1429 c. of k.] Þulke c. <HI REND="italic">v</HI>—to beo as lauedi <HI REND="italic">v</HI>—and s. <HI REND="italic">G,</HI> þat schynde <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L N="1430">And beo as þe sonne among oþere of alle þe west side. <MILESTONE N="1410"/>, <NOTE PLACE="foot">1430 Briȝte as þe <HI REND="italic">H,</HI> A. beo as <HI REND="italic">S,</HI> He is þe <HI REND="italic">G</HI>—al oþ. <HI REND="italic">vW</HI>—ouer al þe <HI REND="italic">D,</HI> of þe <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þe sonne, þat was er so cler, derk heo is bicome. <NOTE PLACE="foot">1431 w. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">L</HI>—so c. er <HI REND="italic">S,</HI> erore so c. <HI REND="italic">H,</HI> so c. <HI REND="italic">rBs,</HI> so briȝt <HI REND="italic">W</HI>—he <HI REND="italic">BRCJ,</HI> hit <HI REND="italic">G, f. D</HI></NOTE></L>
<L>Brode cloude and stronge inouȝ hire liȝt habbeþ binome. <NOTE PLACE="foot">1432 Þat br. <HI REND="italic">D,</HI> Blode <HI REND="italic">W,</HI> Derke <HI REND="italic">J</HI>—s.] longe <HI REND="italic">D</HI>—i. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—þat hire <HI REND="italic">H,</HI> þat <HI REND="italic">R,</HI> þe <HI REND="italic">E</HI>—er ha. <HI REND="italic">S,</HI> here ha. <HI REND="italic">B,</HI> hire ha. <HI REND="italic">JW</HI></NOTE></L>
<L>Ouercast heo is wiþ þis clouden, þat liȝt ne ȝeueþ heo non, <NOTE PLACE="foot">1433 heo I] he <HI REND="italic">Bm,</HI> it <HI REND="italic">L</HI>—w. þ. c.] so <HI REND="italic">s</HI>—l.] heo <HI REND="italic">H</HI>—ȝef <HI REND="italic">E,</HI> ȝaf <HI REND="italic">C</HI>—heo II] he <HI REND="italic">BRC,</HI> it <HI REND="italic">LE</HI></NOTE></L>
<L><PB N="112" REF="113"/>
War þoru þe chirches of Engelond iderked beþ echon. <MILESTONE N="(1380)"/> <NOTE PLACE="foot">1434 iderkeþ <HI REND="italic">BJ,</HI> in derkehede <HI REND="italic">s,</HI> derke <HI REND="italic">HS,</HI> derke <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">G</HI>—hy. beþ <HI REND="italic">S,</HI> of hem ben <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1435">Þe kyng þat scholde hire gouerny bynymeþ al hire riȝte <NOTE PLACE="foot">1435 <HI REND="italic">nach</HI> 36 <HI REND="italic">rBW, nach</HI> 38 <HI REND="italic">V</HI>—k. <HI REND="italic">f. E</HI>—h. g. s. <HI REND="italic">V,</HI> s. g. h. <HI REND="italic">B,</HI> s. hem g. <HI REND="italic">E,</HI> h. s. upholde <HI REND="italic">H,</HI> s. er upholde <HI REND="italic">S,</HI> h. upholde s. <HI REND="italic">G</HI>—he b. <HI REND="italic">H,</HI> b. hire <HI REND="italic">L</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI>—r.] lyȝt <HI REND="italic">n</HI></NOTE></L>
<L>And as a cloude hire ouercasteþ, þat heo ne mai no leng liȝte. <NOTE PLACE="foot">1436 <HI REND="italic">nach</HI> 34 <HI REND="italic">VrBW, ersetzt durch:</HI> þe statutes of Clarendone uncler and unriȝt <HI REND="italic">nach</HI> 38 <HI REND="italic">G</HI>—A. as] A. <HI REND="italic">V,</HI> For <HI REND="italic">rBW</HI>—ac.] c. <HI REND="italic">E,</HI> þe clouden <HI REND="italic">HS,</HI> clouden <HI REND="italic">CJ</HI>—hi.] hem <HI REND="italic">E</HI>—no lengor <HI REND="italic">VE,</HI> noȝt <HI REND="italic">rBJW,</HI> ȝiue no <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Ic, þat scolde hire wardein beo, þer aȝen ic mot fiȝte <NOTE PLACE="foot">1437 <HI REND="italic">nach</HI> 35 <HI REND="italic">GV</HI>—And ic <HI REND="italic">B,</HI> And <HI REND="italic">ECJ</HI>—þat <HI REND="italic">f. E</HI>—h. w. s. <HI REND="italic">G,</HI> s. h. waraunt <HI REND="italic">V</HI>—b. <HI REND="italic">f. D</HI>—ic II <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>And stonde aȝen and wiþsegge hor wrong myd al mi miȝte. <NOTE PLACE="foot">1438 <HI REND="italic">nach</HI> 36 <HI REND="italic">V</HI>—Ac ic <HI REND="italic">V</HI>—wi.] aȝeinseye <HI REND="italic">V</HI>—h. wr.] h. poer <HI REND="italic">SG,</HI> þe luþere costomes <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>For þei ichadde a þousend lyues, as inabbe bote on, <NOTE PLACE="foot">1439 þ. i.] hadde ic <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1440">Raþer þen icholde it þolie, ȝeue icholde hem uchon. <MILESTONE N="1420"/> <NOTE PLACE="foot">1440 ich it þ. wo. <HI REND="italic">HVS,</HI> i. þ. it wo. <HI REND="italic">B,</HI> ic it wo. þ. <HI REND="italic">J,</HI> ic wo. þ. <HI REND="italic">CW,</HI> ich it þolede <HI REND="italic">E,</HI> i hem holde shuld <HI REND="italic">G</HI>—ic h. wo. <HI REND="italic">VBW,</HI> ich ȝam wo. <HI REND="italic">u. ö. C,</HI> ic as wo. <HI REND="italic">u. ö. S,</HI> ich is wo. <HI REND="italic">u. ö. J,</HI> ic scho. h. <HI REND="italic">M,</HI> ich w. <HI REND="italic">HLs</HI></NOTE></L>
<L>Þe coustoumes aȝen holi chirche, þat þe king haþ forþ ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">1441 c.] lawes <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Here ȝe mowe hem ihure, ȝif hi beþ to graunti ouȝt." <NOTE PLACE="foot">1442 m. nou hem ih. <HI REND="italic">GV,</HI> m. hem nou h. <HI REND="italic">L,</HI> as m. nou ih. <HI REND="italic">S,</HI> m. ȝam ih. nou <HI REND="italic">C,</HI> m. is nouþe h. <HI REND="italic">J,</HI> m. ih. nouþe <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>He gan to rede þe luþer lawes, as he hem hadde iwrite. <NOTE PLACE="foot">1443 Þis holi mon <HI REND="italic">v,</HI> Þo <HI REND="italic">s</HI>—g. he to <HI REND="italic">rE</HI>—g. hem to r. <HI REND="italic">W,</HI> g. he r. <HI REND="italic">R,</HI> rad <HI REND="italic">S</HI>—lu. <HI REND="italic">f. s</HI>—as he ha. <HI REND="italic">s, f. G</HI></NOTE></L>
<L>He wep, þe teres ornen adoun, þat deol it was to wite. <MILESTONE N="(1390)"/> <NOTE PLACE="foot">1444 þat þe <HI REND="italic">HSVDW,</HI> and þe <HI REND="italic">s</HI>—o.] ronne <HI REND="italic">GV</HI>—a. <HI REND="italic">f. MB</HI></NOTE></L>
<L N="1445"><PB N="113" REF="114"/>
þe pope and his cardinals, þat iseie him wepe so sore <NOTE PLACE="foot">1445 Þo þe <HI REND="italic">W</HI>—alle his <HI REND="italic">HG</HI>—seen h. <HI REND="italic">G,</HI> h. seiȝe <HI REND="italic">HSV</HI></NOTE></L>
<L>And ihurde ek þes luþer lawen, hi ne miȝte forbere namore, <NOTE PLACE="foot">1446 A. <HI REND="italic">f. M</HI>—ek] alle <HI REND="italic">H, f. s</HI>—hi <HI REND="italic">f. mJ</HI></NOTE></L>
<L>Ac wepe also pitouslich and herede god also, <NOTE PLACE="foot">1447 And w. also myd him p. <HI REND="italic">r,</HI> Ac bigonne to wepe faste <HI REND="italic">v</HI>—echone and <HI REND="italic">H,</HI> inouȝ and <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat hi miȝte finde such a prelat ouer holi chirche ido, <NOTE PLACE="foot">1448 hi m. f.] þer was <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þat huld hire so wel to riȝte and ne soffrede no wouȝ. <NOTE PLACE="foot">1449 hu. <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">v</HI>—hi.] holi chirche <HI REND="italic">vs</HI>—so w.] so <HI REND="italic">vB, f. Ds</HI></NOTE></L>
<L N="1450">Hi þonkede god of such a mon and honourede him inouȝ. <MILESTONE N="1430"/></L>
<L>Þe pope het his clerkes alle þoru al cristendom <NOTE PLACE="foot">1451 h.] bad <HI REND="italic">B,</HI> let <HI REND="italic">C,</HI> and <HI REND="italic">G</HI>—h. c.] þe cardynalles <HI REND="italic">G</HI>—a. I <HI REND="italic">f. Gs</HI>—þat þ. <HI REND="italic">H,</HI> þurȝout <HI REND="italic">G</HI>—cristendam <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Wiþsegge such luþer lawen, war so eni of hem com, <NOTE PLACE="foot">1452 To wi. <HI REND="italic">DE,</HI> To aȝeinseye <HI REND="italic">V,</HI> Þat heo wiþseiden <HI REND="italic">H,</HI> Wiþseiden <HI REND="italic">G</HI>—s. l.] þulke <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And þat hi nere isoffred noȝt, hou so hi come to ende, <NOTE PLACE="foot">1453 is ne. <HI REND="italic">S</HI>—no. <HI REND="italic">vor</HI> is. <HI REND="italic">s,</HI> nouȝware <HI REND="italic">HV,</HI> nouh∣where <HI REND="italic">vor</HI> is. <HI REND="italic">S, f. G</HI>—so hi] eni <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L>And þat hi deide raþer þerfore, þen holi chirche schende. <MILESTONE N="(1400)"/> <NOTE PLACE="foot">1454 r. d. <HI REND="italic">R,</HI> r. deiȝede <HI REND="italic">E,</HI> dyȝe r. <HI REND="italic">V,</HI> diede r. <HI REND="italic">L,</HI> ȝeuen heore lyf <HI REND="italic">v</HI>—þ. <HI REND="italic">f. s</HI>—to s. <HI REND="italic">SL,</HI> scholde <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1455">Þo spac him eft seint Thomas weping wel sore: <NOTE PLACE="foot">1455 spek <HI REND="italic">VM</HI>—h. <HI REND="italic">f. HGLME, zerstört R</HI>—eftsone <HI REND="italic">HG,</HI> ferst <HI REND="italic">B</HI>—s. T. <HI REND="italic">f. B</HI></NOTE></L>
<L>"Inabbe noȝt", he sede, "so much wo, þat i nere worþi more, <NOTE PLACE="foot">1456 no. <HI REND="italic">f. Ss</HI>—he s.] qd he <HI REND="italic">D, f. B</HI>—of wo <HI REND="italic">S</HI>—i] me <HI REND="italic">W</HI>—werþi <HI REND="italic">u. ö. M,</HI> worþ <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>For þoru strengþe of erþlich mon in such poer icham ido. <NOTE PLACE="foot">1457 a e. <HI REND="italic">S</HI>—i.] am ich <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Ac ic doute aȝen godes wille, for unworþi icham þerto. <NOTE PLACE="foot">1458 Þat <HI REND="italic">Sr</HI>—d.] me drede <HI REND="italic">H</HI>—w. it be <HI REND="italic">H</HI>—f. u. i.] þat ic be u. <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L><PB N="114" REF="115"/>
Þerfore god for riȝte wreche uuel ginnyng me doþ sende, <NOTE PLACE="foot">1459 g. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">s,</HI> our lord <HI REND="italic">v</HI>—f. r.] wiþ r. ful <HI REND="italic">S</HI>—d. me u. gi. <HI REND="italic">s,</HI> u. ending me d. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="1460">And ic doute for my wrecche gult, þat worse schal beo þe ende. <MILESTONE N="1440"/> <NOTE PLACE="foot">1460 wr. <HI REND="italic">f. s</HI>—þat þe w. <HI REND="italic">E,</HI> þ. w. <HI REND="italic">SG</HI>—s. b.] worþ <HI REND="italic">HE,</HI> was <HI REND="italic">vor</HI> wo. <HI REND="italic">R</HI>—þe e.] myn e. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore þat holi chirche ne beo to grounde ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">1461 <HI REND="italic">nach</HI> 62 <HI REND="italic">W</HI>—Þ. sire <HI REND="italic">B</HI>—to g. ne b. <HI REND="italic">Ss</HI></NOTE></L>
<L>For my sunne and myn unriȝte, þat i ne mai hire wardi noȝt, <NOTE PLACE="foot">1462 sunnes <HI REND="italic">vD</HI>—unmiȝte þ. <HI REND="italic">uLCJW</HI>—h. <HI REND="italic">vor</HI> no. <HI REND="italic">D,</HI> hit <HI REND="italic">G,</HI> hine <HI REND="italic">C,</HI> hem <HI REND="italic">V,</HI> as <HI REND="italic">S,</HI> is <HI REND="italic">J, f. M</HI></NOTE></L>
<L>Ic ȝelde ȝou up þe biscopriche, anoþer ȝe mote þer do, <NOTE PLACE="foot">1463 ȝel.] ȝyue <HI REND="italic">W</HI>—ȝou <HI REND="italic">f. rBs</HI>—up here <HI REND="italic">vD</HI>—b.] myn erchb. <HI REND="italic">S</HI>—and a. <HI REND="italic">Bm</HI></NOTE></L>
<L>Þat hire mowe wardi bet, for unwurþe icham þerto."<MILESTONE N="(1410)"/> <NOTE PLACE="foot">1464 h.] hit <HI REND="italic">VMW,</HI> is <HI REND="italic">J,</HI> holi chirche <HI REND="italic">vor</HI> f. <HI REND="italic">v</HI>—w.] loki <HI REND="italic">v</HI>—b. <HI REND="italic">vor</HI> m. <HI REND="italic">v</HI>—i. u. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="1465">His ring he nom and tok þe pope and ȝeld up þe biscopriche. <NOTE PLACE="foot">1465 n. a. t.] betok <HI REND="italic">L,</HI> t. <HI REND="italic">s</HI>—op ȝ. <HI REND="italic">H,</HI> ȝeolde up <HI REND="italic">D,</HI> ȝuld up <HI REND="italic">RW</HI></NOTE></L>
<L>Þe pope wel delfollich and wel myldelich gan sike. <NOTE PLACE="foot">1466 him nam w. d. <HI REND="italic">S,</HI> swiþe d. <HI REND="italic">HB</HI>—a. w.] þerfore <HI REND="italic">D</HI>—m.] inlich <HI REND="italic">HGnC,</HI> inwardlich <HI REND="italic">V,</HI> sore <HI REND="italic">SD</HI>—g. <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">S, nach</HI> p. <HI REND="italic">D</HI>—to s. <HI REND="italic">vs</HI></NOTE></L>
<L>Þerof conseiled al þe court, wat þe beste red were: <NOTE PLACE="foot">1467 Þer <HI REND="italic">G</HI>—c. him <HI REND="italic">V,</HI> he c. <HI REND="italic">M</HI>—al <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>To lete him bileue erchebiscop oþer to don anoþer þere. <NOTE PLACE="foot">1468 l. h. <HI REND="italic">f. B</HI>—bleue forþ <HI REND="italic">B,</HI> leue <HI REND="italic">W</HI> beo <HI REND="italic">m,</HI> witien <HI REND="italic">H</HI>—þ'erchebiscopriche <HI REND="italic">W,</HI> in is erchebiscopriche <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L>"Me þencþ", quaþ a cardinal, "in such cas, as nou is, <NOTE PLACE="foot">1469 he nou <HI REND="italic">n,</HI> þis man <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="1470">Best it were to don anoþer in his stude iwis, <MILESTONE N="1450"/> <NOTE PLACE="foot">1470 Betere <HI REND="italic">W</HI>—w.] is <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Forto paie bet þe kyng, and such cas miȝte bifalle,</L>
<L>Þat þe kyng wolde aswagi and bileue his luþer lawes alle. <NOTE PLACE="foot">1472 w. b. and as. <HI REND="italic">W,</HI> as. w. and b. <HI REND="italic">E,</HI> w. as. <HI REND="italic">L,</HI> as. w. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>For betere it were in faire manere, hoso miȝte to ende bringe, <NOTE PLACE="foot">1473 hit <HI REND="italic">f. MBC,</HI> m. hit <HI REND="italic">LsJ</HI>—good e. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L><PB N="115" REF="116"/>
Þen contek holde in such lond and namelich aȝen þe kinge, <MILESTONE N="(1420)"/> <NOTE PLACE="foot">1474 h.] avere <HI REND="italic">v</HI>—in s. a l. <HI REND="italic">GDB,</HI> in l. <HI REND="italic">R,</HI> wit s. a lord <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L N="1475">And me miȝte purueie þis gode mon, as good as þat is. <NOTE PLACE="foot">1475 g. I <HI REND="italic">f. s</HI>—an as g. <HI REND="italic">SGV,</HI> an also g. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>I not, wat conseil ȝe wolleþ rede, for icholde rede þis." <NOTE PLACE="foot">1476 n. neuere <HI REND="italic">V</HI>—c. <HI REND="italic">f. Bs</HI>—wolde <HI REND="italic">B</HI>—r. I] lede <HI REND="italic">C</HI>—ichulle <HI REND="italic">H,</HI> i wot wel i <HI REND="italic">SV,</HI> i wot i <HI REND="italic">GB,</HI> ic <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>þo sede anoþer cardinal: "Ine rede noȝt so iwis,</L>
<L>For þat wolde ȝeue men ensample, al dai to don amys; <NOTE PLACE="foot">1478 m. ȝ. <HI REND="italic">G,</HI> ȝ. hem <HI REND="italic">E,</HI> ȝ. <HI REND="italic">MRC</HI>—al dai <HI REND="italic">nach</HI> don <HI REND="italic">B,</HI> ofte <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>For wen a kyng wiþ a biscop were wroþ for eni þinge, <NOTE PLACE="foot">1479 Wen <HI REND="italic">s</HI>—we. wr. wiþ a b. <HI REND="italic">vM,</HI> we. agreued wiþ a b. <HI REND="italic">D</HI>—for] of <HI REND="italic">W</HI>—cunnes þ. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1480">Anon to bringe him adoun, he wolde uuele lawe bringe, <MILESTONE N="1460"/> <NOTE PLACE="foot">1480 an. <HI REND="italic">vor</HI> ad. <HI REND="italic">H</HI>—b.] don <HI REND="italic">H,</HI> falle <HI REND="italic">M,</HI> fel <HI REND="italic">D</HI>—h.] þane bischop <HI REND="italic">H</HI>—he w. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">H,</HI> þat shuld <HI REND="italic">G</HI>—þe mo. v. <HI REND="italic">H,</HI> leþ <HI REND="italic">B,</HI> luþer <HI REND="italic">L</HI>—l. forþ <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>And so were holi chirche þewe, þat leuedi scholde beo. <NOTE PLACE="foot">1481 þe.] ischend <HI REND="italic">H,</HI> londe <HI REND="italic">S,</HI> þrall <HI REND="italic">G</HI>—þat] þer she <HI REND="italic">L</HI>—lauedi <HI REND="italic">H,</HI> ladi <HI REND="italic">V,</HI> heued <HI REND="italic">B,</HI> fre <HI REND="italic">M,</HI> freo <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore þis red, meþincþ, is feble, a betere me may iseo." <NOTE PLACE="foot">1482 r.] conseil <HI REND="italic">rBW</HI>—me þ. <HI REND="italic">nach</HI> Þ. <HI REND="italic">L, f. s</HI>—is <HI REND="italic">f. uDBCJ</HI>—may] mote <HI REND="italic">vm</HI></NOTE></L>
<L>Þe pope nom þo seint Thomas and tok him aȝen his ring, <NOTE PLACE="foot">1483 þo n. <HI REND="italic">G,</HI> spak to <HI REND="italic">L,</HI> wende to <HI REND="italic">m</HI>—him <HI REND="italic">f. rR</HI></NOTE></L>
<L>To bileue erchebiscop forþ and stable þoru al þing, <MILESTONE N="(1430)"/> <NOTE PLACE="foot">1484 b.] beo <HI REND="italic">s</HI>—f. <HI REND="italic">f. SG</HI>—and <HI REND="italic">f. G</HI>—þ.] in <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="1485">Studefastlich to holde up holi chirche riȝte, <NOTE PLACE="foot">1485 Stedefast <HI REND="italic">W,</HI> Stifliche <HI REND="italic">s</HI>—al h. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And he him wolde aȝen ech mon helpe myd al his miȝte. <NOTE PLACE="foot">1486 him <HI REND="italic">f. s</HI>—w. a. e. m.] wiþ e. m. <HI REND="italic">SG,</HI> w. mid al his may <HI REND="italic">B</HI>—myd al] wiþ <HI REND="italic">Ss,</HI> bi <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L><PB N="116" REF="117"/>
Ac he ne scholde noȝt þe ȝut to Engelond wende, <NOTE PLACE="foot">1487 þe] þo <HI REND="italic">L, f. SGVBsJ</HI></NOTE></L>
<L>Ac abide betere grace, ȝif god it wolde sende. <NOTE PLACE="foot">1488 it] him <HI REND="italic">SDC,</HI> þe kyng <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">G, f. MJW</HI></NOTE></L>
<L>To þe abbei of Pounteney, forte sojourny þere, <NOTE PLACE="foot">1489 grete a. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="1490">He sende þis holi mon, forte it betere were. <MILESTONE N="1470"/> <NOTE PLACE="foot">1490 He s.] Þe pope s. <HI REND="italic">G,</HI> þider wende <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">D</HI>—f.] til <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ lute folc and lute ese þere he gan bileue, <NOTE PLACE="foot">1491 eise <HI REND="italic">u. ö. M</HI>—g. dude <HI REND="italic">H</HI>—to bil. <HI REND="italic">B,</HI> l. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>For he nadde himsulf noȝt to spene, bote as hi him ȝeue. <NOTE PLACE="foot">1492 Forte <HI REND="italic">C</HI>—hims.] no seluer <HI REND="italic">M,</HI> þe seluer non <HI REND="italic">B,</HI> siluer non <HI REND="italic">W</HI>—n.] bote lutel <HI REND="italic">S, f. rBsW</HI>—to s.] dispende <HI REND="italic">V, f. B</HI>—hi] men <HI REND="italic">SB</HI>—it him <HI REND="italic">SL</HI></NOTE></L>
<L>His men he broȝte in seruise, hor mete to wynne þere. <NOTE PLACE="foot">1493 to w. here mete <HI REND="italic">Ss</HI></NOTE></L>
<L>Himsulf he was alone nei, hei mon þei he were. <MILESTONE N="(1440)"/> <NOTE PLACE="foot">1494 n.] inouȝ <HI REND="italic">B, f. SGDs</HI>—þ. he hei m. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1495">Lif he ladde strong inouȝ, he hadde of harde here <NOTE PLACE="foot">1495 b.] werede <HI REND="italic">W</HI>—s.] hard <HI REND="italic">SVnmJ</HI>—and he <HI REND="italic">H</HI>—had. of] harde of <HI REND="italic">L,</HI> werede <HI REND="italic">rBW</HI>—hard] þe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Schurte and breche streit inouȝ, hardere none nere. <NOTE PLACE="foot">1496 B. a. s. <HI REND="italic">B</HI>—st.] hard <HI REND="italic">MBW</HI>—h.] streitere <HI REND="italic">n,</HI> strengore <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe strapeles were istreit myd mony a knotte also, <NOTE PLACE="foot">1497 w. ek <HI REND="italic">uLCJ,</HI> ek w. <HI REND="italic">s</HI>—istreined <HI REND="italic">r,</HI> istreynd harde inouȝ <HI REND="italic">W</HI>—mo. a] mo. <HI REND="italic">GDR,</HI> mo. hard <HI REND="italic">L,</HI> harde <HI REND="italic">rB, f. W</HI>—knottes <HI REND="italic">GD</HI></NOTE></L>
<L>Þe schurte tilde anon to his þeies, þe brech anon to his to. <NOTE PLACE="foot">1498 <HI REND="italic">f. G</HI>—Þe s. <HI REND="italic">nach</HI> þies <HI REND="italic">H,</HI> Þe l. <HI REND="italic">S</HI>—ti. <HI REND="italic">vor</HI> þe b. <HI REND="italic">H,</HI> trilled <HI REND="italic">B,</HI> raughte <HI REND="italic">L</HI>—a. I <HI REND="italic">f. SD</HI>—þies <HI REND="italic">unJW,</HI> kneo <HI REND="italic">sm</HI>—b.] s. <HI REND="italic">S,</HI> strapeles <HI REND="italic">m</HI>—a. II] riȝt <HI REND="italic">H,</HI> al <HI REND="italic">M, f. SDBsW</HI>—to II] þo <HI REND="italic">D,</HI> ho <HI REND="italic">Snm,</HI> scho <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þe knottes wode into his flesch aboute in ech side. <NOTE PLACE="foot">1499 knotten <HI REND="italic">SJW,</HI> knotte <HI REND="italic">C,</HI> knytting <HI REND="italic">s</HI>—w.] gnowen <HI REND="italic">H</HI>—into] to <HI REND="italic">S,</HI> in <HI REND="italic">nsW,</HI> al <HI REND="italic">H</HI>—his] þe <HI REND="italic">Ds</HI>—in II] bi <HI REND="italic">HGVRJ</HI></NOTE></L>
<L N="1500">Wel unesi was his brech aboute forte ride. <MILESTONE N="1480"/> <NOTE PLACE="foot">1500 Swiþe <HI REND="italic">H</HI>—his] þe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Harde miȝte he ligge adoun and harde sitte also. <NOTE PLACE="foot">1501 lyȝt <HI REND="italic">B,</HI> sitte <HI REND="italic">v,</HI> gon <HI REND="italic">L</HI>—ad. <HI REND="italic">f. L</HI>—h. II <HI REND="italic">f. s</HI>—s. up <HI REND="italic">M,</HI> ligge <HI REND="italic">HSL,</HI> lye <HI REND="italic">G,</HI> arise <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Lord, dere aboȝte he heuene, wel auȝte he come þerto! <NOTE PLACE="foot">1502 D. <HI REND="italic">s</HI>—w. a.] er <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="117" REF="118"/>
Þe biscopes of Engelond, þat aȝen him were at Rome, <NOTE PLACE="foot">1503 þ. <HI REND="italic">f. E</HI>—alle a. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And erles and oþer ek, þo hi to Engelond come, <MILESTONE N="1450"/> <NOTE PLACE="foot">1504 A. þe <HI REND="italic">D, f. R</HI>—e.] barons <HI REND="italic">J</HI>—o. ek] þe o. heie men <HI REND="italic">H,</HI> o. heye men <HI REND="italic">S,</HI> barouns ek <HI REND="italic">D,</HI> barons <HI REND="italic">D</HI>—to E. þo hi <HI REND="italic">VJ</HI></NOTE></L>
<L N="1505">Hi tolde þe kyng al hor cas, hou hi nadde noȝt isped. <NOTE PLACE="foot">1505 al þe c. <HI REND="italic">DC,</HI> fore <HI REND="italic">s</HI>—no.] noþing <HI REND="italic">GVL, f. HDW</HI></NOTE></L>
<L>So sory and wroþ þe kyng was, þat he was nei awed. <NOTE PLACE="foot">1506 so s. <HI REND="italic">nach</HI> was I <HI REND="italic">G,</HI> boþe s. <HI REND="italic">nach</HI> was I <HI REND="italic">H,</HI> So sore <HI REND="italic">M</HI>—and wr. <HI REND="italic">vor</HI> þat <HI REND="italic">HG,</HI> wr. <HI REND="italic">M, f. s</HI>—was þe k. <HI REND="italic">D,</HI> Þo was þe k. <HI REND="italic">H</HI>—n. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">SL,</HI> wel ny <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>"Alas", he sede, "þulke traitour, þat ichabbe forþ ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">1507 he <HI REND="italic">f. V</HI>—me <HI REND="italic">vor</HI> do <HI REND="italic">B</HI>—do <HI REND="italic">vor</HI> su. <HI REND="italic">SG</HI>—nou i <HI REND="italic">v</HI>—þ. hit <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þat he me schal such schame do, ine mai hit þolie noȝt.</L>
<L>Wen he flukþ out of londe, þat ine mai to him come, <NOTE PLACE="foot">1509 he him <HI REND="italic">S</HI>—fleuȝþ <HI REND="italic">H,</HI> fliȝþ <HI REND="italic">W,</HI> fleoþ <HI REND="italic">VDL,</HI> fleþ <HI REND="italic">SGBR,</HI> fliþ <HI REND="italic">E</HI>—out of] oute <HI REND="italic">D</HI>—mi l. <HI REND="italic">SBm</HI>—c. h. to <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="1510">Ichulle me awreke of his kun, hi schulleþ abugge some!" <MILESTONE N="1490"/> <NOTE PLACE="foot">1510 me <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">SD, f. B</HI>—aw. <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">H,</HI> Aw. <HI REND="italic">vor</HI> me <HI REND="italic">S, vor</HI> i wole <HI REND="italic">G,</HI> fonde <HI REND="italic">B</HI>—of h. k.] on h. k. <HI REND="italic">GVLs,</HI> in som wise <HI REND="italic">B</HI>—hi sc. it <HI REND="italic">C,</HI> hi hit sc. <HI REND="italic">SJ,</HI> and all <HI REND="italic">G,</HI> to don <HI REND="italic">B</HI>—ab.] his frendes <HI REND="italic">G,</HI> him <HI REND="italic">B</HI>—som chome <HI REND="italic">B,</HI> echone <HI REND="italic">M,</HI> also <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>He let seche out clene al his kun and his frendes echon <NOTE PLACE="foot">1511 <HI REND="italic">f. G</HI>—He l. s. o.] Ich wol <HI REND="italic">B</HI>—al c. <HI REND="italic">SW,</HI> c. <HI REND="italic">rLcJ,</HI> me awreke <HI REND="italic">B, f. s</HI>—is k. <HI REND="italic">vor</HI> c. <HI REND="italic">S,</HI> of h. k. <HI REND="italic">B,</HI> h. freond <HI REND="italic">W</HI>—of h. f. <HI REND="italic">B,</HI> h. k. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And drof hem out of Engelond, he ne bileued noȝt on: <NOTE PLACE="foot">1512 A. d. h.] He let h. driue <HI REND="italic">G,</HI> He let he driue <HI REND="italic">nach</HI> E. <HI REND="italic">H,</HI> He het h. driue <HI REND="italic">S</HI>—þat he <HI REND="italic">D,</HI> hi <HI REND="italic">M,</HI> þat hi <HI REND="italic">W,</HI> þat þare <HI REND="italic">H</HI>—b.] moste leue <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Sik ne feble, ȝong ne old, ne wommon wiþ childe, <NOTE PLACE="foot">1513 ne ȝ. <HI REND="italic">M,</HI> o, <HI REND="italic">s</HI>—o.] ȝ. <HI REND="italic">s</HI>—þat was wiþ <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L><PB N="118" REF="119"/>
Ne children, þat sokende were, much he was unmilde!<MILESTONE N="(1460)"/> <NOTE PLACE="foot">1514 Ne þe <HI REND="italic">H,</HI> Noyþ <HI REND="italic">B,</HI> And <HI REND="italic">M</HI>—soukinde <HI REND="italic">HV,</HI> soukinge <HI REND="italic">GDn,</HI> ȝong <HI REND="italic">s</HI>—we. <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">E,</HI> was <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">R</HI>—m.] þus <HI REND="italic">D</HI>—w. he <HI REND="italic">HG,</HI> he <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="1515">In armes þe moder bar þe child, in hore wombe some. <NOTE PLACE="foot">1515 hire a. <HI REND="italic">v</HI>—þe m.] modres <HI REND="italic">s</HI>—bere þat c. <HI REND="italic">J,</HI> bar hire c. <HI REND="italic">SDB,</HI> hem bere <HI REND="italic">s</HI>—and in <HI REND="italic">vLmJ</HI>—wombene <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þer hadde þe kyng, as me þencþ, a fable wreche inome! <NOTE PLACE="foot">1516 as <HI REND="italic">f. VnmJW</HI>—w.] red <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Iharled hi were in grete meseise, out of londe, allas! <NOTE PLACE="foot">1517 Haurled <HI REND="italic">G,</HI> Jhauled <HI REND="italic">W</HI>—in g. m.] mid schame <HI REND="italic">s</HI>—out of l. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">S,</HI> out of þe l. <HI REND="italic">VrCJW</HI></NOTE></L>
<L>Ech good mon hadde reuþe of hem, þat hurde of þat cas, <NOTE PLACE="foot">1518 <HI REND="italic">f. BCJ</HI>—g. <HI REND="italic">f. G</HI>—of h. <HI REND="italic">f. s</HI>—heorden of <HI REND="italic">H,</HI> ysey <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>And among hem sede stilleliche, þat he a luþer kyng was. <NOTE PLACE="foot">1519 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> Forto greue þis holi mon wonder and rouþe it was <HI REND="italic">nach</HI> 1520 <HI REND="italic">G</HI>—And] hi <HI REND="italic">vor</HI> se. <HI REND="italic">MLW</HI>—a. hem] bitweone heom <HI REND="italic">nach</HI> st. <HI REND="italic">H,</HI> hom <HI REND="italic">nach</HI> se. <HI REND="italic">S</HI>—st. <HI REND="italic">f. s</HI>—he <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">S, f. s</HI>—a l. k.] l. k. <HI REND="italic">JW,</HI> þe k. l. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1520">More screwed hede þe kyng biþoȝte ȝut up seint Thomas:<MILESTONE N="1500"/> <NOTE PLACE="foot">1520 Mo <HI REND="italic">HS</HI>—screhede <HI REND="italic">r,</HI> schrewede <HI REND="italic">CJW,</HI> shrewednesse <HI REND="italic">L,</HI> wreche <HI REND="italic">B,</HI> sorwe <HI REND="italic">s,</HI> luþer dedene <HI REND="italic">H,</HI> luþer dedes <HI REND="italic">S,</HI> luþer dede <HI REND="italic">G</HI>—b.] broȝte <HI REND="italic">M</HI>—þe ȝ. <HI REND="italic">u. ö. M,</HI> to do ȝ. <HI REND="italic">D</HI>—to s. <HI REND="italic">M,</HI> of s. <HI REND="italic">W,</HI> s. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þe men, þat he drof of londe, were hem lef oþer loþ, <NOTE PLACE="foot">1521 m.] folc <HI REND="italic">M</HI>—d. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">v</HI>—hem] þey <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>He made hem swerie upe þe bok ech after oþer an oþ, <NOTE PLACE="foot">1522 hem m. <HI REND="italic">G,</HI> make hem <HI REND="italic">W,</HI> m. <HI REND="italic">SMs</HI>—s. to <HI REND="italic">D</HI>—þe] a <HI REND="italic">H</HI>—E. a. o. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">v,</HI> e. of hem <HI REND="italic">ML,</HI> e. man <HI REND="italic">D</HI>—an] his <HI REND="italic">D,</HI> gret <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þat hi ne scholde in none stude bileue none stounde, <NOTE PLACE="foot">1523 <HI REND="italic">nach</HI> 24 <HI REND="italic">E</HI>—b.] abyde <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ar hi come to seint Thomas, war so hi him founde, <MILESTONE N="(1470)"/> <NOTE PLACE="foot">1524 Ar þat <HI REND="italic">M</HI>—to þe erchebischope c. <HI REND="italic">v</HI>—w.] <HI REND="italic">W</HI>—so] euer <HI REND="italic">G,</HI> euer <HI REND="italic">vor</HI> fo. <HI REND="italic">SD,</HI> er <HI REND="italic">E,</HI> þat <HI REND="italic">M,</HI> as <HI REND="italic">W</HI>—him <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L N="1525">And telle him fore, hou hi were out of londe ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">1525 tolde <HI REND="italic">VLCJW</HI>—h. f.] h. <HI REND="italic">rsW, f. VB</HI>—out of l.] of Engel. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>To bringe him in more sorwe, ȝif he miȝte turne his þoȝt. <NOTE PLACE="foot">1526 in <HI REND="italic">f. V</HI>—sor <HI REND="italic">H,</HI> anye <HI REND="italic">G,</HI> wo <HI REND="italic">Ls</HI>—ȝ. hi m. <HI REND="italic">HGLJW,</HI> forto <HI REND="italic">D</HI> to <HI REND="italic">s</HI>—t.] chaungi <HI REND="italic">Bs</HI></NOTE></L>
<L><PB N="119" REF="120"/>
Ȝut he biþoȝte a luþer dede more up seint Thomas: <NOTE PLACE="foot">1527 ȝ. <HI REND="italic">vor</HI> m. <HI REND="italic">SG</HI>—he] þe kyng <HI REND="italic">v</HI>—b.] wrouȝte <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>He let hote þoru al Engelond, as wide as his power was, <NOTE PLACE="foot">1528 l.] het <HI REND="italic">r,</HI> forbed <HI REND="italic">H</HI>—h. <HI REND="italic">nach</HI> E. <HI REND="italic">L, f. rH</HI>—þ. al] þ. <HI REND="italic">L,</HI> in <HI REND="italic">s</HI>—E.] þe lond <HI REND="italic">W</HI>—as fer as <HI REND="italic">v,</HI> al þer <HI REND="italic">M,</HI> þer as <HI REND="italic">D</HI>—h. p.] hit <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þat nomon scholde for him bidde in chirche ne elles ware, <NOTE PLACE="foot">1529 s. f. h. b.] f. h. ne bede <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1530">As me for þe erchebiscop doþ and haþ ido wel ȝare. <MILESTONE N="1510"/> <NOTE PLACE="foot">1530 doþ nouþe <HI REND="italic">vor</HI> f. <HI REND="italic">H</HI>—i. h. <HI REND="italic">VBC,</HI> habbeþ <HI REND="italic">D</HI>—w. <HI REND="italic">f. rJW</HI></NOTE></L>
<L>Lord, much was þe schame þo, þat holi chirche bitidde, <NOTE PLACE="foot">1531 wel m. <HI REND="italic">V</HI>—þo] ido <HI REND="italic">J, f. SVDs</HI>—b.] bifel þo <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Wen heo ne moste among oþer men for hire heued bidde! <NOTE PLACE="foot">1532 heo] she <HI REND="italic">L,</HI> þai <HI REND="italic">G,</HI> he <HI REND="italic">DJ</HI> me <HI REND="italic">m</HI>—a. o. m. <HI REND="italic">nach</HI> heu. <HI REND="italic">W,</HI> for o. m. <HI REND="italic">S, f. s</HI>—f. so holi a man b. <HI REND="italic">H,</HI> in bedes beon ido <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat folc of seint Thomas kun wel þicke aboute him drouȝ <NOTE PLACE="foot">1533 k.] frendes <HI REND="italic">B,</HI> frend <HI REND="italic">J</HI>—w. þ.] þ. <HI REND="italic">D, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Al dai, þat were iflemed for him in meseise and sorwe inouȝ, <MILESTONE N="(1480)"/> <NOTE PLACE="foot">1534 d. <HI REND="italic">f. s</HI>—þ.] þus <HI REND="italic">S,</HI> heo <HI REND="italic">H</HI>—m.] doyl <HI REND="italic">R,</HI> deol <HI REND="italic">EC</HI>—s.] wo <HI REND="italic">DB</HI></NOTE></L>
<L N="1535">And wepe and cride deolfolliche and tolde him al þat cas, <NOTE PLACE="foot">1535 <HI REND="italic">f. S</HI>—Heo <HI REND="italic">HS,</HI> All <HI REND="italic">G, f. R</HI>—wope <HI REND="italic">DCJW,</HI> wepten <HI REND="italic">VE,</HI> wepyng <HI REND="italic">GR</HI>—criede <HI REND="italic">LE,</HI> criynge <HI REND="italic">G</HI>—a. <HI REND="italic">bis</HI> c. <HI REND="italic">f. V</HI></NOTE></L>
<L>Hou hi were for him idriue, and wuch hor sorwe was. <NOTE PLACE="foot">1536 <HI REND="italic">f. V</HI>—Hi <HI REND="italic">S</HI>—f. h. w. <HI REND="italic">C,</HI> w. <HI REND="italic">f.</HI> his loue <HI REND="italic">s,</HI> w. fram h. <HI REND="italic">W</HI>—i. of lond <HI REND="italic">D,</HI> defouled <HI REND="italic">v,</HI> flemd <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas bihuld hem deolfollich and gan to sike sore, <NOTE PLACE="foot">1537 S. T. <HI REND="italic">f. V</HI>—h. b. <HI REND="italic">s, f. V</HI>—d.] son þo <HI REND="italic">D, f. V</HI></NOTE></L>
<L>And naþeles he made fair semblaunt, to conforti hem þe more, <NOTE PLACE="foot">1538 A. n.] A. euer <HI REND="italic">H,</HI> N. <HI REND="italic">W,</HI> Ac <HI REND="italic">s</HI>—m. hem <HI REND="italic">B,</HI> m. hom <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>And sede þis word, to gladie hem, þat men under∣stode longe: <NOTE PLACE="foot">1539 understondes <HI REND="italic">G,</HI> understondeþ <HI REND="italic">W</HI>—wel l. <HI REND="italic">HG</HI></NOTE></L>
<L N="1540"><PB N="120" REF="121"/>
"Ech lond", he sede, "is owene contreie to þe stronge." <MILESTONE N="1520"/> <NOTE PLACE="foot">1540 he s. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">s</HI>—ouer al to þe <HI REND="italic">M,</HI> to þulke þat beoþ <HI REND="italic">H,</HI> to man þat is <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>As ho seieþ: "Þei ȝe be her in strange contreie ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">1541 ho] he <HI REND="italic">S,</HI> man þat <HI REND="italic">H,</HI> hose <HI REND="italic">VME</HI>—þ. <HI REND="italic">f. B</HI>—her <HI REND="italic">f. Ds</HI>—st. c.] uncouþe londe <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif ȝe beoþ stronge in godes lawe, hit ne schal ȝou greuy noȝt." <NOTE PLACE="foot">1542 s. ȝ. g.] greueþ ȝ. <HI REND="italic">s,</HI> greueþ <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Alle þe heie men of þe lond, þat ihurde of þis cas, <NOTE PLACE="foot">1543 of II <HI REND="italic">f. W</HI></NOTE></L>
<L>Corsede þe kyng and sede, þat he a luþer mon was. <MILESTONE N="(1490)"/> <NOTE PLACE="foot">1544 k.] luþer k. <HI REND="italic">D</HI>—a. s. also <HI REND="italic">HS,</HI> a. s. alle <HI REND="italic">G, f. r</HI>—þet <HI REND="italic">M</HI>—a] so <HI REND="italic">rB, f. SGCJW</HI>—l.] wicked <HI REND="italic">D</HI>—m.] kyng <HI REND="italic">VL, f. rJW</HI></NOTE></L>
<L N="1545">Þis seli men aboute hi nome for loue of seint Thomas <NOTE PLACE="foot">1545 a.] to <HI REND="italic">G, f. s</HI>—hi] he <HI REND="italic">B,</HI> men <HI REND="italic">H,</HI> hem <HI REND="italic">G,</HI> him <HI REND="italic">VL</HI>—n.] And toke <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And founde hem sustenaunce inouȝ, þat in mesese non þer nas. <NOTE PLACE="foot">1546 s.] liflode <HI REND="italic">H</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI>—so þat <HI REND="italic">MB,</HI> and <HI REND="italic">SV, f. DLmJW</HI>—in m. n. þer] in m. neuer on <HI REND="italic">H,</HI> n. imysseysed <HI REND="italic">B,</HI> no defaute <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þo þis tiding to þe kyng of Engelond com, <NOTE PLACE="foot">1547 Þo <HI REND="italic">f. D</HI>—luþer k. <HI REND="italic">D</HI>—E. þerof <HI REND="italic">D,</HI> E. to him <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þat þis men were wel underfonge, gret deol to him he nom: <NOTE PLACE="foot">1548 m. were] folk was <HI REND="italic">H</HI>—wel] faire <HI REND="italic">M, f. sW</HI>—u.] resseyued <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>"Certes", he sede, "wen ic ne mai his herte so abuye, <NOTE PLACE="foot">1549 so] þus <HI REND="italic">mJ,</HI> in þis manere <HI REND="italic">vor</HI> his <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L N="1550">In more meseise ichulle him bringe, þat his lif him schal anuye." <MILESTONE N="1530"/> <NOTE PLACE="foot">1550 mo. me.] mo. sorwe <HI REND="italic">B,</HI> wo <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Greie monekes of Cistens from ȝere to ȝere <NOTE PLACE="foot">1551 To grye <HI REND="italic">B,</HI> Wite <HI REND="italic">Vr</HI>—of C.] at C. <HI REND="italic">SGLJ,</HI> fram C. <HI REND="italic">D,</HI> ichal <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>A chapitre made general of abbodes, þat þer were. <NOTE PLACE="foot">1552 g. maken <HI REND="italic">G,</HI> helde g. <HI REND="italic">R,</HI> holdeþ g. <HI REND="italic">E</HI>—of <HI REND="italic">bis</HI> w.] as for as here ordre dure <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>For ech abbod of greie monkes to þulke chapitre come <NOTE PLACE="foot">1553 e.] euerech <HI REND="italic">HG</HI>—g.] wite <HI REND="italic">Vr</HI>—m.] abbeies <HI REND="italic">rW</HI>—chapitle <HI REND="italic">HJW,</HI> chapitel <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="121" REF="122"/>
Wiþinne a time, as ȝut doþ þoru al cristendom. <MILESTONE N="(1500)"/> <NOTE PLACE="foot">1554 a t.] þe t. <HI REND="italic">D,</HI> a terme <HI REND="italic">VnEW,</HI> a lyme <HI REND="italic">R,</HI> acerteyn <HI REND="italic">C,</HI> þre ȝer <HI REND="italic">HS,</HI> þe þre ȝer <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1555">Þo þe chapitre plener was, þe kyng þuder sende <NOTE PLACE="foot">1555 þiþer þe k. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>To þe abbotes priuelich, þat to þe chapitre wende, <NOTE PLACE="foot">1556 a. alle <HI REND="italic">HG</HI>—p.] plenerliche <HI REND="italic">uCJW</HI></NOTE></L>
<L>And sende hem word, þat him þoȝte wonder gret inouȝ, <NOTE PLACE="foot">1557 hem <HI REND="italic">f. s</HI>—g.] more þan <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þat hi wolde him so muche do unkundenesse and wouȝ, <NOTE PLACE="foot">1558 hi <HI REND="italic">f. L</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> u. <HI REND="italic">D</HI>—him <HI REND="italic">nach</HI> do <HI REND="italic">G, vor</HI> do <HI REND="italic">D,</HI> aȝen him <HI REND="italic">S, f. m</HI>—so m. <HI REND="italic">vor</HI> u. <HI REND="italic">SGD</HI>—do <HI REND="italic">nach</HI> u. <HI REND="italic">M, vor</HI> a. <HI REND="italic">D,</HI> misdo <HI REND="italic">W</HI>—unkunde∣hede <HI REND="italic">Bs,</HI> unkuneþe <HI REND="italic">J,</HI> unkuynde dede <HI REND="italic">HGC</HI>—a. wouȝ <HI REND="italic">f. M</HI></NOTE></L>
<L>To susteiny his wiþerwyne among hem and his fo <NOTE PLACE="foot">1559 s.] soffre <HI REND="italic">r</HI>—w.] enemy <HI REND="italic">SH</HI></NOTE></L>
<L N="1560">In þe hous of Pounteneye, þat broȝte him in such wo; <MILESTONE N="1540"/> <NOTE PLACE="foot">1560 b.] dude <HI REND="italic">D</HI>—s.] moche <HI REND="italic">D, f. s</HI></NOTE></L>
<L>And bote hi him bileuede and ne susteined him namore, <NOTE PLACE="foot">1561 A. b. hi] He het hem <HI REND="italic">r</HI>—wolden him bileue <HI REND="italic">H,</HI> him wolden bileue <HI REND="italic">SB,</HI> wolden leue <HI REND="italic">G,</HI> bileue <HI REND="italic">M,</HI> hit bileue <HI REND="italic">D</HI>—susteini <HI REND="italic">vDB,</HI> soffre <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Alle þe greie hous of Engelond ofþenke it scholde sore! <NOTE PLACE="foot">1562 Oþer a. <HI REND="italic">r</HI>—g.] wite <HI REND="italic">Vr</HI>—h.] monekes <HI REND="italic">v</HI>—of þ.] aþhinken <HI REND="italic">VR,</HI> abigge <HI REND="italic">HG,</HI> abugge <HI REND="italic">vor</HI> so. <HI REND="italic">S,</HI> riwe <HI REND="italic">r</HI>—sc. it <HI REND="italic">S,</HI> sc. <HI REND="italic">BmW</HI></NOTE></L>
<L>For ȝif hi susteyned his fo, no wonder it nere, <NOTE PLACE="foot">1563 hi <HI REND="italic">f. B</HI>—s.] suffrede <HI REND="italic">M</HI>—no] ne <HI REND="italic">H</HI>—he seide it <HI REND="italic">H, f. B</HI></NOTE></L>
<L>Þei he awreke him of þe hous, þat in his londe were. <MILESTONE N="(1510)"/></L>
<L N="1565">Þo þis letres to Cistens among þe abbodes come, <NOTE PLACE="foot">1565 l. to C.] lords hestes <HI REND="italic">B,</HI> hēs <HI REND="italic">L</HI>—am.] to <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Of þe þretinge hi dradde sore and gret conseil nome, <NOTE PLACE="foot">1566 þretnynge <HI REND="italic">HSB</HI>—hi <HI REND="italic">f. L</HI>—d. hem s. <HI REND="italic">G,</HI> hem d. s. <HI REND="italic">L,</HI> hadden drede <HI REND="italic">E,</HI> doutede sore <HI REND="italic">rW</HI>—þerof n. <HI REND="italic">SG,</HI> þarof heo n. <HI REND="italic">H,</HI> to hem n. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>So þat hi bede seint Thomas, his beste forto do, <NOTE PLACE="foot">1567 hi b.] was beden <HI REND="italic">nach</HI> T. <HI REND="italic">G</HI>—bes.] heste <HI REND="italic">HVL</HI></NOTE></L>
<L>For hi ne dorste aȝen þe kynges wille namore him holde so. <NOTE PLACE="foot">1568 a. þe k. w.] for þe k. <HI REND="italic">s</HI>—ho. him <HI REND="italic">DW</HI></NOTE></L>
<L>Þo seint Thomas þis ihurde, he gan to sike sore. <NOTE PLACE="foot">1569 ih. þ. <HI REND="italic">Vrs</HI>—wel s. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1570"><PB N="122" REF="123"/>
He bad Jesus him helpe þo and cride him milce and ore:<MILESTONE N="1550"/></L>
<L>"Lordinges", he sede, "þat me habbeþ isusteined mony a day <NOTE PLACE="foot">1571 Ȝe l. <HI REND="italic">SGB,</HI> Lordes <HI REND="italic">s,</HI> Lord <HI REND="italic">L</HI>—he s.] ȝe <HI REND="italic">H, f. SGB</HI>—hast <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>In my grete neode, Jesu Crist hit ȝelde, þer i ne may! <NOTE PLACE="foot">1572 g. <HI REND="italic">f. rs</HI>—C. <HI REND="italic">f. GB</HI>—h. ȝou ȝ. <HI REND="italic">HB,</HI> ȝ. h. ȝou <HI REND="italic">V,</HI> ȝou ȝ. <HI REND="italic">SGJ,</HI> þou ȝ. <HI REND="italic">L</HI>—þ. þat <HI REND="italic">GB,</HI> þat <HI REND="italic">J</HI>—ich misulf <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng, þat þreteþ ȝou so faste, ȝif ȝe me holdeþ longe, <NOTE PLACE="foot">1573 þretneþ ȝ. so f. <HI REND="italic">HSDBJ,</HI> ȝou þ. <HI REND="italic">s</HI>—þat ȝif <HI REND="italic">H</HI>—ho. me <HI REND="italic">V,</HI> ho. me here <HI REND="italic">vLJ,</HI> ho. her me <HI REND="italic">C</HI>—ouȝt l. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif Crist wole, ȝe ne scholleþ for me neuere harm afonge. <MILESTONE N="(1520)"/> <NOTE PLACE="foot">1574 Ȝe <HI REND="italic">s</HI>—noȝt f. <HI REND="italic">M,</HI> þer f. <HI REND="italic">D</HI>—neu.] non <HI REND="italic">GDs, f. H</HI></NOTE></L>
<L N="1575">Warso ic mowe on erþe beo, from ȝou ichulle wende, <NOTE PLACE="foot">1575 War ic so <HI REND="italic">C,</HI> W. ic euere <HI REND="italic">Hs,</HI> W. euer i <HI REND="italic">G</HI>—on e. m. be <HI REND="italic">B,</HI> be on e. <HI REND="italic">R,</HI> bicome <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þat ȝe ne beo for me apeired, our lord his grace me sende! <NOTE PLACE="foot">1576 f. me <HI REND="italic">f. s</HI>—<HI REND="italic">Nach</HI> 1576 <HI REND="italic">eingefügt</HI>: Þat ȝe habbeþ on me isþend after me comeþ on Þat swyþe wel it wole aquiten hou so it euere gon <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>For ic mai ȝut my mete bidde, i nam noȝt to good þerto. <NOTE PLACE="foot">1577 Ic <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>God, þat fedeþ wylde bestes, me mai fede also. <NOTE PLACE="foot">1578 Nou g. <HI REND="italic">S,</HI> Our lord <HI REND="italic">HG</HI>—þe w. <HI REND="italic">HLmJW</HI>—b. and foules <HI REND="italic">v</HI>—mai f. me <HI REND="italic">L,</HI> he mai me f. <HI REND="italic">H,</HI> me mai ȝut f. <HI REND="italic">J,</HI> me f. <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>Ac hou so it euer of me bifalle, god, ȝif it is þi wille, <NOTE PLACE="foot">1579 so <HI REND="italic">f. W</HI>—euer it <HI REND="italic">SG</HI>—b. of me <HI REND="italic">S,</HI> of me bicome <HI REND="italic">HG</HI>—is] beo <HI REND="italic">VBm</HI> þi] his <HI REND="italic">HDL</HI></NOTE></L>
<L N="1580">Hold up þe riȝte of holi chirche, þat heo folliche ne spille!" <NOTE PLACE="foot">1580 þe <HI REND="italic">r.</HI> of <HI REND="italic">f. s</HI>—heo] he <HI REND="italic">V,</HI> hi <HI REND="italic">D,</HI> hit <HI REND="italic">LR</HI>—neuir f. <HI REND="italic">S,</HI> f. neuer <HI REND="italic">G,</HI> villiche <HI REND="italic">D,</HI> noȝt <HI REND="italic">s</HI>—ne sp.] nasp. <HI REND="italic">HV,</HI> asp. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>As þis holi mon in þoȝte stod, wider he miȝte wende, <MILESTONE N="1560"/> <NOTE PLACE="foot">1581 in þ. s.] þ. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng of Fraunce, þat was so good, sone him gan word sende, <MILESTONE N="(1530)"/> <NOTE PLACE="foot">1582 þ. w. so g.] sire Lewes <HI REND="italic">s</HI>—sone <HI REND="italic">nach</HI> g. <HI REND="italic">S,</HI> sone he <HI REND="italic">H, f. Gs</HI>—con h. <HI REND="italic">G,</HI> h. g. to <HI REND="italic">R,</HI> g. to h. <HI REND="italic">E,</HI> g. his <HI REND="italic">MW,</HI> g. <HI REND="italic">L</HI>—w. <HI REND="italic">vor</HI> h. <HI REND="italic">s, f. S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="123" REF="124"/>
Þat he bileuede upon al his londe, were his herte best drouȝ, <NOTE PLACE="foot">1583 wolde bileue <HI REND="italic">H,</HI> scholde dwelle <HI REND="italic">S,</HI> scholde <HI REND="italic">G</HI>—u.] in <HI REND="italic">GsW</HI>—al <HI REND="italic">f. HrBs</HI>—w. so <HI REND="italic">SLCW,</HI> w. euer <HI REND="italic">G,</HI> wider <HI REND="italic">M,</HI> whoder <HI REND="italic">DW</HI></NOTE></L>
<L>Chese himsulf, and he wolde finde him spense inouȝ. <NOTE PLACE="foot">1584 he hims. <HI REND="italic">H,</HI> he <HI REND="italic">s</HI>—f.] sende <HI REND="italic">nach</HI> him <HI REND="italic">r</HI>—him <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">s, auch nach</HI> w. <HI REND="italic">J, f. B</HI></NOTE></L>
<L N="1585">Þer hit is soþ, wen a mon is in mest sorwe and tene, <NOTE PLACE="foot">1585 Þ. he was s. <HI REND="italic">B,</HI> For it is s. iseid <HI REND="italic">v,</HI> Hit is wel s. <HI REND="italic">r,</HI> Þer was sene <HI REND="italic">s</HI>—is mest in s. a. <HI REND="italic">SG,</HI> in his meste <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þenne is our lordes help next, as hit was þo isene. <NOTE PLACE="foot">1586 o. l.] godes <HI REND="italic">s</HI>—h.] grace <HI REND="italic">v</HI>—n.] ney <HI REND="italic">rB,</HI> wel neȝ <HI REND="italic">W</HI>—w. <HI REND="italic">f. W</HI>—þo] þer <HI REND="italic">vs</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon his leue nom mildelich and softe <NOTE PLACE="foot">1587 þer h. l. n. <HI REND="italic">SG,</HI> n. h. l. þare <HI REND="italic">H,</HI> l. n. <HI REND="italic">s</HI>—wel m. <HI REND="italic">VBW</HI></NOTE></L>
<L>And sore wepinge wende forþ and ȝoxede and sikede ofte. <NOTE PLACE="foot">1588 so <HI REND="italic">f. s</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">R,</HI> wepinde <HI REND="italic">HVJ,</HI> wepinde <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">E</HI>—a. ȝ.] he ȝ. <HI REND="italic">HS,</HI> a. siked <HI REND="italic">G,</HI> a. sorwed <HI REND="italic">B, f. rs</HI>—a. siȝte among wel <HI REND="italic">M,</HI> a. si. ilome a. <HI REND="italic">D,</HI> a. si. sore a. <HI REND="italic">C,</HI> sikyng wel <HI REND="italic">R,</HI> sikinde wel <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þe abbod of Pountenei somdel forþward him broȝte. <NOTE PLACE="foot">1589 s. h. forew. <HI REND="italic">L,</HI> s. forþ h. <HI REND="italic">s,</HI> under wei h. <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="1590">He eschte at him, wi he were in so deolful þoȝte. <MILESTONE N="1570"/> <NOTE PLACE="foot">1590 at] of <HI REND="italic">DW, f. us</HI>—soche d. <HI REND="italic">B,</HI> so drery <HI REND="italic">G,</HI> so grete <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>"Ichulle þe telle", quaþ seint Thomas, "wi ic carie so. <NOTE PLACE="foot">1591 Ic þe wolle <HI REND="italic">M,</HI> Ich þe <HI REND="italic">C</HI>—t.] segge <HI REND="italic">rW</HI></NOTE></L>
<L>Þat þou ne telle nomon fore, ar myn endedai beo ido!<MILESTONE N="(1540)"/> <NOTE PLACE="foot">1592 Ac þat <HI REND="italic">vD</HI>—to no. <HI REND="italic">D</HI>—f. <HI REND="italic">f. G</HI>—ending dai <HI REND="italic">GB,</HI> lif <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Icham siker, þat ic schal deie in martirdom, <NOTE PLACE="foot">1593 þ. <HI REND="italic">f. M</HI>—s. ȝeot d. <HI REND="italic">v,</HI> s. d. ȝut <HI REND="italic">r</HI>—stronge m. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>For to nyȝt in my slep a wonder meting me com. <NOTE PLACE="foot">1594 in my slepyng <HI REND="italic">MW,</HI> as ich was aslepe <HI REND="italic">HS,</HI> as i was in sleping <HI REND="italic">G,</HI> in auisioun <HI REND="italic">D</HI>—w. <HI REND="italic">f. s</HI>—to me <HI REND="italic">S</HI>—c.] nom <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="1595">In þe chirche of Kaunterburi me þoȝte ic stod iwis</L>
<L>And striuede for holi chirche aȝen þe kyng and his, <NOTE PLACE="foot">1596 And strof <HI REND="italic">V,</HI> In striuinge <HI REND="italic">D</HI>—alle his <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þo come þer foure knyȝtes go and smyte me upe þe croune <NOTE PLACE="foot">1597 þer <HI REND="italic">f. Bs</HI>—goynge <HI REND="italic">G, f. W</HI></NOTE></L>
<L><PB N="124" REF="125"/>
Ech after oþer, þat my brayn schedde al abrod þer doun. <NOTE PLACE="foot">1598 schadde <HI REND="italic">u. ö. RCW,</HI> gan falle <HI REND="italic">r</HI>—al ab.] ab. <HI REND="italic">nE,</HI> sone <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">M,</HI> on þe grounde <HI REND="italic">W, f. GD</HI>—þer <HI REND="italic">f. W</HI></NOTE></L>
<L>For me ic þonke Jesu Crist, þat ic schal deie so, <NOTE PLACE="foot">1599 F. me] F. nouþe <HI REND="italic">H,</HI> Þerfore <HI REND="italic">SMLE</HI>—may þ. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L N="1600">Ac for my men ic sike sore, for inot, wat hi scholleþ do." <MILESTONE N="1580"/> <NOTE PLACE="foot">1600 men] meyne <HI REND="italic">r</HI>—si. so.] si. <HI REND="italic">s,</HI> carie so. <HI REND="italic">D</HI>—f. II] þat <HI REND="italic">rW, f. Hs</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon him wende forþ in care and deol bi weie, <NOTE PLACE="foot">1601 him <HI REND="italic">f. HGB</HI>—a. d.] a. wo <HI REND="italic">D,</HI> a sorwe <HI REND="italic">B</HI>—bi þe <HI REND="italic">SGLDs</HI></NOTE></L>
<L>Forte he come to Senouns, twelf mile from Poun∣teneie. <MILESTONE N="(1550)"/> <NOTE PLACE="foot">1602 to] in <HI REND="italic">B</HI>—Seneuns <HI REND="italic">RW,</HI> Senemis <HI REND="italic">E,</HI> Seines <HI REND="italic">C,</HI> sein Denys <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þer he bileuede in sojourne, as longe as he wolde. <NOTE PLACE="foot">1603 soiourninge <HI REND="italic">HS,</HI> sorwe <HI REND="italic">M,</HI> sorwe and wo <HI REND="italic">D</HI>—as l. as.] so l. as <HI REND="italic">r,</HI> al þe wile þat <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng him fond to spene inouȝ of seluer and of golde. <NOTE PLACE="foot">1604 to spende <HI REND="italic">B,</HI> spence <HI REND="italic">L, f. s</HI></NOTE></L>
<L N="1605">Þis holi mon bileuede þer in pais and reste inouȝ, <NOTE PLACE="foot">1605 h.] gode <HI REND="italic">v</HI>—þ. stille <HI REND="italic">D,</HI> forþ <HI REND="italic">M</HI>—pes <HI REND="italic">VDLs</HI></NOTE></L>
<L>Ac euere he carede for holi chirche, þat þe kyng dude so wouȝ, <NOTE PLACE="foot">1606 Ac.] An <HI REND="italic">H,</HI> And <HI REND="italic">M</HI>—ca.] bad <HI REND="italic">s</HI>—þat] lest <HI REND="italic">S</HI>—þe k.] me <HI REND="italic">SrW</HI>—d.] doþ <HI REND="italic">V</HI>—so] hire <HI REND="italic">HSD, f. s</HI></NOTE></L>
<L>And sende to þe kyng of Engelond, þat he lette be stille <NOTE PLACE="foot">1607-8 <HI REND="italic">f. D</HI>—hit l. <HI REND="italic">B,</HI> scholde l. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And ne werre noȝt holi chirche, ȝif it were his wille. <NOTE PLACE="foot">1608 werred <HI REND="italic">nsJW</HI>—no.] nomore <HI REND="italic">HS</HI>—upon ho. <HI REND="italic">HGVE,</HI> wiþ ho. <HI REND="italic">S</HI>—were] is <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Seþþe þe kyng of Engelond, as his wille him nom, <NOTE PLACE="foot">1609-10 <HI REND="italic">nach</HI> 13 <HI REND="italic">S</HI>—S.] Sone þas <HI REND="italic">H</HI>—him n.] him cam <HI REND="italic">S,</HI> com <HI REND="italic">D,</HI> com com <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L N="1610">Passede þe see, as god it wolde, and into Fraunce com. <MILESTONE N="1590"/> <NOTE PLACE="foot">1610 P. þe s.] Ouer se wende <HI REND="italic">H,</HI> Wende ouer see <HI REND="italic">SG</HI>—it <HI REND="italic">f. s</HI>—i. F. <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">G</HI>—he c. <HI REND="italic">HG,</HI> Þe wey nam <HI REND="italic">S,</HI> nom <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="125" REF="126"/>
Þe kyng of France was aboute, ȝif god wolde grace sende, <NOTE PLACE="foot">1611 w. <HI REND="italic">nach</HI> g. <HI REND="italic">B,</HI> w. him <HI REND="italic">HS, f. s</HI>—þe g. <HI REND="italic">SBEW</HI></NOTE></L>
<L>To acordi him and seint Thomas, ȝif he it miȝte bringe to ende. <MILESTONE N="(1560)"/> <NOTE PLACE="foot">1612 m. it b. <HI REND="italic">HVJ,</HI> m. b. it <HI REND="italic">G,</HI> m. b. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>So þat hi were togadere ibroȝt to a dai, þat hi sette, <NOTE PLACE="foot">1613 So þ.] Þo <HI REND="italic">BR, f. E</HI>—to a] at one <HI REND="italic">H,</HI> a <HI REND="italic">s</HI>—hi s.] iset <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas com bifore þe kyng and as his lord him grette <NOTE PLACE="foot">1614 b.] to <HI REND="italic">s</HI>—as h. l. him] swiþe faire him <HI REND="italic">G,</HI> him faire <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="1615">And to his fet fulle akne and wep and cride sore: <NOTE PLACE="foot">1615 a k.] adoun <HI REND="italic">SGr</HI>—a. wepte <HI REND="italic">SGV,</HI> weopinge ful <HI REND="italic">D,</HI> a. cride <HI REND="italic">Ms</HI>—a. c.] a. w. <HI REND="italic">s,</HI> wepinge wel <HI REND="italic">M, f. D</HI></NOTE></L>
<L>"Haue reuþe", he sede, "of holi chirche and werre þu hire nomore, <NOTE PLACE="foot">1616 he s. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">S</HI>—þ.] wiþ <HI REND="italic">SG</HI>—hi.] it <HI REND="italic">Gm</HI></NOTE></L>
<L>And ichulle do al þi wille, as ic sede er bi mi miȝte— <NOTE PLACE="foot">1617 þi w. ich. do <HI REND="italic">H,</HI> ich. þi w. do <HI REND="italic">s</HI>—al <HI REND="italic">vor</HI> mi <HI REND="italic">s, f. H</HI>—as ich er s. <HI REND="italic">S,</HI> iwis <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Saue my lordes honur and holi chirches riȝte!"</L>
<L>Þe kyng made him wroþ for þat word, as he hadde ofte ibeo: <NOTE PLACE="foot">1619 him m. <HI REND="italic">S,</HI> m. him þo <HI REND="italic">G</HI>—inouȝ f. þ. w. <HI REND="italic">H, f. s</HI>—o. ha. <HI REND="italic">D,</HI> h. ere o. <HI REND="italic">G,</HI> h. o. before <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="1620">"Nou ȝe mowe", he sede, "echone his falshede iseo, <MILESTONE N="1600"/> <NOTE PLACE="foot">1620 ich ne] me <HI REND="italic">DC,</HI> man <HI REND="italic">H</HI>—n. <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">L</HI>—ȝe m. <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">rs</HI>—here i. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>For ich ne scholde upe þis word do noþing aȝen his wille, <NOTE PLACE="foot">1621 do <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">HVLCJ, vor</HI> a. <HI REND="italic">GM</HI>—no.] noȝt <HI REND="italic">Ss</HI></NOTE></L>
<L>Þat he nolde segge, þat icholde holi chirche aspille, <MILESTONE N="(1570)"/> <NOTE PLACE="foot">1622 ich.] he sch. <HI REND="italic">SW,</HI> hit sch. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And þat hit were aȝen godes lawe, and such maner he miȝte <NOTE PLACE="foot">1623 hit] ic <HI REND="italic">rW, f. L</HI></NOTE></L>
<L>Þat lond desturbi and binyme my franchise and my riȝte. <NOTE PLACE="foot">1624 me b. <HI REND="italic">HL,</HI> b. me <HI REND="italic">S,</HI> bisene <HI REND="italic">G</HI>—mi f. a.] our f. a. <HI REND="italic">B,</HI> sone so <HI REND="italic">G</HI>—my] our <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1625"><PB N="126" REF="127"/>
Gode biscopes þer habbeþ ibeo bifore him, ȝe witeþ, iwis. <NOTE PLACE="foot">1625 And g. <HI REND="italic">H,</HI> Whiche þat g. <HI REND="italic">G</HI>—þ. h. i.] hau graunted <HI REND="italic">G</HI>—him <HI REND="italic">f. VMW</HI>—ȝ. w.] ase witen <HI REND="italic">H, f. SGDs</HI>—wel i. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Ac þat ȝese mi trewenesse, and þat þe wrong is al his: <NOTE PLACE="foot">1626 And <HI REND="italic">VDBR,</HI> So <HI REND="italic">G, f. MW</HI>—t.] truþe <HI REND="italic">G,</HI> treuþe <HI REND="italic">s,</HI> storbaunce <HI REND="italic">B</HI>—þat II <HI REND="italic">f. VMLC</HI>—is al h.] is h. <HI REND="italic">Ss,</HI> al h. <HI REND="italic">D,</HI> on him is <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>As þe wisost and þe beste biscopes, þat bifore him were, <NOTE PLACE="foot">1627 And <HI REND="italic">HG,</HI> þat <HI REND="italic">r, f. S</HI>—þe <HI REND="italic">f. H</HI>—a. þe be. <HI REND="italic">f. s</HI>—bi. <HI REND="italic">f. G</HI>—euer w. <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Aȝen þe meste fol kyng bifore me hem bere! <NOTE PLACE="foot">1628 þat bi. me was faire heo h. <HI REND="italic">H,</HI> þat haþ ibe bi. me wel h. <HI REND="italic">S,</HI> bi. men h. <HI REND="italic">B,</HI> bi. him i ne <HI REND="italic">C,</HI> aȝen me hem <HI REND="italic">D,</HI> þat hy hem aȝen him <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Do he so aȝen me, and ic paie me wel inouȝ, <NOTE PLACE="foot">1629 he] ȝe <HI REND="italic">G</HI>—al so <HI REND="italic">uLC</HI>—me II. nouþe <HI REND="italic">H</HI>—ic me p. <HI REND="italic">SG,</HI> p. me <HI REND="italic">EC</HI></NOTE></L>
<L N="1630">And ȝif he is aȝen þis fourme, me þencþ, he haueþ wouȝ. <MILESTONE N="1610"/> <NOTE PLACE="foot">1630 Ȝ. <HI REND="italic">G</HI>—f. <HI REND="italic">f. s</HI>—me þ. <HI REND="italic">f. R</HI>—ha.] dos <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Oþer him þincþ, þat biscop neuere so wis as he non nas, <NOTE PLACE="foot">1631 þat] of <HI REND="italic">W</HI>—ne. b. <HI REND="italic">HS,</HI> bischops <HI REND="italic">W</HI>—so wis <HI REND="italic">f. MR</HI>—as he <HI REND="italic">f. R</HI>—non] neuer <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Oþer he halt me þe meste wrecche, þat euer before me was."<MILESTONE N="(1580)"/> <NOTE PLACE="foot">1632 he <HI REND="italic">f. D</HI>—me ha. <HI REND="italic">H</HI>—wr. king <HI REND="italic">HS,</HI> fole <HI REND="italic">D</HI>—b. me e. <HI REND="italic">G,</HI> b. <HI REND="italic">B,</HI> euer ibore <HI REND="italic">s,</HI> eni kinge <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þo sede þe king of France and alle þat ihurde þis:</L>
<L>"Certes, þou bedest him loue inouȝ, þe wrong is al his." <NOTE PLACE="foot">1634 bed.] best <HI REND="italic">M,</HI> sest <HI REND="italic">S</HI>—nou þe w. <HI REND="italic">s</HI>—al <HI REND="italic">vor</HI> þat w. <HI REND="italic">H, f. s</HI></NOTE></L>
<L N="1635">Seint Thomas stod longe in þoȝte and gan to sike sore: <NOTE PLACE="foot">1635 l. in þ.] in þ. <HI REND="italic">s,</HI> and biþoȝte him <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>"Þei ichabbe ihaued anuy, ȝet me is to come more. <NOTE PLACE="foot">1636 i haue had grete a. <HI REND="italic">G,</HI> ic. ih. a. he sede <HI REND="italic">S,</HI> ic he sede ih. <HI REND="italic">VnCJ,</HI> he s. ic. ih. <HI REND="italic">D,</HI> ic. ibeo in a. <HI REND="italic">W</HI>—to c. me is <HI REND="italic">H,</HI> me comeþ <HI REND="italic">S</HI>—wel m. <HI REND="italic">HB,</HI> to m. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L><PB N="127" REF="128"/>
Ȝif þe erchebiscopes bifore me hadde ido here miȝte, <NOTE PLACE="foot">1637 ȝif hi <HI REND="italic">vor</HI> ha. <HI REND="italic">M</HI>—þe e.] e. <HI REND="italic">s,</HI> þe biscops <HI REND="italic">S,</HI> þe bisc. he seide <HI REND="italic">HG</HI>—he. mi.] al her riȝt <HI REND="italic">D,</HI> ariȝt <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Hit nadde ibe nou no nede to contek ne to fiȝte, <NOTE PLACE="foot">1638 i no. ne. nou <HI REND="italic">SBW,</HI> nou i. no ne. <HI REND="italic">s,</HI> i. nou no ne. þanne <HI REND="italic">r,</HI> i non ne. þare fore <HI REND="italic">H,</HI> me ben no ne. <HI REND="italic">G</HI>—contecki <HI REND="italic">HCW,</HI> contacky <HI REND="italic">J,</HI> strive <HI REND="italic">G</HI>—ne] noþer <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>For ar þisse hit were stable inouȝ þoru gode mennes siȝte. <NOTE PLACE="foot">1639 <HI REND="italic">f. G</HI>—ar] as <HI REND="italic">S</HI>—hit] hi <HI REND="italic">W, f. Ss</HI>—w.] was <HI REND="italic">Mn</HI>—st. i.] ystabled <HI REND="italic">s</HI>—godis <HI REND="italic">J</HI>—þo.] bi <HI REND="italic">rBW</HI>—menne <HI REND="italic">M,</HI> mannes <HI REND="italic">HLCJW</HI></NOTE></L>
<L N="1640">And costumes ne beþ to holde noȝt, ȝif hi beþ aȝen riȝte. <MILESTONE N="1620"/> <NOTE PLACE="foot">1640 <HI REND="italic">f. SG, ersetzt durch:</HI> Nouþe god for is grace sende holi chirche hire riȝte <HI REND="italic">H</HI>—ne b.] þat b. <HI REND="italic">E</HI>—no. to h. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ac for þe bischopes were to nesch bifore me, as ic finde. <NOTE PLACE="foot">1641 For þat <HI REND="italic">H,</HI> And for <HI REND="italic">W, f. s</HI>—þe b.] hi <HI REND="italic">SG</HI>—to n.] unconninge <HI REND="italic">D</HI>—bif. me <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">HLm,</HI> tofore <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">S</HI>—nouþe f. <HI REND="italic">H,</HI> nou f. <HI REND="italic">S,</HI> now hit <HI REND="italic">G,</HI> hit <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Here folie ic mot nouþe abugge oþer hit worþ bi∣hinde. <MILESTONE N="(1590)"/> <NOTE PLACE="foot">1642 <HI REND="italic">f. R</HI>—H. f.] Þe studefastore <HI REND="italic">v</HI>—a. nou <HI REND="italic">V,</HI> neode a. <HI REND="italic">D,</HI> a. <HI REND="italic">E,</HI> be <HI REND="italic">HG,</HI> be now <HI REND="italic">S</HI>—or <HI REND="italic">G,</HI> ar <HI REND="italic">S</HI>—hit] i <HI REND="italic">G</HI>—w. al <HI REND="italic">v</HI>—beo <HI REND="italic">D, f. J</HI></NOTE></L>
<L>Ichot wel, þer habbeþ ibe bifore costumes in Engelonde. <NOTE PLACE="foot">1643 <HI REND="italic">f. G</HI>—w. <HI REND="italic">f. rm</HI>—þ.] þat hi <HI REND="italic">HS</HI>—i. <HI REND="italic">f. HS</HI>—her b. <HI REND="italic">HSD, f. s</HI>—þe c. <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L>Ac aȝen riȝt hi beþ and wrongful, as ic understonde. <NOTE PLACE="foot">1644 <HI REND="italic">f. G, ersetzt durch:</HI> Jused heom alto muche holi churche to schonde <HI REND="italic">H,</HI> Yholden hem at þe kynges wille and þat was gret scham and sch... <HI REND="italic">S</HI>—hi b. and w.] and myd wrong <HI REND="italic">M,</HI> alle hi b. <HI REND="italic">D,</HI> hi b. <HI REND="italic">W,</HI> wrongful <HI REND="italic">vor</HI> aȝ. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1645">And þei hi longe isuffred beo and to costumes idrawe, <NOTE PLACE="foot">1645 habben ibeon is. l. <HI REND="italic">HG,</HI> haue l. is. b. <HI REND="italic">V,</HI> habben is. <HI REND="italic">S</HI>—to] þe <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þer ne mai nomon to soþe segge, þat it beo riȝt ne lawe. <NOTE PLACE="foot">1646 Ȝet ne m. no. <HI REND="italic">L,</HI> Ic m. now <HI REND="italic">R</HI>—to] for <HI REND="italic">HG</HI>—it] hi <HI REND="italic">v</HI>—ne] and <HI REND="italic">G,</HI> or <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>For our lord loueþ riȝt and soþnesse and uuele costumes none iwis, <NOTE PLACE="foot">1647-8 <HI REND="italic">f. G</HI>—r.] soþ <HI REND="italic">W</HI>—a. s.] a. riȝtnesse <HI REND="italic">W, f. Bs</HI>—n. <HI REND="italic">vor</HI> v. <HI REND="italic">H,</HI> nouȝt <HI REND="italic">rC,</HI> riȝt nouȝt <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L><PB N="128" REF="129"/>
And þat he sceweþ bi a word, þat in þe godspel is: <NOTE PLACE="foot">1648 þe] is <HI REND="italic">S</HI>—Gospel <HI REND="italic">VnECJ</HI></NOTE></L>
<L>For our lord himsulf eueneþ to soþnesse þere, <NOTE PLACE="foot">1649 O. <HI REND="italic">s</HI>—l. he <HI REND="italic">R</HI>—e. h. <HI REND="italic">Hs,</HI> h. him e. <HI REND="italic">W,</HI> him e. <HI REND="italic">n</HI>—s.] riȝtn. <HI REND="italic">B</HI>—þ.] iwis <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L N="1650">Ac he ne eueneþ him nower to costumes, for aȝen riȝt it were. <MILESTONE N="1630"/> <NOTE PLACE="foot">1650 he ne e.] he ne likneþ <HI REND="italic">S, f. s</HI>—nour <HI REND="italic">J,</HI> nouȝt <HI REND="italic">SMB</HI>—for] þat <HI REND="italic">v</HI>—hit <HI REND="italic">f. v</HI>—w.] is <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore, me þencþ, þat it is riȝt, þat we to soþnesse drawe <NOTE PLACE="foot">1651-2 <HI REND="italic">f. G</HI>—þat I <HI REND="italic">f. uLmJ</HI>—r. it is <HI REND="italic">HS,</HI> r. it is <HI REND="italic">vor</HI> me <HI REND="italic">s,</HI> r. it were <HI REND="italic">B,</HI> it is good <HI REND="italic">L</HI>—þat we <HI REND="italic">f. s</HI>—to d. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>And uuele costumes desturbi, þat beþ aȝen þe lawe. <MILESTONE N="(1600)"/> <NOTE PLACE="foot">1652 d. þe v. c. <HI REND="italic">H</HI>—þe <HI REND="italic">f. EJ M</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore inele none costumes soffri bi my miȝte, <NOTE PLACE="foot">1653 neuer bi <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þat aȝen soþnesse beþ and holi chirches riȝte." <NOTE PLACE="foot">1654 aȝ. h. <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L N="1655">Here me mai iseo, þat uuel lawe no god mon schal afonge, <NOTE PLACE="foot">1655 g. <HI REND="italic">f. s</HI>—none v. <HI REND="italic">W</HI>—s.] nele <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L>Ac desturbi myd al his miȝte, þei hi haue beo iholde longe, <NOTE PLACE="foot">1656 d. hem <HI REND="italic">HV,</HI> better <HI REND="italic">G</HI>—hi] ich <HI REND="italic">C</HI>—ha. <HI REND="italic">f. rW</HI></NOTE></L>
<L>For he þat susteyneþ uuele lawe as wel he haueþ sunne, <NOTE PLACE="foot">1657 He <HI REND="italic">s</HI>—þe sun. <HI REND="italic">VE</HI></NOTE></L>
<L>Bote he hem alegge, ȝif he mai, as he, þat hem doþ bigynne. <NOTE PLACE="foot">1658 B. if <HI REND="italic">W</HI>—a. h. <HI REND="italic">s,</HI> a. as <HI REND="italic">S,</HI> is a. <HI REND="italic">J</HI>—d. h. <HI REND="italic">GDLm</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe kyng of France ihurde þis and oþere, þat þer were, <NOTE PLACE="foot">1659 þe k. of F.] k. Lewes <HI REND="italic">s</HI>—þis <HI REND="italic">f. HS</HI></NOTE></L>
<L N="1660">Þat seint Thomas þis wiþsede, ipaied noþing hi nere. <MILESTONE N="1640"/> <NOTE PLACE="foot">1660 w.] aȝenseide <HI REND="italic">V</HI>—no. i. <HI REND="italic">HGDs</HI>—hi <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>"Sire erchebiscop", he sede, "ic seo wel þi wrong! <NOTE PLACE="foot">1661 ercheb.] b. <HI REND="italic">u</HI>—hi s. <HI REND="italic">M,</HI> quaþ þe king of France <HI REND="italic">u,</HI> quaþ he þo <HI REND="italic">D</HI>—s. wel nou <HI REND="italic">HL,</HI> s. nou w. <HI REND="italic">SCJ,</HI> ihure w. <HI REND="italic">MBW</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng þe bet loue inouȝ, þe strif is on þe ilong. <MILESTONE N="(1610)"/> <NOTE PLACE="foot">1662 bedeþ <HI REND="italic">SGVn</HI>—al þe s, <HI REND="italic">vor</HI> il. <HI REND="italic">C</HI>—on þe is <HI REND="italic">RCJ,</HI> in þe is <HI REND="italic">E,</HI> is in alle þe <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L><PB N="129" REF="130"/>
Woldestou bynyme his lawes, þat neuer nere bynome, <NOTE PLACE="foot">1663 And w. nou <HI REND="italic">D,</HI> Wolt þou nou <HI REND="italic">H,</HI> Wostou nou <HI REND="italic">SG,</HI> Þat woldest <HI REND="italic">W</HI>—biny. him <HI REND="italic">V,</HI> biny. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">H,</HI> biny. him <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">SG</HI>—nere neu. <HI REND="italic">SDLCJ</HI></NOTE></L>
<L>And habbeþ ibeo iholde of kinges, þat bifore him habbeþ icome? <NOTE PLACE="foot">1664 Þat <HI REND="italic">BR,</HI> Ac <HI REND="italic">L, f. H</HI>—ha. I ib.] hem ha. alle <HI REND="italic">H</HI>—of alle þe k. <HI REND="italic">S,</HI> Þe k. <HI REND="italic">vor</HI> ha. I <HI REND="italic">H</HI>—him] þe <HI REND="italic">D, f. R</HI>—ic.] bec. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1665">Gret maister þu woldest alonde beo, to much were þi power, <NOTE PLACE="foot">1665 þu w.] wostou <HI REND="italic">m</HI>—al. b.] b. in londe <HI REND="italic">V,</HI> b. <HI REND="italic">DLs</HI>—of to m. <HI REND="italic">D,</HI> and gret <HI REND="italic">L</HI>—w. þi <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>To much ichabbe honoured þe in my londe her!</L>
<L>Bote þu grante þe riȝte lawen, ichulle bicome þi fo, <NOTE PLACE="foot">1667 g. þe] suffri him is <HI REND="italic">v</HI>—r. <HI REND="italic">f. s</HI>—b. i. <HI REND="italic">r,</HI> i. be <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And ȝif we beþ þine fon boþe, inot wider þu miȝt go!" <NOTE PLACE="foot">1668 ȝ. <HI REND="italic">f. E</HI>—beþ bo. þi f. <HI REND="italic">SGMR,</HI> bo. beþ þi f. <HI REND="italic">E</HI>—i. <HI REND="italic">f. Gs</HI>—m. þu <HI REND="italic">G,</HI> þu wilt <HI REND="italic">B,</HI> þou wolt <HI REND="italic">CW,</HI> woltou <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas huld him euer in on, þe kynges hem made wroþe <NOTE PLACE="foot">1669 him hu. <HI REND="italic">BCJ</HI>—e. <HI REND="italic">f. s</HI>—þauh þe <HI REND="italic">GV</HI>—king <HI REND="italic">L</HI>—h. m.] he m. <HI REND="italic">L,</HI> were <HI REND="italic">GMs,</HI> þo were <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="1670">And departed from him so in grete wraþþe boþe. <MILESTONE N="1650"/> <NOTE PLACE="foot">1670 him] hem <HI REND="italic">HV, f. E</HI>—so <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Hi þretnede him and made noyse inouȝ, seint Thomas him huld stille, <NOTE PLACE="foot">1671 þratte <HI REND="italic">GLE,</HI> gretede <HI REND="italic">M,</HI> stode <HI REND="italic">W</HI>—him I <HI REND="italic">f. vDLRCJW</HI>—a. m. n. i.] faste <HI REND="italic">s</HI>—T. and he <HI REND="italic">R</HI>—hu. him <HI REND="italic">HGVm</HI></NOTE></L>
<L>For raþer he wolde þolie deþ þen hore luþer wille. <MILESTONE N="(1620)"/> <NOTE PLACE="foot">1672 þo. d.] suffri d. <HI REND="italic">s,</HI> þe d. afonge <HI REND="italic">HS,</HI> þe d. take <HI REND="italic">G</HI>—þen þolie <HI REND="italic">H,</HI> þen soffre <HI REND="italic">SGL,</HI> þen graunten <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Nou helpe Crist þis holi mon, for neode he hadde þerto! <NOTE PLACE="foot">1673 C. h. <HI REND="italic">Sr,</HI> Jesus beo his help <HI REND="italic">s</HI>—þ. h. m.] seint Thomas <HI REND="italic">H, f. s</HI>—þe.] þo <HI REND="italic">SGVnJW</HI></NOTE></L>
<L>Nou boþe þe kynges beþ his fon, wider mai he nou go? <NOTE PLACE="foot">1674 For <HI REND="italic">G</HI>—þe <HI REND="italic">f. DLmJ</HI>—w.] ȝware <HI REND="italic">v</HI>—n. II <HI REND="italic">vor</HI> whare <HI REND="italic">S, f. Ds</HI></NOTE></L>
<L N="1675">Iflemed he was of Engelond and of France also.</L>
<L>His men made deol inouȝ and nuste þo wat do, <NOTE PLACE="foot">1676 i. <HI REND="italic">f. s</HI>—a.] hi <HI REND="italic">Ss</HI>—w. þo to <HI REND="italic">V,</HI> w. to <HI REND="italic">vDLs</HI></NOTE></L>
<L><PB N="130" REF="131"/>
And namelich his kunnesmen, þat for him iflemd were.</L>
<L>"Lord", hi seden, "alas, alas, þat we of lyue nere! <NOTE PLACE="foot">1678 a. II <HI REND="italic">f. ME</HI>—of l.] lifles <HI REND="italic">HG,</HI> ded <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>We beþ idriue of Engelond and out of France also. <NOTE PLACE="foot">1679 For <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">H, vor</HI> out of E. <HI REND="italic">S</HI>—we b. <HI REND="italic">nach</HI> i. <HI REND="italic">H, vor</HI> and <HI REND="italic">SG</HI>—i. <HI REND="italic">nach</HI> E. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1680">Wat scholde more sorwe, lord, þen is icome us to?" <MILESTONE N="1660"/> <NOTE PLACE="foot">1680 schulle we <HI REND="italic">M</HI>—Lord <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">v, f. s</HI>—us ic. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas him made glad inouȝ and gladede his men anon: <NOTE PLACE="foot">1681 ma. h. <HI REND="italic">HM</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI>—anon] also <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>"Beþ stille", he sede, "for ȝe make neodeles deol echon!<MILESTONE N="(1680)"/> <NOTE PLACE="foot">1682 f. <HI REND="italic">f. vs</HI>—d. n. nouþe <HI REND="italic">H,</HI> d. inou n. <HI REND="italic">SG</HI>—e.] ne wo <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Ȝoure mete ȝe mowe biswinke, as gode men doþ mony on. <NOTE PLACE="foot">1683 ȝo. m. <HI REND="italic">vor</HI> as <HI REND="italic">HS,</HI> for ȝo. <HI REND="italic">vor</HI> as <HI REND="italic">G</HI>—And seide ȝe mo. <HI REND="italic">H,</HI> Ȝe mo. he seide <HI REND="italic">SG</HI>—bisw.] of sw. <HI REND="italic">HDBC,</HI> asw. <HI REND="italic">W,</HI> sw. <HI REND="italic">Gs</HI>—g. m.] m. <HI REND="italic">E, f. R</HI></NOTE></L>
<L>Beo ȝe from me, hi wolleþ beo frendes, þat nou beþ ȝoure fon, <NOTE PLACE="foot">1684 <HI REND="italic">f. G</HI>—For b. ȝe <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1685">For ȝe nabbeþ hate of nomon bote for me wiþ wouȝ, <NOTE PLACE="foot">1685 f. II] þorowe <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>And beo ȝe from me iwend, me wole ȝou louie inouȝ." <NOTE PLACE="foot">1686 ȝe] i <HI REND="italic">G</HI>—me] ȝe <HI REND="italic">G, f. C</HI>—l. ȝou <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>"A, sire, mercy", queþe þis oþere, "we witeþ wel al þis, <NOTE PLACE="foot">1687 A <HI REND="italic">f. Bs</HI>—m. <HI REND="italic">f. B</HI>—q. þ. o.] þ. o. seiden <HI REND="italic">H,</HI> hi seden þo <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>For us sulue nys us noȝt bote for þe iwis! <NOTE PLACE="foot">1688 us I] our <HI REND="italic">L</HI>—s. <HI REND="italic">f. s</HI>—us II] hit <HI REND="italic">VBJ</HI>—þe] ȝou <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>For we scholleþ wel our mete winne, ac we nuteþ, wat þu schalt do, <NOTE PLACE="foot">1689 F. <HI REND="italic">f. HLs</HI>—scho.] mowe <HI REND="italic">s</HI>—wel nouþe <HI REND="italic">H, f. rsCJ</HI>—wi.] awinne <HI REND="italic">CJ</HI>—ac <HI REND="italic">f. G</HI>—þu scha.] þu wolt <HI REND="italic">D,</HI> þu may <HI REND="italic">G,</HI> ȝe schule <HI REND="italic">Vn,</HI> schule ȝe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="1690">Bote þu schulle for honger deie. Lord, were þu schulle so?"<MILESTONE N="1670"/> <NOTE PLACE="foot">1690 þu <HI REND="italic">f. G</HI>—s. I] scholdest <HI REND="italic">GB,</HI> shalt <HI REND="italic">L,</HI> ȝe <HI REND="italic">s</HI>—w. ȝe s. <HI REND="italic">s,</HI> wheþer þu shalt se us <HI REND="italic">G,</HI> wi seistou <HI REND="italic">M,</HI> wi schaltou <HI REND="italic">D</HI>—so] mo <HI REND="italic">G</HI>—go <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L><PB N="131" REF="132"/>
"Ic mai bidde my mete", quaþ seint Thomas, "inam noȝt to good þerto. <NOTE PLACE="foot">1691 my me. b. <HI REND="italic">s</HI>—q. s. T.] sede he <HI REND="italic">s,</HI> he sede <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">r</HI>—n. <HI REND="italic">f. SE</HI></NOTE></L>
<L>God ȝelde al, þat eni good for his loue me haþ ido. <MILESTONE N="(1640)"/> <NOTE PLACE="foot">1692 it ȝ. <HI REND="italic">H,</HI> him ȝ. <HI REND="italic">s</HI>—hem a. <HI REND="italic">v</HI>—e. g. <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">S, nach</HI> l. <HI REND="italic">s</HI>—f. l. <HI REND="italic">V,</HI> f. mi l. <HI REND="italic">s</HI>—me h.] me wolleþ <HI REND="italic">BC,</HI> me <HI REND="italic">L,</HI> ȝou <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Bitwene Burgoine and Prouynce, as me doþ me to understonde, <NOTE PLACE="foot">1693 Prouence <HI REND="italic">HVLCJ</HI>—as <HI REND="italic">f. S</HI>—me d.] i <HI REND="italic">L</HI>—me II <HI REND="italic">f. GDLCJ</HI>—to <HI REND="italic">f. vLRJW</HI></NOTE></L>
<L>Gode men beþ and almesfol and of kunde londe. <NOTE PLACE="foot">1694 a. of a k. <HI REND="italic">s,</HI> þoruȝ kuynde of þe <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1695">Ȝif ic ne mote in France beo, þuder ichulle wende</L>
<L>And bidde my mete for godes loue, ȝif god hit wole sende. <NOTE PLACE="foot">1696 ȝ.] as <HI REND="italic">L</HI>—god] Crist <HI REND="italic">G,</HI> he <HI REND="italic">HDW</HI>—h. w.] me w. h. <HI REND="italic">v,</HI> h. me w. <HI REND="italic">W,</HI> me w. <HI REND="italic">DLs,</HI> hine me w. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>Ȝut som good mon me mai iseo, ȝif hit is godes wille, <NOTE PLACE="foot">1697 good <HI REND="italic">f. s</HI>—mai me <HI REND="italic">S,</HI> men mai <HI REND="italic">GB,</HI> me <HI REND="italic">L,</HI> mai <HI REND="italic">E</HI>—ȝif] and <HI REND="italic">H</HI>—is] beo <HI REND="italic">HD</HI>—godes] his <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And habbe reuþe and helpe me, þat meseise me ne spille." <NOTE PLACE="foot">1698 A. h.] Þat wole h. <HI REND="italic">G,</HI> A. for <HI REND="italic">s</HI>—r. of me] <HI REND="italic">unJW</HI>—a. II <HI REND="italic">f. s</HI>—m. me] in m. i <HI REND="italic">B</HI>—ne] nele <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>His men for him and hemsulue made deol inouȝ. <NOTE PLACE="foot">1699-1736 (fol. 132) <HI REND="italic">am Rande zerstört S</HI>—a. f. hims. <HI REND="italic">H</HI>—al d. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L N="1700">Þis gode mon among al his wo confortede hem and louþ. <MILESTONE N="1680"/> <NOTE PLACE="foot">1700 am.] in <HI REND="italic">GLs</HI>—a. l.] inogh <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Alas, þe deol, þat þer was, þat such a mon bitidde, <NOTE PLACE="foot">1701 þat I was þer <HI REND="italic">s,</HI> hit was to seo <HI REND="italic">r,</HI> euer <HI REND="italic">G</HI>—þat II <HI REND="italic">f. GCJ</HI>—an heiȝ m. <HI REND="italic">HGE,</HI> heih m. <HI REND="italic">SVLRC,</HI> lord <HI REND="italic">B</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>biti.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þat þe erchebiscop of Kaunterburi scholde his mete bidde!<MILESTONE N="(1650)"/> <NOTE PLACE="foot">1702 h. m. s. <HI REND="italic">HSLD</HI>—bi. <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>Dere abouȝte he holi chirche and holi chirches riȝte.</L>
<L>Wel auȝte ech mon herafter drede aȝen holi chirche to fiȝte! <NOTE PLACE="foot">1704 d. her afterward <HI REND="italic">S,</HI> to <HI REND="italic">s</HI>—aȝ.] upe <HI REND="italic">r</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>ho.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="1705"><PB N="132" REF="133"/>
As ech mon at oþer his leue nom aboute forte wende, <NOTE PLACE="foot">1705 e. m.] alle <HI REND="italic">G</HI>—h. l. at o. <HI REND="italic">nJ,</HI> l. of o. <HI REND="italic">m,</HI> her l. þere <HI REND="italic">G</HI>—n. <HI REND="italic">vor</HI> h. <HI REND="italic">BJ,</HI> haþ n. <HI REND="italic">vor</HI> h. <HI REND="italic">C,</HI> nymeþ <HI REND="italic">M,</HI> tok <HI REND="italic">L,</HI> token <HI REND="italic">nach</HI> alle <HI REND="italic">G</HI>—w. <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon ek in his half, wuder god him wolde sende, <NOTE PLACE="foot">1706 dude ek <HI REND="italic">M, f. HLs</HI>—ha.] side <HI REND="italic">Hs</HI>—wo. him <HI REND="italic">G,</HI> him <NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>w.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Wer god wolde, to bidde his mete, forte god sende betere won, <NOTE PLACE="foot">1707-8 <HI REND="italic">f. B</HI>—We. g. wo.] Þare as g. wo. <HI REND="italic">H,</HI> Þerfore he wo. <HI REND="italic">D, f. s</HI>—h. m. to b. <HI REND="italic">C,</HI> H. m. forto b. <HI REND="italic">s,</HI> and b. h. m. <HI REND="italic">VMJ,</HI> b. b. h. m. <HI REND="italic">D</HI>—f. g. him s. <HI REND="italic">HGW,</HI> f. <NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>go.. <HI REND="italic">S,</HI> til he hadde <HI REND="italic">L</HI>—b.] oþer <HI REND="italic">nDmJ</HI></NOTE></L>
<L>God sende his grace among hem alle, þat sori were echon. <NOTE PLACE="foot">1708 his gr. se. <HI REND="italic">G,</HI> se. such gr. <HI REND="italic">s,</HI> se. pees <HI REND="italic">D</HI>—am. hem al.] þuder <HI REND="italic">s</HI>—so. w.] <NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>so.. <HI REND="italic">S,</HI> gladede hem <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe kynges messager of France to seint Thomas com gon <NOTE PLACE="foot">1709 mesage <HI REND="italic">M</HI>—c. g.] gan g. <HI REND="italic">VDL,</HI> con g. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1710">And sede, þat þe kyng him bad to him come anon. <MILESTONE N="1690"/> <NOTE PLACE="foot">1710 þe k.] is louerd <HI REND="italic">v</HI>—h. I <HI REND="italic">f. VM</HI>—c. to h. II <HI REND="italic">HSLm,</HI> to c. to h. <HI REND="italic">GJ</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>a.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Forþ wende þis holi mon, ac he nuste for wucbe þinge. <NOTE PLACE="foot">1711 h. m.] god m. þo <HI REND="italic">D</HI>—ac <HI REND="italic">f. GM</HI>—wu.] what <HI REND="italic">GVDLs,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>w.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>He tok him al to godes wille and com bifore þe kynge. <MILESTONE N="(1660)"/> <NOTE PLACE="foot">1712 <HI REND="italic">f. C</HI>—w.] grace <HI REND="italic">R</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>þ.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng anon, so he him isei, toward him gan gon <NOTE PLACE="foot">1713 An. so þe k. <HI REND="italic">HG,</HI> An. as þe k. <HI REND="italic">S,</HI> Þe k. an. þo <HI REND="italic">nD,</HI> Þe k. þo <HI REND="italic">s</HI>—i.] saiȝ come <HI REND="italic">v</HI>—aȝ.] toward <HI REND="italic">r</HI>—he gan gon <HI REND="italic">H,</HI> he con gon <HI REND="italic">G</HI>—com gon <HI REND="italic">nmW, f. S</HI></NOTE></L>
<L>And to his fet fel adoun and cride him merci anon: <NOTE PLACE="foot">1714 fel ad. <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">v,</HI> he fel ad. <HI REND="italic">R,</HI> fel <HI REND="italic">nW</HI>—on kneo and <HI REND="italic">HVnCJW</HI>—him <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L N="1715">"Blynd", he sede, "ichabbe ibeo, and þat ic under∣stonde! <NOTE PLACE="foot">1715 he s. <HI REND="italic">nach</HI> ib. <HI REND="italic">W</HI>—a. þ. ic] as i me <HI REND="italic">s</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>un.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Al my lond to þine wille ic bitake þe an honde. <NOTE PLACE="foot">1716 þe ic b. <HI REND="italic">M,</HI> ic b. in <HI REND="italic">S,</HI> ic b. to <HI REND="italic">L</HI>—an h.] þin h. <HI REND="italic">L, f. S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="133" REF="134"/>
Þe wule icham in France kyng ichulle þe finde inouȝ, <NOTE PLACE="foot">1717 Þe w. þat <HI REND="italic">D,</HI> W. <HI REND="italic">s</HI>—ich of F. am <HI REND="italic">C</HI>—f. þe <HI REND="italic">HVCJ,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>fi.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>For ic understonde þe soþe nou, þat þe kyng haþ þe wouȝ." <NOTE PLACE="foot">1718 I <HI REND="italic">G</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>nou al þe s.. <HI REND="italic">S,</HI> þe s. <HI REND="italic">LC,</HI> to s. <HI REND="italic">vor</HI> ic <HI REND="italic">r</HI>—h. al <HI REND="italic">H,</HI> h. do <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>To Senouns he sende aȝen þis holi mon iwis <NOTE PLACE="foot">1719 to S. <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">H,</HI> <NOTE N="1)" PLACE="foot"><HI REND="italic">s.</HI> 1602.</NOTE>To Senenys <HI REND="italic">R,</HI> To Senemys <HI REND="italic">E,</HI> To is enemys <HI REND="italic">C,</HI> To seint Denys <HI REND="italic">rW</HI>—he] þe king <HI REND="italic">H</HI>—s.] sete <HI REND="italic">B,</HI> wende <HI REND="italic">s</HI>—a. <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">H,</HI> him a. <HI REND="italic">SVBJ,</HI> sone <HI REND="italic">M, f. G</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>h... <HI REND="italic">S,</HI> god <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="1720">And fond him þer to spene inouȝ, him and alle his. <MILESTONE N="1700"/> <NOTE PLACE="foot">1720 þ. <HI REND="italic">f. s</HI>—to s.] s. <HI REND="italic">L,</HI> to spende <HI REND="italic">SB,</HI> to spence <HI REND="italic">G,</HI> spense <HI REND="italic">Hs,</HI> dispense <HI REND="italic">V</HI>—to him II <HI REND="italic">ECJ, f. V</HI>—and also alle <HI REND="italic">V,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>and al.. <HI REND="italic">S,</HI> all <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>More he dude his miȝte ȝut and bitwene he sende his sonde, <NOTE PLACE="foot">1721 And m. he <HI REND="italic">B,</HI> And <HI REND="italic">D</HI>—d. h. m.] seide ichille fonde <HI REND="italic">S,</HI> fondede <HI REND="italic">s,</HI> euere <HI REND="italic">D</HI>—ȝ. <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">M,</HI> ywis <HI REND="italic">L, f. D</HI>—a. <HI REND="italic">f. rB</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>bit.. <HI REND="italic">S</HI>—he II] hem <HI REND="italic">CW, f. SGVnsJ</HI></NOTE></L>
<L>To bringe acord bitwene him and þe kyng of Engelonde. <MILESTONE N="(1670)"/> <NOTE PLACE="foot">1722 br. ac.] make ac. <HI REND="italic">r,</HI> br. loue <HI REND="italic">s</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>ki.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>At Mountmartre in France þis dai was inome. <NOTE PLACE="foot">1723 Mountmartir <HI REND="italic">SG</HI>—Mounmartre <HI REND="italic">RC,</HI> Mo∣martre <HI REND="italic">H</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>w.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þuder were þe kynges boþe and seint Thomas icome. <NOTE PLACE="foot">1724 w.] wende <HI REND="italic">Gs</HI>—þe] þis <HI REND="italic">v</HI>—b. a.] a. þo <HI REND="italic">s</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>T.. <HI REND="italic">S,</HI> T. was <HI REND="italic">Ds</HI></NOTE></L>
<L N="1725">Þe kyng of France dude his miȝte, þat hi were at one ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">1725 of F. d. h. m.] Lewes fondede <HI REND="italic">s</HI>—þat <HI REND="italic">f. E</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>hi.. <HI REND="italic">S</HI>—at o.] to acord <HI REND="italic">HG</HI></NOTE></L>
<L>Ac þo hi hadde togadere ispeke, al hit was for noȝt. <NOTE PLACE="foot">1726 to g.] al <HI REND="italic">s</HI>—w. undo <HI REND="italic">H,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>w.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>For þe kyng swor euere his grete oþ, þat he nolde acord non, <NOTE PLACE="foot">1727 e. <HI REND="italic">f. Gns</HI>—his <HI REND="italic">f. vs.</HI>—g. <HI REND="italic">f. rLs</HI>—oþus <HI REND="italic">H,</HI> Henri <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">s</HI>—a. he nol. <HI REND="italic">H,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>he nol... <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Bote þe status of Clarindone iholde were echon. <NOTE PLACE="foot">1728 w. euerecheron <HI REND="italic">H,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">.. = <HI REND="italic">alles folgende f. S</HI></NOTE>w.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="134" REF="135"/>
And seint Thomas swor bi his dai, he nolde holde noȝt on. <NOTE PLACE="foot">1729 bi h. d.] aȝe <HI REND="italic">s</HI>—þat he <HI REND="italic">LW</HI>—nol.] wole <HI REND="italic">V</HI>—þarof ho. <HI REND="italic">H,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>h.. <HI REND="italic">S,</HI> þole <HI REND="italic">GVJ,</HI> soffre <HI REND="italic">B,</HI> of hem <HI REND="italic">D</HI>—noȝt on] non <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1730">Raþer he wolde þen deþ afonge, bote þer were oþer won. <MILESTONE N="1710"/> <NOTE PLACE="foot">1730 þen <HI REND="italic">f. HLs</HI>—d. <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">s</HI>—af.] undurf. <HI REND="italic">SV,</HI> take <HI REND="italic">G,</HI> þolie <HI REND="italic">rs</HI>—b.] <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>ȝif.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ wraþþe hi departede þo and nolde non oþer do. <NOTE PLACE="foot">1731 w. wr. <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">v</HI>—þo] So þat <HI REND="italic">vor</HI> hi <HI REND="italic">v, f. LmJW</HI>—and] þo hi <HI REND="italic">v</HI>—nol.] <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>no.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas gan to sike sore and wep inliche also. <MILESTONE N="(1680)"/> <NOTE PLACE="foot">1732 so. <HI REND="italic">f. s</HI>—wepte <HI REND="italic">V,</HI> to wepe <HI REND="italic">Gs</HI>—i. <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">HLW,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>i... <HI REND="italic">S,</HI> faste <HI REND="italic">D,</HI> in hert <HI REND="italic">R,</HI> reulich <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">M, f. E</HI></NOTE></L>
<L>"Lord", he sede, "help me nou for þine swete wonde, <NOTE PLACE="foot">1733 h. n. <HI REND="italic">C,</HI> n. h. <HI REND="italic">s</HI>—fif w. <HI REND="italic">umJ</HI> (<NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>fi.. <HI REND="italic">S</HI>)</NOTE></L>
<L>Oþer holi chirche is upe þe pointe to beo ibroȝt to gronde!" <NOTE PLACE="foot">1734 For <HI REND="italic">S</HI>—is <HI REND="italic">f. M</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>b. ibr.. <HI REND="italic">S,</HI> gon al <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="1735">Maister Herbart of Boseham, þat on of his clerkes was, <NOTE PLACE="foot">1735 H.] Bernard <HI REND="italic">H</HI>—on <HI REND="italic">f. CE</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>his.. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>In priuete bitwene hem two sede to seint Thomas:</L>
<L>"Sire", he sede, "þe Mountmartre þis hul icleped is. <NOTE PLACE="foot">1737-74 (fol. 132 <HI REND="italic">Rückseite) Zeilenanfänge zer∣stört S</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. he <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>As ȝe habbeþ ispeke of þe pes of holi chirche iwis, <NOTE PLACE="foot">1738 As ȝe as ȝe <HI REND="italic">H,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. s ȝe <HI REND="italic">S,</HI> Þer as ȝe <HI REND="italic">G,</HI> Þer ȝe <HI REND="italic">s,</HI> As hi <HI REND="italic">W,</HI> And we <HI REND="italic">L</HI>—ha. <HI REND="italic">f. s</HI>—ispoke þe p. <HI REND="italic">VB,</HI> pais bi∣speke <HI REND="italic">H,</HI> ispoke <HI REND="italic">G</HI>—iw.] al þis <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And as þe name seþ of þe hul, ic doute in my þoȝt, <NOTE PLACE="foot">1739 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>..e n. <HI REND="italic">S</HI>—of þe h. s. <HI REND="italic">E,</HI> is of þe h. <HI REND="italic">R</HI>—as ic <HI REND="italic">HS</HI>—in] on <HI REND="italic">MCW</HI></NOTE></L>
<L N="1740">Þoru þi martirdom holi chirche worþ furst to riȝte ibroȝt." <MILESTONE N="1720"/> <NOTE PLACE="foot">1740 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. m. <HI REND="italic">S,</HI>—Þo. m. <HI REND="italic">s</HI>—w.] be <HI REND="italic">S</HI>—f. <HI REND="italic">f. rLsW</HI>—r.] pais <HI REND="italic">uL</HI></NOTE></L>
<L>Þis oþer siȝte sore and sede: "God ȝeue, hit were so, <NOTE PLACE="foot">1741 Þ. o.] Seint Thomas <HI REND="italic">r,</HI> seint Th. <HI REND="italic">vor</HI> se. <HI REND="italic">v</HI>—So. sichinde <HI REND="italic">H,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. nde <HI REND="italic">S,</HI> So. sikinge <HI REND="italic">G,</HI> seide <HI REND="italic">BW</HI>—a. <HI REND="italic">f. v</HI>—se.] syghte sore <HI REND="italic">L</HI>—ȝ.] wolde <HI REND="italic">HD</HI>—þat hit <HI REND="italic">Hr</HI></NOTE></L>
<L><PB N="135" REF="136"/>
Þat þoru my deþ holi chirche in pes were ido, <MILESTONE N="(1690)"/> <NOTE PLACE="foot">1742 And þat þurȝ <HI REND="italic">G,</HI> And þo. <HI REND="italic">H,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. u <HI REND="italic">S</HI>—h. c.] hit <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">G</HI>—suþ in p. <HI REND="italic">B,</HI> into riȝt pais <HI REND="italic">H,</HI> to riȝte <HI REND="italic">r, f. LW</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">rnsW</HI>—i.] ibroȝt þerto <HI REND="italic">LW</HI></NOTE></L>
<L>And þat ichadde myd my blod and wiþ my lif aboȝt, <NOTE PLACE="foot">1743 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> And if ich hit miȝte bringe þerto of mi deþ nere me noȝt <HI REND="italic">nach</HI> 44 <HI REND="italic">LW</HI>—Þ. i hed. <HI REND="italic">V,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. d. <HI REND="italic">S</HI>—l.] flesch <HI REND="italic">Bs</HI></NOTE></L>
<L>Þat heo were to riȝte lawe and in good pes ibroȝt." <NOTE PLACE="foot">1744 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. re <HI REND="italic">S</HI>—r.] gode <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="1745">Aȝen mydsomer hit bifel, þat þe kyng gan under∣stonde <NOTE PLACE="foot">1745 mis∣somer <HI REND="italic">DE,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>..er <HI REND="italic">S</HI>—þat <HI REND="italic">f. S</HI>—him g. <HI REND="italic">H,</HI> g. him <HI REND="italic">SG, f. LCJ</HI></NOTE></L>
<L>And in wraþþe of Seint Thomas aȝen wende into Engelonde, <NOTE PLACE="foot">1746 Þat in wr. of <HI REND="italic">GrR,</HI> In wr. of <HI REND="italic">B,</HI> For wr. of <HI REND="italic">L,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. f <HI REND="italic">S</HI>—we. aȝ. <HI REND="italic">L,</HI> he we. <HI REND="italic">G,</HI> we. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>To seisi Henri his sone myd al his kenedom <NOTE PLACE="foot">1747 To s. sire H. <HI REND="italic">HGVCJ,</HI> To sesi H. <HI REND="italic">MB,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. enri <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And to crouni him, and longe him þoȝte, ar he þuder com. <NOTE PLACE="foot">1748 To cr. h. <HI REND="italic">MB,</HI> And cr. h. <HI REND="italic">R,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. m <HI REND="italic">S</HI>—and II <HI REND="italic">f. HrB</HI>—þu.] þerto <HI REND="italic">unW</HI></NOTE></L>
<L>And his conseil sede, þat it was mest of alle þinge, <NOTE PLACE="foot">1749 H. c. s. <HI REND="italic">rs,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. yde <HI REND="italic">S,</HI> A. h. c. <HI REND="italic">LW</HI>—þo þat <HI REND="italic">B, f. G</HI></NOTE></L>
<L N="1750">Holi chirche and seint Thomas in unriȝt forte bringe; <MILESTONE N="1730"/> <NOTE PLACE="foot">1750 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. t T. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>For þe erchebiscopes riȝte of Kaunterburi it is, <NOTE PLACE="foot">1751 Þe e. <HI REND="italic">s,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>..ops <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>To crouny þe kyng of Engelond, and non oþer iwis. <MILESTONE N="(1700)"/> <NOTE PLACE="foot">1752 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—<HI REND="italic">S</HI> = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. ng <HI REND="italic">S</HI>—o. bischop <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And þe kyng in prejudice of him and to bynyme his riȝte <NOTE PLACE="foot">1753 pregetise <HI REND="italic">EJ,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. ce <HI REND="italic">S,</HI> despit <HI REND="italic">r</HI>—a. II <HI REND="italic">f. SD</HI>—b. him <HI REND="italic">HSVECJ,</HI> bireue þe <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Let oþer biscopes crouny his sone and kudde a lute miȝte. <NOTE PLACE="foot">1754 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. c. <HI REND="italic">S</HI>—kidde <HI REND="italic">GL,</HI> kuyede <HI REND="italic">V</HI>—a. l.] þer his <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="1755"> <NOTE N="1)" PLACE="foot"><HI REND="italic">Q:</HI> Imposuit autem ei manum archiepiscopus Eboracensis in Cantuariensi dioecesi, in ecclesia videlicet beati Petri apud Westmona∣sterium, contra dignitatem ecclesiae Cantuariensis et antiquam consue∣tudinem, assistentibus sibi et suffragantibus praesulibus Londoniensi, Saresberiensi, et Roffensi. S. 368. Vgl. v. 1822!</NOTE> Four biscopes him crounede aȝen riȝte and wone, <NOTE PLACE="foot">1755 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. h. e. <HI REND="italic">S,</HI> c. h. <HI REND="italic">E</HI>—and aȝ. <HI REND="italic">MBECJ</HI></NOTE></L>
<L><PB N="136" REF="137"/>
Þe erchebiscop of Euerwik and þe biscop of Londone <NOTE PLACE="foot">1756 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. f E. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And þe biscop of Salesburi and of Rouchestre also. <NOTE PLACE="foot">1757 at W. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>At Westmunstre in seint Petres chirch þis dede was ido.</L>
<L>Þe fader seruede þe sone at þe mete a day,</L>
<L N="1760">And wiþ þe kenedom seisede him, as al þat folc isai. <MILESTONE N="1740"/> <NOTE PLACE="foot">1760 kingd. <HI REND="italic">B,</HI> reaume <HI REND="italic">H,</HI> reaulme <HI REND="italic">L,</HI> reume <HI REND="italic">VECJ,</HI> reme <HI REND="italic">G,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. me <HI REND="italic">S</HI>—h. s. <HI REND="italic">S,</HI> seide h. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þe tidinges of þis þing to seint Thomas come. <NOTE PLACE="foot">1761 þis þing] <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. þing <HI REND="italic">S,</HI> þe kyng <HI REND="italic">VM,</HI> þat cas <HI REND="italic">R,</HI> þat <HI REND="italic">E</HI>—huy c. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Of þe unriȝt he sende sone to þe court of Rome. <MILESTONE N="(1710)"/> <NOTE PLACE="foot">1762 For þe u. he <HI REND="italic">s,</HI> For þe wrong he <HI REND="italic">L, f. S</HI>—c.] pope <HI REND="italic">B</HI>—of <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>Þe pope him sende lettres aȝen and his bulle, þat he scholde <NOTE PLACE="foot">1763 s. him <HI REND="italic">M,</HI> s. <HI REND="italic">DBsJ,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. s. <HI REND="italic">S</HI>—his l. <HI REND="italic">VCJ</HI>—aȝ. <HI REND="italic">f. s</HI>—and] an <HI REND="italic">L</HI>—his <HI REND="italic">f. vL</HI>—b.] bede <HI REND="italic">G</HI>—he] me <HI REND="italic">rW</HI></NOTE></L>
<L>Amansi þe kyng and his conseil, wuche tyme þat he wolde, <NOTE PLACE="foot">1764 Acorse þe k. <HI REND="italic">GV,</HI> Aȝens þe k. <HI REND="italic">B, f. S</HI>—w. t. so he <HI REND="italic">L,</HI> w. t. he <HI REND="italic">VCJ,</HI> wan he euer <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="1765">And suspendi þe biscopes, þat such unriȝt dude þere, <NOTE PLACE="foot">1765 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. hops <HI REND="italic">S</HI>—biscopriches <HI REND="italic">r</HI>—s. u.] s. wrong <HI REND="italic">V,</HI> so <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And enterditi al Engelond, forte hit amended were. <NOTE PLACE="foot">1766 A. endertidi <HI REND="italic">J, f. S</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas athuld þe lettre, forte god þe grace sende, <NOTE PLACE="foot">1767 at h. þe l.] wiþ h. þe l. <HI REND="italic">VB,</HI> h. þe l. to him <HI REND="italic">HS,</HI> h. þe l. <HI REND="italic">GL,</HI> þe bulle h. <HI REND="italic">s</HI>—þe gr.] him gr. <HI REND="italic">HGVJ,</HI> þe time <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Þat he miȝte himsulf þe dede do, wen he to Enge∣lond wende. <NOTE PLACE="foot">1768 m.] <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. te <HI REND="italic">S</HI>—hi. <HI REND="italic">nach</HI> do <HI REND="italic">E, f. R</HI>—þe de.] þe neodes <HI REND="italic">H, f. S</HI>—wen he to londe <HI REND="italic">s,</HI> to E. wen he <HI REND="italic">VCJ</HI></NOTE></L>
<L>Ȝut com king Henry þe olde eftsone into France. <NOTE PLACE="foot">1769 H. k. þe o. <HI REND="italic">VDCJW,</HI> oure k. þe o. <HI REND="italic">B,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. H. e. <HI REND="italic">S</HI>—e.] þe o. k. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="1770">Þe kyng of France was anuyd of þis desturbaunce <MILESTONE N="1750"/> <NOTE PLACE="foot">1770 <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. ance <HI REND="italic">S,</HI> King Lewes <HI REND="italic">s</HI>—w. euere <HI REND="italic">vJ</HI>—þis] his <HI REND="italic">MW</HI></NOTE></L>
<L>And wende aboute to make acord and bitwene sende faste, <NOTE PLACE="foot">1771-2 <HI REND="italic">f. L</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. out to <HI REND="italic">S</HI>—s. b. <HI REND="italic">S,</HI> b. he s. <HI REND="italic">H,</HI> about he s. <HI REND="italic">s,</HI> about s. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L><PB N="137" REF="138"/>
So þat hi were, as god hit wolde, acorded ate laste. <MILESTONE N="(1720)"/> <NOTE PLACE="foot">1772 hi we.] <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE>.. e <HI REND="italic">S,</HI> hi <HI REND="italic">rB,</HI> hi <HI REND="italic">vor</HI> a. <HI REND="italic">W</HI>—hit <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>A seinte Marie dai Magdeleyne ido was þis dede, <NOTE PLACE="foot">1773 On s. M. <HI REND="italic">s, f. S</HI></NOTE></L>
<L>In a stude, þat me clepeþ traitores mede. <NOTE PLACE="foot">1774 me c.] is c. <HI REND="italic">G,</HI> <NOTE N="*" PLACE="foot">..—S = <HI REND="italic">alles vor f. S</HI></NOTE> c. <HI REND="italic">S,</HI> c. ȝuyt þe <HI REND="italic">H,</HI> c. þe <HI REND="italic">Ds</HI></NOTE></L>
<L N="1775">Also ferde þe acord, as þe mede icluped was, <NOTE PLACE="foot">1775 þe meduwe <HI REND="italic">GV,</HI> þat <HI REND="italic">E,</HI> þo <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>For þerafter in a lutel stounde noþing isene hit nas. <NOTE PLACE="foot">1776 þ. a. l. s. <HI REND="italic">v,</HI> a l. wyle þ. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Muche hi speke in priuete and in gret loue wende atwo, <NOTE PLACE="foot">1777 in] wiþ <HI REND="italic">DC</HI>—g. <HI REND="italic">f. sJ</HI>—w. þerto <HI REND="italic">S,</HI> partede <HI REND="italic">RC,</HI> departed <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>And seint Thomas wende, þat þe king al his wille wolde do. <NOTE PLACE="foot">1778 A. <HI REND="italic">f. s</HI>—we f. <HI REND="italic">E</HI>—wo. <HI REND="italic">vor</HI> h. <HI REND="italic">rLW</HI></NOTE></L>
<L>Maister Herbard of Boseham to þe king seþþe wende <NOTE PLACE="foot">1779 s.] he sone <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1780">Upe forward, þat hi hadde bispeke, as seint Thomas him sende, <MILESTONE N="1760"/> <NOTE PLACE="foot">1780 Upe þe <HI REND="italic">VDJ,</HI> For <HI REND="italic">S,</HI> For þe <HI REND="italic">HG</HI>—þ. hi] as hi <HI REND="italic">rs, f. L</HI>—ha. <HI REND="italic">f. Ls</HI>—is.] bis. <HI REND="italic">H,</HI> ispoke <HI REND="italic">SGVBJ,</HI> imaked <HI REND="italic">L, f. W</HI>—as <HI REND="italic">f. Ds</HI></NOTE></L>
<L>And bad him hote ȝelde aȝen, as ferforþ as he miȝte, <NOTE PLACE="foot">1781 ho. to <HI REND="italic">SD,</HI> bidde <HI REND="italic">G, f. V</HI>—ȝ. a.] hem ȝ. <HI REND="italic">E,</HI> ȝ. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Þat his baillifs in his biscopriche nome wiþ unriȝte. <MILESTONE N="(1730)"/> <NOTE PLACE="foot">1782 in h. b. <HI REND="italic">nach</HI> n. <HI REND="italic">S</HI>—hadden n. <HI REND="italic">S,</HI> wonne <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>"Ȝe", quaþ þe king, "wolde he so? Ȝut he schal abide! <NOTE PLACE="foot">1783 Ȝe ȝe <HI REND="italic">V</HI>—he <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L>Ichulle furst loke, hou he wole bere him in oþer side. <NOTE PLACE="foot">1784 l. f. <HI REND="italic">SL,</HI> l. <HI REND="italic">s,</HI> iwite <HI REND="italic">H</HI>—him b. <HI REND="italic">HLs</HI>—in þat o. <HI REND="italic">L,</HI> formest in o. <HI REND="italic">H,</HI> on eyþer <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1785">Perauenture he mai so faire bere him aȝen me, <NOTE PLACE="foot">1785 so f. he m. <HI REND="italic">H</HI>—him b. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat ichulle him ȝelde ech ferþing, þerfore chese he." <NOTE PLACE="foot">1786 i. ȝ. him <HI REND="italic">uC,</HI> ich him wole <HI REND="italic">W,</HI> i. ȝ. <HI REND="italic">Ls</HI></NOTE></L>
<L>Lo! wuch acord þis was and hou sone ido! <NOTE PLACE="foot">1787-8 <HI REND="italic">f. v</HI>—Lo] Lord <HI REND="italic">M,</HI> Loke <HI REND="italic">s</HI>—i.] undo <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þe anuy, þat hadde seint Thomas, was noȝt i-ended so! <NOTE PLACE="foot">1788 s. T. ha. <HI REND="italic">rE</HI>—w. n. i.] ended n. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L><PB N="138" REF="139"/>
Maister Herbard wende aȝen and tolde seint Thomas fore. <NOTE PLACE="foot">1789 aȝ. <HI REND="italic">f. s</HI>—ant <HI REND="italic">H</HI>—s. T. t. <HI REND="italic">SE,</HI> t. þe kyng <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1790">"Ȝe" þoȝte þis holi mon, "þis pes is forlore."<MILESTONE N="1770"/> <NOTE PLACE="foot">1790 al f. <HI REND="italic">HBs</HI></NOTE></L>
<L>Himsulf seint Thomas seþþe to þe kyng wende, <NOTE PLACE="foot">1791 Seþ. sei. T. h. <HI REND="italic">H,</HI> Sei. T. seþ. h. <HI REND="italic">Gn,</HI> H. suþþe sei. T. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>To speke more of þis acord, ȝif he it miȝte amende. <NOTE PLACE="foot">1792 <HI REND="italic">f. C</HI></NOTE></L>
<L>Þe king him wilcomede al liȝtelich, as he ne hulde noȝt þerto, <NOTE PLACE="foot">1793 Þe k.] To speke <HI REND="italic">C</HI>—w. him <HI REND="italic">G,</HI> beheld him <HI REND="italic">L</HI>—al] so <HI REND="italic">M, f. SDL</HI>—hu.] lette <HI REND="italic">G</HI>—no.] none <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And wende him forþ to hure his masse and seint Thomas also. <MILESTONE N="(1740)"/> <NOTE PLACE="foot">1794 him f.] f. <HI REND="italic">B, f. s</HI>—hu. <HI REND="italic">f. s</HI>—and s. T. <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">L, f. V</HI>—al. <HI REND="italic">f. V</HI></NOTE></L>
<L N="1795">He was iwoned to habbe his masse, as hit fel to þe daie, <NOTE PLACE="foot">1795 He <HI REND="italic">bis</HI> m. <HI REND="italic">f. V</HI>—h. f.] f. <HI REND="italic">s,</HI> felde <HI REND="italic">V</HI>—to II] of <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And þo nom he forþ a soule masse, þat noȝt þerto ne lay, <NOTE PLACE="foot">1796 A. þo n. f. <HI REND="italic">B,</HI> He n. f. <HI REND="italic">M,</HI> Þe king n. f. <HI REND="italic">s,</HI> A. þo he let singen him <HI REND="italic">H</HI>—a] þe <HI REND="italic">HBC, f. SGVsJ</HI>—þat] as hit <HI REND="italic">SG</HI>—þe. no. <HI REND="italic">L,</HI> noþing þareto <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>For he nolde cusse masse cos, to cusse seint Thomas. <NOTE PLACE="foot">1797 n. nouȝt <HI REND="italic">H</HI>—cu. m. cos] no m. haue <HI REND="italic">L,</HI> at þe pais <HI REND="italic">HS,</HI> atte pax <HI REND="italic">G</HI>—to <HI REND="italic">f. v</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon þoȝte wel, wi þe encheson was! <NOTE PLACE="foot">1798 þ. wel] biþ. him wel <HI REND="italic">G,</HI> understod <HI REND="italic">D</HI>—wi] wat <HI REND="italic">HM,</HI> þat <HI REND="italic">S,</HI> þat þat <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Wel narwe þe kyng him biþoȝte, to derne his luþer þoȝt. <NOTE PLACE="foot">1799 h. b.] b. <HI REND="italic">rs,</HI> gan biþenche <HI REND="italic">v</HI>—d.] hyde <HI REND="italic">GL,</HI> biturne <HI REND="italic">M,</HI> turne <HI REND="italic">Dm,</HI> driue <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="1800">Þis acord was sone ido and to feble ende ibroȝt!<MILESTONE N="1780"/> <NOTE PLACE="foot">1800 Þ. a.] Ac to him <HI REND="italic">HS,</HI> But he <HI REND="italic">G</HI>—w. s. i.] þat wot ech derne þing <HI REND="italic">v</HI>—a. to luþer e. i. <HI REND="italic">n,</HI> it nas to hele noȝt <HI REND="italic">HS,</HI> nas hit to layne noȝt <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe masse was ido, in conseil longe hi stode, <NOTE PLACE="foot">1801 al i. <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Ofte þe king him upbreide, þat he him dude er of god, <NOTE PLACE="foot">1802 Wel o. <HI REND="italic">v,</HI> Of <HI REND="italic">D,</HI> Efte <HI REND="italic">M</HI>—upbr. h. <HI REND="italic">GV,</HI> h. upabr. <HI REND="italic">D,</HI> h. ofbr. <HI REND="italic">SM,</HI> upbr. <HI REND="italic">W</HI>—þat] what <HI REND="italic">G,</HI> þe <HI REND="italic">W</HI>—d. h. <HI REND="italic">HVB,</HI> d. <HI REND="italic">R,</HI> h. hadde ido <HI REND="italic">SL</HI>—er of] er oft <HI REND="italic">V,</HI> erore <HI REND="italic">M,</HI> er to <HI REND="italic">m,</HI> þat <HI REND="italic">D,</HI> gret <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L><PB N="139" REF="140"/>
Hou lowȝ mon he com to him, and in wuch poer he him broȝte, <NOTE PLACE="foot">1803 And ȝwuch a l. <HI REND="italic">H,</HI> Whuch a sympel <HI REND="italic">S</HI>—m. <HI REND="italic">f. s</HI>—h. verst <HI REND="italic">S,</HI> h. verst <HI REND="italic">S,</HI> h. first <HI REND="italic">G</HI>—in w.] to such <HI REND="italic">S</HI>—p.] poufte <HI REND="italic">G</HI>—he <HI REND="italic">f. D</HI>—him] me <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And þat he auȝte uuele aȝen him beo, ȝif he him wel biþoȝte. <MILESTONE N="(1750)"/> <NOTE PLACE="foot">1804 <HI REND="italic">f. L</HI>—aȝte <HI REND="italic">GCJ,</HI> ouȝte <HI REND="italic">V,</HI> þouȝte <HI REND="italic">S</HI>—wel v. <HI REND="italic">W</HI>—b.] nyme <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="1805">So hi were togadere longe, and þo hi hadde al ido, <NOTE PLACE="foot">1805 So þat <HI REND="italic">u</HI>—l. t. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þei hit lutel wile ilaste, wiþ loue hi departed atwo. <NOTE PLACE="foot">1806 wile <HI REND="italic">f. E</HI>—ila.] dude la. <HI REND="italic">V</HI>—d.] wende <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas gan to sike sore, þo he him hadde understonde, <NOTE PLACE="foot">1807 g. to s.] g. s. <HI REND="italic">R,</HI> sykede <HI REND="italic">S</HI>—ha. him <HI REND="italic">L,</HI> him gan <HI REND="italic">SGVB,</HI> gan him <HI REND="italic">H,</HI> gan <HI REND="italic">m</HI>—to u. <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þat he hadde so longe ibeo out of Engelonde. <NOTE PLACE="foot">1808 he] his bisshopriche <HI REND="italic">L, f. M</HI>—so l.] to l. <HI REND="italic">r,</HI> l. <HI REND="italic">HG,</HI> wiþout gouerne and red <HI REND="italic">nach</HI> i. <HI REND="italic">L</HI>—E.] longe <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Þei hit were aȝen his wille, him þoȝte hit luþer dede, <NOTE PLACE="foot">1809-10 <HI REND="italic">f. L</HI>—hit þ. him <HI REND="italic">HGDBmJ</HI>—a l. <HI REND="italic">SrECW</HI></NOTE></L>
<L N="1810">Þat his biscopriche hadde ibeo wyþoute gouern and rede. <MILESTONE N="1790"/> <NOTE PLACE="foot">1810 ha. i.] so longe was <HI REND="italic">HG,</HI> was <HI REND="italic">s</HI>—gouer∣nynge <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>To þe kyng of France he wende ferst and to oþer gode and hende <NOTE PLACE="foot">1811 of F.] Lewes <HI REND="italic">s</HI>—he] hy <HI REND="italic">S</HI>—o.] þe <HI REND="italic">LW, f. G</HI>—g. men <HI REND="italic">vrLW,</HI> g. men good <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And faire at hem his leue nom to Engelond forte wende. <NOTE PLACE="foot">1812 at heom <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">H,</HI> of h. <HI REND="italic">rnW,</HI> at him <HI REND="italic">S</HI>—his <HI REND="italic">f. s</HI>—he n. <HI REND="italic">SBW,</HI> he tok <HI REND="italic">nach</HI> fa. <HI REND="italic">H,</HI> toke <HI REND="italic">nach</HI> fa. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He þonkede hem of alle honur þat hi him hadde ido, <NOTE PLACE="foot">1813 hem] him <HI REND="italic">LR</HI>—ho.] gode <HI REND="italic">J</HI>—him] hem <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>And wiþ fair condut and gret loue from hem he wende so. <MILESTONE N="(1760)"/> <NOTE PLACE="foot">1814 conduit <HI REND="italic">HVn,</HI> condit <HI REND="italic">SG</HI>—g. <HI REND="italic">f. s</HI>—fr. hem <HI REND="italic">nach</HI> we. <HI REND="italic">E,</HI> fr. him <HI REND="italic">nach</HI> we. <HI REND="italic">R,</HI> fr. <HI REND="italic">D</HI>—he <HI REND="italic">f. MLW</HI>—so] þo <HI REND="italic">GD</HI></NOTE></L>
<L N="1815">Wiþ gret honur he wende of France toward Enge∣londe, <NOTE PLACE="foot">1815 he we. wiþ g. h. <HI REND="italic">HG</HI>—Of F. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">G,</HI> out of F. <HI REND="italic">VB,</HI> from F. <HI REND="italic">s,</HI> From F. <HI REND="italic">vor</HI> wiþ <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L><PB N="140" REF="141"/>
At an hauene he gan abide, þat me clepeþ Witsonde. <NOTE PLACE="foot">1816 h. toun <HI REND="italic">V,</HI> haue <HI REND="italic">MB</HI>—g. <HI REND="italic">f. s</HI>—Wissonde <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þe lettres þat he hadde of Rome, to Engelond he sende, <NOTE PLACE="foot">1817 l.] bulle <HI REND="italic">m</HI>—of] at <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>To do þe sentence al abrod bifore him, er he wende. <NOTE PLACE="foot">1818 þe <HI REND="italic">f. B</HI>—b. h.] b. <HI REND="italic">s,</HI> ouer <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">M,</HI> þider <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">D</HI>—er] ase <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscop of Euerwik in sentence he let do,</L>
<L N="1820">And þe biscop of Salusburi and of Londone also; <MILESTONE N="1800"/> <NOTE PLACE="foot">1820 S.] L. <HI REND="italic">r</HI>—L.] S. <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>For hi hadde icrouned þe ȝonge king aȝen his dignete <NOTE PLACE="foot">1821 ha. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—ic. <HI REND="italic">nach</HI> k. <HI REND="italic">L,</HI> courouned <HI REND="italic">V</HI>—ȝ. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—his] þe <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ unriȝt in his biscopriche, he amansede alle þre<NOTE N="1)" PLACE="foot">Vgl. v. 1755. <HI REND="italic">Q:</HI> Quorum aliqui, Rogerus videlicet Eboracensis et Gilebertus Londoniensis et Jocelinus Saresberiensis, transfretare volentes, in ipso portu, suspensionis suae et anathematis litteras sus∣ceperunt. S.375.</NOTE>. <NOTE PLACE="foot">1822 þerfore he <HI REND="italic">Ss</HI>—a. hem <HI REND="italic">v,</HI> acorsede <HI REND="italic">VL</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe tiding to hem com, hi made hem wroþe inouȝ <NOTE PLACE="foot">1823 t.] dignite <HI REND="italic">J</HI>—c. to hem <HI REND="italic">s</HI>—m. hem] m. him <HI REND="italic">M,</HI> weren <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>And þretnede þis holi mon, þei hit were wiþ wouȝ. <MILESTONE N="(1770)"/> <NOTE PLACE="foot">1824 þretede <HI REND="italic">M,</HI> þretten <HI REND="italic">G,</HI> þratte <HI REND="italic">L</HI>—faste þis h. m. <HI REND="italic">DL,</HI> þis h. m. fast <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1825">Seint Thomas eode toward þe scipe, to Engelond fore wende: <NOTE PLACE="foot">1825 e.] wende <HI REND="italic">SrL</HI>—to w. þe] into <HI REND="italic">M,</HI> to <HI REND="italic">s</HI>—s.] see <HI REND="italic">L,</HI> bissop <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>A mon þer com from Engelond aȝen him good and hende: <NOTE PLACE="foot">1826 þ. <HI REND="italic">f. s</HI>—him] heom <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"A, sire", he sede, "for godes loue ne passe þou noȝt þe see, <NOTE PLACE="foot">1827 Þou no.] ȝe no. <HI REND="italic">ML,</HI> no ȝut <HI REND="italic">CW, f. vs</HI></NOTE></L>
<L>For knyȝtes beþ in Engelond iredi þe to slee. <NOTE PLACE="foot">1828 Four <HI REND="italic">C</HI>—þer b. <HI REND="italic">SDW,</HI> þare b. <HI REND="italic">vor</HI> k. <HI REND="italic">H,</HI> þat b. <HI REND="italic">B</HI>—i.]. iporueide <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>At ech hauene hi awaiteþ þe, to kepe þe mony on. <NOTE PLACE="foot">1829 <HI REND="italic">nach</HI> 30 <HI REND="italic">R</HI>—hi aw. þe] hi aw. <HI REND="italic">LsW,</HI> aw. þe <HI REND="italic">D,</HI> men aw. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1830">Ȝif þou comest among, hem ouȝt, þou worst aslawe anon!"<MILESTONE N="1810"/> <NOTE PLACE="foot">1830 c. up <HI REND="italic">S</HI>—o. <HI REND="italic">f. SGVLR</HI>—worþe <HI REND="italic">G,</HI> worþest <HI REND="italic">D</HI>—as.] slayn <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="141" REF="142"/>
"Certes, sire", quaþ seint Thomas, "inele no leng abide. <NOTE PLACE="foot">1831 si. q.] q. <HI REND="italic">HG,</HI> sede <HI REND="italic">s</HI>—ine <HI REND="italic">M</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> lengore <HI REND="italic">SV,</HI> leng' <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L>To Engelonde ichulle me drawe, tyde me, wat bitide. <NOTE PLACE="foot">1832 t.] bet. <HI REND="italic">S,</HI> euer <HI REND="italic">vor</HI> bit. <HI REND="italic">D</HI>—w. me <HI REND="italic">VD,</HI> me w. me <HI REND="italic">C,</HI> w. so <HI REND="italic">B,</HI> w. <HI REND="italic">HGLsW</HI></NOTE></L>
<L>Þei ic be to drawe lyme mele, inele beleue namore. <NOTE PLACE="foot">1833 to <HI REND="italic">f. H</HI>—þer lyme wel mele <HI REND="italic">J,</HI> lemed and ek <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">B,</HI> þ' se <HI REND="italic">G</HI>—b.] abide <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>To longe ichabbe þennes ibeo, þat reweþ me wel sore!<MILESTONE N="(1780)"/> <NOTE PLACE="foot">1834 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> reuweþ <HI REND="italic">S,</HI> riweþ <HI REND="italic">M,</HI> rues <HI REND="italic">G,</HI> ruweþ <HI REND="italic">R</HI>—me <HI REND="italic">vor</HI> r. <HI REND="italic">GDLsW</HI>—w.] and <HI REND="italic">vor</HI> þat <HI REND="italic">SGDLsW</HI></NOTE></L>
<L N="1835">Þe soules, þat ichabbe to loke, six ȝer and more iwis <NOTE PLACE="foot">1835 S. <HI REND="italic">G</HI>—ichadde <HI REND="italic">S</HI>—l.] kepe <HI REND="italic">SE</HI></NOTE></L>
<L>Wiþþoute warde habbeþ ibeo, alas, to longe hit is! <NOTE PLACE="foot">1836 wardein <HI REND="italic">uEC</HI>—hi ha. <HI REND="italic">B,</HI> haþ <HI REND="italic">V</HI>—l.] muche <HI REND="italic">SVBmJ</HI>—hit] þat <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Wel ichot, þat ic worþe þer aslawe, er come ouȝt longe. <NOTE PLACE="foot">1837 wel ich wot <HI REND="italic">nach</HI> worþ <HI REND="italic">H</HI>—þat <HI REND="italic">f.</HI> H—ich worþ <HI REND="italic">nach</HI> as. <HI REND="italic">H,</HI> i shal be <HI REND="italic">G</HI>—þare <HI REND="italic">vor</HI> are <HI REND="italic">H</HI>—hit c. <HI REND="italic">GDB,</HI> þat c. <HI REND="italic">R,</HI> þen c. <HI REND="italic">ME</HI>—o. <HI REND="italic">f. VnmJW</HI></NOTE></L>
<L>Ichulle for holi chirche riȝt þen deþ fawe afonge! <NOTE PLACE="foot">1838 r. <HI REND="italic">f. r</HI>—wel fa. <HI REND="italic">B,</HI> fain <HI REND="italic">GV,</HI> wel vayn <HI REND="italic">S,</HI> vayn <HI REND="italic">vor</HI> for <HI REND="italic">M,</HI> son <HI REND="italic">D,</HI> gladliche <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ac biddeþ for me to Jhesu Crist, ic bidde, par charite! <NOTE PLACE="foot">1839 b. I] prayes <HI REND="italic">G</HI>—to <HI REND="italic">f. LCJ</HI>—J. C.] god <HI REND="italic">s</HI>—ic b. ȝou <HI REND="italic">HDCJ,</HI> i pray ou <HI REND="italic">SGV,</HI> i pray <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="1840">Ac tofore alle oþer namelich o þing biddeþ for me:<MILESTONE N="1820"/> <NOTE PLACE="foot">1840 Ac <HI REND="italic">f. H</HI>—t. a. o.] ouer a. o. <HI REND="italic">E,</HI> ouer o. <HI REND="italic">R</HI>—n.] þing <HI REND="italic">GB</HI>—b.] prayes <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þat god for his holi grace, to Kaunterbury me sende, <NOTE PLACE="foot">1841 ho. <HI REND="italic">f. rs</HI></NOTE></L>
<L>Þat ic mote, quic oþer ded to myn owe chirche wende. <NOTE PLACE="foot">1842 mowe <HI REND="italic">Ms</HI>—to m. o. c.] m. lif <HI REND="italic">D</HI>—w.] þer to ende <HI REND="italic">D, f. H</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif i ne mai þuder alyue come, ar ic imartred beo, <NOTE PLACE="foot">1843-4 <HI REND="italic">f. L</HI>—m. noȝt <HI REND="italic">SGVBCJW</HI>—þ.] þer <HI REND="italic">VCJ, f. s</HI>—c. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Þat my bodi mote ded, god it granti me!"<MILESTONE N="(1790)"/> <NOTE PLACE="foot">1844 ȝwan icham d. <HI REND="italic">H,</HI> quik oþer d. <HI REND="italic">B</HI>—god] our lord <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1845"><PB N="142" REF="143"/>
His leue he nom deolfulliche, to schipe he wende so. <NOTE PLACE="foot">1845 to þe <HI REND="italic">SG,</HI> and to <HI REND="italic">Hr</HI>—he] so <HI REND="italic">C, f. r</HI>—so] þo <HI REND="italic">GDLCW</HI></NOTE></L>
<L>He þonkede hem alle honur, þat hi him hadde ido, <NOTE PLACE="foot">1846 And <HI REND="italic">s</HI>—hem] him <HI REND="italic">W</HI>—of a. <HI REND="italic">VrB,</HI> a. gret <HI REND="italic">S,</HI> a. þe <HI REND="italic">L,</HI> of þe <HI REND="italic">R</HI>—hi] me <HI REND="italic">H,</HI> he <HI REND="italic">W</HI>—ha. him <HI REND="italic">GC,</HI> to him ha. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And biteiȝte al France Jesu Crist and blessed hit wel faste. <NOTE PLACE="foot">1847 bitauȝte <HI REND="italic">VDR,</HI> bitaȝte <HI REND="italic">EJ</HI>—J. C.] god <HI REND="italic">s</HI>—bl.] þankede <HI REND="italic">L</HI>—hit] him <HI REND="italic">V,</HI> hem <HI REND="italic">L,</HI> þat folc <HI REND="italic">D</HI>—wel <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>Þat folc made sorwe inouȝ, þat deol longe ilaste! <NOTE PLACE="foot">1848 wep and m. <HI REND="italic">v</HI>—s.] d. <HI REND="italic">SVDLsW</HI>—i.] gret <HI REND="italic">H</HI>—þ. II] and here <HI REND="italic">S</HI>—d.] s. <HI REND="italic">SVLsW</HI>—wel l. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>At Douere were knyȝtes ȝare, þat hurde of him telle, <NOTE PLACE="foot">1849 w. <HI REND="italic">f. D</HI>—þe k. <HI REND="italic">G</HI>—ȝ.] redi <HI REND="italic">GV, f. s</HI>—of him hu. <HI REND="italic">Ss</HI></NOTE></L>
<L N="1850">As sone as he com up þere iredi him to quelle:<MILESTONE N="1830"/> <NOTE PLACE="foot">1850 Also s. <HI REND="italic">V</HI>—as] so <HI REND="italic">D</HI>—up þ.] up <HI REND="italic">s,</HI> to lond <HI REND="italic">D</HI>—al redi <HI REND="italic">HVB,</HI> al prest <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Sire Renaud of Wareyne and sire Randulf de Brok <NOTE PLACE="foot">1851 <HI REND="italic">u. ö.:</HI> Reynaud <HI REND="italic">H,</HI> Reynald <HI REND="italic">GVL,</HI> Reynold <HI REND="italic">SB,</HI> Renald <HI REND="italic">W</HI>—Warenne <HI REND="italic">u. ö. SVLC</HI>—Rondolf <HI REND="italic">u. ö. GVMR</HI></NOTE></L>
<L>And also Gerueis de Scherreue gret folc wiþ him tok, <NOTE PLACE="foot">1852 Geffrey also <HI REND="italic">D</HI>—Schirreue <HI REND="italic">uDE</HI>—þat g. <HI REND="italic">B,</HI> and g. <HI REND="italic">D,</HI> moche <HI REND="italic">S</HI>—him] hem <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>To kepe þis holi mon at Douere, wen he come of þe see, <NOTE PLACE="foot">1853 þ. seli m. <HI REND="italic">nCW,</HI> him <HI REND="italic">r</HI>—c. up <HI REND="italic">BCW</HI>—þe <HI REND="italic">f. V</HI></NOTE></L>
<L>And bote he wolde hor wille do al ȝare him to sle. <MILESTONE N="(1800)"/> <NOTE PLACE="foot">1854 al. ȝ.] redi <HI REND="italic">s,</HI> al redi were <HI REND="italic">GV,</HI> redi þei were <HI REND="italic">L,</HI> hi were al redi <HI REND="italic">S,</HI> þer anon <HI REND="italic">D</HI>—to <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L N="1855">To þe hauene of Sandwich þat shyp wel euene drouȝ, <NOTE PLACE="foot">1855 þ. s.] þe bissop <HI REND="italic">C</HI>—w.] þo <HI REND="italic">D, f. Ms</HI></NOTE></L>
<L>And þe oþer abide at Douere myd þretynge inouh. <NOTE PLACE="foot">1856 þe o. men <HI REND="italic">L,</HI> þis luþer men <HI REND="italic">D,</HI> þe kniȝtes <HI REND="italic">s</HI>—a. him alle <HI REND="italic">u,</HI> a. him <HI REND="italic">J,</HI> him a. <HI REND="italic">W</HI>—þretnyng <HI REND="italic">HS,</HI> þretenynge <HI REND="italic">B</HI>—and bost i. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>In þe scipes seil an hei þis holi mon let do <NOTE PLACE="foot">1857 Wha <HI REND="italic">S</HI>—an h.] aloft <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>A crois, þat me fer isei isowed faste þerto, <NOTE PLACE="foot">1858 fair <HI REND="italic">V</HI>—isewed <HI REND="italic">GLE,</HI> isywed <HI REND="italic">R,</HI> iset was <HI REND="italic">S</HI>—fa. <HI REND="italic">f. SG</HI></NOTE></L>
<L>Þat was signe of his baner, for oþer ne kepte he non. <NOTE PLACE="foot">1859 syngne <HI REND="italic">B,</HI> tokene <HI REND="italic">rs</HI>—his <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="1860"><PB N="143" REF="144"/>
Men stode at Sandwich and bihulde þat crois moni on. <MILESTONE N="1840"/> <NOTE PLACE="foot">1860 Þat folc <HI REND="italic">D</HI>—þ. c. <HI REND="italic">f. s</HI>—wel m. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"We iseþ nou hiderward", hi sede, "oure biscop Thomas!" <NOTE PLACE="foot">1861 n. <HI REND="italic">f. rs</HI>—hid. come <HI REND="italic">v</HI>—Hi s. <HI REND="italic">vor</HI> we <HI REND="italic">v, vor</HI> hid. <HI REND="italic">s</HI>—b.] ercheb. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þe ȝut he was fer in þe see, hi wuste þat he hit was. <NOTE PLACE="foot">1862 Ȝ. <HI REND="italic">s</HI>—f. <HI REND="italic">f. rB</HI>—þat he] ho <HI REND="italic">rBW</HI></NOTE></L>
<L>Þat cri was sone wide couþ, þat folc orn faste inouȝ. <NOTE PLACE="foot">1863 wi. and c. <HI REND="italic">B,</HI> wi. anon <HI REND="italic">S,</HI> wi. <HI REND="italic">s,</HI> c. <HI REND="italic">C</HI>—f.] swiþe <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And ar he were to londe icome, faste aȝen him drouȝ. <MILESTONE N="(1810)"/> <NOTE PLACE="foot">1864 wel f. <HI REND="italic">GB,</HI> þukke <HI REND="italic">R,</HI> þicke <HI REND="italic">vor</HI> d. <HI REND="italic">E,</HI> þat folk <HI REND="italic">HS, f. s</HI>—aȝ.] wel aboute <HI REND="italic">S,</HI> aboute <HI REND="italic">R</HI>—me d. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L N="1865">Hi cride and þonkede Jesu Crist, þat hi miȝte him aliue iseo, <NOTE PLACE="foot">1865 c. and þ.] þ. ȝurne <HI REND="italic">D,</HI> þ. <HI REND="italic">s</HI>—J. C.] god <HI REND="italic">Gs</HI>—him m. al. <HI REND="italic">J,</HI> him m. <HI REND="italic">M,</HI> moste him al. <HI REND="italic">HLW,</HI> þat dai <HI REND="italic">DL</HI></NOTE></L>
<L>Hi wilcomede him wiþ joie inouȝ, ne miȝte no more beo. <NOTE PLACE="foot">1866 Hi w. him] Welc. he was <HI REND="italic">s</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI>—no mo. ne mi. <HI REND="italic">Hr,</HI> ne mi. neuir no mo. <HI REND="italic">S,</HI> ne mi. noman mo. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þe þridde dai of þe aduent, bifore cristemasse hit was, <NOTE PLACE="foot">1867 þe II <HI REND="italic">f. SVs</HI>—auent <HI REND="italic">MBEJ</HI>—c.] mydwinter <HI REND="italic">r</HI>—h. <HI REND="italic">f. rR</HI></NOTE></L>
<L>Þat he com þus to Engelond, þe gode mon seint Thomas. <NOTE PLACE="foot">1868 he <HI REND="italic">f. s</HI>—c. <HI REND="italic">nach Ev</HI>—þus <HI REND="italic">f. H</HI>—m. <HI REND="italic">f. s</HI>—<HI REND="italic">nach</HI> 68 <HI REND="italic">eingeschoben:</HI> Gret joic heo maden wiþ him as riȝt was to done, Al þat euer was in þe toun comen abouten him sone <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þe seueþe ȝer, þat he ferst wende out of Engelonde, <NOTE PLACE="foot">1869 seuenþe <HI REND="italic">H,</HI> soueþe <HI REND="italic">W,</HI> reuþe <HI REND="italic">L</HI>—w. f. <HI REND="italic">H,</HI> w. <HI REND="italic">s</HI>—E.] londe <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="1870">For six ȝer and monþe he was fleme, ic under∣stonde. <MILESTONE N="1850"/> <NOTE PLACE="foot">1870 flemed <HI REND="italic">SGrB</HI>—ase ic me <HI REND="italic">H,</HI> as ic <HI REND="italic">W, r</HI>—u.] Engelonde <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Þis was elleue hondred ȝer and sixti and tene, <NOTE PLACE="foot">1871 endleue <HI REND="italic">H,</HI> enleue <HI REND="italic">CJ,</HI> in þe e. <HI REND="italic">DB,</HI> þe XI C <HI REND="italic">G</HI>—s. ȝer <HI REND="italic">uBJ,</HI> six ȝer <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L><PB N="144" REF="145"/>
After þat god in his moder on erþe aliȝte, ic wene. <NOTE PLACE="foot">1872 g.] our swete lourd <HI REND="italic">HS,</HI> our lord <HI REND="italic">G</HI>—in h. m.] an urþe <HI REND="italic">W</HI>—on e.] among us <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">r,</HI> in h. m. <HI REND="italic">W, f. L</HI>—a. <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">L</HI>—here ic <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat word to þis knyȝtes com to Douere of þis cas, <NOTE PLACE="foot">1873 W. <HI REND="italic">s</HI>—to] at <HI REND="italic">rBC</HI></NOTE></L>
<L>Hou seint Thomas þis holi mon at Sandwych ariued was. <MILESTONE N="(1820)"/> <NOTE PLACE="foot">1874 H. þat <HI REND="italic">R</HI>—s. T. <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">S,</HI> þe god <HI REND="italic">R, f. E</HI>—þ. <HI REND="italic">f. R</HI>—ar. at S. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="1875">To Sandwich hi wende faste, seint Thomas hi founde anon. <NOTE PLACE="foot">1875 fa. and <HI REND="italic">D, f. Gs</HI>—s. <HI REND="italic">f. r</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ luþer semblaunt inouȝ hi wilcomede him echon. <NOTE PLACE="foot">1876 i.] and fals heorte <HI REND="italic">H, f. s</HI>—him hom <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Hi seide: "Hou hastou þen wei to Engelond inome, <NOTE PLACE="foot">1877 Wiþ luþer spede hi <HI REND="italic">D</HI>—ho. ha.] þou hast <HI REND="italic">D</HI>—þ.] þon þe <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þat destourbest al þat lond, as sone as þu ert icome, <NOTE PLACE="foot">1878 d.] destreyest þus <HI REND="italic">S</HI>—as I] also <HI REND="italic">V,</HI> so <HI REND="italic">r, f. HG</HI>—as II] so <HI REND="italic">rR</HI>—er <HI REND="italic">W, f. D</HI></NOTE></L>
<L>And also þat holi chirche, as we al dai iseþ, <NOTE PLACE="foot">1879 also <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">L</HI>—al h.] h. <HI REND="italic">D</HI>—as we <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">r,</HI> as ȝe <HI REND="italic">S</HI>—al d.] alle <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L N="1880">And amansest þe biscopes, þat þine felawes beþ?!<MILESTONE N="1860"/> <NOTE PLACE="foot">1880 Þat <HI REND="italic">HVLmJW</HI>—þou a. <HI REND="italic">H,</HI> a. þu <HI REND="italic">SG,</HI> acuysest <HI REND="italic">V,</HI> namelyche <HI REND="italic">B</HI>—b. ek <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þou auȝtest myd alle lawe loue and pes arere, <NOTE PLACE="foot">1881 And au. <HI REND="italic">MB,</HI> þou au. <HI REND="italic">nach</HI> la. <HI REND="italic">L</HI>—al. <HI REND="italic">f. s</HI>—p. and <HI REND="italic">SsW</HI></NOTE></L>
<L>And þer nas neuere alonde pes, seþþe þou biscop were! <NOTE PLACE="foot">1882 Ac <HI REND="italic">SGV</HI>—þer] here <HI REND="italic">rB</HI>—al. p.] p. in l. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif þu wenest wel to do, wiþdrauȝ þi dede sone, <NOTE PLACE="foot">1883 we.] þenkest <HI REND="italic">V</HI>—wiþdrauh <HI REND="italic">V,</HI> wiþdrawe <HI REND="italic">GnmDCJ</HI>—we redeþ s. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Oþer me schal do bi þe, as bi such mon is to done!"<MILESTONE N="(1830)"/> <NOTE PLACE="foot">1884 bi þe do <HI REND="italic">HS</HI>—bi II] wit <HI REND="italic">G</HI>—m.] on <HI REND="italic">D, f. s</HI></NOTE></L>
<L N="1885">"Mine leue frendes", quaþ seint Thomas, "soþ hit is inouȝ: <NOTE PLACE="foot">1885 L. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe mansinge ic let do mid riȝt and noȝt myd wouȝ <NOTE PLACE="foot">1886 m. þat <HI REND="italic">H,</HI> corsing <HI REND="italic">VL,</HI> sentence <HI REND="italic">s</HI>—it was wiþ r. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And bi my lordes leue, þe kyng, þat ech mon in riȝt were,</L>
<L>Þat so gret trespas ne wende forþ, þat ic amended nere, <NOTE PLACE="foot">1888 Þat no <HI REND="italic">S,</HI> Þat for <HI REND="italic">V</HI>—so g.] such <HI REND="italic">Ss</HI>—þ.] bote <HI REND="italic">SLW</HI></NOTE></L>
<L><PB N="145" REF="146"/>
And were eftsone afterward myd unriȝt aȝen lawe <NOTE PLACE="foot">1889 efsone <HI REND="italic">LCJ</HI>—af.] herafter <HI REND="italic">nach</HI> u. <HI REND="italic">L</HI>—aȝ. þe l. <HI REND="italic">VE,</HI> and unl. <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="1890">In desertison of my chirch to costume idrawe!"<MILESTONE N="1870"/> <NOTE PLACE="foot">1890 desheritesoun <HI REND="italic">SGL,</HI> þe sertison <HI REND="italic">C</HI>—eni co. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe knyȝtes ihurde, þat þe kyng consentede þerto,</L>
<L>Hi bileuede hor grete mod and hor þretynge also <NOTE PLACE="foot">1892 b.] aswagede <HI REND="italic">D</HI>—al h. I <HI REND="italic">vB,</HI> son h. I <HI REND="italic">D</HI>—g. m.] g. bost <HI REND="italic">S,</HI> wraþþe <HI REND="italic">D</HI>—h. II <HI REND="italic">f. G</HI></NOTE></L>
<L>And in faire manere bede him, undo his mansinge <NOTE PLACE="foot">1893 In <HI REND="italic">r</HI>—him b. <HI REND="italic">s,</HI> hi b. him <HI REND="italic">r,</HI> hi b. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>To norisce loue to his felawes and bitwene him and þe kynge, <MILESTONE N="(1840)"/> <NOTE PLACE="foot">1894 norisi <HI REND="italic">H,</HI> norise <HI REND="italic">M,</HI> norice <HI REND="italic">E,</HI> norschy <HI REND="italic">BR</HI>—to] wiþ <HI REND="italic">v,</HI> of <HI REND="italic">r</HI>—a. I <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="1895">So þat respit bitwene hem of þis answere hi nome, <NOTE PLACE="foot">1895 So þat] Þo <HI REND="italic">C, f. s</HI>—of a. <HI REND="italic">s,</HI> herof son <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Forte seint Thomas amorwe to Kaunterburi come.</L>
<L>Seint Thomas amorwe to Kaunterburi drouȝ. <NOTE PLACE="foot">1897 him d. <HI REND="italic">HGCJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe contrei aȝen him com wiþ joie and blisse inouȝ. <NOTE PLACE="foot">1898 Al þe <HI REND="italic">Hr</HI>—con. clanliche þo—com <HI REND="italic">bis</HI> i.] faste drouȝ <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ech prest somonde his paresche clanlich in ech ende, <NOTE PLACE="foot">1899 Prestes <HI REND="italic">E,</HI> ech persoun <HI REND="italic">L,</HI> Parsones <HI REND="italic">R</HI>—h.] here <HI REND="italic">s</HI>—parisch <HI REND="italic">SGLE,</HI> parissens <HI REND="italic">C,</HI> parosche <HI REND="italic">HVDW,</HI> parschonys <HI REND="italic">R,</HI> parsche <HI REND="italic">J</HI>—c. <HI REND="italic">f. C</HI>—e.] his <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="1900">To beo ȝare aȝen him myd procession to wende, <MILESTONE N="1880"/></L>
<L>So þat myd processions mony and faire inouȝ</L>
<L>Wiþ crois and wiþ taperes þe contreie aȝen him drouȝ. <NOTE PLACE="foot">1902 croices <HI REND="italic">BR,</HI> crosses <HI REND="italic">L</HI>—þe co. aȝ. h.] aȝ. h. faste <HI REND="italic">D,</HI> þicke aboute h. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þer was joie and blisse inouȝ, ne miȝte no more beo! <NOTE PLACE="foot">1903 Þ. <HI REND="italic">bis</HI> b.] Wiþ croiz and wiþ taperes <HI REND="italic">W</HI>—i. <HI REND="italic">f. GmJW</HI>—mi.] may þer <HI REND="italic">C</HI>—no] neuere <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Hi þonkeden alle Jesu Crist, þat hi moste him alyue iseo. <MILESTONE N="(1850)"/> <NOTE PLACE="foot">1904 Þat folc <HI REND="italic">SG</HI>—alle] ȝurne <HI REND="italic">H, f. SG</HI>—hi <HI REND="italic">f. H</HI>—him m. <HI REND="italic">HL,</HI> m. <HI REND="italic">s,</HI> him moȝte <HI REND="italic">M,</HI> miȝte him <HI REND="italic">SW,</HI> him miȝte <HI REND="italic">DB</HI>—ali. <HI REND="italic">nach</HI> þat <HI REND="italic">H,</HI> þat day <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L N="1905">Of bellen and of tabores, so gret was þe soun <NOTE PLACE="foot">1905 belles <HI REND="italic">SGVL</HI>—tabours <HI REND="italic">HVsJ,</HI> tabres <HI REND="italic">S,</HI> tapers <HI REND="italic">L,</HI> tapres <HI REND="italic">C,</HI> taperes <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L><PB N="146" REF="147"/>
Of ech instrument and song, þo he com into þe toun, <NOTE PLACE="foot">1906 Of e. maner of i. <HI REND="italic">S,</HI> Of i. <HI REND="italic">LW,</HI> Of mynstally <HI REND="italic">G,</HI> Of e. menstrelie <HI REND="italic">J,</HI> Of e. melodie <HI REND="italic">m,</HI> Of e. maner gleo <HI REND="italic">H,</HI> of e. myrþe <HI REND="italic">B</HI>—a. of s. <HI REND="italic">GVnJW,</HI> a song <HI REND="italic">C, f. SD</HI>—þe] Canterburies <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat men ne miȝte ihure oþer þing bote þe noise so gret. <NOTE PLACE="foot">1907 i. non <HI REND="italic">vDL,</HI> nouȝt i. <HI REND="italic">s</HI>—o.] of <HI REND="italic">J</HI>—b.] for <HI REND="italic">W</HI>—þe <HI REND="italic">f. GLrs</HI>—n.] melodie <HI REND="italic">s</HI>—þat was so <HI REND="italic">HS, f. GDs</HI></NOTE></L>
<L>More joie ne miȝte beo, þen was in eche stret, <NOTE PLACE="foot">1908 þer was <HI REND="italic">HS</HI>—e.] þe <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>As our lord a palmesoneday honoured was inouȝ,</L>
<L N="1910">Þo he rod into Jerusalem and to his deþe drouȝ. <MILESTONE N="1890"/> <NOTE PLACE="foot">1910 into] toward <HI REND="italic">BJ</HI>—to] toward <HI REND="italic">unCW</HI>—his] þe <HI REND="italic">m</HI>—he dr. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Also was seint Thomas. as me miȝte ise þere, <NOTE PLACE="foot">1911 s. T.] þis holi mon <HI REND="italic">v</HI>—me] þou <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>For our lord wolde, þat his deþ semblable to his were. <NOTE PLACE="foot">1912 wo. <HI REND="italic">f. C</HI>—to h. s. <HI REND="italic">Gn,</HI> lichchi to h. <HI REND="italic">S,</HI> iliche to h. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Er þis holi mon seint Thomas to, his chirohe com, <NOTE PLACE="foot">1913 s. T. þ. ho. m. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe monekes wiþ procession aȝen him þen wei nome. <MILESTONE N="(1860)"/> <NOTE PLACE="foot">1914 þe wei a. h. <HI REND="italic">SL,</HI> þe wei faire a. h. <HI REND="italic">B,</HI> a. h. in þe wei <HI REND="italic">s,</HI> wel faire a. h. <HI REND="italic">M,</HI> faire a. h. <HI REND="italic">D</HI>—hi n. <HI REND="italic">HB,</HI> come <HI REND="italic">Ms</HI></NOTE></L>
<L N="1915">Of his palefray he liȝte adoun and þe monekes custe echon. <NOTE PLACE="foot">1915 ad. <HI REND="italic">f. R</HI>—and] he <HI REND="italic">vor</HI> c. <HI REND="italic">M, f. B</HI>—c. þe m. <HI REND="italic">H,</HI> c. hem <HI REND="italic">s,</HI> þe m. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>To þe heie weued mildelich hi ladde him up anon, <NOTE PLACE="foot">1916 he <HI REND="italic">f. H</HI>—w.] auter <HI REND="italic">J</HI>—wel m. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þo he hadde at chirche ido, al þat þer was to done, <NOTE PLACE="foot">1917 he] hi <HI REND="italic">rm</HI>—w. þer <HI REND="italic">S,</HI> him w. <HI REND="italic">H,</HI> w. <HI REND="italic">GLDsW</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ his men mildelich to his in he wende sone. <NOTE PLACE="foot">1918 wel mi. <HI REND="italic">v,</HI> wel mylde <HI REND="italic">V,</HI> wel faire inouȝ <HI REND="italic">D</HI>—in] chambre <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Nadde seint Thomas noȝt ibeo at his paleys wel longe, <NOTE PLACE="foot">1919 na. <HI REND="italic">nach</HI> T. <HI REND="italic">HV</HI>—no. <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">D, vor</HI> l. <HI REND="italic">s</HI>—i.] ilefte <HI REND="italic">nach</HI> p. <HI REND="italic">D</HI>—w. <HI REND="italic">f. Ds</HI></NOTE></L>
<L N="1920">Þat þis knyȝtes eft ne come hore answere to afonge!<MILESTONE N="1900"/> <NOTE PLACE="foot">1920 e.] after <HI REND="italic">C, f. vBs</HI>—h. <HI REND="italic">f. M</HI></NOTE></L>
<L>Hi bede him, as hi dude er, undo his mansinge <NOTE PLACE="foot">1921 d.] b. him <HI REND="italic">V,</HI> b. <HI REND="italic">HBMJ</HI>—m.] corsynge <HI REND="italic">VL</HI></NOTE></L>
<L><PB N="147" REF="148"/>
And asoile þe biscopes, þat he let þer inne bringe. <NOTE PLACE="foot">1922 i.] on <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>"Beau freres", quaþ seint Thomas, "þat ne mai ic do noȝt, <NOTE PLACE="foot">1923 q. s. T.] sede he <HI REND="italic">s</HI>—i ne mai <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>For hi beþ in sentence, þoru þe pope ibroȝt, <MILESTONE N="(1870)"/> <NOTE PLACE="foot">1924 s. alle <HI REND="italic">B,</HI> mansinge <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="1925">And i ne mai noȝt undo his dede, ȝe witeþ, in no place! <NOTE PLACE="foot">1925 no. u. h. d.] þe popes d. u. <HI REND="italic">r</HI>—w. wel <HI REND="italic">HSVR</HI></NOTE></L>
<L>Ac noȝt for þan, ic truste wel so much to his grace <NOTE PLACE="foot">1926 Ac n. f. þ.] Ȝut n. f. þat <HI REND="italic">G,</HI> Ac naþeles <HI REND="italic">R,</HI> Ac þeiȝ <HI REND="italic">E</HI>—w. <HI REND="italic">f. G</HI>—so m.] and so w. <HI REND="italic">B,</HI> as <HI REND="italic">D</HI>—to] on <HI REND="italic">SB,</HI> uppon <HI REND="italic">G</HI>—oune g. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat ichulle asoile hem in þis fourme fawe, <NOTE PLACE="foot">1927 ich.] i shal <HI REND="italic">G</HI>—wel fa. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þat hi do sikernesse, forto stonde at holi chirches lawe <NOTE PLACE="foot">1928 surnesse <HI REND="italic">R,</HI> surance <HI REND="italic">GBCJW,</HI> surte <HI REND="italic">rL</HI></NOTE></L>
<L>And to þe lokinge of holi chirche, and in oþer fourme non!" <NOTE PLACE="foot">1929 To <HI REND="italic">s</HI>—þe <HI REND="italic">f. CG</HI>—l.] king <HI REND="italic">MB,</HI> heued <HI REND="italic">W</HI>—a.] ac <HI REND="italic">H, f. M</HI></NOTE></L>
<L N="1930">Þe knyȝtes, þo hi hurde þis, chidde faste echon, <MILESTONE N="1910"/> <NOTE PLACE="foot">1930 hi c. f. <HI REND="italic">S,</HI> f. c. <HI REND="italic">L,</HI> wraþþede hem <HI REND="italic">Ds,</HI> bigonne to wraþþe <HI REND="italic">C</HI>—e.] anon <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>And þo hi nadde non oþer word, in wraþþe forþ hi wende <NOTE PLACE="foot">1931 wo.] answere <HI REND="italic">G</HI>—in wr.] for wr. ML, anon <HI REND="italic">vor</HI> hi <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And tolde þe biscopes here answere, þat hem þuder sende. <NOTE PLACE="foot">1932 h. a.] fore <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscopes hem made wroþ inouȝ and þretnede faste, <NOTE PLACE="foot">1933 m. h. w. i. <HI REND="italic">GC,</HI> in wraþ <HI REND="italic">s</HI>—wel f. <HI REND="italic">SG,</HI> him f. <HI REND="italic">BR,</HI> him wel f. <HI REND="italic">HE</HI></NOTE></L>
<L>And naþeles þe tweie of hem wiþdrowe hem ate laste:<MILESTONE N="(1880)"/> <NOTE PLACE="foot">1934 Ac <HI REND="italic">mJ</HI>—þe <HI REND="italic">f. DmL</HI>—tweine <HI REND="italic">uDE</HI>—h. II <HI REND="italic">f. Ds</HI></NOTE></L>
<L N="1935">Þe biscop of Salesburi and of Londone also.</L>
<L>To holi chirche hi wolde stonde and at hire loking do. <NOTE PLACE="foot">1936 hi <HI REND="italic">f. rs</HI>—at] to <HI REND="italic">HvnRJW,</HI> in <HI REND="italic">G,</HI> uppe <HI REND="italic">CE</HI>—hire] his <HI REND="italic">v</HI>—do] also <HI REND="italic">HJW,</HI> þerto <HI REND="italic">Vns</HI></NOTE></L>
<L>Ac þe erchebiscop of Euerwik anon hem wiþsede <NOTE PLACE="foot">1937 Þe <HI REND="italic">V</HI>—a. riȝt <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L><PB N="148" REF="149"/>
"Daheþeit", he sede, "þat atstonde so follich at ȝoure rede, <NOTE PLACE="foot">1938 Daþeheit habbe <HI REND="italic">H,</HI> Daþat <HI REND="italic">L,</HI> Dait <HI REND="italic">M,</HI> Day þat <HI REND="italic">DCJW,</HI> Day <HI REND="italic">s,</HI> Þey <HI REND="italic">B,</HI> Blame habbe <HI REND="italic">SGV</HI>—he s. <HI REND="italic">nach</HI> ats. <HI REND="italic">B, f. s</HI>—so f. <HI REND="italic">vor</HI> ats. <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Forte don us in his grace, þat euer was oure fo. <NOTE PLACE="foot">1939 e. ȝit <HI REND="italic">B, f. M</HI>—w.] haþ ibeon <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L N="1940">He haþ ido us mony a schame, and þenne he wolde mo. <MILESTONE N="1920"/> <NOTE PLACE="foot">1940 m. a] m. <HI REND="italic">R,</HI> muche <HI REND="italic">ME,</HI> inouȝ of <HI REND="italic">D</HI>—s.] vilaneye <HI REND="italic">S</HI>—þ.] ȝut <HI REND="italic">s</HI>—wel mo <HI REND="italic">S,</HI> do ous mo <HI REND="italic">W,</HI> more do <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Þei he habbe of ȝon poer, he naþ non of me, <NOTE PLACE="foot">1941 p. of ȝ. <HI REND="italic">B,</HI> ouer ou p. <HI REND="italic">HD</HI>—ouer me ne hauez he non <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>For erchebiscop icham, ȝe wite, as wel as he! <NOTE PLACE="foot">1942 as he is he <HI REND="italic">S,</HI> ase he is on <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ichot, ichabbe a lute eofre, þat stont hol and sound, <NOTE PLACE="foot">1943 Ic.] Forsoþe <HI REND="italic">V, f. H</HI>—Ich a. <HI REND="italic">vor</HI> ichot <HI REND="italic">C</HI>—s. ȝet <HI REND="italic">L,</HI> stent <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þer beþ ȝut inne ate leste eiȝte hondred pound. <MILESTONE N="(1890)"/> <NOTE PLACE="foot">1944 i. ȝ. <HI REND="italic">DC,</HI> i. ȝ. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">H,</HI> ȝ. þer i. <HI REND="italic">M,</HI> þer i. <HI REND="italic">S,</HI> i. <HI REND="italic">VBs,</HI> ȝ. <HI REND="italic">G</HI>—At þe l. <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">H,</HI> a. laste <HI REND="italic">C</HI>—mo þan e. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="1945">Ȝare icham to spene þat and ȝut me þencþ to lute, <NOTE PLACE="foot">1945 Al ȝ. <HI REND="italic">D,</HI> Redi <HI REND="italic">SGVs,</HI> For redi <HI REND="italic">B,</HI> Prest <HI REND="italic">M</HI>—to] do <HI REND="italic">V</HI>—al þat <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Forte awreke us wel of him and forte alegge his prute. <NOTE PLACE="foot">1946 w.] alle <HI REND="italic">D, f. S</HI>—f. II <HI REND="italic">f. D</HI>—pride <HI REND="italic">GB</HI></NOTE></L>
<L>Wende we to þe kyng anon and telle him of þis dede, <NOTE PLACE="foot">1947 anon <HI REND="italic">f. R</HI>—we. him <HI REND="italic">LJ,</HI> we <HI REND="italic">MW</HI></NOTE></L>
<L>And þat him ne tit neuer pes, bote he þerof rede." <NOTE PLACE="foot">1948 him] he <HI REND="italic">S</HI>—tid <HI REND="italic">ME,</HI> tideþ <HI REND="italic">VL</HI>—þe. him <HI REND="italic">H,</HI> him þe. <HI REND="italic">LDW,</HI> þe. us <HI REND="italic">BC,</HI> us þ. <HI REND="italic">s</HI>—do r. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>Þes þreo biscopes hastelich ouer see þe wei nome. <NOTE PLACE="foot">1949 h. <HI REND="italic">f. D</HI>—þe s. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1950">A lute bifore cristemasse to þe kinge hi come. <MILESTONE N="1930"/> <NOTE PLACE="foot">1950 hi] and <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Hi founden him in Normandie, hi folle adoun akneo <NOTE PLACE="foot">1951 ad. hi f. <HI REND="italic">uBm</HI></NOTE></L>
<L>And bede him holde up his honur and stablich hor help to beo. <NOTE PLACE="foot">1952 up <HI REND="italic">f. s</HI>—a. s.] stiflich <HI REND="italic">H,</HI> a. <HI REND="italic">rLW</HI></NOTE></L>
<L>Hi tolde him hou þes gode mon, þo he to londe com,</L>
<L>Desturbede al holi chirche and al his kenedom, <MILESTONE N="(1900)"/> <NOTE PLACE="foot">1954 and al] and ek <HI REND="italic">BJ,</HI> and <HI REND="italic">r,</HI> in <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="1955">And hou he hadde in gret prute in sentence ido, <NOTE PLACE="foot">1955 in I] wiþ <HI REND="italic">HSVLJW,</HI> þoru <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="149" REF="150"/>
Alle þat made his sone king and asentede þerto. <NOTE PLACE="foot">1956 alle þat as. <HI REND="italic">S,</HI> cons. <HI REND="italic">HGDL,</HI> ens. <HI REND="italic">RCJ</HI></NOTE></L>
<L>And hou in despit of him, he dude such luþer dede, <NOTE PLACE="foot">1957 in þe <HI REND="italic">S</HI>—he <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And þat he nere neuer in pes, bote he nom oþer to rede. <NOTE PLACE="foot">1958 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> And of his sone þe ȝong king alto∣geder þei seide <HI REND="italic">L,</HI> And þe lawes of his lond, al out riȝt wiþsede <HI REND="italic">W</HI>—nere neu. in p.] ne scholde neu. in p. beo <HI REND="italic">HS,</HI> neu. schold habbe p. <HI REND="italic">R,</HI> nadde neu. p. <HI REND="italic">E</HI>—o. to] þerto <HI REND="italic">SG,</HI> þerof <HI REND="italic">D</HI>—r.] hede <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þe king, þo he ihurde þis, for wraþþe he was nei wod. <NOTE PLACE="foot">1959 Þo þe k. i. <HI REND="italic">VM</HI>—was] were <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="1960">He eode up and doun as witles and ofte in þoȝte stod. <MILESTONE N="1940"/> <NOTE PLACE="foot">1960 a w. man <HI REND="italic">D</HI>—and II] he <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">B, f. M</HI>—o. <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>"Ȝif alle, þat made my sone kyng, he amanseþ", he sede, <NOTE PLACE="foot">1961 Ȝif he haþ <HI REND="italic">S</HI>—my s.] him <HI REND="italic">s</HI>—he am. <HI REND="italic">vor</HI> al. <HI REND="italic">H,</HI> he amansed me <HI REND="italic">G,</HI> amansed <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>"Mid þe ferste he amanseþ me, for hit was my dede. <NOTE PLACE="foot">1962 F. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Ho miȝte in such sorinesse suche lif long lede!<MILESTONE N="(1910)"/> <NOTE PLACE="foot">1963 <HI REND="italic">nach</HI> 64 <HI REND="italic">H</HI>—Hou <HI REND="italic">V,</HI> Wo <HI REND="italic">C,</HI> Who <HI REND="italic">GLDs</HI>—soruwe <HI REND="italic">HVLs</HI>—su. lif lo.] lo. his lif <HI REND="italic">rs,</HI> lo. eni lif <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe traitour aspilleþ al þat lond and bringeþ ous in wrechhede!" <NOTE PLACE="foot">1964 <HI REND="italic">nach</HI> 66 <HI REND="italic">HV, f. G</HI>—al <HI REND="italic">f. E</HI>—b.] brouȝte <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="1965">Ofte he acorsede alle þo, þat he hadde forþ ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">1965 <HI REND="italic">f. CJ</HI>—þo] þeo <HI REND="italic">H,</HI> hem <HI REND="italic">S</HI>—he II] þe tidinge <HI REND="italic">D</HI>—f. ha. <HI REND="italic">S,</HI> him f. ha. <HI REND="italic">M,</HI> him ha. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat hi of þe false prest, his fo, ne awreke him noȝt, <NOTE PLACE="foot">1966 þat hi <HI REND="italic">vor</HI> ne <HI REND="italic">H</HI>—fo] frend <HI REND="italic">V</HI>—ne awrekede him <HI REND="italic">SGE,</HI> nolde a. him <HI REND="italic">Bs,</HI>) a. him nolde <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat destourbede al þat lond and broȝte in wrechede. <NOTE PLACE="foot">1967 <HI REND="italic">f. G</HI>—destourbeþ <HI REND="italic">SR</HI>—b.] bringeþ <HI REND="italic">SR</HI></NOTE></L>
<L>As he eode up and doun ofte þat word he sede. <NOTE PLACE="foot">1968 he I <HI REND="italic">f. D</HI>—up a. d. e. <HI REND="italic">M</HI>—þese words <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þis kniȝtes, þo hi hurde þis, hi stode some stille, <NOTE PLACE="foot">1969 K. <HI REND="italic">s</HI>—þo hi] þat—hi II <HI REND="italic">f. vs</HI>—st. hem <HI REND="italic">V</HI>—so.] sumne <HI REND="italic">E,</HI> sone <HI REND="italic">LCW,</HI> ful <HI REND="italic">G, f. J</HI></NOTE></L>
<L N="1970">Hi biþoȝte hem stillelich, to paie þe kinges wille. <MILESTONE N="1950"/> <NOTE PLACE="foot">1970 Ac þei <HI REND="italic">B</HI>—hem <HI REND="italic">f. rnW</HI>—king at w. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L><PB N="150" REF="151"/>
Foure, þat mest screwen were, biþouȝte hem of a gile: <NOTE PLACE="foot">1971 Þe f. <HI REND="italic">H</HI>—þe m. <HI REND="italic">SW</HI>—h. <HI REND="italic">f. rsW</HI>—of <HI REND="italic">f. GD</HI>—a false <HI REND="italic">D, f. HC</HI></NOTE></L>
<L>Sire Renaud le Fizours aud sire Huwe de Moruile <NOTE PLACE="foot">1972 le <HI REND="italic">f. E</HI>—Fizurcy <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And sire Willam Traci and sire Richard de Brut. <NOTE PLACE="foot">1973 R.] Renold <HI REND="italic">s</HI>—de] le <HI REND="italic">r</HI>—Bruiz <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Hor names for hor screwhede ne beþ noȝt forȝite ȝut. <MILESTONE N="(1920)"/> <NOTE PLACE="foot">1974-6 <HI REND="italic">am Rande zerstört M</HI>—screwednesse <HI REND="italic">SGn</HI>—<NOTE N="*" PLACE="foot">s. 1701 Anm.</NOTE>fo .. <HI REND="italic">M,</HI> ȝet forȝut <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="1975">Hi nome hem to rede stillelich, to passe þe see, <NOTE PLACE="foot">1975 h. <HI REND="italic">f. Ds</HI>—stilly <HI REND="italic">u. ö. G</HI>—þ. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And forte paie þe kynges wille, seint Thomas to slee. <NOTE PLACE="foot">1976 þe w. of þe king <HI REND="italic">G</HI>—s. Tho .. <HI REND="italic">M,</HI> þis holi mon <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Stillelich hi wende forþ, þat nomon hit nuste. <NOTE PLACE="foot">1977 wat] honde <HI REND="italic">GV, f. nsJ</HI></NOTE></L>
<L>Hi were nei wat atte see, ar þe kyng hit wuste. <NOTE PLACE="foot">1978 gan s. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe kyng hit underȝat, after hem he sende,</L>
<L N="1980">Þat hi bileuede hor folie and aȝen to him wende. <MILESTONE N="1960"/> <NOTE PLACE="foot">1980 to him] hem <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Ac þis messager ne miȝte noȝt oftoke hem wiþ no ginne, <NOTE PLACE="foot">1981 no. <HI REND="italic">f. m</HI>—oft.] ouert. <HI REND="italic">HG,</HI> at. <HI REND="italic">nW</HI>—w.] for <HI REND="italic">HB</HI></NOTE></L>
<L>For ar he come to þe see hi were fer wiþinne. <NOTE PLACE="foot">1982 he] hi <HI REND="italic">SGs</HI>—f.] þer <HI REND="italic">M</HI>—wiþi.] þeri. <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Þo made þe kyng deol inouȝ, þat hi were forþ iwend,</L>
<L>And þat his messager hem ne oftok, þat he hadde forþ isend. <MILESTONE N="(1930)"/> <NOTE PLACE="foot">1984 ne hem oft. <HI REND="italic">J,</HI> ne ouert. hem not <HI REND="italic">HG</HI></NOTE></L>
<L N="1985">Seint Thomas at Kaunterburi a mydwynteres day <NOTE PLACE="foot">1985 was at <HI REND="italic">L,</HI> of <HI REND="italic">Ds</HI>—m.] cristen∣masse</NOTE></L>
<L>Stod and prechede þat folc, as mony mon isay. <NOTE PLACE="foot">1986 al þat <HI REND="italic">HG</HI>—i.] herde and say <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>In his predicacion he gan to sike sore <NOTE PLACE="foot">1987 swiþe so. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And deol and sorwe made inouȝ, ne miȝte no mon more! <NOTE PLACE="foot">1988 m. <HI REND="italic">vor</HI> d. <HI REND="italic">s</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>He wep and ȝoxede þerto, þe teres orne adoun. <NOTE PLACE="foot">1989 He wepte <HI REND="italic">V,</HI> And sore w. <HI REND="italic">r,</HI> For del he w. <HI REND="italic">B,</HI> Swiþe sore <HI REND="italic">v</HI>—and ȝ. þer.] and ȝ. <HI REND="italic">M,</HI> and lokkede(?) þer. <HI REND="italic">JW,</HI> and syghte þer. <HI REND="italic">L,</HI> he gan to wepe <HI REND="italic">v,</HI> ek also <HI REND="italic">B,</HI> swiþe sore <HI REND="italic">s,</HI> þat <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="1990"><PB N="151" REF="152"/>
Þer was eke mony a wepinge eie sone into al þe toun!<MILESTONE N="1970 [1960]"/><NOTE N="1)" PLACE="foot">Zäblfehler bei Black: <HI REND="italic">1961 statt 1971.</HI></NOTE> <NOTE PLACE="foot">1990 eke <HI REND="italic">f. HG</HI>—s. <HI REND="italic">vor</HI> m. <HI REND="italic">L,</HI> þo <HI REND="italic">D, f. s</HI>—in to] in <HI REND="italic">SVD,</HI> ȝeont <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"Mine leue frendes", quaþ þis holi mon. wepinge wel sore, <NOTE PLACE="foot">1991 q.] sede <HI REND="italic">s</HI>—þ. h. m.] seint Th. <HI REND="italic">SGLW,</HI> he þo <HI REND="italic">D,</HI> he <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>"Ȝoure prest ichabbe an wile ibeo, ac i ne mai nou namore. <NOTE PLACE="foot">1992 <HI REND="italic">am Rande H</HI>—an w. <HI REND="italic">f. s</HI>—nou] here <HI REND="italic">R, f. vM</HI>—nam.] no lengore more <HI REND="italic">H,</HI> longe <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>For myn ende-dai is nei icome, i ne worþe noȝt here longe. <NOTE PLACE="foot">1993 <HI REND="italic">f. R</HI>—ending dai <HI REND="italic">SGLJ,</HI> ending <HI REND="italic">E</HI>—h. no. <HI REND="italic">HDLC</HI></NOTE></L>
<L>Icham for holi chirches riȝte redi, þen deþ to afonge. <MILESTONE N="(1940)"/> <NOTE PLACE="foot">1994 Icham] And ic <HI REND="italic">r</HI>—ri.] loue <HI REND="italic">r</HI>—re. <HI REND="italic">nach</HI> J. <HI REND="italic">H, nach</HI> d. <HI REND="italic">SB,</HI> quik <HI REND="italic">LW,</HI> wole <HI REND="italic">nach</HI> d. <HI REND="italic">r</HI>—to <HI REND="italic">f. HrLECJW</HI></NOTE></L>
<L N="1995">Biddeþ for me for godes loue and for holi chirche also, <NOTE PLACE="foot">1995 f. g. l.] to g. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þat goþ almest nou to gronde, bote god nyme ȝeme þerto. <NOTE PLACE="foot">1996 g. almost n. <HI REND="italic">GVR,</HI> a. is ibroȝt <HI REND="italic">r,</HI> is a. ibroȝt <HI REND="italic">LW</HI></NOTE></L>
<L>Ac þen deþ ichulle fawe afonge, wen hit is godes wille, <NOTE PLACE="foot">1997 Þe <HI REND="italic">s</HI>—f.] wel fain <HI REND="italic">HSL,</HI> fain <HI REND="italic">GV, f. r</HI>—wen] ȝif <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>For þe riȝte of holi chirche raþer, þen heo aspille." <NOTE PLACE="foot">1998 þe <HI REND="italic">f. E</HI>—heo] hit <HI REND="italic">Ls,</HI> it scholde <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Bok and candel he nom anon and amansede riȝt þere <NOTE PLACE="foot">1999 anon] an honde <HI REND="italic">nC,</HI> sone <HI REND="italic">G, f. s</HI>—am.] corsed hem <HI REND="italic">B</HI>—r.] son <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="2000">Alle, þat werreden holi chirche and aȝen hire riȝtes were, <MILESTONE N="1980 [1970]"/> <NOTE PLACE="foot">2000 worrede <HI REND="italic">EJ,</HI> anyntiched <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And nameliche sire Randolf de Brok and sire Robert de Brok also, <NOTE PLACE="foot">2001 n.] acorsed <HI REND="italic">B</HI>—Ra.] Renaud <HI REND="italic">p</HI></NOTE></L>
<L>Þat þe biscopriche of Kaunterburi gret unriȝt hadde misdo. <NOTE PLACE="foot">2002 b.] erchebischop <HI REND="italic">HS</HI>—g.] wiþ <HI REND="italic">rLW,</HI> wiþ so moche <HI REND="italic">B</HI>—u. hi <HI REND="italic">B,</HI> wrong <HI REND="italic">S</HI>—habbeþ <HI REND="italic">HC</HI></NOTE></L>
<L><PB N="152" REF="153"/>
For, þe wule seint Thomas was out of londe, þe king Henri bitok <NOTE PLACE="foot">2003 þe I. <HI REND="italic">f. L</HI>—w. þat <HI REND="italic">HB, f. s</HI>—s. T.] he <HI REND="italic">Hr,</HI> i <HI REND="italic">G</HI>—of l. <HI REND="italic">f. s</HI>—þe II <HI REND="italic">f. rnm</HI>—H. hem <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Þe biscopriche forte loke sire Randolf de Brok, <MILESTONE N="(1950)"/> <NOTE PLACE="foot">2004 All þe <HI REND="italic">G</HI>—b.] ercheb. <HI REND="italic">S</HI>—f.] al forto <HI REND="italic">H,</HI> al to <HI REND="italic">VnCJW</HI>—l.] warden <HI REND="italic">GD</HI>—Reinaud <HI REND="italic">L</HI> (s. 2001)</NOTE></L>
<L N="2005">And he made Robert de Brok his clerk, þat was þo <NOTE PLACE="foot">2005 he <HI REND="italic">f. EC</HI></NOTE></L>
<L>Wardein þerof under him, þat dude þe lond wel wo. <NOTE PLACE="foot">2006 w. <HI REND="italic">vor</HI> u. <HI REND="italic">H</HI>—þe.] Of al þis <HI REND="italic">H,</HI> of þis <HI REND="italic">SGVECJ, f. DR</HI>—þe l.] his lord <HI REND="italic">M,</HI> his lou'd <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>He distruide al þe biscopriche and to him nom inouȝ <NOTE PLACE="foot">2007 Hi <HI REND="italic">s</HI>—disturbede <HI REND="italic">ML</HI>—himself <HI REND="italic">uCJ,</HI> hem <HI REND="italic">s</HI>—i.] and drouȝ <HI REND="italic">LW</HI></NOTE></L>
<L>And let him gret bold arere of þat he nom wiþ wouȝ. <NOTE PLACE="foot">2008 l.] dude <HI REND="italic">H</HI>—him <HI REND="italic">f. s</HI>—g.] fair <HI REND="italic">H</HI>—b.] places</NOTE></L>
<L>Þerinne a cristemasse dai, þo þis mansinge was ido, <NOTE PLACE="foot">2009 Þ. he sat a <HI REND="italic">L,</HI> In his halle a <HI REND="italic">D,</HI> Sire Rondulf on <HI REND="italic">G,</HI> In þulke <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="2010">He sat and et nobliche and monye wiþ him also. <MILESTONE N="1990 [1980]"/> <NOTE PLACE="foot">2010 As he <HI REND="italic">R</HI>—a. et] at his bord <HI REND="italic">D</HI>—wel n. <HI REND="italic">HG</HI>—m.] heiȝ men <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>He caste houndes of his bred, þat bifore him lai, <NOTE PLACE="foot">2011 He] Seint Thomas! <HI REND="italic">H</HI>—c.] kest <HI REND="italic">G</HI>—þe ho. <HI REND="italic">Gm,</HI> to ho. <HI REND="italic">M</HI>—of his <HI REND="italic">f. s</HI>—þ. b. h. l. <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L>Ac euerich hound hit forsok, as al þat folc isai. <NOTE PLACE="foot">2012 <HI REND="italic">f. S</HI>—e.] ech <HI REND="italic">s,</HI> vche an <HI REND="italic">V,</HI> euery <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L>Þo handelede he oþer bred and let menge hit atte laste <NOTE PLACE="foot">2013 Þo <HI REND="italic">bis</HI> b. <HI REND="italic">f. S</HI>—hit <HI REND="italic">f. SVDB</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ oþer bred þer biside and amonge þe houndes hit caste. <MILESTONE N="(1960)"/> <NOTE PLACE="foot">2014 þer b.] þat bisides lay <HI REND="italic">m</HI>—am.] to <HI REND="italic">v, f. VmJ</HI>—hit] son <HI REND="italic">D, f. VMLJ</HI></NOTE></L>
<L N="2015">Al þat he ihandled hadde þe houndes forlete <NOTE PLACE="foot">2015 ha. ih. <HI REND="italic">G,</HI> <NOTE N="1)" PLACE="foot">s. 1737.</NOTE>.. andeled ha. <HI REND="italic">M,</HI> han. <HI REND="italic">R</HI>—al f. <HI REND="italic">H,</HI> hit al. f. <HI REND="italic">D,</HI> hit f. <HI REND="italic">nsW,</HI> þer f. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And chose out þat oþer þer among and clanliche hit ete. <NOTE PLACE="foot">2016 wel cl. <HI REND="italic">HG,</HI> gladlich <HI REND="italic">r</HI>—h.] þat <HI REND="italic">vor</HI> cl. <HI REND="italic">V, f. J</HI>—here e. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þe mansing was on him isene anon þulke dai. <NOTE PLACE="foot">2017 m.] guodnesse <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L><PB N="153" REF="154"/>
Þer was gret wreche of god, as al þot folc isai, <NOTE PLACE="foot">2018 <HI REND="italic">nach</HI> 2020 <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Wen þe houndes þat bred forsoke, þat bifore him lai. <NOTE PLACE="foot">2019-20 <HI REND="italic">f. Vm</HI>—þe <HI REND="italic">f. S</HI></NOTE></L>
<L N="2020">In a fridai was þulke ȝer cristemasse dai. <MILESTONE N="2000 [1990]"/> <NOTE PLACE="foot">2020 In] Bi <HI REND="italic">HSJW,</HI> On <HI REND="italic">n</HI>—w. <HI REND="italic">vor</HI> c. <HI REND="italic">HGB,</HI> fel <HI REND="italic">vor</HI> c. <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>As þis four luþer kniȝtes, of wam we gonne telle, <NOTE PLACE="foot">2021 Ac <HI REND="italic">S,</HI> But <HI REND="italic">G,</HI> Alle <HI REND="italic">M, f. H</HI>—l. <HI REND="italic">f. s</HI>—wam] wan <HI REND="italic">MRCJ,</HI> ȝwuche <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>To Engelond were icome, seint Thomas to quelle, <NOTE PLACE="foot">2022 E.] londe <HI REND="italic">s</HI>—w.] wel sone <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>To þe castel of Saltwode a seint Jones dai hi come, <NOTE PLACE="foot">2023 Saltforde <HI REND="italic">B</HI>—J.] Thomas <HI REND="italic">LW</HI>—d. <HI REND="italic">f. SV</HI></NOTE></L>
<L>Six mile from Kaunterburi, and þer hor in hi come. <MILESTONE N="(1970)"/> <NOTE PLACE="foot">2024 a.] as <HI REND="italic">B</HI>—h. in þer <HI REND="italic">S,</HI> þey h. in <HI REND="italic">B</HI>—hi <HI REND="italic">f. MBW</HI></NOTE></L>
<L N="2025">And sire Randulf de Brok to hem com wel sone. <NOTE PLACE="foot">2025 Renaud <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Þulke niȝt hi nome hor red, þe luþer dede to done. <NOTE PLACE="foot">2026 Þ. no. hor r. <HI REND="italic">s,</HI> Heore conseil hi no. þ. ni. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>A morwe, a childermasse dai, þo god þe dai sende, <NOTE PLACE="foot">2027 A m.] Upon <HI REND="italic">L</HI>—childesm. <HI REND="italic">MRC,</HI> childenm. <HI REND="italic">J</HI>—þo] as <HI REND="italic">LrCW</HI>—d.] grace <HI REND="italic">rnW</HI></NOTE></L>
<L>Sire Randulf de Brok priuelich to Kaunterburi wende, <NOTE PLACE="foot">2028 Renaud <HI REND="italic">r</HI>—p.] wel stillelich <HI REND="italic">H, f. LW</HI>—to K.] wide aboute <HI REND="italic">D</HI>—he w. <HI REND="italic">HG</HI></NOTE></L>
<L>Forte enqueri of seint Thomas, war hi him miȝte finde, <NOTE PLACE="foot">2029 e. of] e. <HI REND="italic">MBC,</HI> seke <HI REND="italic">L</HI>—hi m. him <HI REND="italic">HG,</HI> he m. him <HI REND="italic">VL,</HI> me m. him <HI REND="italic">Ds,</HI> hi m. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L N="2030">Þat he ne drowe him nouȝt awai ne hudde him bihinde. <MILESTONE N="2010 [2000]"/> <NOTE PLACE="foot">2030 him d. no. <HI REND="italic">SV,</HI> d. him <HI REND="italic">s</HI>—ne hulde him <HI REND="italic">MB,</HI> nowhar forþ <HI REND="italic">D</HI>—nouȝt b. <HI REND="italic">GVL,</HI> noȝwere b. <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L>Þe kniȝtes þen tiwesdai nolde no leng bileue, <NOTE PLACE="foot">2031 no l. nol. <HI REND="italic">D,</HI> no lengore nol. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ac wende forþ to Kaunterburi wel ar hit were eue. <NOTE PLACE="foot">2032 wen. hem <HI REND="italic">HSVCJ</HI>—f. <HI REND="italic">f. vm</HI>—wel] long <HI REND="italic">SL</HI></NOTE></L>
<L>Aboute þe time of euesong to seint Thomas hi come. <NOTE PLACE="foot">2033 Bit∣wene þe t. of e. <HI REND="italic">s,</HI> A luyte bifore compelin <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þen euene wei wel baldelich into his chambre hi nome. <MILESTONE N="(1980)"/> <NOTE PLACE="foot">2034 E. þe wei <HI REND="italic">V,</HI> Þe riȝte wei <HI REND="italic">v,</HI> Þe wei <HI REND="italic">LW,</HI> Þan eue <HI REND="italic">C,</HI> Forþ so <HI REND="italic">D</HI>—wel] And <HI REND="italic">s, f. VmJW</HI>—n.] come <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L N="2035"><PB N="154" REF="155"/>
Hi come and founde him stillelich in his chaumbre stonde <NOTE PLACE="foot">2035 s. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ his priue clerkes and gret conseil hadde an honde. <NOTE PLACE="foot">2036 his] him <HI REND="italic">B</HI>—cl.] kniȝtes <HI REND="italic">J</HI>—hi ha. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Sire Renaud le Fizours grimeliche forþ wende: <NOTE PLACE="foot">2037 le <HI REND="italic">f. u. ö. E</HI>—wel g. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>"Sire", he sede, "our lord þe king in message us hider sende. <NOTE PLACE="foot">2038 in m. <HI REND="italic">f. D</HI>—hi. us <HI REND="italic">GrL,</HI> ous <HI REND="italic">s</HI>—sen.] haþ isend <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Fram him out of Normandie an heste we habbeþ ibroȝt, <NOTE PLACE="foot">2039 Out <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="2040">Þat þu do his commaundement, þat þu bileue hit noȝt, <MILESTONE N="2020 [2010]"/> <NOTE PLACE="foot">2040 h. c. do <HI REND="italic">s,</HI> do is heste <HI REND="italic">H</HI>—þat þu bil.] ne bilef þou <HI REND="italic">H,</HI> and l. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And þat þou wende to his sone, þat ȝong kyng imad is, <NOTE PLACE="foot">2041 sone to h. s. <HI REND="italic">v,</HI> to h. s. soone <HI REND="italic">V</HI>—ȝ. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>And amende aȝen him, þat þou hauest his fader ido amys, <NOTE PLACE="foot">2042 And þat þou <HI REND="italic">M,</HI> Forto <HI REND="italic">H</HI>—aȝ. h.] aȝ. <HI REND="italic">V,</HI> to h. <HI REND="italic">s, f. r</HI>—hast <HI REND="italic">nach</HI> f. <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L>And swere him oþ to beo him triwe, and of þe baronye also <NOTE PLACE="foot">2043 h. I an <HI REND="italic">B,</HI> an <HI REND="italic">S,</HI> þene <HI REND="italic">H,</HI> þyn <HI REND="italic">V</HI>—to b. to h. <HI REND="italic">Ss</HI>—of] to <HI REND="italic">DR, f. L</HI></NOTE></L>
<L>Þat þu halst of him in chef, do, þat þu awȝtest to do!<MILESTONE N="(1990)"/> <NOTE PLACE="foot">2044 Of þat <HI REND="italic">rB</HI>—h.] holdest <HI REND="italic">LW,</HI> holdes <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">G,</HI> hast <HI REND="italic">VrBE,</HI> schalt <HI REND="italic">S</HI>—in <HI REND="italic">f. E</HI>—to do <HI REND="italic">D,</HI> and don <HI REND="italic">B</HI>—þat] wat <HI REND="italic">rB,</HI> as <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="2045">Þe clerkes, þat þou bringest wiþ þe, ȝif hi wolleþ her atstonde, <NOTE PLACE="foot">2045 b. w. þe] hast <HI REND="italic">s</HI>—here <HI REND="italic">auch nach</HI> b. <HI REND="italic">S,</HI> here ate <HI REND="italic">vor</HI> hi <HI REND="italic">H,</HI> herto <HI REND="italic">G, f. r</HI>—ast. <HI REND="italic">SECW,</HI> st. <HI REND="italic">GL</HI></NOTE></L>
<L>Swerie þe king triwe to beo, oþer hi scholleþ out of londe." <NOTE PLACE="foot">2046 Schullen sw. <HI REND="italic">HL,</HI> Hi scholle sw. <HI REND="italic">SG,</HI> To sw. <HI REND="italic">V</HI> And sw. <HI REND="italic">D</HI>—to þe k. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">S,</HI> to him <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">s, f. G</HI>—his l. <HI REND="italic">VJ</HI></NOTE></L>
<L>"Beu frere", quaþ þis holi mon, "inele þe noþing lie, <NOTE PLACE="foot">2047 þe] ȝou <HI REND="italic">ME, f. SVDmJ</HI>—no.] noȝt <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L><PB N="155" REF="156"/>
Ichulle do þe king al þat ic auȝte of þe baronye. <NOTE PLACE="foot">2048 Þe k. <HI REND="italic">vor</HI> ichu. <HI REND="italic">H,</HI> to þe k. <HI REND="italic">nach</HI> au. <HI REND="italic">s</HI>—þat ic ouȝte to do <HI REND="italic">V,</HI> riȝt and lawe <HI REND="italic">v</HI>—of] for <HI REND="italic">BW,</HI> and <HI REND="italic">L,</HI> and to <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ac nolde god, þat holi chirche under fote were so, <NOTE PLACE="foot">2049 n. g.] g. wol not <HI REND="italic">V</HI>—fete <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="2050">Þat ic oþer myne clerkes eny oþ him scholde do!<MILESTONE N="2030 [2020]"/> <NOTE PLACE="foot">2050 h. e. oþ <HI REND="italic">S,</HI> e. oþ þe kinge <HI REND="italic">H,</HI> make e. oþ <HI REND="italic">G,</HI> e. oþ <HI REND="italic">Lm,</HI> e. of hem <HI REND="italic">W</HI>—s. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">H,</HI> to <HI REND="italic">E, f. W</HI></NOTE></L>
<L>For þu wost wel, alle lewede men þat beþ in his londe, <NOTE PLACE="foot">2051 Þou <HI REND="italic">LsW</HI>—wel <HI REND="italic">f. LEC</HI>—a. þe <HI REND="italic">S,</HI> þat a. <HI REND="italic">LmJ,</HI> þat <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Ne swerieþ him noȝt þulke oþ, as ic understonde. <NOTE PLACE="foot">2052 h. n.] n. <HI REND="italic">rLsW,</HI> n. alle <HI REND="italic">GB</HI></NOTE></L>
<L>Nou wolde ȝe holi chirche in gret seruage do, <NOTE PLACE="foot">2053 w.] were <HI REND="italic">C</HI>—ȝe] he <HI REND="italic">SGs, f. VC</HI>—gretter <HI REND="italic">L, f. E</HI>—to do <HI REND="italic">B,</HI> ido <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>In more þen a lewed mon, nai, ne worþ hit noȝt so!"<MILESTONE N="(2000)"/> <NOTE PLACE="foot">2054 In m. þ.] Þan ȝe wolde <HI REND="italic">L</HI>—a l.] alle <HI REND="italic">s</HI>—nai] but <HI REND="italic">G, f. L</HI>—hit ne w. <HI REND="italic">HG,</HI> we nolleþ <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="2055">"Meþencþ wel", quaþ sire Renaud, "þat þou nelt do noþing <NOTE PLACE="foot">2055 þat <HI REND="italic">f. VMns</HI></NOTE></L>
<L>Of þe heste, þat we bringeþ þe fram our lord þe king. <NOTE PLACE="foot">2056 þe II <HI REND="italic">f. vLDs</HI>—f.] þoru <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>We hoteþ þe in his half, þat þou asoili also <NOTE PLACE="foot">2057 we ho. <HI REND="italic">nach</HI> ha. <HI REND="italic">H,</HI> Þai bidden <HI REND="italic">G</HI>—þe <HI REND="italic">vor</HI> þat <HI REND="italic">H,</HI> þe ek <HI REND="italic">LW,</HI> ek <HI REND="italic">S, f. M</HI>—Also in his ha. <HI REND="italic">H,</HI> in his halue <HI REND="italic">VML</HI></NOTE></L>
<L>His biscopes, þat þou hast in sentence ido." <NOTE PLACE="foot">2058 soche s. <HI REND="italic">B,</HI> mansinge <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>"Beu sire", quaþ seint Thomas, "hit nys my dede noȝt, <NOTE PLACE="foot">2059 q. s. T.] sede he þo <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="2060">Ac þoru þe popes owe mouþ in sentence hi beþ ibroȝt, <MILESTONE N="2040 [2030]"/> <NOTE PLACE="foot">2060 owene <HI REND="italic">H,</HI> owne <HI REND="italic">SGVLD</HI>—hi b. <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">DLW,</HI> he b. <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">M</HI>—in s.] þer on <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And þou wost wel, i ne mai noȝt þe popes dede undo." <NOTE PLACE="foot">2061 þ. wo. wel <HI REND="italic">f. s</HI>—þat ine m. no. <HI REND="italic">p,</HI> hit ne falleþ no. to me <HI REND="italic">v</HI>—þe <HI REND="italic">f. G</HI></NOTE></L>
<L>"Þei þe pope it do", quaþ sire Renaud, þoru þe hit it so!" <NOTE PLACE="foot">2062 Þoru <HI REND="italic">LW, f. r</HI>—it hete do <HI REND="italic">H,</HI> it dude <HI REND="italic">Ss</HI>—also <HI REND="italic">G,</HI> done also <HI REND="italic">L,</HI> ido <HI REND="italic">rBE</HI></NOTE></L>
<L>"Ȝif þe pope haþ", quaþ seint Thomas, "in sen∣tence ibroȝt, <MILESTONE N="(2010)"/> <NOTE PLACE="foot">2063 h. <HI REND="italic">nach</HI> sent. <HI REND="italic">s</HI>—hem <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">M, vor</HI> ib. <HI REND="italic">Ss</HI></NOTE></L>
<L><PB N="156" REF="157"/>
Þat habbeþ myne chirche misdo, hit ne mispaieþ me noȝt."<MILESTONE N="(2010)"/> <NOTE PLACE="foot">2064 Hem þ. <HI REND="italic">v</HI>—myne c.] me <HI REND="italic">v</HI>—hit] he <HI REND="italic">v,</HI> i <HI REND="italic">r</HI>—mispaie <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="2065">"In eche manere þn scewest wel", sire Renaud sede þo, <NOTE PLACE="foot">2065 þu sc. w. <HI REND="italic">nach</HI> sc. <HI REND="italic">G,</HI> þu fondest w. <HI REND="italic">R</HI>—sc. si. R. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>"Forte anuie our lord þe kyng, and þu art his fo! <NOTE PLACE="foot">2066 and þat <HI REND="italic">un, f. M</HI>—þu art euer <HI REND="italic">M,</HI> his baronye <HI REND="italic">D</HI>—h. fo] þerto <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Warþoru we wel iseþ, þu wilnest him do wo <NOTE PLACE="foot">2067 Wa.] Whiche þoru <HI REND="italic">J</HI>—i. wel <HI REND="italic">HLs</HI>—to don h. <HI REND="italic">vL,</HI> h. to do <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And binyme his croune, ȝif þou miȝt, ac so schal it noȝt go! <NOTE PLACE="foot">2068 <HI REND="italic">nach</HI> 69 <HI REND="italic">H</HI>—ȝ. þ. m. <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">H,</HI> þenkest <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">R, f. E</HI>—him h. <HI REND="italic">uJ</HI>—so <HI REND="italic">nach</HI> n. <HI REND="italic">SGVBs,</HI> be so <HI REND="italic">nach</HI> n. <HI REND="italic">C, nach</HI> go <HI REND="italic">LW</HI>—it s. <HI REND="italic">SGVLJW,</HI> þou ne schalt it <HI REND="italic">B,</HI> þou schalt <HI REND="italic">s</HI>—go <HI REND="italic">f. MBm</HI></NOTE></L>
<L>And kyng þou wost be in his stude, ac þou ne worst neuer so!" <NOTE PLACE="foot">2069 A. woldest b. k. <HI REND="italic">Hs,</HI> A. k. to b. <HI REND="italic">B</HI>—ac <HI REND="italic">f. LW</HI>—ne worst þou <HI REND="italic">C,</HI> þou ne worþe <HI REND="italic">G,</HI> þe worþ <HI REND="italic">V,</HI> þat ne worþ <HI REND="italic">L</HI>—neu. so] noȝt so <HI REND="italic">r,</HI> neuer mo <HI REND="italic">LmJW</HI></NOTE></L>
<L N="2070">"Certes, sire," quaþ seint Thomas, "i ne þenche noȝt þerto, <MILESTONE N="2050 [2040]"/> <NOTE PLACE="foot">2070 si.] beu frere <HI REND="italic">H</HI>—no.] noþing <HI REND="italic">HGVDECJ</HI>—þer.] so <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ac ichulle him raþer þerto helpe, as muche as i mai, <NOTE PLACE="foot">2071 ich him wole <HI REND="italic">VCW,</HI> ich. <HI REND="italic">SMBs</HI>—r. <HI REND="italic">vor</HI> ich. <HI REND="italic">H, vor</HI> he. <HI REND="italic">SL, f. Ms</HI>—þ. <HI REND="italic">nach</HI> he. <HI REND="italic">S, f. G</HI>—as I] so <HI REND="italic">uMW</HI>—as II] so <HI REND="italic">HVM</HI></NOTE></L>
<L>And for him and for his honur ic bidde nyȝt and dai. <NOTE PLACE="foot">2072 f. II <HI REND="italic">f. GDLRW</HI></NOTE></L>
<L>For þer nys mon on erþe, þat ic louie more iwis, <NOTE PLACE="foot">2073 nys nouþe <HI REND="italic">H,</HI> nys non <HI REND="italic">SVC</HI>—no mon <HI REND="italic">SGVDnECJ,</HI> non <HI REND="italic">W</HI>—on] in <HI REND="italic">R</HI>—þat ic þat <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þen ic do him saue his fader, þat my lord is. <MILESTONE N="(2020)"/> <NOTE PLACE="foot">2074 ic do <HI REND="italic">f. s</HI>—s.] wiþoute <HI REND="italic">GVmJ,</HI> out take <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="2075">Ac a seinte Marie dai Magdaleyne, to soþe ic segge þe, <NOTE PLACE="foot">2075 Ac a] A. <HI REND="italic">HSC,</HI> At <HI REND="italic">G,</HI> On <HI REND="italic">L</HI>—Maugd. <HI REND="italic">H,</HI> Maud. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe acord was ferst imad bitwene my lord and me, <NOTE PLACE="foot">2076 Þat <HI REND="italic">E, f. LS</HI>—f. <HI REND="italic">f. Ls</HI>—my l.] him <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>He sede me, þat ic lette amansi alle, þat hadde misdo <NOTE PLACE="foot">2077 me <HI REND="italic">f. s</HI>—þ. ic l.] ischolde <HI REND="italic">GE</HI>—h. me <HI REND="italic">G,</HI> habbeþ <HI REND="italic">S,</HI> haue <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L><PB N="157" REF="158"/>
Mi chirche, þat is his owe moder, and ichabbe ido so." <NOTE PLACE="foot">2078 In mi <HI REND="italic">GC</HI>—h. o. m. is <HI REND="italic">C,</HI> is oure m. <HI REND="italic">DB,</HI> oure m. is <HI REND="italic">M,</HI> h. m. is <HI REND="italic">s</HI>—ic. nou ido <HI REND="italic">V,</HI> done i haue now <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>"Auoi, sire prest", quaþ þis oþer, "to muche þou spext nei! <NOTE PLACE="foot">2079 si. <HI REND="italic">f. s</HI>—q. þis o.] biþenk þe bet <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="2080">Þou desclaundrist þin owe lord, þou nart noþer god ne slei!<MILESTONE N="2060 [2050]"/> <NOTE PLACE="foot">2080 o. <HI REND="italic">f. E</HI>—no. g. ne] noþing <HI REND="italic">psW</HI></NOTE></L>
<L>Seistou, þat my lord þe kyng in mansing let do <NOTE PLACE="foot">2081 Sestu <HI REND="italic">u. ö. BJ</HI>—letes <HI REND="italic">G,</HI> letest <HI REND="italic">B,</HI> het <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Alle, þat made his sone kyng? Ne consentede he þerto? <NOTE PLACE="foot">2082 m. his s.] croune∣den þe <HI REND="italic">S</HI>—ne] and <HI REND="italic">Ss</HI>—cons. he] alle þat cons. <HI REND="italic">S,</HI> as. <HI REND="italic">s</HI>—noȝt þe. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>Nas hit al his owe dede ne bi non oþer monnes lore? <NOTE PLACE="foot">5083 bih. <HI REND="italic">BW</HI>—d.] wille <HI REND="italic">B</HI>—ne bi] and bi <HI REND="italic">HGL,</HI> bi <HI REND="italic">r,</HI> and <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Auoi, sire prest, biþench þe bet, and ne sai þou so namore!"<MILESTONE N="(2030)"/> <NOTE PLACE="foot">2084 Þerfore <HI REND="italic">M,</HI> þerof <HI REND="italic">nach</HI> p. <HI REND="italic">D, f. s</HI>—b.] biseo <HI REND="italic">r</HI>—and] he seide <HI REND="italic">W, f. HLr</HI>—sai] speke <HI REND="italic">HS</HI>—þou <HI REND="italic">f. mJ</HI></NOTE></L>
<L N="2085">"Certes, sire", quaþ seint Thomas, "þou wost wel, hit was so,</L>
<L>For þou were þer þo þisulf and moni oþer þerto, <NOTE PLACE="foot">2086 w.] was <HI REND="italic">G</HI>—þo þer þi. <HI REND="italic">M,</HI> þer þi. þo <HI REND="italic">H,</HI> þer þi. <HI REND="italic">Bs</HI>—þerto] mo <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Erchebiscopes and biscopes and oþer grete and heie, <NOTE PLACE="foot">2087 E.] B. <HI REND="italic">v</HI>—b.] e. ek <HI REND="italic">v</HI>—a. o.] as þou <HI REND="italic">L, f. s</HI>—g. men a. h. <HI REND="italic">s,</HI> þiself seie <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Ȝe, fif hondred men and mo, as þou þisulf iseie." <NOTE PLACE="foot">2088 as þou] grete <HI REND="italic">L</HI>—þi. i.] wel i. <HI REND="italic">HS,</HI> and heie <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>"Be stille", quaþ þis luþer knyȝt, "hold þi mouþ, ic rede! <NOTE PLACE="foot">2090 f. <HI REND="italic">f. s</HI>—þi o. l.] my l. þe king <HI REND="italic">V</HI>—ho so it <HI REND="italic">V,</HI> ho it so <HI REND="italic">B,</HI> alle þat it <HI REND="italic">H,</HI> alle þat þai <HI REND="italic">G,</HI> þat so <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="2090">Þu misseiest foule þin owe lord, daitþat, ho it sede!<MILESTONE N="2070 [2060]"/> <NOTE PLACE="foot">2091-4 <HI REND="italic">f. s</HI>—Hou m. he <HI REND="italic">r</HI>—þ. <HI REND="italic">f. r</HI></NOTE></L>
<L>Ho miȝte soffre such desclaundre, bote he nome þerof wreche? <NOTE PLACE="foot">2092 feiþ <HI REND="italic">L</HI>—þat <HI REND="italic">f. VL</HI>—ic o.] schal <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Bi þe fei, þat ic owe to god, me schal þe anoþer teche!" <NOTE PLACE="foot">2092 al.] þo <HI REND="italic">D, f. HSM</HI></NOTE></L>
<L><PB N="158" REF="159"/>
His felawes also euerichone her armes abrod caste <NOTE PLACE="foot">2093 we. wode <HI REND="italic">HB</HI>—and gonne to <HI REND="italic">D</HI>—þr. him <HI REND="italic">HVB,</HI> þreteni him <HI REND="italic">D,</HI> þr. wel <HI REND="italic">SGML</HI></NOTE></L>
<L>And ferde as men, þat wod were and þretnede faste. <MILESTONE N="(2040)"/></L>
<L N="2095">To þe monekes hi wende anon: Comeþ herforþ," hi sede, <NOTE PLACE="foot">2095 Hi w. <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">r</HI>—a. <HI REND="italic">f. R</HI>—her <HI REND="italic">f. s</HI>—hi II] he <HI REND="italic">HMB</HI></NOTE></L>
<L>"Ȝe holdeþ here þe kinges fo, witeþ him wel ic rede! <NOTE PLACE="foot">2096 wi.] ho. <HI REND="italic">verbessert zu</HI> wi. <HI REND="italic">M,</HI> ho. <HI REND="italic">s,</HI> kepes <HI REND="italic">G</HI>—wel] here <HI REND="italic">D, f. M</HI>—ic] we <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Þat ȝe to þe kynges wille his bodi habbe ȝare, <NOTE PLACE="foot">2097 Þ. ȝe] Þ. he <HI REND="italic">C,</HI> His b. <HI REND="italic">G</HI>—his b. ȝe <HI REND="italic">HB,</HI> þat ȝe <HI REND="italic">G</HI>—ha.] holdeþ <HI REND="italic">D</HI>—al ȝa. <HI REND="italic">HMB</HI></NOTE></L>
<L>Oþer he schal ȝour londes aboute and ȝour maners make bare!" <NOTE PLACE="foot">2098 he] me <HI REND="italic">GL</HI>—s.] wolle <HI REND="italic">B</HI>—ab. <HI REND="italic">f. Bs</HI>—ȝ. II <HI REND="italic">f. rs</HI>—wel b. <HI REND="italic">HS,</HI> wel vare <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>"Sire Renaud", quaþ seint Thomas, "wenestou, ichulle fleo? <NOTE PLACE="foot">2099 þat i. <HI REND="italic">HSVB,</HI> icholde <HI REND="italic">GDLRJ</HI></NOTE></L>
<L N="2100">Nai, parde, noȝt a fote for þe king ne for þe!"<MILESTONE N="2080 [2070]"/> <NOTE PLACE="foot">2100 p.] certes <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>"Bi god, sire prest", quaþ þis oþer, "bi þat þu wost þen ende! <NOTE PLACE="foot">2101 þis o.] sire Renaud <HI REND="italic">r,</HI> R. <HI REND="italic">W</HI>—þat] þan <HI REND="italic">nW</HI></NOTE></L>
<L>Þi fleuinge wole be lute worþ, þu ne schalt noȝt fer wende." <NOTE PLACE="foot">2102 flitinge <HI REND="italic">G</HI>—wole b. l. worþ] shal be l. worþ <HI REND="italic">GD,</HI> wel l. worþ were <HI REND="italic">S,</HI> were l. worþ <HI REND="italic">s,</HI> worþ l. worþ <HI REND="italic">CJ,</HI> worþ swiþe short <HI REND="italic">LW</HI></NOTE></L>
<L>Þis kniȝtes in grete wraþþe inouȝ wende hem forþ anon, <NOTE PLACE="foot">2103 g. <HI REND="italic">f. s</HI>—i. <HI REND="italic">f. s</HI>—h. <HI REND="italic">f. MLsW</HI>—a.] echon <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>And let hem army swiþe wel and come aȝen uchon <MILESTONE N="(2050)"/> <NOTE PLACE="foot">2104 a. h. w. <HI REND="italic">s</HI>—u.] anon <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L N="2105">Wiþ swerdes and wiþ axis and wiþ oþer armys mo. <NOTE PLACE="foot">2105 w. II <HI REND="italic">f. s</HI>—w. III <HI REND="italic">f. LDs</HI>—armures <HI REND="italic">G</HI>—mo] also <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Robert de Brok þe luþer clerk was also wiþ hem þo. <NOTE PLACE="foot">2106 l. <HI REND="italic">f. s</HI>—w. a.] w. ek <HI REND="italic">s,</HI> he w. <HI REND="italic">H,</HI> w. <HI REND="italic">DnW</HI></NOTE></L>
<L>Into þe cloistre of Kaunterburi wiþ gret noise hi come weue <NOTE PLACE="foot">2107 w. n. <HI REND="italic">s,</HI> faste <HI REND="italic">D</HI>—co.] gonne <HI REND="italic">VCLW</HI></NOTE></L>
<L>Þe monekes songe complyn, for hit was nei eue. <NOTE PLACE="foot">2108 s.] seide <HI REND="italic">D</HI>—þe c. <HI REND="italic">D,</HI> euesong <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L><PB N="159" REF="160"/>
Somme for þe grete noise felle adoun for fere, <NOTE PLACE="foot">2109 <HI REND="italic">nach</HI> 10 <HI REND="italic">D</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> fullen <HI REND="italic">HSRBW</HI>—fol <HI REND="italic">J,</HI> felde <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L N="2110">Some bigonne to fleo aboute as men, þat witles were. <MILESTONE N="2090 [2080]"/> <NOTE PLACE="foot">2110 And s. <HI REND="italic">HSVBs</HI>—big. to f.] hi g. to <HI REND="italic">f. B,</HI> flowen <HI REND="italic">s</HI>—ab. <HI REND="italic">f. G</HI>—m. þ.] hi <HI REND="italic">MLE</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas nom an crois an honde and oþer armes non <NOTE PLACE="foot">2111 an h. <HI REND="italic">f. H</HI>—armure <HI REND="italic">Ss</HI>—non] anon <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And þerwiþ wel baldelich eode aȝen his fon. <NOTE PLACE="foot">2112 bol. <HI REND="italic">GR</HI>—he e. <HI REND="italic">HG</HI></NOTE></L>
<L>Þe monekes orne to him sone: "Sire, merci", hi sede, <NOTE PLACE="foot">2113 so. <HI REND="italic">f. s</HI>—m. si. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>"For godes loue abid ȝut her, oure lord þe mai ȝut rede!<MILESTONE N="(2060)"/> <NOTE PLACE="foot">2114 ȝet a. <HI REND="italic">L,</HI> a. <HI REND="italic">s</HI>—h. <HI REND="italic">f. rLW</HI>—ȝ. II] wel <HI REND="italic">MnW,</HI> bet <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="2115">Soffre, þat we helpe þe, oþer þat we wiþ þe deie!" <NOTE PLACE="foot">2115 þe h. <HI REND="italic">s,</HI> þe ȝute h. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>Somme wolde make þe dore, þo hi þis iseie. <NOTE PLACE="foot">2116 <HI REND="italic">f. C</HI>—þe d. m. <NOTE N="1)" PLACE="foot">Es ist meiner Ansicht nach nicht nötig, diese Stelle zu ver∣bessern. „make þe dore” hiess eben „die Tür zu machen”. Mätzner will „faste” ergänzen. Vgl. 689.</NOTE><HI REND="italic">B,</HI> sperre þe d. <HI REND="italic">V,</HI> haue yschut þe d. <HI REND="italic">S</HI>—ac þo <HI REND="italic">B</HI>—hi] he <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>"Bileueþ", quaþ þis holi mon, "ȝe ne doþ noȝt as þe wise! <NOTE PLACE="foot">2117 Leteþ beo <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Singeþ forþ ȝour euesong and oure lordes seruise. <NOTE PLACE="foot">2118 Seggeþ <HI REND="italic">Vr</HI>—e.] complin <HI REND="italic">rm</HI>—doþ o. <HI REND="italic">HS</HI></NOTE></L>
<L>Me ne schal of holi chirche castel make non.</L>
<L N="2120">Leteþ foles an stounde awede and in hore folies gon!"<MILESTONE N="2100 [2090]"/> <NOTE PLACE="foot">2120 þe foles <HI REND="italic">J</HI>—aw.] ywope <HI REND="italic">S,</HI> pleye <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þis knyȝtes come rekynge in, hor folie forte do: <NOTE PLACE="foot">2121 rakinge <HI REND="italic">r,</HI> raikand <HI REND="italic">G,</HI> reken <HI REND="italic">HBmW</HI>—in] forþ <HI REND="italic">D, f. M</HI></NOTE></L>
<L>"War is", hi sede, "þis traitour and fals biscop also?" <NOTE PLACE="foot">2122 hi s.] And s. <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Seint Thomas bar þe crois an honde and answerede his fon: <NOTE PLACE="foot">2123 b.] huld <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>"Icham her", he sede, "godes prest, ac traitour nam ic non!<MILESTONE N="(2070)"/> <NOTE PLACE="foot">2124 w. ȝ. f.] ȝ. w. <HI REND="italic">G</HI>—o. þat <HI REND="italic">HVs,</HI> for alle <HI REND="italic">D, f. G</HI>—dredeþ <HI REND="italic">SVBs, f. D</HI></NOTE></L>
<L N="2125"><PB N="160" REF="161"/>
Sekeþ him, þat wole ȝou fle oþer drede ȝoure þretinge! <NOTE PLACE="foot">2125 No rediore <HI REND="italic">Hs,</HI> so prest <HI REND="italic">vor</HI> me <HI REND="italic">S</HI>—oure s. ne b. <HI REND="italic">S</HI>—to d. me to <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>No prestore ne beþ ȝoure swerdes, me to deþe bringe, <NOTE PLACE="foot">2126 p. n.] n. redior <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þat myn herte prestore nys, þen deþ forte take!</L>
<L>For þe riȝtes of holi chirch inele þen deþ forsake!"</L>
<L>Þer wende forþ on anon and his hure of drowȝ <NOTE PLACE="foot">2129 On <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">r, vor</HI> f. <HI REND="italic">s</HI>—anon] of heom <HI REND="italic">H,</HI> and on <HI REND="italic">C, f. s</HI>—of him <HI REND="italic">uC</HI></NOTE></L>
<L N="2130">And his mantel anon afterward myd vilte inouȝ. <MILESTONE N="2110 [2100]"/> <NOTE PLACE="foot">2130 anon <HI REND="italic">f. nmW</HI>—af. <HI REND="italic">f. G</HI>—v.] luþer herte <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Sire Renaud le Fizours porsiwede him anon. <NOTE PLACE="foot">2131 le] þe <HI REND="italic">E, f. L</HI>—F.] bere sone <HI REND="italic">E</HI>—h. faste <HI REND="italic">VB,</HI> faste <HI REND="italic">C, f. R</HI></NOTE></L>
<L>"Sire Renaud", quaþ seint Thomas, "hou schal, þis nou gon?</L>
<L>Ichabbe þe ofte good ido, þe and oþere mo!" <NOTE PLACE="foot">2133 þe I <HI REND="italic">nach</HI> ido <HI REND="italic">G,</HI> ful <HI REND="italic">B, f. SGmJ</HI>—Ofte <HI REND="italic">vor</HI> ic. <HI REND="italic">H, nach</HI> ido <HI REND="italic">C</HI>—g. <HI REND="italic">vor</HI> þe II <HI REND="italic">G</HI>—þe II] monie <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">HB, f. G</HI></NOTE></L>
<L>"Þu schalt sone", quaþ þis oþer, "iwite, hou it schal go!"<MILESTONE N="(2080)"/> <NOTE PLACE="foot">2134 so.] wite <HI REND="italic">s</HI>—q. þ. o.] sede he <HI REND="italic">s</HI>—.i.] so. <HI REND="italic">s</HI>—schal <HI REND="italic">f. H</HI></NOTE></L>
<L N="2135">Traitor þou ert ded anon, non oþer nele ic do!" <NOTE PLACE="foot">2135 e.] schalt D—d. a.] deie a. <HI REND="italic">D,</HI> d. <HI REND="italic">s,</HI> he seide <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">S</HI>—non] for <HI REND="italic">D</HI>—i nyl <HI REND="italic">G</HI>—þe do <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>"To soþe", quaþ þis holi mon, "wel prest icham þerto. <NOTE PLACE="foot">2136 w. <HI REND="italic">f. DLsW</HI></NOTE></L>
<L>For þe riȝt of holi chirch of þe deþ icham fawe, <NOTE PLACE="foot">2137 of þe d. i.] þe d. i. <HI REND="italic">C,</HI> þe d. ic afonge <HI REND="italic">s,</HI> deiȝe ichulle <HI REND="italic">H</HI>—wel f. <HI REND="italic">uCJ</HI></NOTE></L>
<L>Ȝif heo miȝte þer afterward in pes be and in lawe. <NOTE PLACE="foot">2138 m. <HI REND="italic">f. B</HI>—þer] now <HI REND="italic">G, f. Bs</HI>—be in p. <HI REND="italic">B</HI>—in II <HI REND="italic">f. DL</HI></NOTE></L>
<L>Ac ic bidde ȝou, ȝif ȝe secheþ me, in oure lordes name, <NOTE PLACE="foot">2139 b. ȝou] ou b. <HI REND="italic">H</HI>—s. me] sleþ me <HI REND="italic">BJ,</HI> me sleþ <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L N="2140">Þat ȝe ne come nei non oþer mon, harm to do ne schame; <MILESTONE N="2121 [2111]"/> <NOTE PLACE="foot">2140 ne c. neȝ no m. <HI REND="italic">W,</HI> ney my men ne c. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>For non oþer gulti nys, of þat ȝe witeþ me. <NOTE PLACE="foot">2141 o. man <HI REND="italic">D</HI>—þer nis <HI REND="italic">C</HI>—þ.] þan <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="161" REF="162"/>
Al gultles hi beþ bote ic one, þerof siker ȝe be! <NOTE PLACE="foot">2142 Hi buþ <HI REND="italic">vor</HI> al <HI REND="italic">H</HI>—bo. ic o.] bo. ic <HI REND="italic">s,</HI> wiþþoute me <HI REND="italic">M,</HI> ychone <HI REND="italic">GB, f. D</HI>—s. þ. <HI REND="italic">S,</HI> þerfore s. <HI REND="italic">MW</HI></NOTE></L>
<L>And also as hi gultles beþ, harmles lete hem wende!" <NOTE PLACE="foot">2143 b. g. <HI REND="italic">s</HI>—ȝe l. hem ha. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þis gode mon sat adoun akne, þo he sei þen ende, <MILESTONE N="(2090)"/> <NOTE PLACE="foot">2144 ad. <HI REND="italic">f. s</HI>—sei] wuste <HI REND="italic">V</HI>—al þe <HI REND="italic">u,</HI> his <HI REND="italic">sW</HI></NOTE></L>
<L N="2145">And forte fonge his martirdom his heued he buede adoun. <NOTE PLACE="foot">2145 h. m.] þene stronge deþ <HI REND="italic">H</HI>—bowed <HI REND="italic">VD,</HI> beyde <HI REND="italic">B,</HI> bey <HI REND="italic">L,</HI> bed <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>And wel softe, as some ihurde, he sede þis orisoun: <NOTE PLACE="foot">2146 w. <HI REND="italic">f. Hs</HI>—he <HI REND="italic">f. DLW</HI>—þ.] his <HI REND="italic">rsW</HI></NOTE></L>
<L>"Our lord and seinte Marie and seint Denis also <NOTE PLACE="foot">2147 To o. <HI REND="italic">D</HI>—a. s. M.] Jesu Crist <HI REND="italic">D</HI>—and II to <HI REND="italic">D</HI>—Dionis <HI REND="italic">VW,</HI> Deonis <HI REND="italic">LRC</HI></NOTE></L>
<L>And alle þe auowes of þis chirche, in was ore icham ido, <NOTE PLACE="foot">2148 au.] ab. <HI REND="italic">L,</HI> halwes <HI REND="italic">R</HI>—in w. ordre ic. <HI REND="italic">B,</HI> in wos stede ic. <HI REND="italic">s,</HI> on wam ic. <HI REND="italic">r,</HI> þat ic. on <HI REND="italic">LW</HI></NOTE></L>
<L>Ic bitake my soule her, and holi chirche riȝte!" <NOTE PLACE="foot">2149 and] for <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L N="2150">Ȝut he bad for holi chirche, þo he nadde non oþer miȝte!<MILESTONE N="2130 [2120]"/></L>
<L>Sire Renaud le Fizours, mest screwe of echon,</L>
<L>Forte smyte þis holi mon his swerd he drou anon. <NOTE PLACE="foot">2152 he <HI REND="italic">f. rR</HI></NOTE></L>
<L>Ac Edward Grym, þat was his clerk, of Grante∣brugge ibore, <NOTE PLACE="foot">2153 Edemond <HI REND="italic">L</HI>—þ. w. h.] seint Th.—G.] Cauntebrugge <HI REND="italic">S,</HI> Canterburi <HI REND="italic">n</HI></NOTE></L>
<L>To helpe his lord, ȝif he miȝte pulte his arm bifore. <MILESTONE N="(2100)"/> <NOTE PLACE="foot">2154 His l. to hel. <HI REND="italic">v</HI>—he p. <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">HS,</HI> he pitte <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">G,</HI> put <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="2155">He woundede his arm swiþe sore, þat blod orn adoun.</L>
<L>Wiþ þulke dunt he smot also seint Thomas upe þe croun, <NOTE PLACE="foot">2156 d.] blod <HI REND="italic">J</HI>—a. he sm. <HI REND="italic">SGVBmJ</HI></NOTE></L>
<L>Þat þe blod orn bi his face adoun, bi þe riȝt half of þe wounde, <NOTE PLACE="foot">2157 bi I <HI REND="italic">verbessert zu</HI> to <HI REND="italic">H,</HI> in <HI REND="italic">M,</HI> upon <HI REND="italic">D,</HI> on <HI REND="italic">s</HI>—f.] foot <HI REND="italic">B</HI>—a. <HI REND="italic">f. GDLs</HI>—bi II] in <HI REND="italic">uRCJ,</HI> on <HI REND="italic">E</HI>—of <HI REND="italic">f. M</HI></NOTE></L>
<L>Loude gradde þis luþer kniȝt: "Smyteþ alle to grounde!" <NOTE PLACE="foot">2158 gra.] cryed <HI REND="italic">G,</HI> cride <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="162" REF="163"/>
Edward Grym and alle his men, þat aboute him were, <NOTE PLACE="foot">2159 Edemond <HI REND="italic">B</HI>—his] seint Th. <HI REND="italic">S</HI>—þo ab. <HI REND="italic">H,</HI> abouten <HI REND="italic">u. ö. E</HI>—þo w. <HI REND="italic">SGVBCJ</HI></NOTE></L>
<L N="2160">Ourne aboute ech in his side upe þe weuedes for fere. <MILESTONE N="2140 [2130]"/> <NOTE PLACE="foot">2160 At o. <HI REND="italic">H</HI>—e. in h. s.] on e. s. <HI REND="italic">Gs</HI>—w.] auters <HI REND="italic">SGVJ</HI></NOTE></L>
<L>As hit bi our lord ferde, þo þe Giwes him nome: <NOTE PLACE="foot">2161 <HI REND="italic">G.</HI>] Jues <HI REND="italic">GBR</HI></NOTE></L>
<L>His disciples flowe anon, me nuste, war hi bicome. <NOTE PLACE="foot">2162 me] he <HI REND="italic">rW</HI></NOTE></L>
<L>For in þe godspel it is iwrite, as our lord him∣sulf sede: <NOTE PLACE="foot">2163 In <HI REND="italic">s</HI>—h. þo <HI REND="italic">SVCJ,</HI> self <HI REND="italic">EW,</HI> þo <HI REND="italic">GB</HI></NOTE></L>
<L>"Wen me smyt þe scepherde, þe scep wolleþ to sprede". <MILESTONE N="(2110)"/> <NOTE PLACE="foot">2164 wolden <HI REND="italic">G,</HI> wile <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="2165">And our lord bad, þat me ne scholde his disciples non harm do: <NOTE PLACE="foot">2165 for his d. <HI REND="italic">nach</HI> b. <HI REND="italic">v</HI>—hem non <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þeron þoȝte seint Thomas and bad for his men also. <NOTE PLACE="foot">2166 m. <HI REND="italic">f. m</HI></NOTE></L>
<L>Anoþer knyȝt smot seint Thomas in þulke sulue wounde</L>
<L>And made him buie his face adoun and loke toward þe grounde. <NOTE PLACE="foot">2168 his f. ad.] ad. <HI REND="italic">R, f. E</HI></NOTE></L>
<L>Þe þridde in þulke sulue stede þer after smot anon <NOTE PLACE="foot">2169 him sm. <HI REND="italic">uLJW</HI></NOTE></L>
<L N="2170">And made him loute adoun his face upon þe ston. <MILESTONE N="2150 [2140]"/> <NOTE PLACE="foot">2170 l.] aloute <HI REND="italic">CJW,</HI> buie <HI REND="italic">M,</HI> boue <HI REND="italic">B,</HI> to buie <HI REND="italic">D</HI>—al ad. <HI REND="italic">J</HI>—his f. <HI REND="italic">vor</HI> a. <HI REND="italic">D</HI>—al u. <HI REND="italic">VrB,</HI> to <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>In þulke stude þe verþe smot, þer þe oþere hadde er ido, <NOTE PLACE="foot">2171 him sm. <HI REND="italic">S</HI>—þer þat <HI REND="italic">V,</HI> þer in <HI REND="italic">D,</HI> þat <HI REND="italic">vBECJW</HI>—þe II <HI REND="italic">f. rB</HI></NOTE></L>
<L>Þat þe point of his swerd brak in þe marbre ston atwo. <NOTE PLACE="foot">2172 And <HI REND="italic">GVnW,</HI> Ac <HI REND="italic">E</HI>—to b. <HI REND="italic">J</HI>—marbel <HI REND="italic">GnJW, f. Ss</HI>—st. <HI REND="italic">f. H</HI></NOTE></L>
<L>Ȝut þulce point at Kaunterburi þe monekes leteþ wite, <NOTE PLACE="foot">2173 <HI REND="italic">nach</HI> 74 <HI REND="italic">M, u.</HI> 74 <HI REND="italic">f. L</HI>—l.] doþ <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>For honour of þe holi mon, þat þerwiþ was ismite. <MILESTONE N="(2120)"/> <NOTE PLACE="foot">2174 þe hon. <HI REND="italic">SGVC,</HI> loue <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="2175">Wiþ þulce stroc he smot al of þe scolle and ek þe croune, <NOTE PLACE="foot">2175 <HI REND="italic">f. G</HI>—he sm. <HI REND="italic">f. M</HI>—al of] of <HI REND="italic">LsW,</HI> in <HI REND="italic">r</HI>—ek] al of <HI REND="italic">r, f Hs</HI></NOTE></L>
<L><PB N="163" REF="164"/>
Þat þe brain orn abrod upe þe pauement þer doune, <NOTE PLACE="foot">2176 <HI REND="italic">f. V</HI>—o.] ful <HI REND="italic">H</HI>—al a. <HI REND="italic">nach</HI> p. <HI REND="italic">H,</HI> faste a. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat wite brayn was imeind, wiþ þe rede blod þere. <NOTE PLACE="foot">2177 iment <HI REND="italic">E,</HI> imenged <HI REND="italic">GnR,</HI> imengd <HI REND="italic">DW,</HI> imeyngþ <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>Þe colour was wel fair to seo, þei it reulich were. <NOTE PLACE="foot">2178 far <HI REND="italic">G</HI>—r. þei it <HI REND="italic">L,</HI> þei ich r. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Al round it orn aboute his hed, as it were a diademe, <NOTE PLACE="foot">2179 his] þat <HI REND="italic">s</HI>—it w. <HI REND="italic">f. rs</HI></NOTE></L>
<L N="2180">And al round þer aboute lai; þerof me tok gret ȝeme:<MILESTONE N="2160 [2150]"/><NOTE N="1)" PLACE="foot">Hier setzt der zweite Zählfehler bei Black ein: <HI REND="italic">2049 statt [2149] statt 2159.</HI></NOTE> <NOTE PLACE="foot">2180 al r.] ab. <HI REND="italic">M.</HI> þer ab. <HI REND="italic">s</HI>—þer ab.] al round <HI REND="italic">s</HI>—g.] god <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>For wen me peinteþ an halwe, ȝe ne seþ it noȝt bileued, <NOTE PLACE="foot">2181 halweþ <HI REND="italic">M,</HI> seynt <HI REND="italic">S,</HI> anletnesse <HI REND="italic">H,</HI> ymage <HI REND="italic">L</HI>—ȝe] me <HI REND="italic">rB</HI>—s.] suxt <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þat þer nys ipeyut a round al aboute þe heued, <NOTE PLACE="foot">2182 i.] depeinted <HI REND="italic">SGVL</HI>—roundel <HI REND="italic">u</HI>—aboue <HI REND="italic">MB</HI></NOTE></L>
<L>Þat is icleped a dyademe, and me sei þer a fair cas, <NOTE PLACE="foot">2183 Þat rondel <HI REND="italic">H</HI>—is ic.] me clepeþ <HI REND="italic">Hs</HI>—and] for <HI REND="italic">H,</HI> as <HI REND="italic">SGLW, f. rB</HI>—me] manie <HI REND="italic">H</HI>—s.] iseien <HI REND="italic">H,</HI> sees <HI REND="italic">G,</HI> seiþ <HI REND="italic">V</HI>—þer <HI REND="italic">vor</HI> me <HI REND="italic">s, f. v</HI></NOTE></L>
<L>Bi þe diademe of his heued, þat he halewe was. <MILESTONE N="(2130)"/> <NOTE PLACE="foot">2184 he.] brayn <HI REND="italic">v</HI>—an ha. <HI REND="italic">Bs,</HI> halewed <HI REND="italic">V,</HI> holi <HI REND="italic">Hr,</HI> seint <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="2185">Þo þis holi mon was aslawe, þis kniȝtes gradde echon: <NOTE PLACE="foot">2185 w. a.] imartred w. <HI REND="italic">v,</HI> w. ded <HI REND="italic">m</HI>—þis k.] loude hi <HI REND="italic">m</HI>—g.] cried <HI REND="italic">G,</HI> cride <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>"Þis traitour is to deþe ibroȝt, wende we henne anon! <NOTE PLACE="foot">2186 w.] go <HI REND="italic">L</HI>—hennes <HI REND="italic">GL</HI>—heþene <HI REND="italic">V,</HI> hane <HI REND="italic">C,</HI> hunne <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Siweþ us þe kynges men and alle, þat wiþ him beþ! <NOTE PLACE="foot">2187 S. us ȝe <HI REND="italic">H,</HI> S. ȝe us <HI REND="italic">D,</HI> Foleweþ us <HI REND="italic">V,</HI> Say we þus <HI REND="italic">G</HI>—þe <HI REND="italic">f. H</HI>—h.] ous <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Of þis traitour we beþ awreke, as ȝe nou iseþ. <NOTE PLACE="foot">2188 we] ȝe <HI REND="italic">H</HI>—ȝe] we <HI REND="italic">SLmJW</HI>—n.] alle <HI REND="italic">p,</HI> wel <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>He þoȝte beo herre þen þe kyng and bynyme him his croune. <NOTE PLACE="foot">2189-92 <HI REND="italic">f. s</HI>—him <HI REND="italic">f. nW</HI>—coroune <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="2190">And to noȝt bringe al Engelond, and nou he liþ þer doune!"<MILESTONE N="2170 [2060]"/> <NOTE PLACE="foot">2190 b. to noȝt <HI REND="italic">HS</HI>—and] ac <HI REND="italic">HMB</HI></NOTE></L>
<L><PB N="164" REF="165"/>
As þe Giwes sede bi our lord, þo hi wold him to deþe do, <NOTE PLACE="foot">2191 s. <HI REND="italic">nach</HI> l. <HI REND="italic">u,</HI> ferde <HI REND="italic">L,</HI> dude <HI REND="italic">W</HI>—him w. <HI REND="italic">SD</HI>—to d. <HI REND="italic">vor</HI> þo <HI REND="italic">M, nach</HI> hi <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þat he made him kyng and non nas and godes sone also. <NOTE PLACE="foot">2192 Vor <HI REND="italic">r</HI>—non nas] was non <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þo þis luþer kniȝtes were from seint Thomas agon, <NOTE PLACE="foot">2193 <HI REND="italic">nach</HI> 94 <HI REND="italic">R, f. E</HI>—s. T.] þis holi mon <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Robert de Brok him biþoȝte and aȝen turnde anon <MILESTONE N="(2140)"/></L>
<L N="2195">And þoru þe scolle smot his swerd deope wiþinne þe heued: <NOTE PLACE="foot">2195 he sm. <HI REND="italic">r</HI>—d.] fur <HI REND="italic">W</HI>—w.] into <HI REND="italic">M,</HI> in <HI REND="italic">DLm</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe scolle al empti was and no brayn þerinne bileued, <NOTE PLACE="foot">2196 Þat <HI REND="italic">LrW</HI>—w. <HI REND="italic">vor</HI> þe <HI REND="italic">m</HI>—br. was <HI REND="italic">G</HI>—þer i.] i. <HI REND="italic">H,</HI> þer <HI REND="italic">D, f. mJ</HI></NOTE></L>
<L>As þe Giwes smite our lord to þe herte grounde <NOTE PLACE="foot">2197-8 <HI REND="italic">f. s</HI>—leten sm. o. l. <HI REND="italic">H,</HI> leten o. l. sm. <HI REND="italic">SG</HI>—into <HI REND="italic">p</HI></NOTE></L>
<L>After his deþ wiþ a spere and made him þe fifte wounde. <NOTE PLACE="foot">2198 his d. w. a s.] he was to d. ybrouht <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þis luþer men al in one stude smite seint Thomas</L>
<L N="2200">In þe scolle euene abrod, as þe croune was. <MILESTONE N="2180 [2060["/> <NOTE PLACE="foot">2200 riȝt e. <HI REND="italic">v,</HI> euer <HI REND="italic">M,</HI> al <HI REND="italic">Ls</HI>—as] þer <HI REND="italic">Hs</HI></NOTE></L>
<L>He nas noȝt þe mon, þat he wolde his heued enes wiþdrawe. <NOTE PLACE="foot">2201 He <HI REND="italic">bis</HI> w.] Seint Thomas ne w. <HI REND="italic">s</HI>—e. <HI REND="italic">vor</HI> his <HI REND="italic">r,</HI> ones <HI REND="italic">L,</HI> ones <HI REND="italic">vor</HI> his <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Ne fonde forte blenche a stroc, ne his fot aweiward wawe, <NOTE PLACE="foot">2202 b.] fleo <HI REND="italic">v,</HI> weyne <HI REND="italic">V,</HI> hente <HI REND="italic">J</HI>—a s.] heore strokes <HI REND="italic">H,</HI> awei <HI REND="italic">CJ</HI>—h. f.] his <HI REND="italic">C,</HI> eues <HI REND="italic">H, f. s</HI>—aweyw.] awey <HI REND="italic">Gs,</HI> enes <HI REND="italic">r</HI>—w. <HI REND="italic">f. L</HI></NOTE></L>
<L>Ne enes grone, ne make cri, ac mildelich and softe <NOTE PLACE="foot">2203 nouȝt e. <HI REND="italic">H,</HI> ones <HI REND="italic">n, f. s</HI></NOTE></L>
<L>His heued huld euene forþ, þey hi smite him ofte. <MILESTONE N="(2150)"/> <NOTE PLACE="foot">2204 e.] euer <HI REND="italic">SGrBm,</HI> Euere <HI REND="italic">vor</HI> he hu. <HI REND="italic">H,</HI> hi] me <HI REND="italic">M</HI>—him sm. <HI REND="italic">SGLC,</HI> sm. <HI REND="italic">VsW</HI>—so o. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="2205">Þis luþer kniȝtes wende anon to al his tresorie <NOTE PLACE="foot">2205 an. into <HI REND="italic">D,</HI> forþ into <HI REND="italic">S,</HI> to <HI REND="italic">s</HI>—al <HI REND="italic">f. HSL</HI></NOTE></L>
<L>And breke his doren and his cofres and dude bore robberie. <NOTE PLACE="foot">2206 his <HI REND="italic">f. s</HI>—dore <HI REND="italic">VE,</HI> dores <HI REND="italic">SGLRW</HI>—cofren <HI REND="italic">MCJ</HI>—ho.] here <HI REND="italic">verbessert zu</HI> hym <HI REND="italic">B,</HI> þere <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L><PB N="165" REF="166"/>
Hi nome his cloþes and his hors and his tresour also, <NOTE PLACE="foot">2207 c.] t. <HI REND="italic">r</HI>—a. his ho. <HI REND="italic">f. s</HI>—t.] c. <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Chartren and oþer priue writes, þat in his cofres were ido. <NOTE PLACE="foot">2208 his o. p. <HI REND="italic">B,</HI> p. <HI REND="italic">s</HI>—in c. <HI REND="italic">V,</HI> þerinne <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Hi bitoke sire Rondulf de Brok, þat he þerwiþ wende <NOTE PLACE="foot">2209 Hi it <HI REND="italic">H,</HI> Hi as <HI REND="italic">S,</HI> And <HI REND="italic">s</HI>—b.] tolde <HI REND="italic">R</HI>—Reynald <HI REND="italic">G</HI>—he <HI REND="italic">f. M</HI>—þe.] to þe king <HI REND="italic">pW</HI></NOTE></L>
<L N="2210">To þe king into Normandie and segge, þat hi him sende, <MILESTONE N="2190 [2080]"/> <NOTE PLACE="foot">2210 To þe k. þerwit <HI REND="italic">B,</HI> Þerwiþ <HI REND="italic">rLW</HI>—into] in <HI REND="italic">BRC,</HI> of <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þat he<NOTE N="1)" PLACE="foot">= <HI REND="italic">þe king!</HI></NOTE> dude þerwiþ, wat he wolde, and ȝif þer eny were <NOTE PLACE="foot">2211 þerw. <HI REND="italic">f. rs</HI></NOTE></L>
<L>Aȝen his franchise and his wille, þat he hem sone totere. <NOTE PLACE="foot">2212 <HI REND="italic">ersetzt durch</HI> Þat wiþsede eni word he nolde his bane arere <HI REND="italic">C, f. s</HI>—he] heo <HI REND="italic">H</HI>—hem] hit <HI REND="italic">SGVnW, f. H</HI>—s.] al <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Among his tresour hi founde ek twei wel stronge here, <NOTE PLACE="foot">2213 his] þe <HI REND="italic">s</HI>—w. <HI REND="italic">f. Ds</HI></NOTE></L>
<L>Wel villich hi hem caste awei, as hi noȝt worþ were. <MILESTONE N="(2160)"/> <NOTE PLACE="foot">2214 c. hem <HI REND="italic">Hs,</HI> it c. <HI REND="italic">S,</HI> hem nome and c. <HI REND="italic">W</HI>—hi] hit <HI REND="italic">SG</HI>—n. wo.] n. good <HI REND="italic">SV,</HI> no god <HI REND="italic">m,</HI> n. <HI REND="italic">Gm,</HI> noþing <HI REND="italic">n</HI></NOTE></L>
<L N="2215">Ac naþeles hi biþoȝte hem þo and were somdel in fere</L>
<L>And speke bitwene hem stillelich, þat he good mon were. <NOTE PLACE="foot">2216 sp.] sede <HI REND="italic">Hs</HI>—b. h.] b. <HI REND="italic">D,</HI> þat hi <HI REND="italic">s</HI>—stille <HI REND="italic">C,</HI> priuelich <HI REND="italic">r,</HI> triweden <HI REND="italic">R,</HI> troweden <HI REND="italic">E</HI>—þ. he] we wenez <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">H</HI>—a g. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Sire Willam Traci seþþe tolde of þis gode mon seint Thomas <NOTE PLACE="foot">2217 t. seþ. <HI REND="italic">HSB,</HI> t. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>To þe biscop of Excestre. as he iscriue was: <NOTE PLACE="foot">2218 E. in schrifte <HI REND="italic">unJW</HI>—as] þo <HI REND="italic">r</HI>—of him i. <HI REND="italic">H,</HI> at schrifte <HI REND="italic">m</HI></NOTE></L>
<L>Þo seint Thomas was aslawe and hi outward were, <NOTE PLACE="foot">2219 we.] wende þere <HI REND="italic">CE</HI></NOTE></L>
<L N="2220"><PB N="166" REF="167"/>
Hem agros so sore, þat hi were nei witles for fere. <MILESTONE N="2200 [2090]"/> <NOTE PLACE="foot">2220 So so. <HI REND="italic">vor</HI> hem <HI REND="italic">HD,</HI> So <HI REND="italic">vor</HI> hem <HI REND="italic">M, f. Ss</HI>—we. <HI REND="italic">nach</HI> wi. <HI REND="italic">B</HI>—n. wi.] almest wod <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>For hem þoȝte, as hi outward wende, ne eode hi no so blyue, <NOTE PLACE="foot">2221 noȝt so <HI REND="italic">DRW,</HI> neuer so <HI REND="italic">GVCEJ, f. M</HI>—b.] swiþe <HI REND="italic">LW</HI></NOTE></L>
<L>Þat þe erþe opened under hem to swolwe hem alyue. <NOTE PLACE="foot">2222 sw.] forsw. <HI REND="italic">SVC</HI></NOTE></L>
<L>Þo seint Thomas was aslawe and þe kniȝtes out agon, <NOTE PLACE="foot">2223 s. T.] þis gode mon <HI REND="italic">v</HI>—as. w. <HI REND="italic">VBE,</HI> imartred w. <HI REND="italic">v</HI>—þe k.] hi <HI REND="italic">W</HI>—weren o. <HI REND="italic">H,</HI> forþ <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Into al þe toun of Kaunterburi couþ it was anon. <MILESTONE N="(2170)"/> <NOTE PLACE="foot">2224 it w. c. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="2225">Þat folc cride deolfollich and to chirche faste drowe <NOTE PLACE="foot">2225 fa. hi <HI REND="italic">SG,</HI> hi <HI REND="italic">H, f. nsW</HI></NOTE></L>
<L>And honourede þat holi bodi and custe hit ek inowe. <NOTE PLACE="foot">2226 c. hit] mad deol <HI REND="italic">D</HI>—ek] ofte <HI REND="italic">H,</HI> vaste <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">S, f. GrLEW</HI></NOTE></L>
<L>Þe monkes come sone þider and þat holi bodi toke <NOTE PLACE="foot">2227 c. wende <HI REND="italic">D</HI>—þi. s. <HI REND="italic">C,</HI> s. þerto <HI REND="italic">v,</HI> þo forþ anon <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And in a bere faire it leide and bifore an auter it woke. <NOTE PLACE="foot">2228 f. <HI REND="italic">vor</HI> in <HI REND="italic">II, nach</HI> l. <HI REND="italic">SG. f. Ds</HI>—l. it <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">DB,</HI> hi it l. <HI REND="italic">SGW,</HI> l. <HI REND="italic">V,</HI> l. <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">II</HI>—hi it II <HI REND="italic">SD, f. M</HI>—w.] biw. <HI REND="italic">HVr</HI></NOTE></L>
<L>Þe face was wit and cler inouȝ and no blod þer∣inne, <NOTE PLACE="foot">2229 c. a. w. <HI REND="italic">V</HI>—nas þer. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="2230">Bote fram þe riȝt half of his front to þe lifte chinne <MILESTONE N="2210 [2100]"/> <NOTE PLACE="foot">2230 fram <HI REND="italic">f. S</HI>—r.] lift <HI REND="italic">W</HI>—front] forheued <HI REND="italic">nRC,</HI> hed <HI REND="italic">E</HI>—l.] l. half of his <HI REND="italic">nW,</HI> riȝt half of his <HI REND="italic">M,</HI> doun <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>A smal rewe þer was of blod, þat ouer his nose drouȝ. <NOTE PLACE="foot">2231 <HI REND="italic">nach</HI> 32 <HI REND="italic">r</HI>—Bote a <HI REND="italic">r</HI>—þer] þat <HI REND="italic">r</HI>—of b.] blodi <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Namore blod nas in his face, as þat folc isei inouȝ. <NOTE PLACE="foot">2232 al his <HI REND="italic">v,</HI> fa.] neb <HI REND="italic">MBW</HI>—as <HI REND="italic">f. sJ</HI>—al þ. <HI REND="italic">SGBCJ, f. HL</HI>—it is. <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Þe wounden bledde allonge niȝt, me hente þerof, iwis. <NOTE PLACE="foot">2233 b. al þe n. <HI REND="italic">H,</HI> b. al n. <HI REND="italic">s,</HI> þe blod of þe <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">V,</HI> alle aboute <HI REND="italic">L</HI>—h.] nom <HI REND="italic">D,</HI> tok <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>In þe chirche of Kaunterburi of þe blode ȝut is. <MILESTONE N="(2180)"/> <NOTE PLACE="foot">2234 of II] al <HI REND="italic">J</HI>—þer is <HI REND="italic">GVMLW</HI></NOTE></L>
<L N="2235"><PB N="167" REF="168"/>
Ac he nas of non þe worse heu for al þat he bledde þere. <NOTE PLACE="foot">2235 non] neuere <HI REND="italic">HL, f. Mm</HI>—þe <HI REND="italic">f. DB</HI>—f.] of <HI REND="italic">SGBCJ</HI>—al <HI REND="italic">f. Gr</HI></NOTE></L>
<L>Bote cler and ihewed wel inouȝ, as he aliue were. <NOTE PLACE="foot">2236 c.] of c. colour <HI REND="italic">D,</HI> in guode heowe <HI REND="italic">H</HI>—wel ih. <HI REND="italic">Ss,</HI> c. <HI REND="italic">H,</HI> faire <HI REND="italic">D</HI>—in <HI REND="italic">f. s</HI>—riȝt as <HI REND="italic">HS,</HI> þogh <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Somdel liȝhinge wiþ his mouþ he lai, as he slepe. <NOTE PLACE="foot">2237 li.] laghinge <HI REND="italic">GW,</HI> lauhwhinde <HI REND="italic">V,</HI> lauhinge <HI REND="italic">L</HI>—as þei <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þat folc was about him þicke, þat blod forte kepe, <NOTE PLACE="foot">2238 w. <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">L,</HI> wende <HI REND="italic">M,</HI> wende <HI REND="italic">nach</HI> h. <HI REND="italic">D</HI>—a. h.] þer <HI REND="italic">s</HI>—þi. <HI REND="italic">vor</HI> a. <HI REND="italic">DB,</HI> Muche <HI REND="italic">vor</HI> folc <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>And forte gaderi of þe blod, þat isced was on þe grounde, <NOTE PLACE="foot">2239 of <HI REND="italic">f. Gs</HI>—ischad w. <HI REND="italic">BCW,</HI> lai þer <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="2240">And of þe erþe, þat was bibled, and glad were. þat hi it founde. <MILESTONE N="2220 [2110]"/> <NOTE PLACE="foot">2240 þat w. <HI REND="italic">f. s</HI>—b.] ileuede <HI REND="italic">D</HI>—þat II] whan <HI REND="italic">HSBCW,</HI> þo <HI REND="italic">M,</HI> þai <HI REND="italic">G</HI>—hi] þat <HI REND="italic">G, f. L</HI></NOTE></L>
<L>For þat nolde hem no mon werne, þicke awai me it drouȝ. <NOTE PLACE="foot">2241 h. <HI REND="italic">nach</HI> mon <HI REND="italic">SG, f. s</HI>—þ. a. me] me a. <HI REND="italic">s,</HI> mony <HI REND="italic">MB,</HI> þat moni <HI REND="italic">D,</HI> þat <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And ho so him miȝte enes touche, he was glad inouȝ! <NOTE PLACE="foot">2242 ho so] who þat <HI REND="italic">D,</HI> þat <HI REND="italic">L,</HI> whose so <HI REND="italic">E</HI>—m. him e. <HI REND="italic">VMBRW,</HI> ones him m. <HI REND="italic">L,</HI> m. it e. <HI REND="italic">S,</HI> m. e. þat bodi <HI REND="italic">H,</HI> m. e. þat bodi <HI REND="italic">G</HI>—t.] cusse <HI REND="italic">H</HI>—g. he w. <HI REND="italic">DL</HI></NOTE></L>
<L>Amorwe þis luþer knyȝtes armede hem eft sone</L>
<L>And wiþþoute toune nome hor red. wat hem was to done. <MILESTONE N="(2190)"/> <NOTE PLACE="foot">2244 w. þe t. n. r. <HI REND="italic">s,</HI> mon hem redy w. þe t. <HI REND="italic">B</HI>—hem <HI REND="italic">f. Ds</HI>—was <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L N="2245">Hi radde hem to nyme þis bodi and wiþ wilde hors to drawe <NOTE PLACE="foot">2245 Hi] holi <HI REND="italic">vor</HI> b. <HI REND="italic">D</HI>—r. hem] r. <HI REND="italic">HSs,</HI> counseilede hem <HI REND="italic">V,</HI> nome hor red <HI REND="italic">M</HI>—wil. <HI REND="italic">f. r</HI>—hors] bestes <HI REND="italic">s</HI>—him to <HI REND="italic">r,</HI> it to <HI REND="italic">B, f. s</HI></NOTE></L>
<L>And on a waritreo honge hit seþþe and sede. hit was lawe. <NOTE PLACE="foot">2246 waringt. <HI REND="italic">D,</HI> verit. <HI REND="italic">B,</HI> galewet. <HI REND="italic">S,</HI> tr. <HI REND="italic">Ms</HI>—ho. hit <HI REND="italic">vor</HI> on <HI REND="italic">H,</HI> ho. him <HI REND="italic">rB,</HI> ho. <HI REND="italic">s</HI>—seþ. <HI REND="italic">nach</HI> A. <HI REND="italic">H</HI>—sede þat <HI REND="italic">urB,</HI> hi sede <HI REND="italic">Ls</HI></NOTE></L>
<L>For he nas noȝt wurþi to beo ibured in chirch ne in chirchȝerd. <NOTE PLACE="foot">2247 He <HI REND="italic">s</HI>—no. <HI REND="italic">f. LW</HI>—i.] <HI REND="italic">u. ö:</HI> buried <HI REND="italic">VE,</HI> biried <HI REND="italic">G,</HI> beried <HI REND="italic">n</HI></NOTE></L>
<L><PB N="168" REF="169"/>
Þe monekes ouertrowed þis and were somdel aferd. <NOTE PLACE="foot">2248 Þo þe <HI REND="italic">M</HI>—þis o. wel <HI REND="italic">B,</HI> þouȝten þis swiþe wel <HI REND="italic">H,</HI> hurde herof telle <HI REND="italic">r</HI>—s.] wel sore <HI REND="italic">HS,</HI> þerof <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Hi burede þis holi bodi in haste þer biside <NOTE PLACE="foot">2249 in ha.] an ha. <HI REND="italic">r,</HI> haste∣liche <HI REND="italic">H,</HI> in a stede <HI REND="italic">VW</HI></NOTE></L>
<L N="2250">Wiþ lute solempnite, for hi ne dorste no leng abide. <MILESTONE N="2230 [2120]"/> <NOTE PLACE="foot">2250 W. wel l. <HI REND="italic">MnW,</HI> Wiþoute <HI REND="italic">s</HI>—s. inouȝ <HI REND="italic">vD</HI>—<HI REND="italic">u. ö.:</HI> derste <HI REND="italic">R,</HI> þerste <HI REND="italic">W</HI>—no l.] nouȝt <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi bodi was ibured in þe munstre of Jesu Crist</L>
<L>Bifore seint Austines weued and seint Jones þe baptist. <NOTE PLACE="foot">2252 þe w. of s. Austyn <HI REND="italic">D</HI>—Johanes <HI REND="italic">H,</HI> Jon <HI REND="italic">VDCJ</HI></NOTE></L>
<L>Hi ne dorste so longe abyde, þat þe bodi iwasche were. <NOTE PLACE="foot">2253 þat] forto <HI REND="italic">HSDm,</HI> til <HI REND="italic">G</HI>—þet bodi <HI REND="italic">u. ö. J,</HI> it <HI REND="italic">S,</HI> he <HI REND="italic">Gm</HI>—i.] waked <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ac al ungreiþed leide him in and hiȝede for fere. <MILESTONE N="(2200)"/> <NOTE PLACE="foot">2254 ung.] undyȝte <HI REND="italic">Bs,</HI> unwasshe <HI REND="italic">D,</HI> ful of wormes <HI REND="italic">S</HI>—hi l. <HI REND="italic">W,</HI> to leggen <HI REND="italic">H,</HI> hi bured <HI REND="italic">D</HI>—and <HI REND="italic">f. S</HI>—h.] hidden <HI REND="italic">G,</HI> hudde <HI REND="italic">Mm,</HI> hasted <HI REND="italic">B,</HI> as it was <HI REND="italic">vor</HI> l. <HI REND="italic">S</HI>—bliue for <HI REND="italic">H,</HI> him faste for <HI REND="italic">G,</HI> swiþe for <HI REND="italic">B,</HI> hem for <HI REND="italic">D,</HI> him for <HI REND="italic">s,</HI> it for <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L N="2255">As hi strupte his cloþes of, al aboue hi founde <NOTE PLACE="foot">2255-72 <HI REND="italic">f. S</HI>—ab.] aboute <HI REND="italic">D,</HI> aboute him <HI REND="italic">LW,</HI> wiþoute <HI REND="italic">GVmJ</HI></NOTE></L>
<L>Clerkes cloþes, as him bifel, ac anoþer atte grounde: <NOTE PLACE="foot">2256 him to b. <HI REND="italic">H,</HI> it b. <HI REND="italic">MLW,</HI> on him aboue <HI REND="italic">D, f. s</HI>—ac <HI REND="italic">f. D</HI>—an. he was <HI REND="italic">M,</HI> oþere <HI REND="italic">H,</HI> in þat modi <HI REND="italic">D</HI>—at. g.] bi þe g. <HI REND="italic">Hs,</HI> stounde <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>For monekes abit was wiþinne, as hi founde þere, <NOTE PLACE="foot">2257 M. <HI REND="italic">s</HI>—ab. <HI REND="italic">f. s</HI>—wi. was <HI REND="italic">V,</HI> were wi. <HI REND="italic">R,</HI> was bineþe <HI REND="italic">r</HI>—as <HI REND="italic">bis</HI> þ.] and seculer wiþoute <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Boþe couel and stamin hi founde next his here, <NOTE PLACE="foot">2258-9 <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L>So þat he was wiþinne monek and sekuler wiþoute. <NOTE PLACE="foot">2259 m. wi. <HI REND="italic">H</HI>—sekeler <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="2260">Nuste nomon his priuete, of þat him was aboute. <MILESTONE N="2240 [2130]"/> <NOTE PLACE="foot">2260 nom.] noȝt alle <HI REND="italic">r</HI>—of his p. <HI REND="italic">G</HI>—of <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Next his flesch þe here was wiþ knottes mony on,</L>
<L>Þat deope in his flesch wode, somme anon to þe bon. <NOTE PLACE="foot">2262 d. <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">s</HI>—w.] seten <HI REND="italic">H</HI>—and s. <HI REND="italic">W, f. Ds</HI>—a.] riȝt <HI REND="italic">HL,</HI> al <HI REND="italic">GVB, f. s</HI></NOTE></L>
<L>Þerof he hadde schurte and brech, lute ese he miȝte fele, <NOTE PLACE="foot">2263 e.] hoso <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L><PB N="169" REF="170"/>
So þat he was þerinne ibounde fram þe schuldre to þe hele. <MILESTONE N="(2210)"/> <NOTE PLACE="foot">2264 f. s. <HI REND="italic">mW,</HI> doun riȝt <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="2265">Wiþ lute ese he miȝte sitte and uneseliche ride <NOTE PLACE="foot">2265 ful u. <HI REND="italic">H,</HI> unseliliche <HI REND="italic">C,</HI> also aboute to <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And uneselich ligge also and wende on eiþer side. <NOTE PLACE="foot">2266 <HI REND="italic">am Rande H</HI>—w.] turn <HI REND="italic">GB</HI>—on] up <HI REND="italic">GVCJ</HI>—eþur <HI REND="italic">H,</HI> oþer <HI REND="italic">C,</HI> his <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Fol of wormes was his flesch to eche oþer wo, <NOTE PLACE="foot">2267 wo.] vermine—to e.] to al <HI REND="italic">HCJ,</HI> ek to al <HI REND="italic">GV,</HI> ek to <HI REND="italic">n,</HI> al to þe <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>In no creature, ic understonde, nere neuere iseie mo: <NOTE PLACE="foot">2268 neu. nere <HI REND="italic">C,</HI> neu. mon <HI REND="italic">LW</HI>—i.] sene <HI REND="italic">G,</HI> ifounde <HI REND="italic">rB,</HI> fond <HI REND="italic">vor</HI> neu. <HI REND="italic">LW, f. V</HI>—mo <HI REND="italic">f. M</HI></NOTE></L>
<L>For in ech stude of his flesch hi were so þicke isete, <NOTE PLACE="foot">2269 so þ. hi w. <HI REND="italic">HGVmJ</HI></NOTE></L>
<L N="2270">Þat þe grete ne miȝte come for þe smale to hor mete. <MILESTONE N="2250 [2140]"/> <NOTE PLACE="foot">2270 c. <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">HG</HI>—h. <HI REND="italic">f. Bs</HI></NOTE></L>
<L>Faste hi schoue and crope ek as empten al aboute, <NOTE PLACE="foot">2271 hi s. and] hi c. and <HI REND="italic">m,</HI> upon his bodi alle <HI REND="italic">D</HI>—cropten <HI REND="italic">G,</HI> schoue <HI REND="italic">m</HI>—emeten <HI REND="italic">DmW,</HI> ametene <HI REND="italic">H,</HI> amten <HI REND="italic">B,</HI> ametes <HI REND="italic">J,</HI> amptes <HI REND="italic">L,</HI> mytes <HI REND="italic">V,</HI> þai miȝte <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ac þe smale cleuede faste to, þe grete bileuede wiþþoute. <NOTE PLACE="foot">2272 to] þo <HI REND="italic">V, f. s</HI>—l.] bil. <HI REND="italic">VM,</HI> bileden <HI REND="italic">H,</HI> bi∣lafte <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>He deide ellene hondred ȝer and seuenti and on, <NOTE PLACE="foot">2273 in þe e. <HI REND="italic">DB</HI></NOTE></L>
<L>After þat our lord aliȝte to nyme her flesch and bon. <MILESTONE N="(2220)"/> <NOTE PLACE="foot">2274 swete l. <HI REND="italic">H</HI>—on eorþe a. to n. <HI REND="italic">D,</HI> of is moder nam <HI REND="italic">H</HI> nam of is moder <HI REND="italic">GS</HI>—h.] ur <HI REND="italic">VBCJW, f. vs</HI></NOTE></L>
<L N="2275">Of þre and fifti ȝer in elde himsulf he was þo. <NOTE PLACE="foot">2275 þre a. fyty <HI REND="italic">B,</HI> þre a. sixti <HI REND="italic">SM,</HI> l XIII <HI REND="italic">G</HI>—in e. <HI REND="italic">nach</HI> hi. <HI REND="italic">L,</HI> Of þe e. <HI REND="italic">vor</HI> of <HI REND="italic">SGV,</HI> þe e. <HI REND="italic">nach</HI> Of <HI REND="italic">J,</HI> of e. <HI REND="italic">nach</HI> hi. <HI REND="italic">W,</HI> e. <HI REND="italic">nach</HI> Of <HI REND="italic">W</HI>—ȝeres <HI REND="italic">H</HI>—he <HI REND="italic">f. GBm</HI></NOTE></L>
<L>He hadde moni a fair dai liued in care and wo. <NOTE PLACE="foot">2276 he ha. <HI REND="italic">vor</HI> l. <HI REND="italic">v, f. D</HI>—He l. <HI REND="italic">vor</HI> m. <HI REND="italic">D, f. M</HI>—c.] moche sorwe <HI REND="italic">D</HI>—in wo <HI REND="italic">vM</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng was euer in Normandie and herof nuste noȝt. <NOTE PLACE="foot">2277 e. <HI REND="italic">f. vs</HI>—he no. <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>He made deol and sorwe inouȝ, þo þe tiding him was ibroȝt. <NOTE PLACE="foot">2278 w. h. <HI REND="italic">E,</HI> w. <HI REND="italic">VM</HI></NOTE></L>
<L><PB N="170" REF="171"/>
In þe castel of Argentyn he soiornede þo. <NOTE PLACE="foot">2279 Argentein <HI REND="italic">HVJ,</HI> Argental <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="2280">Wiþþoute þe ȝate ne com he noȝt fourti dawes ne mo, <MILESTONE N="2260 [2150]"/> <NOTE PLACE="foot">2280 ȝates <HI REND="italic">HL,</HI> ȝet <HI REND="italic">CW</HI>—f.] XI <HI REND="italic">G,</HI> four <HI REND="italic">m</HI>—ne II] and <HI REND="italic">GVB</HI></NOTE></L>
<L>Ac euer him huld in priuete in wop and oþer wo, <NOTE PLACE="foot">2281 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> For him grete deol euer more he mad <HI REND="italic">D</HI>—hu. him <HI REND="italic">L,</HI> he hu. him <HI REND="italic">HG,</HI> he him hu. <HI REND="italic">V,</HI> hu. <HI REND="italic">M</HI>—wep <HI REND="italic">BC,</HI> weping <HI REND="italic">HGV,</HI> kare <HI REND="italic">S,</HI> deol <HI REND="italic">L</HI>—o.] ek in <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>For no neode, þat me him sede, he nolde wiþ∣þoute go. <NOTE PLACE="foot">2282 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> Þat no man miȝte for noþinge him enes makie glad <HI REND="italic">D</HI>—w. he no. <HI REND="italic">um,</HI> w. no. he <HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>He ne rouȝte noþing of þis world, lute he ete also: <NOTE PLACE="foot">2283 Ne r. he no. <HI REND="italic">H,</HI> Ac no. he ne r. <HI REND="italic">S,</HI> Lyte he r. <HI REND="italic">s,</HI> Ne no. þoȝte he <HI REND="italic">G,</HI> He ne þoȝte no. <HI REND="italic">C</HI>—of] on <HI REND="italic">G</HI>—þis wordle <HI REND="italic">MW.</HI> himsulf <HI REND="italic">s</HI>—l. he e.] for sorwinge <HI REND="italic">D,</HI> wel l. he r. <HI REND="italic">C,</HI> and of þe w. <HI REND="italic">s</HI>—a.] so <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þe sorwe and deol, þat he made, ne miȝte neuer beo ido!<MILESTONE N="(2230)"/> <NOTE PLACE="foot">2284 þe d. <HI REND="italic">HGR</HI></NOTE></L>
<L N="2285">He sende anon to Kaunterburi for þis deolfol dede</L>
<L>And þe monekes bad pitousliche. þat hi for him bede, <NOTE PLACE="foot">2286 <HI REND="italic">nach</HI> 88 <HI REND="italic">S</HI>—bad <HI REND="italic">vor</HI> þe <HI REND="italic">HSVBs,</HI> bede <HI REND="italic">CJ,</HI> bede <HI REND="italic">vor</HI> þe <HI REND="italic">G,</HI> bi∣souȝte <HI REND="italic">D</HI>—f. him þ. hi <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And sende hem word, þat it nas noþing bi his rede, <NOTE PLACE="foot">2287 hem] him <HI REND="italic">VML, f. s</HI>—w. <HI REND="italic">f. H</HI>—noȝt <HI REND="italic">Bs</HI>—r.] dede <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Ac þat þe kniȝtes wende forþ and noþing him ne sede, <NOTE PLACE="foot">2288 him fore <HI REND="italic">H,</HI> to him hi <HI REND="italic">B,</HI> he <HI REND="italic">M,</HI> hi <HI REND="italic">W, f. L</HI></NOTE></L>
<L>And þat he sende after hem, þat hi come aȝe. <NOTE PLACE="foot">2289 a. hem] afterward <HI REND="italic">B,</HI> a. <HI REND="italic">SD</HI>—þat hi] forto <HI REND="italic">HD</HI>—cholde c. <HI REND="italic">B,</HI> turne <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="2290">And ar þe mon were icome. hi were fer in þe see. <MILESTONE N="2270 [2160]"/> <NOTE PLACE="foot">2290 m.] messager <HI REND="italic">SEC,</HI> messeger <HI REND="italic">H,</HI> message <HI REND="italic">BR</HI>—w. I to hem <HI REND="italic">H,</HI> was <HI REND="italic">B,</HI> miȝte <HI REND="italic">s,</HI> to hem <HI REND="italic">GLD,</HI> hem <HI REND="italic">W</HI>—ic.] c. to <HI REND="italic">W</HI>—f.] forþ <HI REND="italic">M, f. D</HI></NOTE></L>
<L>To þe pope also god þe kyng sende sone <NOTE PLACE="foot">2291 a. g.] a. wel <HI REND="italic">L,</HI> a. wel <HI REND="italic">vor</HI> so. <HI REND="italic">E,</HI> a. <HI REND="italic">G,</HI> g. <HI REND="italic">vor</HI> p. <HI REND="italic">B,</HI> þerfore <HI REND="italic">r, f. R</HI>—wel s. <HI REND="italic">BR</HI></NOTE></L>
<L>And bad his conseil pitousliche. wat him was to done, <NOTE PLACE="foot">2292 b. <HI REND="italic">nach</HI> c. <HI REND="italic">V,</HI> prayed <HI REND="italic">G,</HI> axed <HI REND="italic">L</HI>—his] him <HI REND="italic">MB</HI>—p.] priueliche <HI REND="italic">C</HI>—wat] as <HI REND="italic">V</HI>—him <HI REND="italic">f. R</HI>—was best <HI REND="italic">G,</HI> were <HI REND="italic">Hm</HI></NOTE></L>
<L><PB N="171" REF="172"/>
And bad him for þe loue of god in such anguisse him rede, <NOTE PLACE="foot">2293 h. <HI REND="italic">f. M</HI>—þe l. of g.] godes l. <HI REND="italic">s</HI>—angusse <HI REND="italic">MW</HI>—h. II] us <HI REND="italic">S</HI>—to r. <HI REND="italic">GE</HI></NOTE></L>
<L>Þat he were iscriue and asoiled of þat luþer dede. <MILESTONE N="(2240)"/> <NOTE PLACE="foot">2294 he] þei <HI REND="italic">V</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">G</HI>—a.] ihoseled <HI REND="italic">B</HI>—þat] so <HI REND="italic">v</HI>—l.] gret <HI REND="italic">s</HI>—a d. <HI REND="italic">HS,</HI> misd. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="2295">Þe pope hadde gret pite, þat he such word him sende, <NOTE PLACE="foot">2295 ha. ful g. <HI REND="italic">H,</HI> of him ha. g. <HI REND="italic">D,</HI> of him ha. <HI REND="italic">B,</HI> ha. <HI REND="italic">s</HI>—him <HI REND="italic">vor</HI> s. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And gret joie, þat he hadde wille, his lif forte amende. <NOTE PLACE="foot">2296 g. j.] joie∣fol was <HI REND="italic">D,</HI> j. <HI REND="italic">s</HI>—þ.] for <HI REND="italic">v</HI>—w. ha. <HI REND="italic">Ds</HI></NOTE></L>
<L>Twei cardinals he sende him, wise men boþe two. <NOTE PLACE="foot">2297 Tweie] Two <HI REND="italic">GV</HI>—him anon <HI REND="italic">D, f. s</HI>—bo <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>To scriue him of þulke sunne and asoili also. <NOTE PLACE="foot">2298 and as. him <HI REND="italic">HDs,</HI> and him as. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And þe biscopes to asoili ek. þat were in mansinge. <NOTE PLACE="foot">2299 to a. þe b. <HI REND="italic">s</HI>—ek <HI REND="italic">f. m</HI></NOTE></L>
<L N="2300">Welle, þat þe cardinales wilcome were þe kinge. <MILESTONE N="2280 [2170]"/> <NOTE PLACE="foot">2300 W. þat] Lord þat <HI REND="italic">s,</HI> Fol wel <HI REND="italic">D</HI>—were <HI REND="italic">vor</HI> c. <HI REND="italic">D</HI>—to þe k. <HI REND="italic">SGVnDREJ</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng bad hem deolfolliche, to scriue him of þe dede. <NOTE PLACE="foot">2301 hem b. <HI REND="italic">SE</HI>—to s.] assoille</NOTE></L>
<L>And behet hem stablich to stonde at hore rede. <NOTE PLACE="foot">2302 sta.] studefastliche <HI REND="italic">v</HI>—sto.] don <HI REND="italic">D</HI>—al at <HI REND="italic">V,</HI> al to <HI REND="italic">HB,</HI> to <HI REND="italic">G,</HI> after <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>He swor ek upe þe halidom, þat hit nas þoru him noȝt, <NOTE PLACE="foot">2303 ek <HI REND="italic">f. HGLsW</HI>—holid. <HI REND="italic">GVRJ</HI>—þo. him nas hit <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ne bi his wille ne bi his heste, þat he was to deþe ibroȝt. <MILESTONE N="(2250)"/></L>
<L N="2305">Ne þat for his fader deþ so sori mon he nas. <NOTE PLACE="foot">2305 Ne] And ȝet he seide <HI REND="italic">H</HI>—m. <HI REND="italic">f. G</HI>—he.] neuer <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Ne for his moder naþemo, as he for his was. <NOTE PLACE="foot">2306 moderes <HI REND="italic">H,</HI> m. deþ <HI REND="italic">L</HI>—his II deþ <HI REND="italic">B,</HI> him <HI REND="italic">DLECJW</HI></NOTE></L>
<L>And þat he wolde myd gode herte þe penaunce alle afonge, <NOTE PLACE="foot">2307 seide þat he w. <HI REND="italic">H</HI>—m. g. h.] gladliche <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þat hi wolde legge on him, nere hit noȝt so stronge. <NOTE PLACE="foot">2308 on him l. <HI REND="italic">v</HI>—hit] heo <HI REND="italic">M,</HI> hi <HI REND="italic">VmJ</HI>—no <HI REND="italic">HM,</HI> neuer <HI REND="italic">uDLE</HI></NOTE></L>
<L><PB N="172" REF="173"/>
For he was encheson of his anuy and of his deþ also, <NOTE PLACE="foot">2309 his I <HI REND="italic">f. E</HI>—anuy] d. <HI REND="italic">L</HI>—of II <HI REND="italic">f. D</HI>—d.] anuy <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="2310">For þe kniȝtes, to paie him, broȝte him þerto. <MILESTONE N="2290 [2180]"/> <NOTE PLACE="foot">2310 Þe <HI REND="italic">Ds</HI>—h. forto p. <HI REND="italic">S,</HI> to p. þe kyng <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Þo þe cardinals iseie, þat he to repentaunce drouȝ, <NOTE PLACE="foot">2311 i. him <HI REND="italic">D,</HI> seen <HI REND="italic">G</HI>—to r. he d. <HI REND="italic">SGVJ,</HI> he repentaunt wiþdrouh <HI REND="italic">MW,</HI> he repentaunt was inouh <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Hi asoilede him and leide on him penaunce strong inouȝ <NOTE PLACE="foot">2312 him I <HI REND="italic">f. B</HI>—on him l. <HI REND="italic">E,</HI> setten on him <HI REND="italic">H</HI>—s. p. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>In priuete, as riȝt was, þat nomon of nuste, <NOTE PLACE="foot">2313 <HI REND="italic">nach</HI> 14 <HI REND="italic">M</HI>—I <HI>бv:</HI> Wiþþoute þulce in p. <HI REND="italic">M</HI>—of <HI REND="italic">nach</HI> þ. <HI REND="italic">G,</HI> þerof <HI REND="italic">HV,</HI> hit <HI REND="italic">SDLmW</HI></NOTE></L>
<L>And þis ek, þat ichulle nou telle, þat þe folc of wuste:<MILESTONE N="(2260)"/> <NOTE PLACE="foot">2314 n.] ȝou <HI REND="italic">MLR, f. SB</HI>—al þe f. <HI REND="italic">Ls,</HI> f. <HI REND="italic">M,</HI> alle men <HI REND="italic">HG,</HI> mony mon <HI REND="italic">SB</HI>—ȝut of <HI REND="italic">D, f. s</HI>—<HI REND="italic">nach</HI> 14 <HI REND="italic">eingeschoben:</HI> His priue penaunces some weren fastinge forto make, And in fale tymes linnecloþ and schurte of selk for is sunnes forsake <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L N="2315">Þat he founde to þe holi lond two hondred kniȝtes to fiȝte <NOTE PLACE="foot">2315 Into þe h. l. he scholde finde <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Al a ȝer wiþ templers for holi chirches riȝte; <NOTE PLACE="foot">2316 þe t. <HI REND="italic">uDs</HI></NOTE></L>
<L>And þe statut of Claryndone he scholde al out wiþdrawe, <NOTE PLACE="foot">2317 A. þat <HI REND="italic">HGVMBL</HI>—he s. <HI REND="italic">vor</HI> þe <HI REND="italic">H,</HI> s. be <HI REND="italic">E,</HI> s. <HI REND="italic">CJ, f. D</HI>—al o.] al clanliche <HI REND="italic">v,</HI> al <HI REND="italic">B,</HI> outriȝt <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>For wam þis holi mon was ibroȝt of dawe; <NOTE PLACE="foot">2318 Þoru <HI REND="italic">v</HI>—wan <HI REND="italic">ECW,</HI> ȝwuche statuz <HI REND="italic">H,</HI> wuch þinge <HI REND="italic">M,</HI> wuche þat <HI REND="italic">D,</HI> wuche <HI REND="italic">B,</HI> þe whiche <HI REND="italic">L</HI>—i.] fore <HI REND="italic">D</HI>—of lif d. <HI REND="italic">HGs,</HI> aslawe <HI REND="italic">D</HI>—<HI REND="italic">nach</HI> 18 <HI REND="italic">eingeschoben</HI> Muche folc him blessede for þat dede þere <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And þat he clanlich ȝolde aȝen al þat binome was <NOTE PLACE="foot">2319 <HI REND="italic">nach</HI> 20 <HI REND="italic">D</HI>—A. alle <HI REND="italic">B</HI>—c.] calanged <HI REND="italic">B</HI>—ȝilde <HI REND="italic">B,</HI> ȝelde <HI REND="italic">C</HI>—þ. al <HI REND="italic">EC,</HI> þ. <HI REND="italic">M</HI>—b. him <HI REND="italic">J,</HI> biraft <HI REND="italic">V,</HI> of hire <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="2320">Þe biscopriche of Kaunterburi for wraþþe of seint Thomas; <MILESTONE N="2300 [2190]"/> <NOTE PLACE="foot">2320 bisshoriche <HI REND="italic">L,</HI> ercheb. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And þat he scholde is uuele wille clanliche ek forȝiue <NOTE PLACE="foot">2321 w. <HI REND="italic">f: M</HI>—al c. ek <HI REND="italic">W,</HI> also c. <HI REND="italic">H,</HI> c. <HI REND="italic">Dm,</HI> c. <HI REND="italic">vor</HI> is <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Alle þat he hadde of londe for wraþþe of him idriue. <MILESTONE N="(2270)"/> <NOTE PLACE="foot">2322 To a. <HI REND="italic">GC,</HI> To hem <HI REND="italic">s</HI>—ha. he <HI REND="italic">V,</HI> were <HI REND="italic">s</HI>—out of l. <HI REND="italic">nach</HI> him <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L><PB N="173" REF="174"/>
Þe kyng grantede al hor wille, wepinge wel sore, <NOTE PLACE="foot">2323 al h. w.] al þat <HI REND="italic">R,</HI> þat al <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>And sede, þat it was to lute, and bad legge on him more; <NOTE PLACE="foot">2324 þ. <HI REND="italic">f. Ls</HI>—h. l. on <HI REND="italic">SG,</HI> l. h. on <HI REND="italic">D,</HI> l. on <HI REND="italic">ML</HI></NOTE></L>
<L N="2325">And sede: "Al to ȝoure wille here my bodi ic bitake. <NOTE PLACE="foot">2325 to ȝ.] to <HI REND="italic">S,</HI> wiþ <HI REND="italic">LW</HI>—and h. <HI REND="italic">V, f. G</HI>—ic mi b. <HI REND="italic">M,</HI> my soule ich <HI REND="italic">S</HI>—bit.] t. <HI REND="italic">rm</HI></NOTE></L>
<L>Ȝiueþ me penaunce inouȝ, inele non forsake!" <NOTE PLACE="foot">2326 me] hit <HI REND="italic">s</HI>—stronge ino. <HI REND="italic">D</HI>—for non ine. <HI REND="italic">D,</HI> ine. neuer on <HI REND="italic">H,</HI> ine. hit <HI REND="italic">G,</HI> for ich hit ne. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>He wende out atte chirche dore asoiled forto be <NOTE PLACE="foot">2327 a. c. d.] of þe c. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>And ne huld him noȝt worþi, þat me scholde him wiþinne ise. <NOTE PLACE="foot">2328 A. ne hu. him] And sede þat he nas <HI REND="italic">v</HI>—werþi <HI REND="italic">M</HI>—him II <HI REND="italic">vor</HI> sc. <HI REND="italic">M,</HI> vor i. <HI REND="italic">DR</HI>—wiþi.] þeri. <HI REND="italic">rLs</HI></NOTE></L>
<L>Wiþþoute þe chirche pitousliche he sat adoun akne, <NOTE PLACE="foot">2329 þe c.] c. <HI REND="italic">HCJ,</HI> þe dore <HI REND="italic">D, f. s</HI>—ad. he s. <HI REND="italic">D</HI>—<HI REND="italic">nach</HI> 29 <HI REND="italic">eingeschoben</HI> And bad absolucioun of hem par charite <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="2330">Ac þe cardinales nolde noȝt his bodi al unwre, <MILESTONE N="2310 [2200]"/> <NOTE PLACE="foot">2330 þat h. b. <HI REND="italic">s,</HI> descouere <HI REND="italic">S</HI>—al wre <HI REND="italic">G,</HI> al unfre <HI REND="italic">D,</HI> hym ise <HI REND="italic">S,</HI> naked were <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Ac somdel aboue his cloþes hi asoilede him þere. <NOTE PLACE="foot">2331 s. <HI REND="italic">f. s</HI>—aboues <HI REND="italic">M,</HI> abouen <HI REND="italic">s,</HI> aboute <HI REND="italic">D</HI>—riȝt þ. <HI REND="italic">HSVm</HI></NOTE></L>
<L>For deol hi wope pitousliche and mony, þat þer were. <MILESTONE N="(2280)"/> <NOTE PLACE="foot">2332 hi <HI REND="italic">f. s</HI>—wepe <HI REND="italic">HSBR,</HI> wepte <HI REND="italic">GLE</HI>—a. <HI REND="italic">f. LsW</HI></NOTE></L>
<L>His sone made ek an biheste myd wel dreri chere, <NOTE PLACE="foot">2333 H. s.] As s. he <HI REND="italic">W,</HI> He <HI REND="italic">C</HI>—ek m. <HI REND="italic">G,</HI> also m. <HI REND="italic">H,</HI> m. <HI REND="italic">SLs,</HI> make <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>His fader penaunce to fulfille, ȝif he of poer nere, <NOTE PLACE="foot">2334 fu.] folende <HI REND="italic">r,</HI> don <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L N="2335">Ȝif he felle into feble stat, þat he ne miȝt hit folende, <NOTE PLACE="foot">2335 he] his fader <HI REND="italic">R</HI>—fel. <HI REND="italic">bis</HI> s.] þat penaunce <HI REND="italic">s</HI>—hit nouȝt <HI REND="italic">HSVJ, f. ML</HI></NOTE></L>
<L>Þe charge he nom up himsulue and dude as þe hende. <NOTE PLACE="foot">2336 Up hi. <HI REND="italic">vor</HI> þe I <HI REND="italic">v</HI>—þe II] god and <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þus was þis holi mon ibroȝt to martirdom.</L>
<L>Mony was þe fair myracle, þat for him sone com: <NOTE PLACE="foot">2338 s. for h. <HI REND="italic">S,</HI> s. of h. <HI REND="italic">G,</HI> þoru h. seþþe <HI REND="italic">r,</HI> seþþe for h. <HI REND="italic">nW</HI></NOTE></L>
<L><PB N="174" REF="175"/>
Me wuste in Jerusalem, þat he was to deþe ido <NOTE PLACE="foot">2339 in Jerusalemes londe <HI REND="italic">SG,</HI> in Jerusalemes londe <HI REND="italic">vor</HI> me <HI REND="italic">H</HI>—þ. <HI REND="italic">bis</HI> ido] of his martirdom <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L N="2340">Wiþinne þe furste fourtenyȝt, þat he com þerto. <MILESTONE N="2320 [2210]"/> <NOTE PLACE="foot">2340 fu. <HI REND="italic">f. s</HI>—fourtene ny. <HI REND="italic">Ms</HI>—c. þ.] þen deþ nom <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>For a monek of þulke londe in his deþ-uuele lay,</L>
<L>And his abbod bifore him com tofore his ende-day <MILESTONE N="(2290)"/> <NOTE PLACE="foot">2342 c. bif. h. <HI REND="italic">G,</HI> tof. h. c. <HI REND="italic">LW,</HI> c. to h. <HI REND="italic">HS,</HI> to h. c. <HI REND="italic">VmCJ</HI>—tof.] bif. <HI REND="italic">HVLmJW,</HI> ar <HI REND="italic">S,</HI> at <HI REND="italic">G</HI>—ending-d. <HI REND="italic">GnJ</HI></NOTE></L>
<L>And coniurede him, þat he scholde after his deþe þere, <NOTE PLACE="foot">2343 c.] <HI REND="italic">u. ö.:</HI> halsnede <HI REND="italic">M,</HI> charged <HI REND="italic">D</HI>—a.] bifore <HI REND="italic">s</HI>—d. vuel <HI REND="italic">nW</HI></NOTE></L>
<L>Come to him and telle him fore, in wuch stat he were. <NOTE PLACE="foot">2344 him II f. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L N="2345">So þat þis monek deide sone, as god ȝaf þe cas,</L>
<L>And to his abbod seþþe he com, as he coniured was, <NOTE PLACE="foot">2346 sone <HI REND="italic">f. s</HI>—he com s. <HI REND="italic">S,</HI> s. com <HI REND="italic">G,</HI> he com sone <HI REND="italic">M,</HI> in a visoun s. com <HI REND="italic">D</HI>—he coni. w.] fel in þat cas <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And sede, þat he isaued was in þe joye of heuene an hei, <NOTE PLACE="foot">2347 is. <HI REND="italic">f. s</HI> in j. <HI REND="italic">R,</HI> in j. and blesse <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And tolde him much of þe joie, þat he in heuene sei. <NOTE PLACE="foot">2348 in heu.] þar <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>He tolde him, þat þulke tyme, þat he to heuene com, <NOTE PLACE="foot">2349 him] ek <HI REND="italic">s, f. C</HI></NOTE></L>
<L N="2350">Þe erchebiscop of Kaunterburi þolede martirdom, <MILESTONE N="2330 [2220]"/></L>
<L>And þat his soule þulce tyme to heuene wende anon.</L>
<L>Fair was þe procession, þat aȝen him com gon, <MILESTONE N="(2300)"/></L>
<L>Of angles and of patriarcs and of apostles also, <NOTE PLACE="foot">2353 of II <HI REND="italic">f. CJ</HI>—of III <HI REND="italic">f. G</HI></NOTE></L>
<L>Of martirs and of confessours and of virgines þerto. <NOTE PLACE="foot">2354 of II <HI REND="italic">f. MB</HI>—of III <HI REND="italic">f. DR</HI></NOTE></L>
<L N="2355">Hi nome alle þis holi soule and bifore our lord sone <NOTE PLACE="foot">2355 al. n. <HI REND="italic">D,</HI> n. <HI REND="italic">s</HI>—þ.] his <HI REND="italic">BR</HI>—ho. monnes <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>Broȝte hire wiþ joie inouȝ, as he sat in his trone. <NOTE PLACE="foot">2356 w.] under <HI REND="italic">M</HI>—in.] and blisse <HI REND="italic">v, f. s</HI>—one in <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L><PB N="175" REF="176"/>
His croune was al of ismyte, blody was his heued,</L>
<L>And his brayn was al isched, þer nas nouȝt bileued. <NOTE PLACE="foot">2358 ischad <HI REND="italic">u. ö. rRCW</HI></NOTE></L>
<L>"Thomas, Thomas," quaþ our lord, "þus it falleþ to þe <NOTE PLACE="foot">2359 þus <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="2360">To come into þi lordes court in such manere to me? <MILESTONE N="2340 [2230]"/> <NOTE PLACE="foot">2360 to come <HI REND="italic">nach</HI> cou. <HI REND="italic">v</HI>—and in <HI REND="italic">GVJ</HI></NOTE></L>
<L>For þi seruice ic þe ȝeue as much joie and blis, <NOTE PLACE="foot">2361 ȝ. þe <HI REND="italic">SE</HI>—ichulle þe ȝ. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>As ic ȝaf seint Peter, þat myn apostel is!"<MILESTONE N="(2310)"/> <NOTE PLACE="foot">2362 ȝef <HI REND="italic">u. ö. MJ</HI>—ise <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>A croune he sette upon his hed of golde cler and good:</L>
<L>Wel bicom þe briȝte gold upe þe rede blod!</L>
<L N="2365">More joie ne miȝte beo þen in heuene for him was, <NOTE PLACE="foot">2365 þ.] þat <HI REND="italic">C</HI>—f. him in he. <HI REND="italic">S,</HI> for him þo <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe erchebiscop of Kaunterburi, þis was seint Thomas. <NOTE PLACE="foot">2366 þis w.] þat w. ihote <HI REND="italic">S,</HI> is name was <HI REND="italic">H,</HI> þat nouþe is <HI REND="italic">r,</HI> þat men clepeþ <HI REND="italic">B,</HI> þe gode <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L>Þe tiwes dai after cristemasse, þe ferste, þat þer com, <NOTE PLACE="foot">2367 cr. dai <HI REND="italic">DE,</HI> ȝolday <HI REND="italic">V</HI>—þe f. þat þer] þulke tyme þat he <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þis holi mon in Engelond þolede martirdom, <NOTE PLACE="foot">2368 <HI REND="italic">f. E</HI></NOTE></L>
<L>And wen þu hurest telle of his deþ of men of Engelonde <NOTE PLACE="foot">2369 hurst <HI REND="italic">C,</HI> herest <HI REND="italic">GVn,</HI> herst <HI REND="italic">HSE</HI></NOTE></L>
<L N="2370">Þu schalt leue me of þis tale and þat soþe under∣stonde!" <MILESTONE N="2350 [2240]"/> <NOTE PLACE="foot">2370 sc. <HI REND="italic">f. H</HI>—me l. <HI REND="italic">E,</HI> luue me <HI REND="italic">C,</HI> me loue <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Þe abbot sone amorwe ne forȝat noȝt seint Thomas, <NOTE PLACE="foot">2371 ne <HI REND="italic">f. GVrLR</HI>—forȝet <HI REND="italic">u. ö. BECJW</HI></NOTE></L>
<L>Ac þe patriarc of Jerusalem he tolde, al hou it was, <MILESTONE N="(2320)"/> <NOTE PLACE="foot">2372 Ac] And <HI REND="italic">L,</HI> To <HI REND="italic">MB, f. DR</HI>—al hou it w.] al þat cas <HI REND="italic">MW,</HI> of þat cas <HI REND="italic">DL</HI></NOTE></L>
<L>So þat forþ ere in þe ȝere hit was wel understonde, <NOTE PLACE="foot">2373 ferþere <HI REND="italic">DL,</HI> ferþermore <HI REND="italic">G,</HI> ferrore <HI REND="italic">V</HI>—wel <HI REND="italic">f. GD</HI></NOTE></L>
<L>Þo piligrimes þuder come out of Engelonde. <NOTE PLACE="foot">2374 Þo p. þu.] For it was not longe after þat þer <HI REND="italic">G</HI>—out] men <HI REND="italic">G,</HI> monye <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="2375">Þe pilgrimes tolde al þat soþe, as he hadde er ised, <NOTE PLACE="foot">2375 <HI REND="italic">nach</HI> 76 <HI REND="italic">H</HI>—And þe p. <HI REND="italic">L,</HI> And <HI REND="italic">G</HI>—as] how <HI REND="italic">G</HI>—he] þe monek <HI REND="italic">r</HI>—er bifore <HI REND="italic">G, f. Ds</HI></NOTE></L>
<L><PB N="176" REF="177"/>
In wat manere he was aslawe, and wuch tyme he was ded. <NOTE PLACE="foot">2376 In w. m.] How <HI REND="italic">s</HI>—in wu. t. <HI REND="italic">MnRC,</HI> whan <HI REND="italic">D</HI>—he w. II <HI REND="italic">f. Mm</HI></NOTE></L>
<L>Ikud was þus in Jerusalem þe deþ of seint Thomas <NOTE PLACE="foot">2377 ik. <HI REND="italic">nach</HI> þus <HI REND="italic">H,</HI> ikid <HI REND="italic">GL</HI>—þus] þis <HI REND="italic">SGB,</HI> hit <HI REND="italic">vor</HI> w. <HI REND="italic">VR</HI></NOTE></L>
<L>Wiþþinne þe ferste fourtene nyȝt, þat he imartred was.—</L>
<L>Þe fifte ȝer, ic understonde, after his martirdom <NOTE PLACE="foot">2379 fifþe <HI REND="italic">u. ö. SVs</HI></NOTE></L>
<L N="2380">Bitwene kyng Henri and his sone gret contek þer com. <MILESTONE N="2360 [2250]"/> <NOTE PLACE="foot">2380 k. H.] þe k. <HI REND="italic">s</HI></NOTE></L>
<L>Þe sone bicom prout anon for his kynedom <NOTE PLACE="foot">2381 a. p. <HI REND="italic">s,</HI> p. ynou <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>And of his fader tolde lute and werre upon him nom. <MILESTONE N="(2330)"/> <NOTE PLACE="foot">2382 worre <HI REND="italic">CJ,</HI> werrede <HI REND="italic">D</HI>—u. him n.] aȝein him anon <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Þe meste del was wiþ þe sone of al Engelonde <NOTE PLACE="foot">2383 moste <HI REND="italic">GV</HI>—was <HI REND="italic">nach</HI> s. <HI REND="italic">V</HI>—þe II] his <HI REND="italic">HB</HI></NOTE></L>
<L>And þe kyng of Fraunce also and þe kyng of Scotlonde, <NOTE PLACE="foot">2384 A. of <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L N="2385">So þat þis seli old mon in sorwe was inouȝ, <NOTE PLACE="foot">2385 So þat] Þo <HI REND="italic">s</HI>—se. <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>Al he it wuste þe luþer dede, þat me seint Thomas slouȝ. <NOTE PLACE="foot">2386 he it] it <HI REND="italic">SDs,</HI> me <HI REND="italic">B</HI>—witte <HI REND="italic">GVn,</HI> wette <HI REND="italic">E,</HI> wot <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>He wende him out of Normandie toward Enge∣londe. <NOTE PLACE="foot">2387 him <HI REND="italic">f. SGVLm</HI>—t.] into <HI REND="italic">rL</HI></NOTE></L>
<L>Ar he come to Kaunterburi he nolde noware at∣stonde. <NOTE PLACE="foot">2388 nol. reste <HI REND="italic">C</HI>—now. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">B,</HI> nour <HI REND="italic">J,</HI> ner <HI REND="italic">G,</HI> neuere <HI REND="italic">D</HI>—a stounde <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L>Þo he com fer wiþþoute þe toun, he gan to liȝte adoun: <NOTE PLACE="foot">2389 c.] was <HI REND="italic">nach</HI> t. <HI REND="italic">s</HI>—f.] vorþ <HI REND="italic">S,</HI> ferst <HI REND="italic">C, f. MBs</HI></NOTE></L>
<L N="2390">Al a fote and barefot he wende into þe toun, <MILESTONE N="2370 [2260]"/> <NOTE PLACE="foot">2390 Al a f. and barefeet <HI REND="italic">B,</HI> In his curtel unygurd <HI REND="italic">D</HI>—he w. i.] and b. þoruȝ <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>In his curtel and al ungurd, as al þat folc isai. <NOTE PLACE="foot">2391 In h. c. one <HI REND="italic">H,</HI> In h. one c. <HI REND="italic">SG, f. D</HI>—and al u.] him þo <HI REND="italic">vor</HI> is. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L><PB N="177" REF="178"/>
Into þe stude he wende so, as seint Thomas lai. <MILESTONE N="(2340)"/> <NOTE PLACE="foot">2392 to þe st. <HI REND="italic">nach</HI> w. <HI REND="italic">H,</HI> To þe place <HI REND="italic">VBmJ</HI>—þer as <HI REND="italic">BDC,</HI> þer <HI REND="italic">HE</HI>—on l. <HI REND="italic">VJ</HI></NOTE></L>
<L>At his toumbe he fel akne wepinde wel sore; <NOTE PLACE="foot">2393 <HI REND="italic">nach</HI> 94 <HI REND="italic">rL</HI>—adoun ak. <HI REND="italic">H</HI>—wepinge <HI REND="italic">GDLRCW</HI></NOTE></L>
<L>He huld up his honden deolfolliche and cride milce and ore: <NOTE PLACE="foot">2394 d.] þo ah heiȝ <HI REND="italic">D, f. M</HI>—c. him <HI REND="italic">uCJ</HI>—<HI REND="italic">nach</HI> 94: Þis holi mon in Engelonde þolde martirdom <HI REND="italic">E</HI>—<HI REND="italic">am Rande:</HI> „b.” <HI REND="italic">E</HI></NOTE></L>
<L N="2395">Wepinge in his orisouns al fastinge he lai <NOTE PLACE="foot">2395 Wepinde <HI REND="italic">HSVEJ,</HI> Stabliche <HI REND="italic">D</HI>—fastinde <HI REND="italic">HSV</HI></NOTE></L>
<L>At þis holi monnes tombe a nyȝt and a dai. <NOTE PLACE="foot">2396 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> In his curtel al ungurte as alle þat folk isei <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Of euerich monek of þe hous he let him discipline <NOTE PLACE="foot">2397 <HI REND="italic">Hier setzt der C ergänzende Schluss C</HI><SUB>1</SUB> <HI REND="italic">ein.</HI><NOTE N="*" PLACE="foot">(<HI REND="italic">Wo nichts anderes bemerkt, sind die ff. vv. in C und C</HI><SUB>1</SUB> <HI REND="italic">ent∣halten.</HI>)</NOTE></NOTE></L>
<L>Wiþ a ȝerd, and ȝut him þoȝte, þer was to lute pyne. <NOTE PLACE="foot">97-8 <HI REND="italic">f. SEC</HI>—smart ȝe. <HI REND="italic">H</HI>—l. him] tok is <HI REND="italic">H</HI>—þer] hit <HI REND="italic">D,</HI> þat hit <HI REND="italic">BW,</HI> þat <HI REND="italic">R</HI>—to <HI REND="italic">f. C</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>He bad hem alle deolfollich, to bidde for him one, <NOTE PLACE="foot">2399-400 <HI REND="italic">f. EC</HI>—bad hem a.] huld up his hondes <HI REND="italic">S</HI>—to] and <HI REND="italic">S, f. HLW</HI>—bi.] bad <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="2400">And swor ek to legge adoun þe luþer lawen echone. <MILESTONE N="2380 [2270]"/> <NOTE PLACE="foot">2400 ek to] he wolde <HI REND="italic">HD</HI></NOTE></L>
<L>So þat he let singe a masse, ar he þenne wende, <NOTE PLACE="foot">2401 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> And had god and seint Thomas þat he scholde him grace sende <HI REND="italic">EC</HI></NOTE></L>
<L>Of seint Thomas þis holi mon, þat he him grace sende. <MILESTONE N="(2350)"/> <NOTE PLACE="foot">2402 <HI REND="italic">ersetzt durch:</HI> And forȝiue him þe sunne þat he let bringe to ende <HI REND="italic">EC</HI>—In þe honour of <HI REND="italic">H,</HI> For <HI REND="italic">D</HI>—s. T. <HI REND="italic">nach</HI> m. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Þe wule me þis masse song, as god ȝaf þe cas, <NOTE PLACE="foot">2403-24 <HI REND="italic">f. EC</HI>—w. þat <HI REND="italic">R</HI>—ȝef <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þe kyng of Scotlond was inome, þat his meste fo was, <NOTE PLACE="foot">2404 þat m. is fo w. <HI REND="italic">H,</HI> þorw þe grace of seint Thomas <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L N="2405">And mony oþer ek wiþ him, þat were his meste fon, <NOTE PLACE="foot">2405-6 <HI REND="italic">f. R</HI></NOTE></L>
<L>So þat hi, þat were unnome nadde power non. <NOTE PLACE="foot">2406 un∣inome <HI REND="italic">D,</HI> untaken <HI REND="italic">G,</HI> inome <HI REND="italic">L</HI>—to him n. <HI REND="italic">H,</HI> made to hem <HI REND="italic">G</HI>—p. aȝen him <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="2406a"><PB N="178" REF="179"/>
His folc dude þe bataile þe wyle þe masse ilaste. <NOTE PLACE="foot">2406 *a b c d <HI REND="italic">f. SrnRC</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">W (EC)</HI><NOTE N="1)" PLACE="foot">s. 2403.</NOTE>—batele <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L N="b">Þerto hi hadden lute help and were wel sore agaste. <NOTE PLACE="foot">*b were ful s. <HI REND="italic">V,</HI> þerfore þai were <HI REND="italic">G</HI>—</NOTE></L>
<L N="c">Ac ur lord for seint Thomas loue his grace on hem caste, <NOTE PLACE="foot">c* sone on hem <HI REND="italic">V,</HI> to hem he <HI REND="italic">G,</HI> hem sone <HI REND="italic">J,</HI> wel sone him <HI REND="italic">H</HI>—</NOTE></L>
<L N="d">So þat here fon were some inome and some flowen wel faste, <NOTE PLACE="foot">d* a. s. fl. fa. <HI REND="italic">sowie der ganze Schluss</HI> (fol. LXXXI) <HI REND="italic">f. V</HI></NOTE></L>
<L N="2407">So þat þis seli olde king, þat bineþe er was, <NOTE PLACE="foot">2407-8 <HI REND="italic">f. R</HI>—al b. <HI REND="italic">vC</HI><SUB>1</SUB>—er] þo <HI REND="italic">LW</HI></NOTE></L>
<L>Al aboue was sone ibroȝt þoru grace of seint Thomas, <MILESTONE N="(2360)"/> <NOTE PLACE="foot">2408 So. he w. br. al ab. <HI REND="italic">G</HI>—þe g. <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">J,</HI> bone <HI REND="italic">HG</HI></NOTE></L>
<L>And his sone was bineþe, and so he biȝat lute <NOTE PLACE="foot">2409-10 <HI REND="italic">f. S</HI>—a. so] so þat <HI REND="italic">rBR,</HI> a. <HI REND="italic">L</HI>—he <HI REND="italic">f. LW</HI>—biȝ.] beg. <HI REND="italic">G</HI>—wel l. <HI REND="italic">HL,</HI> ful l. <HI REND="italic">BW</HI></NOTE></L>
<L N="2410">To werri aȝen his fader for his sori prute. <MILESTONE N="2390 [2280]"/> <NOTE PLACE="foot">2410 worri <HI REND="italic">J</HI>—for] myd <HI REND="italic">MB</HI></NOTE></L>
<L>Bi him men mowe nyme ensample to beo to hastiue, <NOTE PLACE="foot">2411-13 <HI REND="italic">f. B</HI>—mo.] mai <HI REND="italic">MnR</HI>—e. n. <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>To ȝiue hor sones up hor lond, þe wile hi beþ aliue. <NOTE PLACE="foot">2412 hor] ȝhar <HI REND="italic">u. i. C</HI><SUB>1</SUB>—þe <HI REND="italic">f. SGM</HI>—hemsulue b. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Þe sone þerafterward prouede uuel inouȝ; <NOTE PLACE="foot">2413 kingus s. <HI REND="italic">H,</HI> s. timeliche <HI REND="italic">r</HI></NOTE></L>
<L>Wel longe bifore his fader toward þe deþe he drouȝ. <NOTE PLACE="foot">2414 tow.] to <HI REND="italic">GB</HI>—þe <HI REND="italic">f. S</HI>—he <HI REND="italic">vor</HI> to <HI REND="italic">B, f. S</HI></NOTE></L>
<L N="2415">And forpinede in þe meneson, þat his lyf him þoȝte longe, <NOTE PLACE="foot">2415 menison <HI REND="italic">HSC</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">J,</HI> meneisoun <HI REND="italic">W</HI> menson <HI REND="italic">BR</HI>—him þo. his l. <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>And deide seþþe delfollich in gret pine and stronge. <NOTE PLACE="foot">2416 dyed <HI REND="italic">G,</HI> dude <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>His broþer also, Sire Geffrei, þat of Britaigne erl was, <NOTE PLACE="foot">2417 Godefrey <HI REND="italic">L</HI>—e. <HI REND="italic">vor</HI> of <HI REND="italic">Hr</HI></NOTE></L>
<L>Deide ek in þe menesoun in þulke sulue cas. <MILESTONE N="(2370)"/> <NOTE PLACE="foot">2418 Dede <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>So þat after hor fader deþ, þer ne bileuede eir non <NOTE PLACE="foot">2419 eir ne b. þer <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="2420">Bote hor broþer kyng Richard and seþþe kyng Jon. <MILESTONE N="2400 [2290]"/> <NOTE PLACE="foot">2420 ȝonge b. <HI REND="italic">v</HI>—þe k. Johan <HI REND="italic">H</HI>—m. r. la. of lo.] as ic understonde <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L><PB N="179" REF="180"/>
Ac sire Geffreies child myd riȝte lawe of londe</L>
<L>Scholde habbe ibore þe eritage, as ic understonde. <NOTE PLACE="foot">2422 as ic u.] myd riȝte lawe of londe <HI REND="italic">SG</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore þe maide of Britaigne, þat his douȝter was, <NOTE PLACE="foot">2423-4 <HI REND="italic">f. v</HI></NOTE></L>
<L>In warde was al hire lif, for þulke sulue cas.</L>
<L N="2425">Þe luþer knyȝtes alle four, þat slowe seint Thomas, <NOTE PLACE="foot">2425 f. <HI REND="italic">f. s</HI></NOTE></L>
<L>Deide in stronge deþe inouȝ, and no wonder nas. <NOTE PLACE="foot">2426 in.] echone <HI REND="italic">s, f. L</HI>—a. no w. hit nas <HI REND="italic">B,</HI> as wel riȝt it was <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Hi were uchone repentaunt, ne miȝte none men more. <NOTE PLACE="foot">2427-8 <HI REND="italic">f: S</HI>—r. w. <HI REND="italic">C,</HI> w. al r. <HI REND="italic">R</HI>—m. be <HI REND="italic">E,</HI> m. <HI REND="italic">DR</HI></NOTE></L>
<L>Euere hi cride on seint Thomas, to ȝeue hem milce and ore.</L>
<L>Sone after, þat he was aslawe, al hor good hi lete, <NOTE PLACE="foot">2429 afterward þ. <HI REND="italic">H,</HI> þer a. <HI REND="italic">J,</HI> a. <HI REND="italic">C</HI></NOTE></L>
<L N="2430">And wende to þe holi lond, hor sunnes forto bete. <MILESTONE N="(2380) 2410 [2300]"/> <NOTE PLACE="foot">2430 w. hem <HI REND="italic">DJ</HI>—f.] þe bet to <HI REND="italic">CJ,</HI> þer to <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Ac sire William Traci ne wende noȝt forþ wiþ þe oþere þre, <NOTE PLACE="foot">2431 s. <HI REND="italic">f. pC</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>He hopede her in Engelond repentaunt inouȝ to beo. <NOTE PLACE="foot">2432 in. <HI REND="italic">vor</HI> r. <HI REND="italic">H,</HI> man <HI REND="italic">C, f. D</HI>—to f. <HI REND="italic">LCC</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">J</HI></NOTE></L>
<L>Ac he bicom þerafterward in gret meseise and strong: <NOTE PLACE="foot">2433-6 <HI REND="italic">f. D</HI>—b.] fel sone <HI REND="italic">s</HI>—Þ. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">H</HI>—s.] wo <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>His flesch bigan to breken out and rotede and foule stonk. <NOTE PLACE="foot">2434 b. o.] b. awei <HI REND="italic">M,</HI> festre <HI REND="italic">L</HI>—fo. stong <HI REND="italic">EC</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">J,</HI> s. also <HI REND="italic">S,</HI> rile and stronge <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="2435">So longe, þat he stonk so foule, þat deol it was to seo, <NOTE PLACE="foot">2435-54 <HI REND="italic">f. C</HI><SUB>1</SUB>—þ. he] he <HI REND="italic">s,</HI> þ. it <HI REND="italic">n</HI></NOTE></L>
<L>Þat unneþe miȝte eny mon for stenche nei him beo, <NOTE PLACE="foot">2436 <HI REND="italic">f. J</HI>—stunche <HI REND="italic">H,</HI> stinche <HI REND="italic">LW</HI></NOTE></L>
<L>His flesch rotede on him ek and al dai fel awei, <NOTE PLACE="foot">2437-8 <HI REND="italic">f. S</HI>—on h. ek] so on h. <HI REND="italic">s</HI>—ful <HI REND="italic">HBW,</HI> wende <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þat his bones were al bare, him ne likede þo no plei. <NOTE PLACE="foot">2438 þo ne l. him <HI REND="italic">H,</HI> hi l. him <HI REND="italic">G,</HI> eylede him <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>He to drou ek wiþ his owe honden his flesch ate laste, <NOTE PLACE="foot">2439 w. his ho. <HI REND="italic">M,</HI> w. his ho. <HI REND="italic">vor</HI> he <HI REND="italic">H,</HI> his o. f. <HI REND="italic">L</HI>—his o. f. a. l. <HI REND="italic">B,</HI> armes and þoon <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L N="2440"><PB N="180" REF="181"/>
Pece and oþer al abrod awei fram him caste. <MILESTONE N="(2390) 2420 [2310]"/> <NOTE PLACE="foot">2440-1 <HI REND="italic">f. D</HI>—and aw. f. h. <HI REND="italic">GLmJ,</HI> f. h. aw. <HI REND="italic">W,</HI> and aw. it <HI REND="italic">S</HI>—he c. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>He to drouȝ honden and armes mest of uchon, <NOTE PLACE="foot">2441-4 <HI REND="italic">f. B</HI>—alle m. <HI REND="italic">B,</HI> al most <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>Þat þer nas no flesch bileued bote senewes and bare bon. <NOTE PLACE="foot">2442 bi.] upon hem <HI REND="italic">D</HI>—s. a.] synnen a. <HI REND="italic">CW,</HI> þe <HI REND="italic">D</HI>—ba. <HI REND="italic">f. ME</HI></NOTE></L>
<L>Mony mon hit þoȝte wel, þat bi his wille hit were, <NOTE PLACE="foot">2443 hit I <HI REND="italic">f. s</HI>—w.] er <HI REND="italic">M,</HI> euere <HI REND="italic">D</HI>—bi his] his <HI REND="italic">sW,</HI> godes <HI REND="italic">rB</HI>—hit II <HI REND="italic">nach</HI> þ. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Forte bete his sunnes her, þat his soule in peril nere. <NOTE PLACE="foot">2444 p.] helle</NOTE></L>
<L N="2445">Wrecchedore gost ne miȝte beo, þen þis seli per∣soun was, <NOTE PLACE="foot">2445 g. <HI REND="italic">f. S</HI>—ne m. b.] was neuer non <HI REND="italic">G</HI>—s. <HI REND="italic">f. rsJ</HI>—p'soun <HI REND="italic">pm,</HI> prisoun <HI REND="italic">ausgeschrieben v,</HI> prioun <HI REND="italic">W</HI> in <HI REND="italic">Hs., Black druckt</HI> prisoun, <HI REND="italic">s.</HI> 381 <HI REND="italic">V</HI></NOTE></L>
<L>Euere he cride delfolliche: "Merci, seint Thomas!"</L>
<L>Ate laste he let his lif in þis stronge pine,</L>
<L>And ȝif hit godes wille was, com to gode fine. <NOTE PLACE="foot">2448 hit <HI REND="italic">f. vB</HI>—godes] our lordes <HI REND="italic">v</HI>—was] were <HI REND="italic">Dm</HI>—he c. <HI REND="italic">HGrns</HI></NOTE></L>
<L>Þis knyȝtes for hor luþer dede deide sone uchon, <NOTE PLACE="foot">2449 f.] after <HI REND="italic">vm</HI></NOTE></L>
<L N="2450">So þat in þe þridde ȝere þer ne bileuede aliue noȝt on; <MILESTONE N="(2400) 2430 [2320]"/> <NOTE PLACE="foot">2450 þer <HI REND="italic">vor</HI> no. <HI REND="italic">H</HI>—ne b.] ne lefde <HI REND="italic">nach</HI> a. <HI REND="italic">H,</HI> nas <HI REND="italic">Ls</HI>—no. on] non <HI REND="italic">M,</HI> neuer on <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>For þe sauter seieþ, þat such men, þat of tricherie beþ, <NOTE PLACE="foot">2451 ha.] alle <HI REND="italic">R, f. BEC</HI>—l.] bide <HI REND="italic">R</HI>—we] ȝe <HI REND="italic">Hr</HI></NOTE></L>
<L>Ne schulleþ noȝt half hore dawes libbe, as we al dai iseþ.</L>
<L>Þei hy beo wel repentaunt, as þis kniȝtes were, ic wene, <NOTE PLACE="foot">2453-4 <HI REND="italic">f. S</HI>—beon <HI REND="italic">HCE,</HI> beoþ <HI REND="italic">L</HI>—wel] swiþe <HI REND="italic">H,</HI> ful <HI REND="italic">n</HI></NOTE></L>
<L>Ȝut ne libbeþ hi noȝt half hor lif, as hit was bi hem isene. <NOTE PLACE="foot">2454 ha. <HI REND="italic">nach</HI> lif <HI REND="italic">L,</HI> al <HI REND="italic">GDm</HI>—lif] dayes <HI REND="italic">G</HI>—as hit] ant þat <HI REND="italic">H,</HI> as <HI REND="italic">G</HI>—w. <HI REND="italic">nach</HI> hem <HI REND="italic">G</HI>—<HI REND="italic">Nach</HI> 2454 <HI REND="italic">brechen EC ab und geben einen selbständigen Schluss:</HI>
<LG>
<HEAD><HI REND="italic">E allein:</HI></HEAD>
<L>Vengaunce com upon hem alle wiþinne þe þridde ȝer</L>
<L>And on alle sibbe, þat aliue ȝet beþ her,</L>
<L>Wheþer he wenden west or est, bi norþ oþer bi souþe</L>
<L>Þe wind is euer toȝenst hem amidde riȝt þe mouþe.</L>
</LG>
<LG>
<HEAD><HI REND="italic">E und C:</HI></HEAD> 
<L>Nou god for loue of seint Thomas þat soffrede so strong martirdom</L>
<L>Us ȝiue part of þilke joie þat is soule to com. Amen.</L>
</LG></NOTE></L>
<L N="2455"><PB N="181" REF="182"/>
Seint Thomas þis holi mon under erþe lai, <NOTE PLACE="foot">2455 he l. <HI REND="italic">H</HI></NOTE></L>
<L>Ar þat he ischrined were, mony a longe dai. <NOTE PLACE="foot">2456 þ.] dan <HI REND="italic">J, f. rR</HI>—lang <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>He lai þer nine and fourti ȝer and half a ȝer þerto <NOTE PLACE="foot">2457 þer n. and f.] þer fyue and f. <HI REND="italic">S,</HI> þerinne f. <HI REND="italic">GMnW,</HI> in erþe f. <HI REND="italic">R,</HI> þerinne vyfty <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB> [<HI REND="italic">schon abgebrochen Vm!</HI>]—a. ha. ȝ. <HI REND="italic">SJW,</HI> a. an ha. <HI REND="italic">LR,</HI> ar me comencede <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB>—þerto] also <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And aboute an eiȝte dawes, ar he were of erþe ido. <NOTE PLACE="foot">2458 an <HI REND="italic">f. GnR</HI></NOTE></L>
<L>God wolde abide a good tyme, to do so noble þing, <NOTE PLACE="foot">2459 a. <HI REND="italic">f. L</HI>—do <HI REND="italic">f. LW</HI>—a þ. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="2460">Wen hi were boþe gode, erchebiscop and king. <MILESTONE N="(2410) 2440 [2330]"/> <NOTE PLACE="foot">2460 þe e. a. þe k. <HI REND="italic">pR</HI></NOTE></L>
<L>For þe kyng Jon, þat longe was and euer of luþer rede, <NOTE PLACE="foot">2461 þe <HI REND="italic">f. rR</HI>—J. <HI REND="italic">f. W</HI>—w. l. <HI REND="italic">R</HI>—a. e. was <HI REND="italic">GMW,</HI> e. <HI REND="italic">R</HI>—l.] vuel <HI REND="italic">S</HI>—r.] dede <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Lute þoȝte bi his daie to do so good dede. <NOTE PLACE="foot">2462 he þ. <HI REND="italic">B</HI>—a d. <HI REND="italic">GnRJ,</HI> nede <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Ac þe kyng Henry,<NOTE N="1)" PLACE="foot">Henry III., geb. 1. Okt. 1207.</NOTE> his ȝonge sone, nolde noȝt longe fine, <NOTE PLACE="foot">2463 h. ȝ. s.] þe ȝ. k. <HI REND="italic">S</HI>—no leng <HI REND="italic">DRC</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>Þo he was ȝong kyng imad, ar he were ido in scrine. <NOTE PLACE="foot">2464 ȝ. <HI REND="italic">f. R</HI>—he] seint Thomas <HI REND="italic">vJ</HI>—w.] was <HI REND="italic">L</HI>—ido] ibrouȝt <HI REND="italic">LR, f. vC</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="2465">He nas noȝt of þrettene ȝer, þo he dude þis noble þing, <NOTE PLACE="foot">2465 king he <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB>—nas bot of <HI REND="italic">L,</HI> nas no. fulliche <HI REND="italic">B,</HI> nas no. <HI REND="italic">H,</HI> hadde ibeo <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB>—þr.] fyf <HI REND="italic">R</HI>—ȝeres old <HI REND="italic">H</HI>—þo] when <HI REND="italic">G,</HI> ar <HI REND="italic">LC</HI><SUB>1</SUB>—nob. <HI REND="italic">f. B</HI></NOTE></L>
<L>And hit was in þe ferþe ȝer, þat he was imad king. <NOTE PLACE="foot">2466 A. hit] So þat he C<SUB>1</SUB>—w. ek <HI REND="italic">GSLJW</HI>—im.] icrouned <HI REND="italic">B</HI>—ȝong k. <HI REND="italic">v</HI></NOTE></L>
<L>Þe gode erchebiscop Steuene, radde euere faste þerto, <NOTE PLACE="foot">2467 Þo þe <HI REND="italic">B</HI>—g. <HI REND="italic">f. GB</HI>—eu. f.] him eu. <HI REND="italic">D,</HI> ek eu. <HI REND="italic">B,</HI> ek f. <HI REND="italic">J,</HI> f. <HI REND="italic">H,</HI> eu. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>So þat bi here beire red þis dede was ido. <NOTE PLACE="foot">2468 be.] boþe <HI REND="italic">HSL,</HI> boþere <HI REND="italic">G</HI>—gode d. <HI REND="italic">M</HI>—w. sone <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þe pope Honori, þat was þo, þuder he gan sende <NOTE PLACE="foot">2469 Henry? <HI REND="italic">SBR</HI>—þu.] hider <HI REND="italic">HSnJ</HI></NOTE></L>
<L N="2470">Pandulf, a legat fram Rome, to bringe þis dede to ende. <MILESTONE N="(2420) 2450 [2340]"/> <NOTE PLACE="foot">2470 d.] þing <HI REND="italic">SGR, f. rLC</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L><PB N="182" REF="183"/>
Þe pope ȝaf alle gret pardoun, þat þuder wolde gon.</L>
<L>Þat me nuste longe in Engelond so gret pardoun non. <NOTE PLACE="foot">2472 l. me nu. <HI REND="italic">B,</HI> me nu. nour <HI REND="italic">J,</HI> me nu. <HI REND="italic">D</HI>—so g.] such <HI REND="italic">HM</HI></NOTE></L>
<L>Forto honouri þis holi mon þer com folc inouȝ; <NOTE PLACE="foot">2473 For <HI REND="italic">D,</HI> Þerfore to <HI REND="italic">HBJ</HI>—honour of <HI REND="italic">D</HI>—m.] bodi <HI REND="italic">DLRW</HI></NOTE></L>
<L>Of biscopes and of abbotes mony on þuder drouȝ, <NOTE PLACE="foot">2474 of II <HI REND="italic">f. MB</HI>—þat m. <HI REND="italic">D,</HI> wel m. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L N="2475">Of prioures and persounes and of mony oþer clerkes also, <NOTE PLACE="foot">2475-8 <HI REND="italic">f. S</HI>—of II <HI REND="italic">f. HGD</HI>—m. <HI REND="italic">f. rBRC</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>Of erles and barones and of mony knyȝtes þerto, <NOTE PLACE="foot">2476 of II <HI REND="italic">f. HLRC</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">J</HI>—m. a <HI REND="italic">MC</HI><SUB>1</SUB>, m. oþer <HI REND="italic">J,</HI> oþer <HI REND="italic">B, f. D</HI>—kniȝt <HI REND="italic">MC</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>Of sergeans and of squiers and hosebondes inowe, <NOTE PLACE="foot">2477 oþere h. <HI REND="italic">H,</HI> of h. <HI REND="italic">Gn</HI></NOTE></L>
<L>And of simple men ek of þe londe so þicke þuder drowe, <NOTE PLACE="foot">2478 of I] þe <HI REND="italic">HG</HI>—ek <HI REND="italic">f. HGD</HI>—of þe l.] þer com <HI REND="italic">D</HI>—so] þat <HI REND="italic">GR,</HI> and <HI REND="italic">D,</HI> wel <HI REND="italic">B,</HI> þo <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>Þat al þe contreie þer aboute and tounes wide and longe <NOTE PLACE="foot">2479 þer] wide <HI REND="italic">HG</HI>—a. I] þe <HI REND="italic">vJW,</HI> ek <HI REND="italic">D,</HI> þat <HI REND="italic">L</HI>—t. w. a.] t. þat were <HI REND="italic">S,</HI> t. <HI REND="italic">D,</HI> w. were a. <HI REND="italic">L,</HI> contrayes w. a. <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="2480">Miȝte unneþe al þat folc, þat þer com, underfonge. <MILESTONE N="(2430) 2460 [2350]"/> <NOTE PLACE="foot">2480 Ne m. <HI REND="italic">SR</HI>—þer] þudere <HI REND="italic">HG</HI>—underf.] af. <HI REND="italic">HDBW</HI></NOTE></L>
<L>So þat þis heie men, þat scholde þis dede do, <NOTE PLACE="foot">2481-2 <HI REND="italic">f. S</HI>—h. m.] lordes <HI REND="italic">u. ö. B</HI></NOTE></L>
<L>Were in care, hou hi miȝte for prece come þerto, <NOTE PLACE="foot">2482 c.] doute <HI REND="italic">G,</HI> þouȝte <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>So þat þe erchebiscop Steuene, of wam ic ȝou er sede, <NOTE PLACE="foot">2483 ercheb.] b. <HI REND="italic">M</HI>—w. þat <HI REND="italic">W</HI>—ȝ. er] er ou <HI REND="italic">H,</HI> ȝ. her <HI REND="italic">M,</HI> ȝ. <HI REND="italic">SBC</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>And þe biscop Richard of Salesburi, nom hem þerof to rede, <NOTE PLACE="foot">2484 þer. h. n. <HI REND="italic">H,</HI> n. h. þer <HI REND="italic">G,</HI> for prece h. n. <HI REND="italic">S,</HI> h. n. <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB> <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="2485">And þe priour Water of þe hous and þe couent also <NOTE PLACE="foot">2485 a. þe c.] a. þat court <HI REND="italic">S,</HI> nome hem to red <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Wende hem alle in priuete, þis dede forto do. <NOTE PLACE="foot">2486 <HI REND="italic">f. C</HI><SUB>1</SUB>—To w. <HI REND="italic">B</HI>—h. forþ <HI REND="italic">D,</HI> him <HI REND="italic">MB, f. G</HI>—a. in p.] in p. <HI REND="italic">H,</HI> ful priueliche <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Biniȝte, þo men leie aslepe and lute þerof rouȝte, <NOTE PLACE="foot">2487 le.] were <HI REND="italic">vBRJ</HI>—asl.] and sl. <HI REND="italic">LW</HI>—þeron <HI REND="italic">HDL</HI>—r.] þoȝte <HI REND="italic">vDLRJW</HI></NOTE></L>
<L><PB N="183" REF="184"/>
Hi nome up þis holi bones and in a cheste hem broȝte, <NOTE PLACE="foot">2488 ho. <HI REND="italic">f. S</HI>—chuste <HI REND="italic">RC</HI><SUB>1</SUB>, chiste <HI REND="italic">BW</HI>—hem] as <HI REND="italic">S,</HI> him <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>And sette hem in a priue stude, forte þe dai were icome, <NOTE PLACE="foot">2489 h.] it <HI REND="italic">n</HI>—d.] time <HI REND="italic">H</HI>—we.] was <HI REND="italic">G,</HI> him <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="2490">Þat was icried into al þe lond, þat he scholde be up inome. <MILESTONE N="(2440) 2470 [2360]"/> <NOTE PLACE="foot">2490 it w. <HI REND="italic">HS,</HI> it were <HI REND="italic">MC</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>Þis was in þe monþe of Julie, euene þen seueþe dai, <NOTE PLACE="foot">2491 Jule <HI REND="italic">MBW,</HI> Juyll <HI REND="italic">L</HI>—ryght e. <HI REND="italic">L</HI>—seuenþe <HI REND="italic">HJ,</HI> sefþe <HI REND="italic">S,</HI> soueþe <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Þat be a tiwesdai was þo, as al þat folc isai. <NOTE PLACE="foot">2492 be <HI REND="italic">f. L</HI>—þo w. <HI REND="italic">L</HI>—al <HI REND="italic">vor</HI> i. <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þo þis dai was icome, to þis munstre hi wende anon: <NOTE PLACE="foot">2493 þis II <HI REND="italic">f. D</HI>—hi <HI REND="italic">f. DL</HI>—a. þo <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>Kyng Henri, þe ȝonge child, and þis heie men uchon. <NOTE PLACE="foot">2494 k.] Þe hegh <HI REND="italic">G</HI>—H <HI REND="italic">f. r</HI>—ȝ.] gode <HI REND="italic">rR</HI>—h.] goud <HI REND="italic">R</HI>—v.] also <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L N="2495">Aboute underne of þe dai to þis holi bones hi come.</L>
<L>Pandolf wende furst þerto, þe legat of Rome, <NOTE PLACE="foot">2496 þe l.] þat l. was <HI REND="italic">H,</HI> þat was a <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>And þe erchebischop of Kaunterburi and of Reynes also, <NOTE PLACE="foot">2497 þe bischop of R. <HI REND="italic">SG,</HI> þe ercheb. of R. <HI REND="italic">H,</HI> R. <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">J,</HI> of frendes <HI REND="italic">M</HI>—al.] þerto <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Þat for þe sulue þing com fram biȝende see þerto, <NOTE PLACE="foot">2498 þe sel. <HI REND="italic">Gn,</HI> þe sil. <HI REND="italic">W,</HI> þulk sul. <HI REND="italic">SRC</HI><SUB>1</SUB>, þulke <HI REND="italic">H</HI>—c. <HI REND="italic">vor</HI> for <HI REND="italic">D</HI>—biȝeonde <HI REND="italic">HC</HI><SUB>1</SUB>, beȝinde <HI REND="italic">D,</HI> biȝunde <HI REND="italic">W,</HI> biȝonde <HI REND="italic">SGMLJ,</HI> ? <HI REND="italic">R</HI>—þe see <HI REND="italic">GBR</HI></NOTE></L>
<L>And sire Hubert de Boruȝ, þat was þe heie justise. <NOTE PLACE="foot">2499 Brouȝ <HI REND="italic">DC</HI><SUB>1</SUB>, Burgh <HI REND="italic">GL,</HI> Brut <HI REND="italic">S,</HI> Breu <HI REND="italic">M,</HI> Broun <HI REND="italic">B,</HI> Broys <HI REND="italic">R,</HI> Brom <HI REND="italic">W</HI>—w. þe] w. þo <HI REND="italic">L,</HI> þo w. <HI REND="italic">v</HI>—h. <HI REND="italic">f. GC</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L N="2500">Þese foure grete lordinges, þat noble were and wise, <MILESTONE N="(2450) 2480 [2370]"/> <NOTE PLACE="foot">2500 And <HI REND="italic">MnRC</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Upe here schuldren hi nome up þis holi bodi anon, <NOTE PLACE="foot">2501 it up II <HI REND="italic">S,</HI> þer <HI REND="italic">vor</HI> hi <HI REND="italic">D, f. LW</HI></NOTE></L>
<L>And biscopes and abbotes were ek mony on. <NOTE PLACE="foot">2502 A. þe b. <HI REND="italic">W,</HI> B. <HI REND="italic">H</HI>—ek w. <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB>, þer w. ek <HI REND="italic">L,</HI> bere ek <HI REND="italic">SJ,</HI> bere ek ful <HI REND="italic">B,</HI> it beren ful <HI REND="italic">H,</HI> bere hit <HI REND="italic">G,</HI> and oþer men <HI REND="italic">D,</HI> þer to comen <HI REND="italic">R</HI></NOTE></L>
<L>To þe heie weued of þe Trinite þis holi bones hi bere</L>
<L>And leide þe cheste al þerwiþ in a noble schrine þere.</L>
<L N="2505"><PB N="184" REF="185"/>
Þe kyng Henri was so ȝong, þat he ne dorste noȝt <NOTE PLACE="foot">2505 H. þat <HI REND="italic">S, f. G</HI>—þat he] riȝt wel <HI REND="italic">vor</HI> n. <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ oþer bere þis holi bones, leste me hurte him oȝt. <NOTE PLACE="foot">2506 bo.] bodi <HI REND="italic">D</HI>—laste <HI REND="italic">HRJ</HI>—me] hi <HI REND="italic">rR</HI>—him hu. <HI REND="italic">HDR,</HI> hu. hit <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Þis was bi a Tiwesdai, þat þis bones up hi nome, <NOTE PLACE="foot">2507-8 <HI REND="italic">f. G</HI>—hi <HI REND="italic">nach</HI> þat <HI REND="italic">HMn,</HI> were <HI REND="italic">vor</HI> up <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Alle his chaunces, þat he hadde bi tiwesdai him come: <NOTE PLACE="foot">2508 bi t. <HI REND="italic">vor</HI> þ. <HI REND="italic">R,</HI> tiwesdawes <HI REND="italic">HC</HI><SUB>1</SUB>—him] hi <HI REND="italic">SDC</HI><SUB>1</SUB><HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L>Bi a tiwesdai he was ibore and of his moder wombe com <NOTE PLACE="foot">2509 of his m. w.] of his m. <HI REND="italic">G,</HI> into þis world <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L N="2510">And also as me bringeþ an þef, forte afonge his dom, <MILESTONE N="(2460) 2490 [2380]"/> <NOTE PLACE="foot">2510<NOTE N="1)" PLACE="foot"><HI REND="italic">s</HI> 1701.</NOTE> þef.. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Bifore þe kyng at Norþhamtone bi a tiwesdai <NOTE PLACE="foot">2511 ek bi a t. <HI REND="italic">B, f. M</HI></NOTE></L>
<L>Wiþ gret schame he was ibroȝt, as al þat folc isay: <NOTE PLACE="foot">2512 he <HI REND="italic">f. SD</HI>—ibroȝ.. <HI REND="italic">M</HI></NOTE></L>
<L>Villoker þen eny þet þat folc him þer schende: <NOTE PLACE="foot">2513 Filloker <HI REND="italic">H,</HI> Vylicher <HI REND="italic">L,</HI> Vilore <HI REND="italic">MB,</HI> Hi harled him forþ <HI REND="italic">D</HI>—þen e.] as a <HI REND="italic">D</HI>—þat f. h. þ.. <HI REND="italic">M,</HI> þer forto <HI REND="italic">D</HI></NOTE></L>
<L>Bi tiwesdai he was iflemed and out of Engelond wende; <NOTE PLACE="foot">2514 <HI REND="italic">f. GC</HI><SUB>1</SUB>—i. also <HI REND="italic">HB</HI>—E.] londe <HI REND="italic">HSJ</HI></NOTE></L>
<L N="2515">Bi tiwesdai at Pounteneys our lord to him com, <NOTE PLACE="foot">2515 And bi a <HI REND="italic">H</HI>—o. l. to h. c.] saynt Thomas to amende <HI REND="italic">G</HI>—<HI REND="italic">nach</HI> 2515 <HI REND="italic">eingeschoben:</HI> Our swete lourd Jh. Crist to Pounteney com <HI REND="italic">G</HI></NOTE></L>
<L>And sede him þat swete word of his martirdom: <NOTE PLACE="foot">2516-7 <HI REND="italic">f. B</HI>—sw. <HI REND="italic">f. C</HI><SUB>1</SUB></NOTE></L>
<L>"Thomas", sede our swete lord, "ȝut schal of þi blode <NOTE PLACE="foot">2517 i.] honoured <HI REND="italic">H,</HI> hyed <HI REND="italic">G,</HI> iheued <HI REND="italic">M,</HI> iworþed <HI REND="italic">R,</HI> iwasche <HI REND="italic">J</HI>—were wo. <HI REND="italic">L</HI></NOTE></L>
<L>Al my chirche ihered be"; þes wordes were wel gode!</L>
<L>Bi tiwesdai ȝut also to Engelond he com, <NOTE PLACE="foot">2519-20 <HI REND="italic">f. GBC</HI><SUB>1</SUB>—ȝ. a.] a. god <HI REND="italic">HJW,</HI> a. god wolde <HI REND="italic">R,</HI> a. <HI REND="italic">DL,</HI> ek þerto <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L N="2520">After þat he was iflemed, to afonge his martirdom; <MILESTONE N="(2470) 2500 [2390]"/> <NOTE PLACE="foot">2520 his <HI REND="italic">f. D</HI></NOTE></L>
<L>Bi a tiwesdai at Kaunterburi to deþe he was ido, <NOTE PLACE="foot">2521 to d. he] þes dede <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L><PB N="185" REF="186"/>
And seþþe bi a tiwesdai ischrined was also. <NOTE PLACE="foot">2522 he w. <HI REND="italic">vM, f. DnJW</HI></NOTE></L>
<L>Þes seue þinges bi tiwesdai him come ate leste. <NOTE PLACE="foot">2523 þi.] auntres <HI REND="italic">H</HI>—c. to h. <HI REND="italic">B</HI>—laste <HI REND="italic">GLRW</HI></NOTE></L>
<L>Þerfore me sueþ mony on make an biheste, <NOTE PLACE="foot">2524 me] we <HI REND="italic">H, f. R</HI>—sikþ <HI REND="italic">S,</HI> siȝþ <HI REND="italic">W,</HI> ses <HI REND="italic">G,</HI> seoþ <HI REND="italic">DL,</HI> mai ise <HI REND="italic">B, f. R</HI>—þat mo. <HI REND="italic">D,</HI> ful mo. <HI REND="italic">B</HI>—makeþ <HI REND="italic">DR</HI>—an] hey <HI REND="italic">L, f. B,</HI> here <HI REND="italic">W</HI>—b.] faste <HI REND="italic">W</HI></NOTE></L>
<L N="2525">Bileue flesch þen tiwesdai oþer to one mele feste, <NOTE PLACE="foot">2525 B.] to forgo <HI REND="italic">G</HI>—faste <HI REND="italic">Hn</HI></NOTE></L>
<L>Forte hi come to Kaunterburi, to honoure þe heie feste. <NOTE PLACE="foot">2526 to ho.] to <HI REND="italic">S,</HI> oþur þe ȝwyle <HI REND="italic">H</HI>—þe he. f.] þe swete f. <HI REND="italic">SJ,</HI> þe f. <HI REND="italic">D,</HI> him faste <HI REND="italic">R,</HI> heore lif ilastez <HI REND="italic">H</HI>—<HI REND="italic">nach</HI> 2526 <HI REND="italic">eingeschoben:</HI> Now Jesus for þy modir loue grante vs heuene blis <HI REND="italic">B</HI></NOTE></L>
<L>Nou Jesus for þe swete loue, þat seint Thomas on þoȝte, <NOTE PLACE="foot">2527 J. Crist <HI REND="italic">H,</HI> And <HI REND="italic">B</HI>—þe sw.] þulke <HI REND="italic">HS</HI>—on þe <HI REND="italic">J,</HI> in þe <HI REND="italic">S</HI></NOTE></L>
<L>Bringe ous to þulke joye, þat he so dere abouȝte! <NOTE PLACE="foot">2528 B.] Ȝiue <HI REND="italic">v</HI>—ous alle <HI REND="italic">D</HI>—to þu.] part of þu. <HI REND="italic">v</HI>—j.] loue <HI REND="italic">S</HI>—dure <HI REND="italic">C</HI><SUB>1</SUB>—abo.] ous tobo. <HI REND="italic">W</HI>—Am. <HI REND="italic">f. HM.</HI></NOTE></L>
</LG>
</DIV2>
<CLOSER>Amen.</CLOSER>
</DIV1>
</BODY>
</TEXT>
</EEBO>
</ETS>
